Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Realityster Paris Hilton trok woensdag de belangstelling op Capitol Hill…
…waar ze parlementariërs vertelde over het trauma en misbruik…
…dat ze ondervond als 17-jarige in een gedragstherapiecentrum in Utah.
Ik werd verwurgd, geslagen, en moest douchen in 't bijzijn van mannelijke staf.
Dit overkomt onze jeugd, in ons eigen land.
HILTON STRIJDT TEGEN KAMPEN VOOR TIENERS
En als het Paris Hilton en haar familie kan overkomen…
…denk dan aan de vele onzichtbare anderen.
HET VERHAAL BEGON 35 JAAR GELEDEN MET EEN ANDER KAMP
EN MET ÉÉN MAN
Ik ging naar bed, denkend: morgen weer naar school.
Ik was 15.
Het huis was donker. M'n ouders waren niet thuis.
Ik werd gewekt door twee mannen die bij mijn bed stonden.
Grote kerels, van die ruwe pionierstypes.
Ik moest opstaan, me aankleden en meekomen.
Als ik probeerde te vluchten, zouden ze me in de boeien slaan.
Ze pakten me vast en sleurden me mijn huis uit.
Ze namen me mee naar het vliegveld.
Ze hadden een privévliegtuig gehuurd.
In de lucht zegt hij: 'Benieuwd waar je heen gaat?'
Ik van: 'Nee.' Ze mochten niet zien dat ik bang was.
Ik stapte in een auto bij een vrouw die zichzelf 'Mad Cat' noemde…
…en een man die zich 'Mad Dog' noemde. Ik dacht: wat is dit nou?
We reden ver de woestijn in. Ik kon vuur zien in de verte.
En ze gaven me een lege envelop waar iets op geschreven stond.
'Voor je eigen bestwil. We houden van je.'
PAPA EN MAMA
Mijn eigen ouders hadden die lui dus betaald…
…om me te ontvoeren en naar het kamp te brengen.
Kom op. Het is zover.
Vooruit.
Hup.
Kom die truck maar uit.
Vooruit. Hup.
Welkom bij Challenger in de woestijn.
De komende 63 dagen zorgen ik en mijn staf voor je.
Begrepen? -Ja, meneer.
Ik hoor niks. -Ja, meneer.
Wat moet je als het kind dat je al 16 jaar lang met liefde opvoedt…
…zich gaat verzetten en opeens onherkenbaar verandert?
In de jaren 80 was de wereld aan het veranderen.
Het gevoel heerste alom…
…dat de jeugd van Amerika helemaal van God los was.
Nancy? -Dank je.
Er is een epidemie van drug- en alcoholmisbruik in dit land…
…waar niemand aan ontkomt.
U niet, ik niet, en vooral onze kinderen niet.
Het land weet niet meer hoe de jeugd aan te pakken.
En wat moet je dan?
Als niets meer helpt, sturen ouders hun probleemkinderen…
…ten einde raad naar wildernistherapiekampen.
Die zouden ze afhelpen van hun slechte gewoonten en opstandigheid.
Ze zijn bedacht door Steve Cartisano, 35, voormalig sergeant bij de luchtmacht.
Je hoort de mensen steeds weer goedpraten wat ze uitspoken.
Maar de jeugd moet leren…
…verantwoording te nemen voor hun levens en hun daden.
Steve Cartisano was geniaal.
Een markante persoonlijkheid die precies wist te vertellen…
…hoe je met één telefoontje alle problemen bij je thuis kon oplossen.
Steve was zo iemand die mensen geweldig vonden of juist vreselijk.
Hij was zijn tijd vooruit. Hij had een geweldig idee.
Het heet de Challenger Foundation.
Probleemkinderen draaien bij door middel van ontberingen.
Het groeide gewoon te snel.
Ze worden afgemat tot ze zich weten te gedragen.
Het was in principe een uitstekend idee en de kern van de zaak was opmerkelijk.
Wij doen dat niet, maar Moeder Natuur, Phil.
Het bestaat nog steeds. -Het is steeds groter geworden.
Maar helaas komen sommige tieners nooit meer thuis.
