Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
13,8 MILIARDA LAT TEMU
Po Wielkim Wybuchu wszechświat wypełnił się kosmiczną zupą
złożoną z wodoru i helu.
Po pewnym czasie atomy wodoru i helu
zaczęły łączyć się ze sobą i tak powstały gwiazdy.
A gwiazdy prawdopodobnie pogrupowały się w galaktyki.
To było tak zwane pierwsze światło.
Chcemy zobaczyć pierwsze światło, pierwsze galaktyki w naszym wszechświecie.
To w tej odległej przeszłości wszystko miało swój początek.
Gdy patrzymy na niebo, widzimy tylko gwiazdy Drogi Mlecznej.
Reszta to ciemność.
Nie mieliśmy technologii,
która pozwoliłaby nam zobaczyć początek wszechświata.
Żeby spojrzeć w przeszłość
i zobaczyć to pierwsze światło,
potrzebujemy najbardziej złożonego teleskopu w historii.
Teleskop Webba to najbardziej ryzykowna misja NASA.
Ta misja okaże się technologicznym przełomem
albo druzgocącą porażką.
Wysyłamy w kosmos ogromny teleskop. Półtora miliona kilometrów stąd.
Tysiąc rzeczy może się posypać.
Do tej pory żadna misja nie miała tylu punktów krytycznych.
Wolę nie myśleć, co się stanie, jeśli nam się nie uda.
To przerażająca myśl.
Każdy wzięty inżynier kosmiczny, który uważa, że szczęście nie gra tu roli,
jest naiwny albo kłamie.
Te pierwsze zdjęcia przybliżą nas do poznania odpowiedzi na wiele pytań.
„Skąd się wzięliśmy?”
„Jak się tu znaleźliśmy?”
„Czy jesteśmy sami?”
To nasza historia.
- Cała historia. - Na jednym zdjęciu.
Nie mam wątpliwości,
że ten teleskop to przełom w poszukiwaniu życia poza Ziemią.
Wszechświat jest ogromny.
Gdzieś na pewno kryje się inna forma życia.
Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba
radykalnie odmieni nasze pojmowanie wszechświata.
Do miasta zawitał nowy teleskop.
Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba,
nazwany po drugim administratorze NASA,
wkrótce stanie się rzeczywistością.
Wystartuje z portu kosmicznego w Gujanie Francuskiej,
by podkreślić, że nie jest to tylko misja NASA.
To również przedsięwzięcie Europejskiej i Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej.
25 GRUDNIA 2021 ROKU
Projekt trwa już 30 lat i pochłonął 10 mld dolarów.
Nie obyło się bez kontrowersji.
Niepowodzenia, problemy budżetowe.
Kongres chciał nawet skasować cały projekt.
Wysłanie teleskopu Webba w kosmos
to decydujący moment dla NASA.
Jeśli coś pójdzie nie tak, dziesięć miliardów dolarów
i ponad dwie dekady pracy pójdą w piach.
Jak leci?
- A u ciebie? - OK.
Thomas Zurbuchen to dyrektor naukowy NASA.
Znany również jako Doktor Z.
Nadszedł ten dzień.
Projekt pochłonął wiele lat, pracowało nad nim mnóstwo osób.
Teraz od startu dzielą nas minuty.
Teleskop jest zamontowany na rakiecie.
Pracowało nad nim ponad dziesięć tysięcy osób.
Dzięki temu teleskopowi spełnią się ich marzenia.
Tysiące naukowców, nawet ci, którzy jeszcze nie przyszli na świat,
wykorzystają te dane do badań.
Wszyscy czekają z nami na odliczanie do startu rakiety.
Wszystkie systemy gotowe.
Trzydzieści sekund do startu.
To najtrudniejsza misja w historii NASA.
Mieliśmy problemy z produkcją, planowaniem, systemami.
Problemy z ludźmi.
Czasami traciłem nadzieję.
Gotowi do odliczania.
Dziesięć, dziewięć, osiem…
Webb to naukowy odpowiednik programu Apollo.
To wyjątkowo trudna misja, niemal niemożliwa do wykonania.
A i tak się jej podjęliśmy.
…trzy, dwa, jeden, start!
TRZY MIESIĄCE WCZEŚNIEJ
CENTRUM LOTÓW KOSMICZNYCH IM. GODDARDA GREENBELT, MARYLAND
Droga do startu była wyjątkowo długa.
Pracuję nad tym projektem od 15 lat.
Istotną częścią mojej tożsamości
jest moja praca.
Kocham ją, to moja pasja. Dlatego to robię.
Wolę nie myśleć, co się stanie, jeśli nam się nie uda.
Poświęciłam temu całą moją karierę.
To przerażająca myśl.
Już w wieku sześciu czy siedmiu lat
postanowiłam, że chcę zostać astronomką.
Dorastałam na wsi w Arkansas. Na małej farmie pośrodku niczego.
W okolicy nie było świateł miasta.
Było bardzo ciemno. Niebo było piękne.
Już jako mała dziewczynka byłam zafascynowana nocnym niebem.
START TELESKOPU HUBBLE’A 24 KWIETNIA 1990 ROKU
Byłam w czwartej lub piątek klasie, musiałam to zobaczyć.
Otrzymaliśmy zgodę,
by zwolnić przednie zaczepy.
Oba panele słoneczne rozwijają się poprawnie.
Bardzo dobrze.
Chcę życzyć teleskopowi Hubble’a wspaniałych przygód.
Oby rozwikłał niejedną tajemnicę wszechświata.
Postanowili skierować teleskop na pusty fragment nieba.
Chcieli zobaczyć, co się wydarzy.
Pamiętam, że jak cała reszta świata
byłam zdumiona tym, co zobaczyłam.
Ten pusty fragment nieba był wypełniony tysiącami galaktyk.
Dopiero wtedy po raz pierwszy zdaliśmy sobie sprawę,
jak stary jest wszechświat.
