Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Nadal tak samo reaguję na widok B-17.
Ale czyż nie jest to przepiękny samolot?
Wygląda jak rzeźba.
I pięknie prezentuje się w powietrzu.
PILOT Z 100. GRUPY BOMBOWEJ
Gdy leciałeś w formacji...
czasem w grupie tysiąca samolotów...
był to przepiękny i dramatyczny widok.
Mroźne przestworza Europy stały się nowym polem bitwy.
Walki toczono w niespotykanych dotąd warunkach.
Było to jedyne takie wydarzenie w historii wojen.
Niespotykane i niepowtarzalne.
Lotnicy z 40 amerykańskich grup bombowych
walczyli i ginęli w powietrzu w zatrważającym tempie.
Jedna z nich, niezwykle agresywna i niezdyscyplinowana,
poniosła tak ogromne straty w tak krótkim okresie,
że stała się znana jako „krwawa załoga”.
KRWAWA ZAŁOGA
WYBUCH WOJNY W EUROPIE
Niemcy zaatakowały Polskę.
Inwazja rozpoczęła się o dziewiątej rano. Zbombardowano Warszawę.
WARSZAWA
Siły lądowe i spadochronowe III Rzeszy zaatakowały Holandię i Belgię.
UPADEK HOLANDII
ATAK NA FRANCJĘ
Pytacie, co zamierzamy?
Będziemy walczyć na morzu, lądzie i w powietrzu.
Podejmiemy walkę z potworną tyranią, jakiej świat nie widział
w swojej pełnej mroku i zbrodni historii.
LONDYN ZBOMBARDOWANY
NIEMIECKI BLITZ ZAWIÓDŁ
Jeśli Brytyjczycy przegrają,
państwa osi przejmą kontrolę nad Europą i Azją,
a także Afryką, co da im świetny punkt zaczepienia
do wysłania swoich sił lądowych i morskich przeciwko także naszej półkuli.
Dziś rano wrogie samoloty intensywnie zbombardowały Pearl Harbor.
Żarty się skończyły. To już prawdziwa wojna.
ATAK NA HAWAJE
WOJNA
Proszę Kongres, aby w obliczu niesprowokowanego
i podstępnego ataku ze strony Japonii
ogłosił stan wojny.
WŁOCHY I NIEMCY WYPOWIADAJĄ WOJNĘ STANOM ZJEDNOCZONYM
Hitlerowskie Niemcy kontrolowały kontynentalną Europę.
Wielka Brytania była osamotniona i odsłonięta.
Była ostatnią europejską demokracją w stanie wojny z nazistowskimi Niemcami.
Zaczęto się zastanawiać, jak można odpowiedzieć wrogowi.
Od 1940 trwały ciągłe naloty na Niemcy, ale nie były one zbytnio skuteczne.
Nocne naloty często nie trafiały w cele, a prowadziły do ogromnych strat.
Nazistowskie Niemcy zagrażały demokracji na całym świecie,
więc Najwspanialsze Pokolenie, w tym mój ojciec...
REŻYSER
...poważnie traktowało patriotyzm.
Ta rozmowa nie jest dla mnie nieprzyjemna,
bo poruszę mój ulubiony temat: Siły Powietrzne Armii USA.
PILOT, 453. GRUPA BOMBOWA
Nie mam pokaźnego doświadczenia.
Służę dopiero od roku, ale wiem już, co mogą zaoferować.
I o tym chcę pomówić.
Siły Powietrzne Armii USA potrzebują 15 tysięcy kapitanów,
40 tysięcy poruczników i 35 tysięcy sierżantów.
Panowie, wasza przyszłość jest w niebiosach.
Skrzydła czekają.
Byłem na drugim roku studiów.
Myślałem tylko o dziewczynach i whiskey.
PILOT, 100. GRUPA BOMBOWA
Ale po ataku na Pearl Harbor
zaciągnąłem się do sił powietrznych wraz z kolegami z bractwa.
Baczność!
W tamtym czasie antysemityzm urósł w siłę.
A gdy słyszałem przemówienia Hitlera o wyższości Aryjczyków,
odczuwałem frustrację z powodu tego, że nie mogłem nic z tym zrobić.
Ale nagle ta frustracja zniknęła.
Poczułem, że jednak mogę coś zrobić.
Uznałem, że najbardziej się przydam, służąc jako pilot.
CENTRUM REKRUTACJI
Następnego dnia zgłosiłem się na kadeta w siłach powietrznych.
Przed zaciągnięciem się tysiące amerykańskich lotników
nigdy nie było w samolocie, a strzelało co najwyżej do wiewiórek.
Załogi stanowili mężczyźni z każdego zakątka kraju
i z niemal każdej warstwy społecznej.
Studenci historii z Harvardu i górnicy węglowi z Wirginii Zachodniej.
Prawnicy z Wall Street i kowboje z Oklahomy.
Hollywoodzcy idole i znani futboliści.
Kadeci przeszli szkolenie. Pora na lekcje latania.
Każdy instruktor miał czterech podopiecznych.
W mojej grupie tylko ja nie odbyłem żadnego szkolenia lotniczego.
Nigdy nie byłem w samolocie.
Dziesięć godzin, a potem lot w pojedynkę. Wznosisz się i już nikt ci nie pomoże.
PILOT, 100. GB
Zostajesz sam.
Zostałem nawigatorem, bo kiepski był ze mnie pilot.
NAWIGATOR, 100. GRUPA BOMBOWA
Wyrzucono mnie i nie zapomnę, że oblał mnie Porucznik Wiadro.
Idealna ksywka do oblewania lotników.
BOMBARDIER, 100. GB
Mój instruktor wojskowy zamierzał mnie oblać.
Powiedział: „I tak zginiesz,
ale umówmy się, że klapnę sobie pod tamtym drzewem.
Jeśli wylatasz poprawnie trasę trzy razy, zakwalifikuję cię do służby.
Jeśli nie – wylatujesz”.
ARMIA USA
Lataliśmy od ósmej rano do ósmej wieczorem.
Były to przeróżne manewry, świece i ucieczki.
A gdy mieliśmy wolne, ćwiczyliśmy krótki dystans.
Nigdy nic nie sprawiło mi większej radości.
Wraz z 40 kolegami dopiero co ukończyłem szkołę lotniczą.
OFICEROWIE – KLASA 43-B
Wszystkich nas przydzielono do B-17.
Żaden z nas nigdy w nim nie był.
Boeing Flying Fortress ma dziesięcioosobową załogę.
Ten nowy bombowiec może latać niemal 500 km/h.
Z jego kadłuba wystają wieżyczki z karabinami.
Dzięki silnikowi o mocy 4000 koni przelatuje bez tankowania 4800 kilometrów.
B-17 był pierwszym samolotem do zarówno ataku, jak i obrony.