De omstandigheden zijn schrijnend, maar de overheid staat machteloos.
Wat is overleven en discipline, en wat misbruik?
Het was bar. -Sterfgevallen, misbruik.
Het liep uit op een ramp, maar hij herrees uit de as.
Hij wist van geen ophouden.
Goed, Mr Cartisano. Het gaat dus over de Challenger Foundation.
Heeft je kind een grote mond?
Zit je thuis met een wijsneus?
Wat moet je aan met die kinderen?
Wie mag wie ontvoeren?
Wie houdt toezicht op de mensen die je kind wel even zullen corrigeren?
Steve Cartisano begint Challenger in 1988.
Ze slepen jongelui uit bed, midden in de nacht.
De ouders geven hun zeggenschap op.
Heeft het kind geen rechten? Kinderen van zestien…
Dat wil maar rechten terwijl ze veel spijbelen…
…drugs gebruiken en zich afgrijselijk misdragen.
Dan zien ze een boom van een kerel die zegt: 'Ik bepaal wat je doet.
Jij gaat gedwongen 800 km trekken door de woestijn van Utah.'
Ik heet Horsehair.
Wat de staf je opdraagt, voer je uit zonder te aarzelen.
Begrepen? -Ja, meneer.
Naam, leeftijd, woonplaats. -April Schmidt, 15.
Luider. -Bonney Lake, Washington.
April Schmidt, 15. Bonney Lake, Washington.
Die eerste dag dringt tot ze door dat ze in een andere wereld zijn…
…heel anders dan thuis.
Voortaan maar aardiger voor je moeder zijn, hè?
Ja, meneer.
En dan blijf je dat ook doen.
Ze heeft veel voor je opgeofferd. Snap je dat wel?
Ja, meneer.
Huilen is voor jou te laat. Had je maar aardiger moeten zijn.
Ja, meneer.
Dus verbeter je voorgoed.
Begrepen? -Ja, meneer.
We braken hun wil.
Maar niet om ze te kwetsen. Het was niet bedoeld als straf.
We braken hun wil om hun oude gedrag eruit te trekken en ze om te bouwen…
…en ze te helpen een beter, positiever mens te worden.
Sommigen vielen bijna flauw van de angst…
…wat mij goed uitkwam, want een beetje angst deed ze goed.
Voor veel van hen was het de keuze tussen dit kamp of de gevangenis.
Hier hebben ze het zwaar. Ze gaan honger lijden.
Ze worden afgemat, ze worden vuil. We moeten doen wat werkt.
Van lieve woordjes zullen ze niet tot inkeer komen.
Horen jullie me? -Ja, meneer.
Steve en ik kwamen allebei van de luchtmacht. Dat hadden we dus gemeen.
Hij wilde de jeugd op een andere manier helpen.
We waren onze tijd ver vooruit.
Het was een programma van 63 dagen.
Er waren drie etappes.
Je begon op het laagste niveau.
Ze ontvingen hun levensbehoeften, maar niet voor niets. Alles had een prijs.
Ze kregen te eten, maar dan wel ergens waar ze te voet naartoe moesten.
Het was geen straf.
Wat we doen heeft zowel goede als slechte gevolgen.
Het is aan jou om te bepalen of het min of plus is.
Begrijp me goed, dit zijn geen kinderen van de zondagsschool.
Geen kinderen die braaf naar de soos gaan door de week.
Het gaat met name om jongelui die losgeslagen en agressief zijn…
…die jouw kinderen aan de drugs helpen, die je auto en je sieraden komen stelen.
Meesterlijke manipulators die het systeem naar hun hand zetten.
Thuis was ik altijd al het opstandige zwarte schaap.
Als kind kun je alleen via je gedrag je zin doorzetten.
Ik gooide mijn kont dus tegen de krib.
Ik dronk en ging naar feestjes.
Ik rookte graag wiet.
Dus ik was een stoner. Zorgelijk voor mijn ouders.
Ik had een vriendje…
…dat in de buurt bekend stond als een lastpak.
Dat vonden mijn ouders niks. Mijn moeder vond mij ook maar niks.
Vanaf mijn twaalfde wilde ze van me af zien te komen.