To taka sztuczka z wykorzystaniem fizyki.
Za pomocą tych ogromnych teleskopów możemy dosłownie spojrzeć w przeszłość.
Teleskopy są jak wehikuły czasu.
Pozwalają nam zobaczyć wersję wszechświata z przeszłości.
Brzmi jak science fiction, ale to wszystko przez to,
że światło potrzebuje czasu, by do nas dotrzeć.
Gdy patrzysz na latarnię uliczną, jej światło potrzebuje ułamka sekundy,
by dotrzeć do twojego oka.
Światło słoneczne dociera do Ziemi po 8 minutach.
Wyobraźcie sobie to w skali wszechświata.
Jeśli obiekt znajduje się dalej,
jego światło dotrze do teleskopu później.
Dosłownie widzimy przeszłość.
Już teleskop Hubble’a pozwolił nam spojrzeć w przeszłość.
Pokazał nam bardzo stare oraz bardzo młode galaktyki.
Ale… brakuje nam początku.
Nie mamy pierwszej części pierwszego rozdziału
tej liczącej 13,8 miliarda lat historii wszechświata.
Chcemy spojrzeć w bezkres kosmosu, cofnąć się do samego początku,
by znaleźć odpowiedzi na wiele pytań.
„Jak powstały i jak powstają galaktyki?”
„Czy poza Układem Słonecznym istnieją planety zdatne do życia?”
„Czy życie istnieje tylko na Ziemi?”
Teleskop Hubble’a i ziemskie obserwatoria były ważnym punktem wyjścia.
Ale musimy działać dalej.
Teleskop Kosmiczny Nowej Generacji,
w skrócie NGST,
będzie naszym kolejnym krokiem.
Tak wyglądały początki Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba.
Teleskop Webba to przełom.
Niesamowity skok technologiczny.
Wprowadziliśmy mnóstwo ulepszeń na wszystkich płaszczyznach.
To matka wszystkich teleskopów.
Żeby to osiągnąć, potrzebowaliśmy dziesięciu cudów.
Musieliśmy stworzyć zupełnie nowe technologie.
Potrzebowaliśmy nowych instrumentów, nowej elektroniki do ustawienia luster.
Dziesięć cudów.
Najważniejsze pytanie brzmi:
„Ile macie punktów krytycznych?”.
Punkt krytyczny to warunek, który musi zostać spełniony,
bo bez niego polegnie cała misja.
Mamy potwierdzenie, że spadochron się otworzył.
Łazik wytraca prędkość.
Lądowanie na Marsie ma 80–90 takich punktów.
To były nasze najtrudniejsze misje.
U Webba mamy ich 3–4 razy więcej.
Coś pięknego, Mike. Naprawdę.
Wbili flagę, widać gwiazdy i paski.
Mamy więcej punktów krytycznych niż misja Apollo.
PUNKTY KRYTYCZNE
Ile mamy ich w sumie?
Odpowiedź brzmi: 344.
Jeszcze żadna misja nie miała tylu punktów krytycznych.
To właściwie niemożliwy do zrealizowania projekt.
GŁÓWNY INŻYNIER MISJI
W tej branży jest wiele niewiadomych. Dobrze o tym wiemy.
W końcu wszystko spadnie na moje barki.
Trzeba podjąć najlepszą decyzję na podstawie dostępnych danych,
ale jednocześnie…
niektóre decyzje niosą ze sobą pewne ryzyko.
- Cat? - Tak?
Rozchmurz się trochę.
Zajmuję się tą misją od 24 lat.
To w pewnym sensie moje dziecko.
Moje pociechy w kółko słuchają o Kosmicznym Teleskopie Jamesa Webba,
odkąd miały kilka lat.
Mój syn ma już 30 lat, a córka 28.
Zawsze jest obawa, że jeśli coś pójdzie nie tak,
to prasa, politycy i cała reszta
zmieszają cię z błotem.
Martwi się wszystkim. To rodzinna przypadłość.
Każdy Menzel martwi się o wszystko.
W nocy prawie nie śpi.
To przez te wszystkie punkty krytyczne, które mogą się posypać.
Bardzo się tym przejmujesz.
No pewnie. Podobnie jak cały zespół.
Dlatego tak bardzo się na nich skupiamy.
Mam tu pierwsze projekty
Teleskopu Kosmicznego Nowej Generacji.
Im większe jest zwierciadło, tym więcej światła zbiera.
Żeby zobaczyć pierwsze światło, potrzebujemy ogromnego lustra.
Braliśmy pod uwagę pięć projektów. To jeden z pierwszych.
Diabeł tkwi w szczegółach.
Dopiero w szczegółowych opracowaniach technicznych
możemy zauważyć poszczególne problemy.
Od razu widać,
że średnica zwierciadła jest większa niż średnica rakiety.
Lustro trzeba złożyć.
Był pomysł, by umieścić segmenty lustra jedno na drugim.
Jak płyty winylowe.
Wpadliśmy na pomysł,
żeby zamontować segmenty lustra na składanych skrzydłach.
Na tym właśnie stanęło.
Projekt został zatwierdzony w 2008 roku.
Wtedy teleskop zaczął nabierać obecnego kształtu.
Nie jest to najwierniejszy model,
ale wystarczy, by pokazać, jak działa.
Tutaj mamy główne zwierciadło. Światło gwiazd odbija się od niego,
wędruje do zwierciadła wtórnego
i trafia do tego czarnego elementu w kształcie piramidy.
Następnie trafia tutaj, do instrumentów naukowych.
Do aparatów i spektrometrów.
Wybaczcie, klej trochę puścił.
Ten element to osłona przeciwsłoneczna.
Osłona blokuje dopływ światła ze Słońca, Ziemi i Księżyca.
Teleskop nie może się nagrzać.
Nie może świecić mocniej od gwiazd, które obserwuje.