W ramach działań ofensywnych zrzucał całkiem spore ładunki.
A za sprawą karabinów 12,7 mm nazywano go „Latającą Fortecą”.
Cudownie się w nim latało.
Samolot świetnie reagował i od razu się do niego przywiązałem.
Cieszyłem się, że trafiłem na B-17.
Mieliśmy pięć albo sześć miesięcy szkolenia
przed wylotem do Europy.
W maju 1943 roku byliśmy już w Anglii.
NAWIGATOR, 100. GRUPA BOMBOWA
Jako część 8. Armii Powietrznej.
Zanim nas tam wysłano, powiedziano nam:
„Patrzysz na samolot po lewej i prawej. I tylko jeden z was wróci do bazy”.
W Europie czekała nas śmierć.
Gdy załogi 100. Grupy zaczęły przybywać do nowej bazy
w Anglii Wschodniej, wojna w Europie weszła w nową fazę.
THORPE ABBOTTS ANGLIA WSCHODNIA
Rozpoczęła się operacja Pointblank: nieustanna kampania bombowa,
w której Amerykanie latali za dnia, a Brytyjczycy nocą.
Celem było osiągnięcie panowania w powietrzu w Europie Północnej
przed planowaną na wiosnę inwazją lądową.
Bez panowania w powietrzu desant na kontynencie był niewykonalny.
KWATERA 100. GRUPY BOMBOWEJ
Zapoznawaliśmy się ze sobą.
Jeden z pilotów, King, zapytał, co wcześniej robiłem.
Odpowiedziałem, że ostatnio robiłem jako kowboj.
OWEN „KOWBOJ” ROANE PILOT, 100. GB
A on na to: „No to od dziś tak cię nazywamy”.
100. Grupa Bombowa była młodym zespołem z narwanymi dowódcami.
Był Gale Cleven, dowódca jednej z eskadr, a także zastępca dowódcy grupy, John Egan.
PILOT, 100. GRUPA BOMBOWA
Nie musieli latać, ale i tak to robili.
AUTOR WŁADCÓW PRZESTWORZY
I za to byli podziwiani.
Buck Cleven i Bucky Egan często nosili szaliki
i przekrzywione w jedną stronę czapki.
Byli bardzo pewni siebie.
Potrafili dzwonić po porucznika z kasyna oficerskiego,
mówiąc mu, by brał taksówkę, bo chcą z nim pogadać.
350. ESKADRA
John Egan i Gale Cleven marzyli o lataniu.
I udało im się robić coś, co kochali, dla kraju, który kochali.
HISTORYK
Wierząc w tę misję.
Cleven i Egan pomogli 100. Grupie Bombowej
podjąć walkę z niemiecką Luftwaffe, najgroźniejszą siłą powietrzną świata,
której doświadczeni piloci walczyli już w Hiszpanii, Norwegii, Polsce,
Francji, ZSRR, Grecji, Afryce Północnej i Anglii.
Zrozumieją, jak bardzo się przeliczyli...
ORĘDZIE PREZYDENTA ROOSEVELTA Z 1943 ROKU
...sądząc, że zawsze będą mieć zapewnione panowanie w powietrzu.
Ta przewaga na zawsze już pozostanie w przeszłości.
Naziści i faszyści sami się prosili o naszą zdecydowaną reakcję
i wkrótce się jej doczekają.
CZERWIEC 1943
ROK PRZED D-DAY
Lecą kapitanowie Kirk i Thompson, por. Bushka, Iverson, Holloway i Hawkers.
Wstawać.
Dowódca stawał przed nami.
Odsłaniał zasłonę, a my widzieliśmy czerwoną wstążkę od bazy do naszego celu.
STRZELEC TYLNY, 100. GRUPA BOMBOWA
Waszym celem jest ten kompleks budynków.
Punktem wyznaczającym będzie ten budynek.
Jeśli skupicie się na zrzucie w tym obszarze,
powinniście skutecznie zniszczyć fabrykę.
Wyskakiwaliśmy z jeepa, chowaliśmy swoje rzeczy i startowaliśmy.
PILOT, 100. GRUPA BOMBOWA
Latano w tzw. „combat boksie”, formacji zdolnej do samoobrony.
Każdy samolot dysponował łącznie nawet 13 sztukami broni,
co pozwalało na przedarcie się do celu przez fale samolotów wroga.
Thunderbolty są już gotowe.
Wylatują na spotkanie z bombowcami.
Obie grupy spotkają się nad kanałem La Manche.
Myśliwce rozpoczynają patrole wokół zgrupowania bombowców,
a cała powietrzna armada leci na terytorium wroga.
Bombowce miały ograniczoną ochronę mniejszych
i bardziej zwinnych myśliwców, takich jak model P-47 Thunderbolt.
Niestety z racji małych baków musiały zostawiać bombowce,
gdy te były głęboko w Niemczech.
Latali w warunkach,
w których nie mogliby przeżyć bez specjalnej odzieży i wyposażenia.
Bez podłączenia do tlenu.
Po dotarciu na sporą wysokość musieliśmy używać masek z tlenem.
Było przeraźliwie zimno. Temperatury spadały mocno poniżej zera.
Mówię tu o temperaturach rzędu -45 czy -50°C.
Eskorta myśliwska nie była w stanie
towarzyszyć B-17 aż do celów w głębi Niemiec,
więc zawracała do Anglii.
Pamiętam pierwsze przekroczenie kanału La Manche.
Spojrzałem w dół i pojąłem, że jesteśmy nad terytorium wroga.
Żołądek podszedł mi do gardła. Zestresowałem się.
Widać czarny dym po ostrzale obrony przeciwlotniczej.
„Flak” to niemiecka armata 88 mogąca strzelać nawet 12 kilometrów wzwyż.
Pociski eksplodowały w powietrzu, wyrzucając gęstą chmurę odłamków.
Poszycie samolotu nie było stalowe, tylko aluminiowe.
Było dziurawione jak sito.
Pierwszy raz znalazłem się pod ciężkim ostrzałem przeciwlotniczym.
Było to... przerażające.
Mierzyliśmy się z bardzo doświadczonym,
świetnie wyposażonym i doskonale wyszkolonym wrogiem.
Oni byli profesjonalistami, a my amatorami.
Gdy grupa zbliżała się do celu,
bombardierzy ustawiali prędkość czy główny kierunek wiatru
w celownikach Nordena,
tajnych urządzeniach celujących, które kierowały bombowce
do optymalnego punktu zrzutu bomb.
Celownik Nordena miał być tak dokładny,
że zrzucone z sześciu kilometrów bomby mogły trafić w beczkę z ogórkami.
Widziałem bomby zrzucane przez samoloty lecące przed nami.
ZWALNIACZ BOMB, 100. GB
Ale mogłem też zobaczyć nasze przez pleksiglasowy nos.
Gdy wybuchały, naszym oczom ukazywały się eksplozje.