Dus ik pakte mijn boeltje en liep van huis weg.
Ik zat bij de zus van m'n vriend thuis toen de politie me vond.
De politie bracht me naar het ouderlijk huis…
…maar mijn volgende halte was nog een verrassing.
Ik sliep op de grond, zonder tent. Pal op de rotsen.
Opstaan. Dit is geen zomerkamp. Kom op, vooruit.
's Ochtends zie ik een heel stel jongeren.
Mager, kleren aan flarden. Een meisje komt naar me toe.
Ze vroeg of ze mijn kauwgom mocht hebben.
Waar ik zelf op kauwde, de smaak was er al vanaf.
Dat kon haar niets schelen, dus ik zei: 'Goed, hoor.'
Een jongen vroeg om mijn soep.
Die wilde ik best weggeven.
Maar een meisje zei: 'Niet doen, hoor.
Zonder soep red je het niet.'
Het was 45 graden, en ik liep zo'n 800 km op tennisschoenen.
Het was puur overleven.
Doorlopen. Hier.
Bedankt. -Blijf lopen.
Bij elke etappe werd het wat makkelijker.
De tweede groep kreeg een handkar…
…waar al hun spullen in konden, maar ze moesten 'm wel duwen.
De derde groep beschikte over een boterkarn.
Ze kregen een stoofpot.
Met alles wat er destijds speelde in mijn leven…
…zat ik niet met het zware werk, het stof, de viezigheid…
…of hoe erg we stonken.
We houden de dingen in balans.
Er zit een spiritueel karakter aan.
Zo gaat het al vanaf het eerste begin.
Thuis had ik het zwaar.
M'n moeder en ik hadden altijd ruzie. Ik deed het niet goed op school.
En toen, in de maand na het overlijden van mijn vader…
…probeerde ik inderdaad…
…mijn leven te beëindigen.
Oké. Kom om me heen staan in een open cirkel.
Het voelde anders. De groep had een ander soort energie…
…dus ik had geen tijd om bij de dingen stil te staan.
Het ging puur om het overleven.
Daar ging troost van uit.
Onze Vader in de hemel, we vragen U om ons te helpen…
…het offer te gedenken dat dit dier ons brengt…
…in de naam van Jezus Christus. Amen.
Amen.
Het ging beter met me.
Voor mij was het een fijne tijd.
We gaan dit op verschillende manieren klaarmaken.
Zoals de kookput. We gebruiken de maag om te koken.
Ga roeren, doe het vlees erin.
Hoe ik wist dat ze klaar waren om naar huis te gaan?
Door hun blik, hun manier van doen.
Als er wat ging glimmen in hun ogen.
Als ze weer konden lachen en ertegen konden.
Ik vind dat de meeste tieners dit moeten doen.
Kom jezelf verbeteren. Dit is het mooiste wat je kan overkomen.
Steve vond dat iedereen behoefte heeft aan een ritueel…
…waarbij het kind volwassen wordt…
…en daarbij hoort meestal…
…een zware beproeving.
Ik heb het er erg moeilijk mee.
Ik…
Ik wilde niks met m'n ouders te maken hebben.
En nu schrijft ze dat ze van me houdt en me mist…
…en dat ze wil dat ik thuiskom.
Maar ik moet blijven.
Als ik nu al naar huis zou gaan, dan zou het…
Dan zou al de moeite die is gedaan…
…om mij te verbeteren, voor niets zijn geweest.
Ze ondergingen een overgangsritueel en dat begon hiermee.
Wie van jullie was meteen blij dat ie hier was?
Eén, twee. En wie is er nu blij dat ie hier is?
Ja.
Wie heeft iets over zichzelf geleerd wat ie niet wist bij aankomst?
Het is moeilijk uit te leggen als je het niet snapt.
Ik voelde voldoening.
Aan het eind van elke dag voelde ik voldoening.
Verbetering door inspanning, beproeving en ontbering.
Ga maar na.
Met 700 kinderen in het programma zijn honderden levens gered.
Ze hebben dit nodig. We redden nog zoveel levens.
Matthew zou vastgezeten hebben of dood geweest zijn…
…als we niet naar een oplossing waren blijven zoeken.