Z 344 punktów krytycznych misji
225 z nich dotyczy rozłożenia osłony przeciwsłonecznej.
Nigdy czegoś takiego nie robiliśmy.
Zaczynamy od dużych paneli, które widzimy po bokach.
Najpierw rozkładamy jeden, a potem drugi.
To w nich mieści się złożona osłona przeciwsłoneczna.
Następnie skomplikowany system linek i silniczków
rozciąga osłonę na wszystkie strony.
Naciągamy każdą z pięciu warstw po kolei,
by nadać im odpowiedni kształt i ułożyć je odpowiednio względem siebie.
Mamy 34 punkty krytyczne,
które dotyczą naciągania pięciu warstw osłony.
Warstwa druga. Na trzy, dwa, jeden…
To, co wyróżnia tę osłonę słoneczną
na tle wszystkich innych,
to fakt, że jest bardzo delikatna.
Nie jest zrobiona z metalu.
Przypomina raczej złożony parasol.
Przeprowadziliśmy trzy testy.
Podczas składania osłona trochę się zniszczyła.
Uszkodziliśmy osłonę do tego stopnia, że musieliśmy przestać.
Skończyliśmy ze zbędnymi testami.
Mamy do czynienia z dużą osłoną,
z kilometrami kabli.
W stanie nieważkości wszytko może się poplątać.
Tysiąc rzeczy może pójść źle.
Przetestujemy osłonę,
złożymy ją,
zapakujemy w rakietę,
a potem rozłożymy ją w kosmosie kompletnie zdalnie.
Nikt wcześniej czegoś takiego nie zrobił.
Czternaście dni po starcie postawimy skrzydła zwierciadła głównego.
Mamy dziesięć punktów krytycznych, które dotyczą głównego zwierciadła.
Po pięć na skrzydło.
Podzielenie lustra na 18 segmentów było dobrym pomysłem.
Każdy element jest ruchomy.
Dzięki temu możemy ustawić każdy sześciokąt
i zdalnie zogniskować teleskop.
Wyślemy go 1,5 mln km od Ziemi. Cztery razy dalej od Księżyca.
Nie chcemy, by teleskop zaczął się psuć w skrajnie niskich temperaturach.
TESTY W TEMPERATURZE KRIOGENICZNEJ ROK 2017
Pracownicy NASA zmodyfikowali
ogromną komorę kriogeniczną w Centrum Johnsona.
Używano jej w programie Apollo.
Rozbudowywali ją latami, by pomieściła ten ogromny teleskop.
Teleskop jest wielkości dwupiętrowego budynku.
Przetestowaliśmy go w temperaturze 220 stopni Celsjusza poniżej zera.
Poszło świetnie.
To niebywałe.
Pamiętam świetny dzień w Centrum Goddarda.
Wszyscy czekali na to wydarzenie latami.
Zespół rozłożył zwierciadło i skierował je w stronę zebranego tłumu.
Wszyscy mogliśmy je zobaczyć.
Musiałam się pilnować, żeby się nie rozpłakać.
Mogliśmy zobaczyć swoje odbicie
w tym samym lustrze,
które będzie zbierało światło z pierwszych galaktyk i odległych planet.
A ja mogłam się w nim przejrzeć? Świetne uczucie.
Teleskop został zaprojektowany
do obserwacji wszechświata w podczerwieni.
Najodleglejsze galaktyki znajdują się tak daleko,
że ich światło dociera do nas jako promieniowanie podczerwone.
To czerwone światło, którego nie widzi ludzkie oko.
Nawet używając teleskopu większego od Hubble’a,
który działa w zakresie światła widzialnego,
nie bylibyśmy w stanie zobaczyć światła pierwszych galaktyk.
Zaprojektowaliśmy ten teleskop, by badać głównie najstarsze galaktyki.
Ale jest na tyle duży i potężny,
że ma niespotykany dotąd potencjał.
Dzięki niemu dowiemy się więcej na temat egzoplanet.
Planetach krążących wokół innych gwiazd.
Pomoże nam ocenić, czy którakolwiek pobliska planeta
może nadawać się do życia.
Żeby to stwierdzić,
przyjrzymy się cząsteczkom obecnym w atmosferze danej planety.
Teleskop może wykryć metan, dwutlenek węgla, parę wodną.
Tam, gdzie jest woda, zwykle jest życie.
Mogę z całą pewnością powiedzieć,
że ten teleskop to ogromny przełom w poszukiwaniu życia we wszechświecie.
Byłoby wspaniale, gdybym mógł powiedzieć: „Patrzcie. Znaleźliśmy pięć planet.
Możliwe, że jest tam życie”.
Wyobrażacie to sobie? To wszystko zmieni.
MIESIĄC DO STARTU
Webb to ucieleśnienie ludzkiego potencjału.
Bezinteresowna pogoń za tym, co skrywa wszechświat.
Chcemy dowiedzieć się więcej o sobie, naszej przeszłości i o całym świecie.
Uważam, że to coś niesamowitego.
Dorastałem w Szwajcarii.
Mój ojciec był pastorem w kościele fundamentalistycznym.
W domu rzadko mówiło się o nauce.
Przez całe dzieciństwo uczono mnie, że wszechświat powstał w siedem dni.
A potem poszedłem na pewną lekcję.
Nauczycielka tłumaczyła nam, jak nauka zmieniła bieg historii.
Pomyślałem, że to właśnie chcę robić.
Zajmę się nauką i w ten sposób sam zmienię bieg historii.
Pracuję na tym stanowisku pięć lat.
Wiele osób uważa, że jestem niecierpliwy.
Pociągam ludzi do odpowiedzialności, nie wszyscy to lubią.
Ale jeśli nam się nie uda,
to dosłownie cały świat nauki
będzie dekadę lub dwie w plecy.
Liczę wszystkie kilometry.
Co roku chcę przebiec półtora tysiąca.
Wszystko zależy od poziomu stresu. Więcej stresu – więcej kilometrów.