Zrzucono pierwsze ładunki, przez co pożoga częściowo zakryła cel.
Bomby dosięgnęły elektrowni, budowanych okrętów podwodnych
i co najmniej jednego U-Boota.
Bez szwanku zrzuciliśmy bomby i odparliśmy kilka myśliwców.
Uznałem, że nie jest tak źle.
Początkowo 100. Grupa Bombowa atakowała cele na wybrzeżu.
Były to schrony U-Bootów i fabryki we Francji i Norwegii.
Lotnictwo próbowało zniszczyć machinę wojenną nazistowskich Niemiec.
Celowano w zakłady produkujące samoloty i czołgi.
W fabryki łożysk.
W Wielkiej Brytanii usłyszano o podniebnej bitwie.
Uszkodzeń doznało wiele „fortów”.
Kilka wróciło z uszkodzonymi śmigłami albo zniszczonym podwoziem.
Wierzono, że B-17 są solidne i zapewniają bezpieczny powrót.
Nawet po utracie trzech silników
czy częściowym odstrzeleniu połowy statecznika pionowego.
Nawet dwa silniki dawały radę. Niektórzy wracali na jednym.
DOWÓDCA, 100. GB
17 SIERPNIA 1943
DZIESIĘĆ MIESIĘCY PRZED D-DAY
SALA ODPRAW TYLKO UPOWAŻNIENI
8. Armię czekały spore zmiany. Zaplanowano największy do tej pory nalot.
Miał to być podwójny atak na fabrykę łożysk w Schweinfurcie
i messerschmittów w Regensburgu.
Były to silnie strzeżone cele położone w głębi Niemiec.
100. Grupie Bombowej przydzielono Regensburg.
Gdy odsunięto zasłonę,
a czerwona linia biegła przez całe Niemcy, pomyśleliśmy sobie: „O w mordę”.
Sam plan naprawdę był genialny.
Wyglądał tak.
GEN. CURTIS LEMAY DOWÓDCA
3. Dywizja Lotnicza Curtisa LeMaya miała zaatakować
fabrykę messerschmittów w Regensburgu, a następnie udać się do Afryki.
Dziesięć minut po nich miała zjawić się 1. Dywizja Lotnicza,
zniszczyć fabrykę łożysk w Schweinfurcie i wrócić do Anglii.
Niemcy musieliby zdecydować, którą formację zaatakować.
A że był to sierpień, więc pojawiła się mgła.
STARSZY HISTORYK W SSI
Wyprowadzałem rano samoloty przy użyciu lamp i latarek.
Udało się wystartować z dziesięciominutowym opóźnieniem.
Curtis LeMay szkolił swoich ludzi do startowania w angielskiej mgle.
Inni dowódcy o to nie zadbali.
Dlatego LeMay zdołał wystartować i spiąć swoją formację,
kiedy druga dywizja nadal była na ziemi.
Z dziesięciu minut zrobiły się dwie godziny.
Ten przejęty film pokazuje szybkość reakcji
załóg messerschmittów Bf 109 i focke-wulfów 190.
Mają sporo czasu, by przygotować kontratak myśliwców
i zdobyć przewagę nad naszą eskortą między 2 do 1 a 10 do 1.
Przebyli kanał La Manche. Był piękny dzień.
Dotarli do Holandii i nagle świat wokół nich eksplodował.
Walka potrwała dwie godziny.
Na szkoleniu mówiono nam,
że możemy prześcignąć niemieckie myśliwce.
Ale oczywiście przekonaliśmy się, że to nieprawda.
Kolejne fale ostrzału i myśliwców następowały po sobie.
Słyszałem ciągły ogień karabinu z górnej wieżyczki.
Samolot Clevena został trafiony sześciokrotnie.
Padł system hydrauliczny i jeden z silników.
W kokpicie wybuchł pożar.
Cleven rozgląda się i spogląda na radiooperatora-strzelca.
A ten nie ma nóg.
Zostały odcięte.
Pamiętam, jak w jednym samolocie płomienie tryskały przez każdy otwór.
Ten widok śnił mi się bardzo długo.
Każdy członek tej załogi walczył o demokrację i wolność.
Ale wiecie, za kogo się walczy podczas bitwy w powietrzu?
Za gości po twojej lewej i prawej.
Za tego przed tobą i tego za tobą.
O to walczysz.
Cleven siedział w kokpicie, a drugi pilot powiedział mu:
„Włączmy sygnał do skoku”.
Cleven na to: „Najpierw zrzut. Dolecimy do celu”.
Pięć minut przed dotarciem do celu wszystko się zatrzymało.
Zniknęły myśliwce i ostrzał.
Udało nam się zrzucić bomby.
Mając bardzo mało paliwa,
grupa atakująca Regensburg przebiła się nad Alpami do Afryki Północnej,
a grupa wysłana na Schweinfurt starła się z całą mocą Luftwaffe.
Niemcy przetrzebili chłopaków LeMaya,
wrócili po sznapsa, amunicję i paliwo, i zabrali się za grupę schweinfurcką.
Luftwaffe zmasakrowało grupę wysłaną do Schweinfurtu.
Pod koniec dnia 100. Grupa Bombowa dotarła resztkami sił do Afryki Północnej.
Jednak nadal czuli się szczęściarzami.
Każdy dowódca, który wysyłał ludzi do walki,
gdy wróg miał przewagę w ludziach, a nasi braki w sprzęcie...
BYŁY DOWÓDCA 8. ARMII POWIETRZNEJ
...a do tego minimalny trening, mierzył się z ciężkimi decyzjami.
To było jak skazywanie ich na śmierć.
Trafiłem do Anglii latem 1943 roku
i zostałem przydzielony do 100. Grupy Bombowej.
Rosie Rosenthal trafił do nas
w ramach uzupełnień straconych załóg.
Egan usłyszał, że młody Rosie był niezłym pilotem.
Następnie Egan dokładnie go prześwietlił
i zaprosił do swojej eskadry.
Byłem wtedy w barze.
Standardowo popijałem szkocką, kiedy ktoś klepnął mnie w ramię.
Odwróciłem się i zobaczyłem dowódcę eskadry.
Powiedział: „Lucky, lepiej się wyśpij.
Jutro wylatujesz”.
PAŹDZIERNIK 1943
OSIEM MIESIĘCY DO D-DAY
Gdy 8 października wypogodziło się w Niemczech,
Amerykanie zrealizowali szereg misji wszystkimi dostępnymi siłami,
aby zniszczyć fabryki samolotów.
Lotnicy nazwali to „czarnym tygodniem”.
8 października 855 maszyn wyleciało na Bremę i Vegesack.
Łącznie miały na pokładach ponad 1,1 mln kg bomb
i przeszło 1,25 mln sztuk amunicji.