Ik dronk veel. Ik rookte veel wiet.
Af en toe nam ik LSD.
Of ik rookte wat PCP.
Verderop is een spoorbrug en daar sprong hij af op de treinen.
Hij was niet te houden.
Ik maakte veel lol.
Maar ik werd telkens gearresteerd…
…voor drugsbezit of iets dergelijks.
Ik was best wel een nachtmerrie.
De politie kwam vaak langs voor Matthew.
Dan werd hij weer eens opgepakt voor alcoholbezit.
Ik, zijn vader, de school, de politie, het maakte niet uit…
…wie hem ook strafte, het maakte totaal geen indruk.
Het moest dus radicaal anders.
Neem nou kinderen in een crackhuis, of weglopers.
Ze hebben geen normbesef en zijn extreem manipulatief.
Het ligt aan iedereen behalve henzelf.
Als ze 25 zijn, doen alle smoesjes over waarom ze gestopt zijn met school…
…of waarom ze junks zijn, er niet meer toe.
Ik wist 't ook niet meer en dacht: dit klinkt goed.
Ik was er nog maar pas, nog niet zo lang…
…en ik verlangde terug naar de McDonald's.
En mijn Oreo's.
En mijn Round Top-ijsjes.
Al dat lekkers.
Maar de volwassenen hadden dit al beslist, dus ik dacht, dan moet het maar.
Je ben er toch. Volg het programma en dan thuis een pilsje pakken.
Ik was wel heel bang dat ik voorlopig niet terug zou kunnen…
…maar ik dacht, ze kunnen me niet doden.
Dat dacht ik. Ze mogen me niet doodmaken.
Vanavond de man die zegt: 'Genoeg knuffels en therapie gehad.
Geef tieners een simpele boodschap.
Verman je, het leven is geen picknick. Dus doe een survivalcursus.'
Steve was overal voor verantwoordelijk…
…van advertenties, telefonische verkoop…
…tot de financiën en het personeelsbeleid van het bedrijf.
Het groeide veel sneller dan verwacht.
Dus hij was erg afhankelijk van de staf in Zuid-Utah die de boel daar leidden.
WELKOM IN ESCALANTE
We groeiden te snel, vond ik. We waren er niet klaar voor.
Er zijn geen douches, geen sanitair, geen stapelbedden of eetzaal.
Sommige stafleden waren er om de aantallen op te krikken.
Ze slapen in dekens op de grond.
Ze wilden graag helpen, maar ze hadden niet hetzelfde inzicht als wij.
Ze leren verantwoording af te leggen.
Deel je je eten met een vriend, dan heb je allebei te weinig.
Als je eten steelt, word je vastgebonden.
De staf was overwegend aan de jonge kant. En Horsehair was de veldleider.
Helaas geloofde die rotsvast in Steve Cartisano…
…die ons uitmaakte voor manipulatieve leugenaars.
Dus het was ze ingepeperd om ons nooit te geloven.
Soms hoor je ze zeggen: 'Ik heb 't aan mijn rug. Ik aan m'n knie.
Je kijkt in 't medisch dossier: niks mis met die knie of rug.
Zei je dat je ziek was, dan loog je dus.
Echt, man. Dat doet pijn. God.
Ze ontzegden ons in feite alles.
En als je houding niet verbetert, blijf je hier langer dan 63 dagen.
Hoe langer we daar waren, hoe meer het Heer van de vliegen werd.
We maakten een paardenstaart met tampons, met dat touwtje.
Als de bepakking slecht was opgerold, viel het onderweg open…
…en dan moest er voor straf een steen bij.
Ik zou sneller kunnen zonder die stomme steen.
Je moest je T-shirt als wc-papier gebruiken, want dat was er niet.
Stel je voor: midden in de woestijn kom je kinderen tegen met tampons in hun haar.
Dan denk je toch ook…
Ik had genoeg van de woestijn.
Op een ochtend weigerde ik op te staan.
De begeleiders zeiden dat ik moest opstaan. Ik zei nee, en zij: 'Opstaan.'
Ik zei: 'Nee.
Je kunt me niet dwingen.'