Dobijam do dwóch tysięcy.
To NASA.
Agencja, z która ukuła hasło:
„Porażka nie wchodzi w grę”.
Brzmi to bardzo dobrze.
Ale podczas misji porażka zawsze wchodzi w grę.
Już na samym początku pojawiły się problemy.
Nasz instytut zajmie się teleskopem,
którego start przewidziany jest na 2007 rok.
Chcemy, żeby projekt zamknął się w 500 milionach dolarów.
Gdy pierwszy raz wspomniano o budżecie na teleskop,
każdy, kto pracował przy teleskopie Hubble’a,
który pochłonął prawie sześć miliardów,
wiedział, że to pic na wodę.
Projekt się rozwijał,
a koszty nagle wzrosły do sześciu miliardów dolarów.
Panie Howard, widział pan film Skarbonka?
Tak, oczywiście.
Przewijało się tam zdanie:
„Jeszcze tylko dwa tygodnie”.
Jak możemy wyjaśnić tę sytuację wyborcom?
Kongres wszczął śledztwo w tej sprawie.
Chcieli ubić cały projekt.
Myśleliśmy, że nic tego nie będzie.
Kongres wszystko skasuje.
Byliśmy w szoku.
Jestem młodą naukowczynią, potrzebuję tego teleskopu do badań,
a oni chcą mi go zabrać?
Kongres przyznał nam pieniądze i wtedy pojawiłem się ja.
9 MILIARDÓW
Nikt nie chciał o tym gadać. „To nic takiego, nie przejmuj się”.
„Jak wam idzie?”. „Czas leci, ale jakoś sobie radzimy”.
Nic z tych rzeczy.
TESTY WIBRACYJNE I AKUSTYCZNE 2017–2018
Szykowaliśmy się do testów wibracyjnych i akustycznych.
Podczas takich badań próbujemy zniszczyć teleskop.
Ma wyjść z tego cało,
ale musimy trząść nim tak, jak wytrzęsie go rakieta.
Sprawdzamy też, jak reaguje na dźwięk o dużym natężeniu,
który pojawi się przy starcie.
Pierwszy test poszedł śpiewająco.
Ale gdy do testów dołączyliśmy rakietę i osłonę,
ze wszystkiego zaczęły wypadać śruby.
Ustrojstwo ma ich z 10 tys.
Jeśli naprawialiście kiedyś rower,
to wiecie, że śrubę trzeba mocno dokręcić, żeby się zablokowała.
Śruby nie były dokręcone.
Jak to możliwe?
Leci w kosmos, trzeba je dokręcić.
Musieliśmy wszystko poprawić, znaleźć każdą śrubę.
Trwało to sześć miesięcy.
Wydaliśmy 150 milionów dolarów, żeby naprawić ten błąd.
Szczerze mówiąc, ludzie robią za dużo błędów.
Co za wstyd.
DZIEŁO NASA PEŁNE USTEREK
Prasa nie pisała o nas przychylnie.
Żadna misja nie została tak obsmarowana.
TELESKOP UZIEMIONY
Nikt nie chce pracować przy klapie.
Każdy chce odnieść sukces, zupełnie jak w sporcie.
Trzeba wyjść na prostą i przestać przegrywać.
W zespole mieliśmy wspaniałych ludzi.
Problem tkwił w zarządzaniu.
Istnieje ryzyko, że uszkodzimy lustro.
Musimy być ostrożni.
Musiałem zmienić kadrę zarządzającą, by zespół połączył siły.
Wtedy mogli się skupić na tworzeniu czegoś wielkiego.
Chciałem, żeby uwierzyli, że dadzą radę.
Jakoś się to udało.
Jeden dzień zapadł mi w pamięć.
Bardzo mnie wtedy zaskoczyli.
Mieliśmy dwie części.
Trzeba było połączyć zwierciadło główne i osłonę przeciwsłoneczną.
Wiedziałem, że nie będzie łatwo.
Budowaliśmy te części osobno.
Musieliśmy się upewnić, że wszystko zadziała.
Zaczęliśmy wszystko łączyć…
i od razu się udało.
Zespół ledwo ze wszystkim nadążał.
Wlekli się w ogonie, a nagle wyszli na prowadzenie.
Przerośli wszelkie oczekiwania.
Niesamowita sprawa.
Jesteśmy właściwie gotowi.
Jak bardzo jestem pewien, że wszystko się uda?
Mogę postawić na to dom.
Włożyliśmy lata pracy,
by zobaczyć ten teleskop na stanowisku startowym.
Nie mogę uwierzyć, że to dzieje się naprawdę.
KALIFORNIA
Jestem podekscytowana i pozytywnie zestresowana.
GUJAŃSKIE CENTRUM KOSMICZNE GUJANA FRANCUSKA
Czy lubię starty? Cóż…
Lubię mieć je za sobą.
To jak skok ze spadochronem.
Gdy spadochron się otworzy, lot jest bardzo przyjemny.
Zostało nam 12 godzin do startu.
Trzymajcie kciuki za pogodę. Już jutro rano teleskop ruszy w kosmos.
Nie wierzę, że jesteśmy tak blisko.
Tak się cieszę. Nie mogę się doczekać.
Sam piszę oba przemówienia.
Muszą być przede wszystkim szczere i osobiste.
Zwłaszcza jeśli spotka nas zawód.
Przede wszystkim
nie można zapomnieć, że wszyscy jesteśmy ludźmi.
To bardzo ważne.
Jeśli się uda, przemowy nikt nie zapamięta.
Mowa będzie nieistotna. Powiem, co chcę.
Liczy się to drugie przemówienie.
Muszę bardzo dobrze je przemyśleć.
Siedem, sześć, pięć…
START RAKIETY Z SATELITĄ CLUSTER 4 CZERWCA 1996 ROKU
…start!
Zapłon.