Zbliżaliśmy się do celu i kątem oka dostrzegłem,
że dwa focke-wulfy 190 zmierzają prosto na nas.
Jeden z nich zniszczył naszą maszynę tuż przede mną.
Wypadła z formacji i wybuchła.
Zdziesiątkowano ich.
Wyrzucili nas z formacji. Trzeci silnik płonął.
Cleven próbował przejąć grupę, ale też został zestrzelony.
Cleven oberwał. W samolocie zapanował chaos.
Kokpit płonął. Musieli skakać.
Zestrzelili Clevena, co było ciężką stratą dla 100. Grupy Bombowej.
W zasadzie wszyscy uznali, że musiał zginąć.
Wtedy pierwszy raz zacząłem wątpić, czy uda mi się wrócić do bazy.
Mój samolot, Rosie’s Riveters, było mocno uszkodzony.
Dwa silniki padły.
Po zrzuceniu bomb poprowadziłem resztki formacji do bazy.
Wróciło tylko sześć samolotów.
Wyobraźcie sobie morale po stracie tylu załóg jednego dnia.
Zazwyczaj zaraz po utracie samolotu zabierano rzeczy załogi z baraków.
Wchodziłeś i patrzyłeś na puste baraki.
Egan był na przepustce w Londynie.
Tam usłyszał o zestrzeleniu Clevena.
Tak się wściekł, że z miejsca zrezygnował z przepustki
i wrócił do bazy, ogłaszając, że poprowadzi następną misję.
Nalot na Münster był tzw. „demolowaniem miasta”
i nowością dla 8. Armii Powietrznej.
Celem była kolejowa stacja rozrządowa w samym centrum miasta
i kwatery robotników, którzy w niej pracowali.
W ramach walki z nazistowską tyranią celem stali się ludzie z krwi i kości,
odgrywający istotną rolę w machnie wojennej III Rzeszy.
Atmosfera była napięta.
Wielu lotników po raz pierwszy kwestionowało zasadność misji.
Egan wygłosił przemowę.
Misja miała być zemstą za zestrzelenie Clevena.
Nasza grupa była przetrzebiona z powodu wysokich strat.
Mogliśmy wysłać tylko 13 samolotów.
Gdy pojawiały się myśliwce wroga,
formacje były rozproszone, a jedna miała 13 samolotów zamiast 18,
Niemcy musieli zaatakować słabszy cel.
Od razu zaatakowało nas ponad 200 niemieckich myśliwców.
Dwa messerschmitty 109 zjawiły się za nami i zabiły naszego strzelca tylnego.
Ja dostałem odłamkami z flaka i padłem na podłogę.
Nie panowaliśmy nad samolotem i lada chwila mieliśmy spaść.
Byliśmy na około 6400–6700 metrach.
Ziemia wydawała się bardzo odległa, ale nie miałem wyboru.
Musiałem skakać, więc skoczyłem.
Zaparkowaliśmy na płycie i czekaliśmy na pozostałych.
W końcu pojawił się jeden z naszych.
Z 100. Grupy Bombowej wrócił tylko samolot Rosenthala.
Nie ulega więc wątpliwości, że przeszedł piekło.
Wróciliśmy do kasyna oficerskiego.
Panowała upiorna cisza.
Było tam paru lotników, którzy ominęli tę misję.
Nikt nie chciał do nas podejść.
Zostaliśmy sami.
Poczuliśmy się bardzo dziwnie.
Odczuwaliśmy utratę kolegów, których zestrzelono.
Podczas nalotu na Münster straciłem najlepszego przyjaciela.
Po zestrzeleniu Bucky’ego Egana i Johna Clevena
morale zaczęło szorować po dnie,
bo wszyscy uważali ich za niezwyciężonych.
Atak na Münster był największą z ich dotychczasowych bitew.
Nie chodziło tylko o sam nalot, ale krwawą walkę obu flot powietrznych.
Cztery miesiące wcześniej 100. Grupa Bombowa pojawiła się w Anglii
ze 140 oficerami lotniczymi.
Po ataku na Münster tylko trzech z nich było w stanie latać i walczyć.
Gdy wyciekły te statystyki, ludzie zaczęli się o nas martwić.
Nazwano nas „krwawą setką”.
Podczas misji czekają cię cztery godziny horroru.
A po powrocie jedziesz rowerem do pubu.
Pijesz piwo, bajerujesz dziewczynę, wracasz do bazy, odpoczywasz.
A następnego dnia podniebny horror powraca.
To powodowało, że niektórzy w końcu się załamywali.
Po czarnym tygodniu morale w 8. Armii Powietrznej wręcz nie istniało.
Dowódcy obawiali się buntu wśród załóg.
Pojawiły się doniesienia od chirurgów lotniczych
i psychiatrów sił powietrznych na temat dziwnych zachowań lotników,
w miarę jak brutalne realia walki podważały ich stabilność psychiczną.
Widziałem sytuacje,
w których nie byli w stanie samodzielnie wyjść z samolotu.
Byli na skraju przypadłości,
którą nazywaliśmy „wyczerpaniem bojowym”.
Ci, których zmogła nerwica, mogą szybko wyzdrowieć,
jeśli zostaną tymczasowo odsunięci od walki.
Ostatecznie zależy to od indywidualnej wytrwałości pacjenta,
ale najbardziej można go wesprzeć, kierując go z dala od szpitala.
DOM, KTÓRY ZBUDOWAŁ FLAK OKSFORD, ANGLIA
Próbowaliśmy ściągać ich z pola walki.
Trafiali na parę dni do domu sanatoryjnego zwanego „domem, który zbudował flak”.
Często efekt był pozytywny, czasami niestety nie.
To był problem dla wszystkich dowódców,
bo niektórzy ludzie mają taką psychikę i kondycję mentalną,
że nie mogą znieść tego typu przeżyć.
Musieliśmy szybko zabierać takie osoby
z dala od ich załóg i całej bazy,
bo takie nastawienie bywało zaraźliwe.
Nie mogliśmy pozwolić, by nadszarpnęło morale pozostałych,
którzy codziennie wylatywali i wypełniali swoje służbowe obowiązki.
Mogło się wydawać, że siły aliantów
nie tylko nie panują w powietrzu nad Niemcami i Europą,
ale wręcz to starcie przegrywają.
Tym razem nie trafialiśmy w beczki.
Nawet przy dobrej pogodzie rozrzucaliśmy bomby
całe kilometry od celu.
Nie trafiali w cele i sami się nimi stawali.
Niemieckie myśliwce ich dziesiątkowały.
AUTOR FIRE AND FURY
Każdy fragment tej sterty to jeden samolot.
Efekt 22 tysięcy godzin pracy.
Każdy metr to dziesięciu Amerykanów zabitych lub w niewoli.
Myślę, że najbardziej obawiano się zestrzelenia.
OKUPOWANA FRANCJA
Zawsze było to możliwe.