En hij sloeg me.
Ik werd letterlijk geslagen.
Er was nog een begeleider die hem zei om me bij de enkels vast te binden…
…en ze trokken me mee. Pijn dat dat deed.
Maar na een meter of drie stopte hij.
Of ik nu mee wilde doen.
Ik verging van de pijn.
Ik werd verder gesleept.
De huid werd van mijn rug geschaafd.
Om de vijftien meter vroeg hij of ik nu mee zou gaan doen.
Ik bleef nee zeggen.
Je krijgt me niet op de been.
Steve Cartisano kwam de volgende ochtend.
Hij hamerde erop dat het allemaal mijn eigen schuld was…
…en ging weer weg.
Mooie begeleider ben jij, dacht ik.
Jullie moeten er voor mij zijn, maar jullie mishandelen me.
Wie kan ik nog vertrouwen?
De sociale dienst deelde me mee…
…dat ze een jongeman bij kamp Challenger hadden opgehaald…
…en dat hij verwondingen had waarvan ik op de hoogte moest zijn.
Mijn eerste contact met het programma was begin 1990.
VOORMALIG SHERIFF
Ik werd erop attent gemaakt dat het kamp jongeren met allerlei problemen opnam.
Jongeren die drugs dealden en zelf drugs gebruikten…
…maar ook gewoon luie kinderen waar geen beweging in te krijgen was…
…en ze in de woestijn lieten bivakkeren…
…en ze lieten geen autoriteiten toe.
Ik knoopte dat in mijn oren…
…voor het geval ik nog eens met ze te maken zou krijgen.
Ik reed naar het ziekenhuis…
…en ik was diep geschokt toen ik Matthew daar aantrof, in die toestand.
Hij was onderzocht door een plaatselijke arts.
Die zei dat hij uitgemergeld was.
De dokter constateerde meer dan 80 verwondingen…
…op zijn rug en bovenlichaam als gevolg van het door de woestijn gesleept worden.
Hij zei dat de wonden in verschillende stadia van genezing waren…
…en dat de jongen was mishandeld door stafleden van het programma.
Hoe reageerde u toen u ervan hoorde?
Ik was van streek, want ik had de staf nog zo gezegd:
'Als je een kind verwondt of mishandelt, dan krijg je met mij te maken.
Pas dan maar op.'
Onze werkwijze lijkt op het eerste gezicht hardvochtig.
Je moet je moeder beter gaan behandelen.
Sommige zaken zijn op 't randje.
In elkaar rammen is uit den boze…
…maar er zijn omstandigheden waar lijfstraffen passend zijn.
Een pak slaag. Een pak slaag kan soms wonderen doen.
Begrepen? -Ja, meneer.
Ik hoor je niet. -Ja, meneer.
Sorry, ik ben dan misschien ouderwets, maar je moet 'n mens in het gareel houden.
Anders wordt het een anarchie, en anarchie werkt niet.
Nu niet en nooit niet.
Een staflid zei dat Matthew naar het ziekenhuis was gebracht…
…en ik dacht, hij is in het ziekenhuis, dus het komt wel goed.
Dus ik ernaartoe. Het team van Challenger haalde me af.
Ze betaalden mijn hotelkamer.
Maar toen ik Matthew zag, was het klaar. We gingen naar huis.
Ik begreep meteen al dat de situatie niet veilig was.
Het moeilijkste aan daar zijn?
Weten dat m'n ouders me dit aandeden.
Het programma kostte m'n ouders meer dan 16.000 dollar in 1989.
Dus ja, dat was toen best een smak geld.
In de afgelopen drie jaar hebben volgens Cartisano…
…800 kinderen dit programma gevolgd, goed voor bijna tien miljoen dollar.
Steve was slim. Hij wist dat dit niet goedkoop was.
Wat is er mis mee als een zakenman geld verdient?
Hij verdiende veel geld.
Hij koopt een kast van een prachtig huis.
Ik heb een radio.
Hij huurde auto's. Hij heeft ooit een Lamborghini gehuurd.
Dat strookt niet met: 'We willen alleen maar graag jongeren helpen.' Toch?
Het kon niet op voor hem.