Pamiętam pierwszy nieudany start Ariane 5.
Nadal mam to przed oczami.
Start.
Wryło mi się to w pamięć.
Parametry napędu w normie.
Trajektoria poprawna.
„Dzisiejszy start się nie powiódł.
Teleskop Webba nie dotarł na orbitę.
To krok w tył dla nas wszystkich,
również dla nauki i eksploracji kosmosu.
Nie kryjemy swojego rozgoryczenia.
Choć towarzyszą nam w tej chwili wyjątkowo trudne emocje,
jedno na pewno się nie zmieni.
Nadal będziemy zgłębiać tajemnice kosmosu w imię nauki”.
DZIEŃ STARTU 25 GRUDNIA 2021 ROKU
Przed nami najciekawsze wydarzenie dekady, a może i stulecia.
Następca teleskopu Hubble’a,
trzy razy większy i nowocześniejszy, zaraz wyruszy w kosmos.
Będę płakać.
Feliz Navidad!
Wstałam dziś o 4.50
na start teleskopu Webba.
Modlimy się do wszystkich bogów nauki, żeby wszystko poszło gładko.
A za sześć miesięcy, dostaniemy wspaniałe dane.
Wesołych świąt.
Centrum kontroli lotów w Kourou w Gujanie Francuskiej.
Patrzymy właśnie na rakietę Ariane 5 na stanowisku startowym.
To ona zabierze teleskop Jamesa Webba w przestrzeń kosmiczną.
Dziesiątki tysięcy naukowców oglądają start na żywo.
Od tej misji zależy ich cała przyszłość.
Wesołych świąt! Będziemy oglądać start teleskopu Webba.
Wszystko idzie zgodnie z planem, trwa odliczanie do startu.
Zespół kontroli lotów w Kourou nie odnotował żadnych problemów.
Nie jestem zbyt przesądny,
ale zabiorę dziś ze sobą trzy rzeczy na szczęście.
Licencja na taksówkę mojego ojca.
Muszka dziadka od strony ojca.
I książeczka lotów drugiego dziadka, z czasów, gdy był prywatnym pilotem.
Centrum lotów kosmicznych jest w pełni gotowe
na ten bożonarodzeniowy start.
Wszystko idzie gładko, odliczanie trwa.
Systemy działają poprawnie.
Jesteśmy gotowi do startu.
Zgoda od meteorologów.
Zespół NASA dokładnie monitoruje dane telemetryczne.
Pora na ostateczne odliczanie.
Dziesięć, dziewięć, osiem…
Siedem, sześć, pięć,
cztery, trzy,
dwa, jeden…
ASTROFIZYK
Odczepienie ESC.
Wszystkie parametry w normie.
Za 17 sekund teleskop odłączy się od rakiety.
Sprężyny delikatnie odepchną Webba od górnego członu Ariane 5.
Teleskop Webba uwolniony.
Leć, Webb!
- Dziękuję. - Gratulacje.
Mamy potwierdzenie. Obserwatorium odłączyło się od rakiety.
Następny krok to rozłożenie panelu słonecznego.
ANIMACJE PRZEDSTAWIAJĄCE TELESKOP WEBBA PRZYGOTOWANE NA PODSTAWIE DANYCH NASA
Teleskop będzie zasilany baterią, póki nie rozłoży panelu słonecznego.
Panel słoneczny rozłożony.
Mamy potwierdzenie, że działa poprawnie.
Panel słoneczny rozłożony.
Świetnie. Brawo!
I to rozumiem.
Zmierza teraz na stanowisko obserwacyjne
półtora miliona kilometrów od Ziemi.
Rozłożenie teleskopu będzie nadzorował zespół
w specjalnym centrum kontroli misji.
CENTRUM KONTROLI MISJI BALTIMORE, MARYLAND
W kolejnych tygodniach teleskop rozłoży anteny,
osłonę oraz zwierciadła.
Każdy z tych kroków jest kluczowy,
by zmontować ten siedmiotonowy teleskop.
Teleskop Webba stworzyły największe umysły tego świata.
Wszyscy siedzą jak na szpilkach.
Jeśli cokolwiek pójdzie nie tak,
to żaden człowiek nic z tym nie zrobi.
Wszyscy gratulują nam udanego startu.
Oczywiście bardzo nas to cieszy.
Ale najtrudniejsze dopiero przed nami.
Rozłożenie teleskopu
przypomina zdalne składanie biurka z Ikei z odległości 1,5 mln kilometrów.
Webb leci z prędkością 1,6 km/s.
Niedługo minie orbitę Księżyca.
Jest teraz mniej więcej 370 tysięcy kilometrów od Ziemi.
Teleskop leci do punktu libracyjnego L2
oddalonego 1,5 mln km od Ziemi.
Gdy chcesz zobaczyć gwiazdy,
nie oglądasz ich z miasta, wyjeżdżasz na wieś.
Dotarcie do punktu L2 jest trochę jak wyjazd na wieś.
To punkt, w którym połączone siły grawitacyjne Słońca i Ziemi
tworzą stabilną orbitę dookoła Słońca.
Podróż z Ziemi na Księżyc zajęła misji Apollo mniej więcej trzy dni.
Dotarcie do punktu L2 potrwa około 30 dni.
Po drodze rozkładamy teleskop.
To moja pierwsza taka misja. Stresuję się.
Nie możemy podlecieć do teleskopu, żeby go naprawić.
Jeśli pojawią się jakieś problemy,
musimy stawić im czoło.
Setki osób pracują bez przerwy
w centrum kontroli misji.
Zwłaszcza zespół od obsługi lotu.
Dzięki centrum kontroli misji jesteśmy w stałym kontakcie z teleskopem.
Wysyłamy do teleskopu polecenia, a raczej linijki kodu,
które mówią mu, co ma robić.
Nie widzimy teleskopu, bo znajduje się za daleko.
Mamy narzędzie, które tworzy animowany model teleskopu.