Byliśmy młodzi i mieliśmy się za nieśmiertelnych,
sądząc, że przydarzy się to innym, ale nigdy nie nam.
ZAGINIONY W AKCJI
Wiedziałem, że moja matka się zamartwia
i że w takiej sytuacji otrzyma telegram z Departamentu Wojny o moim zaginięciu,
nie wiedząc, co mnie spotkało.
Otrzymywali spadochrony, nie wiedząc, jak ich używać.
Mieli tylko podstawowe szkolenie w zakresie ucieczki i ukrywania się.
Nie ostrzegano ich także przed mieszkańcami bombardowanych miast,
którzy coraz częściej atakowali zestrzelonych lotników.
Cleven został zestrzelony
i po wylądowaniu otoczyła go grupa rolników.
Następne, co zapamiętał, to naciskające na jego pierś widły.
Pojawiali się żandarmi z Luftwaffe.
Zabrano mnie na niemieckie lotnisko wojskowe,
w którym gromadzono amerykańskich lotników złapanych danego dnia.
DULAG LUFT FRANKFURT, NIEMCY
Przesłuchiwał mnie oficer, który pogratulował mi awansu.
Trzy dni wcześniej awansowałem na porucznika.
Trochę mnie zaskoczył.
Podał mi obozową kartę identyfikacyjną.
Było tam moje imię i nazwisko, data urodzenia, imiona rodziców, adres.
SKRYTKA POCZTOWA NR 54
Niemcy poprosili swoich szpiegów w USA o wysyłanie lokalnych gazet.
Chcą, żebyś się odprężył i potraktował to jak zwykłą rozmowę.
I wiedzą o tobie wszystko.
Ta podstępna technika przesłuchań czasem skutecznie przekonywała lotników
do wyjawiania informacji z ich perspektywy nieistotnych,
które jednak były cenne dla wroga.
Następnego ranka zapakowali nas do wagonu.
W takim jednym wagonie było nas około 30 albo 40.
Nie wiedzieliśmy, co nas czeka.
STALAG LUFT III ŻAGAŃ, NIEMCY
Pamiętam, jak minąłem bramę i zobaczyłem duże, drewniane słupy.
Wszędzie było widać drut kolczasty.
W każdym narożniku mieściła się wieża strażnicza.
Za dużym ogrodzeniem było ze 3,5 metra przestrzeni,
a następnie mniejszy płotek.
Przekroczenie płotka oznaczało zastrzelenie.
Byli tam amerykańscy jeńcy, w tym wielu z 100. Grupy Bombowej,
których zestrzelono przede mną.
Gdy tylko nas zobaczyli,
zaczęli się śmiać i komentować: „Czekaliśmy na was. W końcu”.
Cleven i Egan trafili do Stalag Luftu III w odstępie paru dni.
Cleven od razu zaczął sobie żartować z rannego Egana.
Wkrótce znów byli współlokatorami
i szybko stali się przywódcami jenieckiej społeczności.
Razem mieszkaliśmy, gotowaliśmy,
praliśmy ubrania i braliśmy prysznice.
Prysznic był raz na tydzień. Jeśli miało się farta.
Życie w Stalag Luftach było poddane surowemu reżimowi.
Wszystko było zarządzane wojskowo, aby zajmować myśli,
utrzymywać dyscyplinę i zapewnić wszystkim przeżycie.
TEHERAN, IRAN
LISTOPAD 1943
Podczas konferencji teherańskiej pod koniec listopada 1943 roku
Roosevelt, Churchill i Stalin potajemnie postanowili otworzyć drugi front w Europie
wraz z powierzeniem tej misji głównie Amerykanom i Brytyjczykom.
PLAŻE UTAH, OMAHA, GOLD, JUNO I SWORD
Miał to być największy w historii morski desant:
lądowanie na pięciu plażach w Normandii w ramach operacji Overlord.
Zaplanowano go na maj 1944 roku, zaledwie pół roku po konferencji.
Generał Eisenhower przybył do Londynu.
Powiedział, że flota nie wypłynie, dopóki nie zniszczymy Luftwaffe.
SZYK BOJOWY
To była nasza nowa misja.
Mieliśmy świadomość tego, że nie dojdzie do inwazji lądowej,
dopóki nie zapewnimy sobie panowania w powietrzu.
Mieliśmy zestrzelić tak wiele myśliwców,
że pozostałe nie mogłyby podjąć walki.
Myśliwce wroga zadają nam ciężkie straty.
GEN. DOOLITTLE DOWÓDCA 8. ARMII POWIETRZNEJ (1944–1945)
Dlatego ruszyła przyśpieszona produkcja, by zwiększyć ilość naszych własnych.
Pod koniec 1943 w Anglii pojawił się myśliwiec,
na który 8. Armia Powietrzna od dawna czekała.
P-51 Mustang.
Największy zasięg na świecie wśród myśliwców.
Prędkość, szybkie wznoszenie i nurkowanie oraz skręcanie pod ostrym kątem.
Gdy pojawiły się P-51,
mogły nas eskortować do celu i z powrotem.
Poprawiono także P-47,
które też nas wspierały dzięki zbiornikom paliwa na skrzydłach.
Gdy lecieliśmy do Emden z całą chmarą pięknych P-51,
chyba pierwszy raz pomyślałem, że przeżyję.
Ich głównym celem nie była ochrona bombowców.
Miały niszczyć Luftwaffe w powietrzu i na ziemi.
W niedzielny poranek 20 lutego...
CZTERY MIESIĄCE PRZED D-DAY
...przygotowaliśmy się do najcięższego ataku w historii amerykańskich sił powietrznych.
Miał on stanowić wstęp do inwazji.
Zaplanowano serię nalotów następujących dzień po dniu.
Miało to nam wygrać wojnę.
Przez kolejne dni i miesiące
mustangi i thunderbolty walczyły z messerschmittami i focke-wulfami.
Nasi nieustannie atakowali.
Zaczęliśmy wygrywać cztery starcia na pięć.
Straty wśród niemieckich pilotów na froncie zachodnim
między styczniem i majem 1944 roku wyniosły 99%.
Zostali wyrżnięci.
Dopiero po pojawieniu się mustangów
USA i Wielka Brytania zyskały panowanie w powietrzu.
Chcąc uderzyć w serce wroga
i wywabić Luftwaffe, musisz uderzyć na Berlin.
PISARKA
Gdy podniesiono zasłonę, a my zobaczyliśmy, że celem jest Berlin,
na początku zapadła cisza, a potem rozległy się okrzyki.
Nie usłyszysz, co dzieje się osiem kilometrów niżej,
ale stacje rozrządowe, zbiorniki chemiczne, okręty, magazyny,
zapasowe silniki i fabryki łożysk są doszczętnie niszczone.
Był to pierwszy wypad amerykańskich bombowców na Berlin.
Był to najcięższy cel w historii 8. Armii, ale misję tę trzeba było wykonać.
Gdybym był wtedy w Niemczech
i codziennie widział chmary bombowców zrzucających swoje ładunki,
znacznie wpłynęłoby to na moje morale.
Musiało to mocno wpływać na morale cywilów i żołnierzy.
Jednym z najgorszych aspektów bycia jeńcem
jest niewiedza na temat tego, jak długo nim będziesz.
Nie otrzymujesz żadnego czasowego wyroku.
Albo próbujesz uciec, albo tkwisz tam do końca wojny.
Zacząłem kopać tunel.
Była tam stara toaleta z podłogą wyłożoną płytkami.
Postanowiliśmy spróbować.
Powyciągałem te kafelki, żebyśmy mogli zacząć kopać.
Strażnicy przejrzeli nas niemal od razu.
TUNEL „HARRY”
Około 76 brytyjskich jeńców wykopało tunel poza obóz.
Byli przetrzymywani tuż obok nas i udało im się wydostać.
Nazwano to „wielką ucieczką”.
Tylko bodajże dwóch uniknęło schwytania. A 50 Niemcy rozstrzelali.
Nawet jeśli mieliśmy minimalne relacje z Niemcami,
to po tej ucieczce wyparowały.
Pewnego dnia otrzymałem telefon.
„Generał LeMay chce z panem pomówić”.
Powiedział: „Jeffrey, potrzebuję dowódców dla 95. i 100. Grupy Bojowej.
Możesz wybrać, którą chcesz”.
KWATERA 95. GB
95. Grupa Bojowa prezentowała się wzorowo. Stracili niewiele samolotów.
Mieli dobre wyniki bombardowań, więc uznałem, że więcej zdziałam,
przejmując 100. Grupę Bojową.
Zadzwoniłem do niego i powiedziałem, że jeśli to nadal aktualne,
to zgodzę się na 100. Grupę Bojową.
Zapytałem, kiedy mam się stawić, a LeMay na to: „Dziś po południu”.
Zacząłem od poproszenia LeMaya o to, abym mógł wysłać 100. Grupę Bombową
na dwudniową przerwę operacyjną, na co przystał.
A my przez następne dwa dni, po cztery godziny rano i po południu,
lataliśmy wszystkimi samolotami w pełnej formacji.
Tom Jeffrey był energiczny, charyzmatyczny i obeznany.
Nie tylko w kwestii samolotów, ale też misji bojowych.
Załoga maszyny prowadzącej fotografowała formację,
abyśmy mogli ustalić, kto lata dobrze, a kto gorzej.
Potem obleciałem formację wokoło w starym samolocie,
aby zgonić ich na właściwą pozycję.
Oficerowie dowodzący nalegali na utrzymywanie ciasnych formacji.
Myślisz, że jest ciasno, a oni chcą ciaśniej.
Pod koniec tych dwóch dni
100. Grupa miała najlepszą formację, jaką kiedykolwiek widziałem.
Dopiero po przyjściu Jeffreya staliśmy się doskonałą grupą.
Chyba najlepszą ze wszystkich.
Załoga bombowca w 8. Armii musiała zaliczyć 25 misji.
Po ich ukończeniu kierowano cię z powrotem do Stanów Zjednoczonych.
Po ukończeniu 25 misji mogłem albo pozostać w grupie
i przyjąć stanowisko dowódcy eskadry, albo wrócić do Stanów.
Uznałem, że miałem naprawdę sporo szczęścia.
Że przeżyłem naprawdę wiele i lepiej nie przeginać.
Dlatego zdecydowałem się wrócić.
Rosie Rosenthal ukończył 25. misję
8 marca 1944 roku w ramach nalotu na Berlin.
Załoga nalegała, żebym przeleciał nisko nad polem.
Byłem ostrożnym pilotem, więc odmówiłem.
Ale gdy już wracaliśmy, pomyślałem: „A co mi tam”.
Skręciłem prosto na wieżę, a wszyscy padli na podłogę.
A potem trzy albo cztery razy przeleciałem nad polem i wylądowałem.
Na płycie ktoś powiedział:
„Rosie, wiedziałeś, że był tam generał Huglin?
Padł na podłogę i mocno pobrudził sobie mundur”.
I faktycznie na sali odpraw pojawił się generał Huglin.
Podał mi rękę i powiedział: „Niezły niski przelot, Rosie”.
Wszyscy wiedzieli, że zbliża się D-Day.
Dobicie III Rzeszy było ważnym celem dla Rosiego.
Powrót do domu był jak opuszczenie centrum wszechświata.
Dlatego postanowiłem latać dalej.
Ostatecznie mianowano mnie dowódcą eskadry.
Tego dnia 650 amerykańskich Latających Fortec
znacznie uszkodziło niemieckie umocnienia wzdłuż całego wybrzeża.
Poleciałem do Francji z misją bombową.
Gdy wylądowałem, ktoś od razu podszedł do mnie,
mówiąc, że wieczorem mam się zgłosić do kwatery generała LeMaya.
Tam generał LeMay obwieścił nam, że siły aliantów
wylądują nazajutrz rano na plażach Normandii.
Dodał też, że abyśmy w pełni zrozumieli,
jak ważna jest to operacja,
8. Armia Powietrzna wyśle każdy dostępny samolot,
aby dopilnować, by alianci dotarli na brzeg.
Pamiętam tę odprawę.
Gdy podniesiono zasłonę, rozbrzmiały radosne okrzyki.
Członkowie naszych załóg nigdy nie byli tak radośni.
W końcu nadszedł D-Day.
6 CZERWCA 1944 D-DAY
Żołnierze, marynarze i lotnicy
Sprzymierzonych Sił Ekspedycyjnych.
Wkrótce rozpoczniecie wielką krucjatę...
GEN. EISENHOWER NACZELNY DOWÓDCA
...planowaną od wielu miesięcy.
Oczy świata zwrócone są na was.
Przed wami wielkie wyzwanie.
Wróg jest dobrze wyszkolony, wyposażony i zaprawiony w bojach.
Stawi zaciekły opór.
Jednak w pełni wierzę w waszą odwagę, oddanie i umiejętności bojowe.
Sukcesem będzie tylko niekwestionowane zwycięstwo.
Ujrzeliśmy kanał La Manche pokryty tysiącami okrętów.
Był to przejmujący widok. Ktoś się modlił. Po chwili wszyscy dołączyliśmy.
Mówi Robert St. John ze studia NBC w Nowym Jorku.
To punkt zwrotny w historii.
Żołnierze generała Dwighta Eisenhowera wyskakują z jednostek desantowych
i przebijają się przez plaże Normandii do okupowanej Europy.
Atakują prosto z morza ze wsparciem potężnej chmary myśliwców.