Dzięki niemu widzimy, jak teleskop się rozkłada.
Jestem kobietą o latynoskich korzeniach.
W tej branży nie ma wielu takich osób.
Nie miałam nikogo takiego jak ja, na kim mogłabym się wzorować.
Zaczęłam pracę w NASA w wieku 19 lat.
Nie sądziłam, że tak szybko mi się to uda. To takie prestiżowe miejsce.
Ale od razu wiedziałam, że zostawię tu po sobie ślad.
Piszę kod i opracowuję procedury potrzebne do rozłożenia teleskopu.
Mamy różne zadania do wykonania na orbicie.
Wszystkie systemy muszą ze sobą współpracować.
ROZŁOŻENIE OSŁONY PRZECIWSŁONECZNEJ TRZY DNI PO STARCIE
PUNKTY KRYTYCZNE: 225
Systemy gotowe. Przejmujecie dowodzenie.
Zaczynajcie. Jesteśmy gotowi.
Przyjąłem. Wprowadzić kod.
Komenda wygląda dobrze. Wykonać.
W toku.
Najwięcej punktów krytycznych dotyczy osłony przeciwsłonecznej.
Jeśli osłona się nie rozłoży, ten dzień będzie wyjątkowo zły.
Silnik jest w stanie gotowości.
- Możesz kontynuować. - W toku.
Przyjęłam. Wszystko idzie dobrze.
Kontynuujcie.
Nieważne, ile testów wykonasz, będzie jak ze spadochronem.
Pójdzie dobrze, jeśli wcześniej dobrze go złożyłeś.
Nie wiesz, co cię czeka,
póki nie pociągniesz za sznurek.
Przejdź do kroku 031 dla grupy szóstej.
Przyjęłam.
Wygląda dobrze. Proszę kontynuować.
Wszystko gotowe. Możesz przejść do następnego kroku.
Komenda wygląda dobrze. Wykonać kod.
W toku.
Możecie odpalać.
Zaczynaj. Zobaczmy, czy zaskoczą.
Zgoda na wykonanie komendy.
W toku.
Potwierdzam, że wszystkie warstwy osłony są poprawnie naciągnięte.
Brawo!
Dziękujemy.
Za nami kluczowy etap. Dobra robota, drużyno.
Świetna robota.
Gratuluję wszystkim. Brawo.
To był dobry dzień. Trudno było przewidzieć, co się wydarzy.
Ochładza teleskop, o to chodziło.
Piękny widok.
Na razie wyeliminowaliśmy w sumie 266
z 344 punktów krytycznych.
Nie stanowią ryzyka, bo wszystko zadziałało.
Ale nadal musimy być ostrożni,
bo jeszcze trochę przed nami.
ROZŁOŻENIE ZWIERCIADŁA GŁÓWNEGO DWA TYGODNIE PO STARCIE
PUNKTY KRYTYCZNE: 10
- Dzień dobry. - Hej.
- Dzień dobry. - Dzień dobry.
Miło was widzieć.
Madryt gotowy, czekają na przejęcie.
Dowodzenie i zespół gotowy.
Kierownik zweryfikował parametry. Zgoda na uruchomienie silnika.
Jeśli skrzydła zwierciadła się nie domkną, zaczną drgać, a tego nie chcemy.
Drgania spowodują, że obraz będzie nieostry.
Pierwsze skrzydło rozłożone.
Teraz możemy przejść do kroku 046,
uruchomienia SCS-256.
Tu kierownik misji, parametry w normie.
Przyjąłem, uruchomić silnik.
No dalej. Dawaj.
- Zaczyna się rozkładać. - Rusza się.
Połowa za nami, mamy 54%.
Patrzcie.
- Już blisko. - Tak.
Dawaj.
- Dziewięćdziesiąt pięć. - Tak.
- Mamy to. - Tak.
Cztery…
trzy, dwa, jeden.
Obserwatorium w pełni rozłożone.
Zwierciadło główne.
- Mamy to. - Piękny widok.
Boże wszechmogący.
Bułka z masłem.
Właśnie ciebie szukałem.
Mów, jak się czujesz?
Na razie idzie lepiej, niż sądziliśmy.
Oglądanie tego na żywo było niesamowite.
Wszystko poszło gładko, to bardzo ekscytujące.
Chciałam otworzyć szampana, ale nie mam żadnego pod ręką.
Chciałem wam powiedzieć,
jak bardzo się cieszę i ile to dla mnie znaczy.
Teleskop na orbicie jest już w pełni rozłożony.
Bardzo doceniam wasze poświęcenie
i wszystko, co zrobiliście, pracując nad tym cudem techniki.
Jak to jest przejść do historii?
Świetne uczucie!
Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba jest w pełni rozłożony.
Wszystko idzie śpiewająco.
To największe i najbardziej zaawansowane obserwatorium kosmiczne.
Dostaniemy świetne zdjęcia.
Udało nam się!
WEBB ROZŁOŻONY!
Trudno sobie wyobrazić, jak będą wyglądały pierwsze zdjęcia.
Badam, jak zmieniają się galaktyki.
Jestem ciekawa, jak powstają gwiazdy w galaktykach,
jak tworzą się czarne dziury i jak wygląda to na przestrzeni lat.
Najbardziej nie mogę się doczekać na zdjęcie głębokiego pola.
To właśnie na tych zdjęciach będą widoczne najodleglejsze galaktyki.
Teleskop jest 1,5 mln km od Ziemi.
Wiele rzeczy może nadal pójść nie tak.
Jak zawsze.
Mamy jeszcze 49 punktów krytycznych, których nie możemy odhaczyć.
Jeśli coś pójdzie nie tak,
cała misja pójdzie w piach.
GRUDZIEŃ 1993 ROKU
Przykro patrzeć na zdjęcia z teleskopu Hubble’a.
Jedno z dwóch luster jest wadliwe, przez co zdjęcia są nieostre.