Ciągły atak z powietrza ma ogromną siłę.
Wspierający wojska lądowe lotnicy atakowali nieprzerwanie przez cały dzień.
Wracali z wypadu, tankowali, ładowali bomby i amunicję do karabinów,
a następnie wylatywali znowu i tak raz za razem.
Luftwaffe praktycznie nie stawiało oporu podczas inwazji na Normandię.
Lotnictwo skutecznie utorowało drogę dla inwazji przez kanał La Manche.
Niemcy zaczęły walczyć na dwa fronty:
z USA i Wielką Brytanią na zachodzie i z Sowietami na wschodzie.
W sierpniu 1944 roku Armia Czerwona wkroczyła do Majdanka,
porzuconego niemieckiego obozu zagłady pod Lublinem w Polsce,
odkrywając niepodważalne dowody na program eksterminacji Żydów w Europie.
MASOWE ZBRODNIE NIEMCÓW W OBOZIE
Walczymy z niemiecką armią,
której rozkazano bronić się do śmierci.
STALAG LUFT III ŻAGAŃ, NIEMCY
Pozostanie im jednak albo śmierć, albo odwrót,
ponieważ Naczelne Dowództwo rzuca do walki wszystkie siły.
Ogarnęliśmy sobie radio.
BOMBARDIER, 100. GRUPA BOMBOWA
Wiedzieliśmy praktycznie o wszystkim, co podawało BBC.
Gdy w czerwcu 1944 roku rozpoczęła się inwazja,
wiedzieliśmy, że niewola dobiega końca.
Stalag Luft III nadal odbierał zestrzelonych lotników.
Wśród nich byli czarni piloci,
w tym podporucznicy Alexander Jefferson i Richard Macon,
należący do Czerwonych Ogonów, czyli słynnej 332. Grupy Myśliwskiej.
Piloci z Tuskegee malowali ogony maszyn na czerwono.
Może i nie rozpoznawano czarnych pilotów...
PISARZ
...ale Czerwone Ogony już tak.
Nie baliśmy się konfrontacji z wrogiem,
bo wiedzieliśmy, że jesteśmy lepszymi lotnikami.
„Szykuj się, celuj i strzelaj”.
Ci odważni czarni lotnicy
czekali na swój udział w wojnie i bardzo się w niej odznaczyli.
W lotnictwie, a zwłaszcza wśród załóg bombowców,
latających na długie i ryzykowne misje, Czerwone Ogony były doceniane bardziej
niż jakakolwiek inna eskadra.
AUTOR FREEDOM FLYERS
Macona i Jeffersona w bazach w USA i we Włoszech poddano segregacji rasowej.
Dlatego byli w szoku, że okazało się, że w Stalag Lufcie III tego nie stosowano.
Trafiło nas tam około 150. Ustawiono nas w rzędzie.
Na końcu rzędu pojawił się wysoki wsiur z Kentucky.
PILOT, 332. GRUPA MYŚLIWSKA
I powiedział: „A niech mnie! Wezmę sobie tego pachołka”.
Pułkownik na to: „Poruczniku, idźcie z nim”.
„Tak jest”.
Niemcy zabrali mnie do baraku, pokazując trzecią pryczę od dołu.
Nie pojmowałem, jak poważnie byłem ranny.
Byłem sparaliżowany od pasa w dół.
A Niemcy, widząc, że nie mogę się ruszać,
próbowali im powiedzieć, by ktoś oddał mi swoją dolną pryczę.
Nikt się nie zgłosił.
W końcu odezwał się pewien Teksańczyk: „Jasne, zamienię się z nim”.
Zostaliśmy najlepszymi przyjaciółmi.
Jeńcy musieli współpracować, by przeżyć.
Musieli zapomnieć albo złagodzić swoje uprzedzenia na tle rasowym,
ponieważ musieli nawzajem się wspierać, aby przeżyć niewolę.
Jedną z ostatnich misji było pozbawienie III Rzeszy dostaw paliwa
poprzez naloty na fabryki paliwa syntetycznego.
Alianci musieli też zniszczyć infrastrukturę transportową i magazynową,
by odciąć dostawy węgla do fabryk samolotowych.
Blokada powietrzna spowolniłaby machinę wojenną III Rzeszy
i pozostawiła Wehrmacht bez osłony lotniczej
w ostatnich bitwach wojny.
Siedzieliśmy w kasynie do 1.00 albo 2.00.
Nagle otrzymaliśmy rozkaz, by przygotować się do porannej misji.
Wysłaliśmy 2000 ciężkich bombowców.
Te czterosilnikowe maszyny wypełniały niebo aż po horyzont.
Aby zniszczyć pojedynczą fabrykę w Leunie niedaleko Merseburga,
potrzeba było 40 misji bojowych w łącznej sile 6000 bombowców.
Nasza grupa poprowadziła jeden z największych nalotów na Berlin.
Pogoda była wtedy piękna.
Świeciło słońce, niebo było bezchmurne.
Gdy zbliżaliśmy się do celu, nasz samolot oberwał,
ale lecieliśmy dalej i zrzuciliśmy bomby,
wiedząc, że nie damy rady wrócić do bazy.
Samolot wypełniał dym i ogień. Wiedziałem, że muszę skakać.
Wyskoczyłem i myślałem, że jestem w niebie.
Nagle uderzyłem w ziemię i rozejrzałem się.
Zbliżało się do mnie trzech uzbrojonych żołnierzy.
Jeden z nich podniósł broń, by mnie nią uderzyć.
Ale wtedy zobaczyłem na jego czapce symbol Armii Czerwonej.
Krzyczałem po kolei: „amierikanskij”, „Roosevelt”,
„Stalin”, „Churchill”, „Pepsi-Cola”,
„Coca-Cola”, „Lucky Strike”.
Nalot na Berlin był 52. i ostatnią misją bojową Rosiego.
Wylatał ich najwięcej z całej 100. Grupy Bombowej.
Po odzyskaniu sił w sowieckim szpitalu
Rosie wrócił do bazy w Thorpe Abbotts,
z której półtora roku wcześniej wyleciał na swoją pierwszą misję.
Sowieci byli tuż-tuż.
Słyszeliśmy w oddali ich artylerię i odgłosy toczonych walk.
Hitler zastanawiał się, czy zabrać ich z obozu, czy wymordować.
AUTORKA FROM INTERROGATION TO LIBERATION
Druga opcja była możliwa.
Pewnej nocy Niemcy powiedzieli jednemu z naszych wyższych rangą oficerów,
że niebawem zostaniemy ewakuowani
i że za godzinę wyruszymy z obozu na piechotę.
Powiedzieli, że to dla naszego bezpieczeństwa.
Tak twierdzili, ale my znaliśmy prawdę.
Nie wiedzieli, dokąd trafią.
Obawiali się, że Hitler ściąga amerykańskich lotników,
by użyć ich jako żywych tarcz.
W Europie trwała wtedy najmroźniejsza zima od 100 lat.
Szliśmy w mrozie.
Śniegu było po kolana.
Szliśmy z małymi przerwami przez całą noc, a potem aż do późnego popołudnia.
SPREMBERG – ŻAGAŃ – MOOSBURG
NIEMCY – CZECHOSŁOWACJA
W Sprembergu zamknęli nas w wagonach transportowych.
Upychano nas w nich po 60−70 osób.
Nie można było nawet usiąść.
To było istne piekło.
Byliśmy upchnięci jak sardynki.
Upadek groził zadeptaniem.
Gdy pociąg się zatrzymał, walili w drzwi, prosząc o ich otwarcie.
Gdy strażnicy w końcu je otworzyli, było tak źle, jak można sobie wyobrazić.
STALAG VII-A MOOSBURG, NIEMCY
W teorii obóz mógł pomieścić od ośmiu do dziesięciu tysięcy osób.
A było ich tam ponad 100 tysięcy. „Obóz Piekielny” to dobra nazwa.
Nie było baraków. Ludzie koczowali w strasznych warunkach.
Nie wiedzieli, co ich czeka.
29 KWIETNIA 1945
Pewnego dnia spacerowaliśmy po obozie
i ktoś krzyknął: „Widzę czołg! To sherman!”.
Spojrzeliśmy i faktycznie dostrzegliśmy go w oddali.
To była 3. Armia Pattona.
Widziałem, jak Patton wjeżdża w czołgu do Stalagu VII-A przez główną bramę.
Wyzwolono nas.
Chłopacy podeszli do masztu i ściągnęli swastykę.
Jej miejsce zajęła flaga amerykańska, a my stanęliśmy na baczność.
Nie mieliśmy mundurów, tylko podarte łachmany.
I chyba w życiu nie wystosowałem wspanialszego salutu.
Przepełniały nas emocje.
W końcu odzyskiwaliśmy wolność
po miesiącach albo i latach spędzonych w niewoli.
Aż ciężko było uwierzyć, że w końcu będziemy mogli wrócić do domu.
Nadajemy z Londynu.
Oto najnowsze wiadomości.
Niemieckie radio przed chwilą podało, że Hitler nie żyje.
NAZIŚCI INFORMUJĄ O ŚMIERCI HITLERA
1 maja 1945 roku, gdy świat usłyszał o samobójstwie Hitlera,
100. Grupę Bombową wysłano na ostatnią misję
w ramach operacji Chowhound.
Polegała ona na zrzucaniu na spadochronach zapasów jedzenia zamiast bomb.
Miały one pomóc niemal pięciu milionom głodnych Holendrów,
którzy nadal byli pod niemiecką okupacją.
Gdy bombowce dotarły nad przedmieścia Amsterdamu,
przeleciały nad polami genialnie ułożonych tulipanów.
DZIĘKUJEMY WAM
Na jednym z nich z kwiatów ułożono napis: „Dziękujemy wam, Jankesi”.
ALIANCI POTWIERDZAJĄ KONIEC WOJNY
Wojna w Europie zakończyła się.
Załogi 100. Grupy Bombowej spakowały swoje rzeczy,
a mieszkańcy wiosek w okolicy Thorpe Abbotts,
odświętnie ubrani,
zebrali się, by ich pożegnać.
WITAJCIE W DOMU
Z Atlanty zadzwoniłem do matki, informując ją, że wróciłem do Stanów.
Od razu zalała się łzami.
I... przyjechali po mnie.
Przyjechali do Fort McPherson i zabrali mnie do domu.
Wróciliśmy do Kalifornii. Czekali tam moi rodzice.
Wszyscy padliśmy sobie w ramiona. Byłem przeszczęśliwy.
Wtedy zobaczyłem Barbarę, moją przyszłą żonę.
Pobraliśmy się po trzech tygodniach.
„Krwawa setka” w końcu powróciła do domu.
Wrócili do swoich rodzin...
żon...
i dziewczyn.
Niektórzy po raz pierwszy od wyruszenia na wojnę.
Gdy zakończyłem służbę, byłem wycieńczony.
Przeżyłem wiele straszliwych wydarzeń.
Chciałem pozostawić je za sobą i powrócić do cywila.
Wróciłem do pracy w tej samej firmie.
Ale tak naprawdę nie byłem gotowy na powrót do pracy.
A po przepracowaniu pół roku...
PROCES HITLEROWCÓW
...usłyszałem o możliwości dołączenia do zespołu prokuratorskiego w Norymberdze.
KOMISJA DS. ZBRODNI WOJENNYCH
Na statku do Niemiec poznałem piękną kobietę.
Była prawnikiem i też dołączała do zespołu prokuratorskiego.
Dziesięć dni później byliśmy już zaręczeni.
I pobraliśmy się w Norymberdze.
Zobaczyłem tam oskarżonych, całkowicie pozbawionych dawnej władzy,
wyglądających jak nędzarze, osądzanych i skazywanych.
I dopiero ten widok sprawił, że dla mnie wojna dobiegła końca.
II wojna światowa była najbardziej niszczycielskim okresem historii.
Żaden inny konflikt nie pochłonął tylu ofiar.
A 8. Armia Powietrzna doznała najcięższych strat
pośród wszystkich sił zbrojnych USA.
Teraz, przeżywszy wojnę
i mogąc spojrzeć na nią z perspektywy tych wszystkich lat,
sądzę, że odmieniła moje życie.
Z pewnością jest w tym nuta ekscytacji, romantyzmu i mitologii.
Poznałem przyjaciół, którzy wielokrotnie ratowali mi życie.
W życiu nie miałem lepszych przyjaciół.
Służyliśmy z oddanymi ludźmi,
wykazującymi się odwagą i skłonnością do poświęceń.
Dzieliliśmy smutne i radosne chwile.
Patrzeliśmy, jak nasi towarzysze są zestrzeliwani i giną,
odnoszą rany albo trafiają do niewoli.
Zyskaliśmy szacunek wobec siebie i dzielimy to zwycięstwo.
PIERWSZA ROCZNICA
Jestem przekonany, że wszyscy nasi rodacy tak czuli.
To ich w cudowny sposób połączyło.
Trzeba docenić ogromną rolę mężczyzn i kobiet,
którzy poświęcili swoje życie i de facto ocalili świat przed faszyzmem.
Wolność, jaką się teraz cieszymy, nie była dziełem przypadku.
Jest wynikiem ciężkiej walki mojego pokolenia
i wcześniejszych pokoleń.
Dlatego uważam,
że pokolenie II wojny światowej zasłużyło, by zostać zapamiętane.
PODZIĘKOWANIA DLA DEPARTAMENTU OBRONY I INSTYTUTU PAMIĘCI USAF
Napisy: Krzysiek Igielski