Kosmiczny Teleskop Hubble’a robił nieostre zdjęcia.
Zwierciadło główne miało nieprawidłową ogniskową.
To była katastrofa dla wielu naukowców, którzy czekali na te zdjęcia.
Astronomowie pracujący przy tym projekcie
musieli być załamani.
Słaba sprawa. Byłam wtedy mała, ale wiedziałam, że jest źle.
Jeff, będziesz miał ręce pełne roboty. Włącz sobie oświetlenie.
Dobry pomysł.
Astronauci polecieli do teleskopu i zamontowali dodatkową soczewkę.
Coś jak okulary, które naprawiły ogniskową.
- Jeden jasny piksel. - O tu!
Tu jest.
- Widać piksele. - Udało się.
Z Webbem jest jeden problem.
Jest za daleko.
Nie możemy wysłać astronautów na misję serwisową.
KALIBRACJA TELESKOPU CZTERDZIEŚCI DNI PO STARCIE
Kalibrujemy teleskop.
Dostrajamy optykę.
To skomplikowany proces.
Nad zespołem od dekad wisi widmo teleskopu Hubble’a.
Wielu moich mentorów pracowało przy Hubble’u.
Ostrzegali mnie, co będzie, gdy coś się posypie.
Nic się nie ukryje, będzie nieprzyjemnie. Nikt nie chce tego doświadczyć.
Zebraliśmy dane kalibracyjne z ostatnich kilku godzin,
by ocenić stan teleskopu.
Nikt jeszcze ich nie widział.
Zaczynamy.
Mnóstwo galaktyk.
Same galaktyki.
Jest więcej galaktyk niż gwiazd.
Piękny i ostry obraz.
Tak to ma wyglądać.
Ten potężny teleskop wyruszył w kosmos sześć miesięcy temu.
Zespół pracujący przy obsłudze teleskopu Webba zaraz zaprezentuje to,
na co astronomowie z całego świata
czekali z napięciem od wielu dekad.
Pierwsze kolorowe zdjęcia z teleskopu.
Myślisz, że to ułożenie będzie w porządku?
Obracałem je,
ale zdjęcie jest kwadratowe, więc to bez znaczenia.
Zdjęcie zrobione w podczerwieni zawiera szczegóły,
których nie widać w świetle widzialnym.
Teraz możemy je zobaczyć.
Widać wszystko czarno na białym.
Surowe zdjęcia z teleskopu
są czarno-białe.
Potem zagłębiam się w piksele
i próbuję wydobyć jak najwięcej kolorów.
Nasza praca polega na tym,
by pokazać bogactwo i złożoność danych.
Sami nic nie zmieniamy.
Wszystko jest na zdjęciach. Musimy wyłuskać to, co kryje się w mroku.
Kolory są bardzo ważne z punktu widzenia astrofizyki.
Pracujemy nad tym z naukowcami.
Konsultujemy z nimi to, co widać na zdjęciach.
To czerwony kanał zdjęcia, choć wszystko jest czarno-białe.
Gdy dodam kolory, te elementy będą czerwone.
Każda odległa galaktyka, te rozmyte obiekty,
nabiorą żywego, czerwonego koloru.
Teraz przejdę do zieleni.
Zdjęcie nabiera kolorów, a to tylko czerwony i zielony.
Na zielono zaznaczone są galaktyki, które znajdują się bliżej nas,
a także gwiazdy.
Gdy dodam krótkie fale, kolor niebieski,
zdjęcie nabiera życia.
Te zdjęcia są dla nas bardzo ważne, są jak nasze dzieci.
Opiekujemy się nimi,
szykujemy na wielki debiut przed światem.
To bardzo ważna chwila.
To nie tylko przełom w świecie nauki,
ale także przełom w historii ludzkości.
Naprawdę ekscytujący moment.
Jestem zaszczycona, że jestem częścią czegoś tak wielkiego.
PREMIERA ZDJĘĆ 11 LIPCA 2022
Dziś poznamy wszechświat trochę bliżej.
Zgadza się. Prezydent Biden pokaże
wyczekiwane pierwsze kolorowe zdjęcie
z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba.
SIEDZIBA NASA WASZYNGTON
Zaczniemy od zdjęcia, które zaprezentuje dziś prezydent.
- Dobrze? - Świetnie.
To tak zwane Głębokie Pole Webba.
Właśnie po to stworzyliśmy to obserwatorium.
To najgłębszy obraz kosmosu, jaki udało nam się uchwycić.
Oto on.
Proszę.
Mamy tu…
Głębokie Pole Hubble’a powstawało tygodniami.
To powstało w kilka godzin.
- Na zdjęciu mamy… - Piękne.
…ogromną gromadę galaktyk.
Ten wir tutaj to cała galaktyka?
Zgadza się. Prawie każdy punkt to osobna galaktyka.
Jest ich tu ponad siedem tysięcy.
- Galaktyki, które… - Siedem tysięcy na tym zdjęciu?
Ten skrawek nieba
to obszar wielkości ziarnka piasku.
- Aha. - Mniej więcej.
To malutki fragment nieba.
Gdzie nie spojrzymy, niebo wypełnione jest galaktykami.
Widzimy je od razu.
- Widzicie tę czerwoną kropkę? - Tak.
- Ta leży najdalej ze wszystkich. - Rety.
13,1 miliarda lat świetlnych stąd.
To chcemy pokazać.
- A wszechświat ma 13,8 miliarda lat. - Zgadza się.
Jak mam opisać to zdjęcie prezydentowi?
To zdjęcie pokazuje nasz początek.
Początek każdej galaktyki i gwiazdy w całym wszechświecie.
- To nasza historia. - Cała historia.
Na jednym zdjęciu.
Mamy coraz więcej dowodów na to, jak ogromny jest wszechświat.
A to sprawia, że potrzebuję zrozumieć, kim i czym dokładnie jestem.
Jak się w to wszystko wpisuję?
To wielki dzień dla USA i całej ludzkości.
Zaraz zobaczymy
najstarsze uchwycone światło w historii wszechświata.
Sprzed ponad 13 miliardów…
Powtórzę: sprzed 13 miliardów lat.
W głowie się nie mieści.
Teraz zobaczmy pierwsze zdjęcie
z tego cudownego teleskopu.
PIERWSZE GŁĘBOKIE POLE WEBBA
O rany!
Pierwsze zdjęcie z teleskopu Webba.
Mamy to!
Galaktyki na skraju czasu. O rany.
MOJA REAKCJA NA PIERWSZE ZDJĘCIE Z TELESKOPU WEBBA
To naprawdę niesamowite.
O Boże.
Brak mi słów.
To naprawdę niepojęte.
Coś fantastycznego.
ASTROFIZYCZKA
- Widzisz te łuki? - Tak.
- Świetne, co? - Wielka gromada.
Świetne zdjęcie. Coś pięknego.
Boże!
ASTROFIZYCZKA
Muszą państwo wiedzieć,
że tego typu badania…
…Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba…
Widzimy to po raz pierwszy.
Wszystko dzięki teleskopowi Webba.
Razem z kolegami i koleżankami byliśmy zdumieni i szczęśliwi.
Zdjęcie zwaliło nas z nóg.
Wiemy, że zobaczmy wszystko, co skrywa wszechświat.
Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba!
CENTRUM LOTÓW KOSMICZNYCH IM. GODDARDA GREENBELT, MARYLAND
Za chwilę zaprezentujemy nasze zdjęcie.
Oto ono. To Kwintet Stephana.
Coś cudownego. Giovanni, co myślisz?
Widzisz to światło?
Wygląda jak mgła.
KWINTET STEPHANA 290 MILIONÓW LAT ŚWIETLNYCH OD ZIEMI
FILARY STWORZENIA 6500 LAT ŚWIETLNYCH OD ZIEMI
Filary Stworzenia to rejon gwiazdotwórczy
zlokalizowany w Drodze Mlecznej.
Każde światełko na zdjęciu to gwiazda
podobna do naszego Słońca.
Cały Układ Słoneczny, a także my sami,
zrodziliśmy się z tego, co widzimy na tych pięknych zdjęciach.
Żelazo w naszej krwi i wapń w kościach.
Wszystko powstało z gwiazdy, która wybuchła miliardy lat temu.
Młode gwiazdy przysłania pył.
Chcemy zobaczyć, co się za nim kryje.
A światło podczerwone nam to umożliwia.
TELESKOP WEBBA
GALAKTYKA FANTOMOWA 32 MILIONY LAT ŚWIETLNYCH OD ZIEMI
To ostatnie tchnienie umierającej gwiazdy.
MGŁAWICA TARANTULA 170 TYSIĘCY LAT ŚWIETLNYCH OD ZIEMI
To piękne zdjęcie Galaktyki Koło Wozu
pokazuje, co się dzieje, gdy galaktyki się ze sobą zderzą.
MGŁAWICA CARINA 7600 LAT ŚWIETLNYCH OD ZIEMI
Odkrycia teleskopu Webba dotyczące egzoplanet są niesamowite.
Niedawno odkryto dwutlenek węgla na gazowym olbrzymie,
który krąży dookoła gwiazdy i leży 700 lat świetlnych od Ziemi.
To pierwszy udokumentowany przypadek
obecności dwutlenku węgla na planecie poza Układem Słonecznym.
Nie przestaje mnie zaskakiwać.
To przytłaczające. No wiecie…
Trochę mnie to przytłacza.
To bardzo dobry przykład tego,
co potrafimy osiągnąć, gdy ze sobą współpracujemy.
Na świecie dzieje się tyle złego.
To ciężkie czasy.
A to coś dobrego.
Takie światełko w tunelu.
Odrobina nadziei w mrocznych czasach.
Na pewno.
Teleskop Webba pokazuje, co możemy osiągnąć,
gdy pracujemy razem.
To nie było łatwe.
Tysiące osób.
Każdy miał mocne i słabe strony, każdy miał swoje wątpliwości,
ale połączyli swoje siły, stworzyli zespół i odnieśli sukces.
Skoro to nam się udało, to co jeszcze możemy osiągnąć?
Dla mnie liczy się nadzieja, którą skrywa w sobie kosmos.
Codziennie daje pokaz swojej siły.
Przeszliśmy do historii, spojrzeliśmy 13,5 miliarda lat wstecz.
Jestem dumna. Pełna nadziei.
Te zdjęcia pokażą całemu światu,
że kosmos skrywa jeszcze wiele tajemnic.
Wszyscy jesteśmy ze sobą połączeni.
To dopiero początek.
TIMES SQUARE NOWY JORK
Chciałbym móc powiedzieć wnukom, że pracowałem przy teleskopie,
który znajdzie odpowiedź na najważniejsze pytanie.
„Czy jesteśmy sami?”
Każdy teleskop kosmiczny odkrył coś, czego nikt się nie spodziewał.
Mam nadzieję, że dzięki obserwatorium tych rozmiarów
zobaczymy coś, co wprawi nas w osłupienie.
POD KONIEC 2022 ROKU WEBB ODKRYŁ EGZOPLANETĘ WIELKOŚCI ZIEMI,
KTÓRA ZNAJDUJE SIĘ 41 LAT ŚWIETLNYCH OD NAS.
DANE Z KOSMICZNEGO TELESKOPU JAMESA WEBBA
SĄ DOSTĘPNE DLA WSZYSTKICH NA CAŁYM ŚWIECIE.
POCZĄTKOWO MISJA MIAŁA TRWAĆ PIĘĆ LAT.
TERAZ NASA PRZEWIDUJE, ŻE POTRWA PONAD DEKADĘ.
Napisy: Marta Makieła