Ik was niet betrokken bij het geld.
Ik wist dat we aardig verdienden…
…en al kwam er dan veel geld binnen…
…er ging ook veel geld uit. Het kostte veel om alles draaiende te houden.
We vonden een huis in Utah.
Het was een groot huis, zo'n 600 vierkante meter.
Hoe vind je 't, Jen?
Ik kocht een paard en ging paardrijden.
Het ging ons voor de wind, het programma was een succes.
Ik denk dat hij daardoor zijn focus begon te verliezen.
Die berg daar is de Fiftymile Mountain.
De bergkam loopt 80 kilometer door tot aan Lake Powell.
Het is ook het Kaiparowits-plateau.
Dit was geen geschikte plek voor trektochten met jongeren.
Dit landschap kan snel dodelijk worden.
27 JUNI 1990
Ik reed met een andere sheriff…
…toen we bericht kregen uit Richfield…
…dat een deelneemster aan de Challenger Foundation…
…naar het ziekenhuis in Panguitch werd gebracht.
Ik was op kantoor in Provo…
…en hoorde van andere kampen dat er een incident was geweest.
Steve pakte de telefoon om te vragen wat er aan de hand was…
…en zijn blik verstarde. Het was een ernstige zaak.
We lieten meteen alles vallen.
Hij en ik vlogen erheen.
We wisten niet hoe erg ze eraan toe was. Alleen dat het ernstig was.
En we landden vlak voor een ambulance.
Ze werd gereanimeerd en ze lag aan het infuus.
Een arts-assistent was erbij…
…en binnen 45 seconden constateerde hij de dood. 'Ze is er niet meer.'
Steve was er kapot van.
Hij was er volledig kapot van.
Deels zal hij zichzelf de schuld hebben gegeven, want het was zijn programma.
Hij nam die jongeren op in het programma…
…maar hij wist dat dit buiten zijn directe controle lag.
Hij was toen niet vaak meer in Zuid-Utah, dus hij zal zich hebben gerealiseerd…
…dat hij niets had kunnen doen waardoor dit anders was afgelopen.
Kristen Chase was maar drie dagen op het ruige Kaiparowits-plateau.
Ze stortte in en stierf bij een trektocht van 8 kilometer.
Ik stel u voor aan Sharon Fuqua.
Sharon had besloten om hun dochter Kristen…
…op kamp te doen vanwege haar slechte cijfers…
…en een overdosis antidepressiva. Ze was toen 16 jaar.
Sharon kon uiteraard niet vermoeden…
…dat ze haar enige dochter nooit meer bij leven zou zien.
Het was een ondeugend kind. -Ja, dat was ze.
KRISTENS MOEDER EN BROER
Ze was gewoon heel lief en schattig…
Ze was dol op verkleedpartijtjes… -Dat vond ze prachtig.
Maar niet veel later veranderde dat.
Ze werd opstandig. -Ja, opstandig. Klopt.
Ze had het gewoon moeilijk.
We waren aan het eind van ons Latijn.
In week vier gaan ze vier dagen solo. Alle drugs zijn dan uit hun systeem.
Ze willen naar huis, kind zijn van hun ouders, en weer naar school.
Je denkt dat ze er wat aan zal hebben.
Ik ben opgegroeid op een ranch in het ruwe woestijnland hier.
Mensen die in dit gebied zijn opgegroeid, begrijpen heel goed…
…hoe wreed de woestijn kan zijn.
Waterpoelen zijn soms wel 16 kilometer van elkaar verwijderd.
Het personeel was niet getraind. Een aantal was voormalig deelnemer.
Het werd me duidelijk dat dit vroeg of laat verkeerd zou gaan.
De politie van Kane County doorzocht de burelen van de Challenger Foundation.
Op grond van de documenten hoopt men te beslissen…
…wat hun ten laste zal worden gelegd.
Toen zei ik: 'Ik ga dit tot op de bodem uitzoeken en we gaan hier iets aan doen.'
Max Jackson is de sheriff van Kane County, waar het kamp ligt.
Hij wordt overspoeld met klachten van ouders uit het hele land.
Deze zaak nam mijn hele leven over.
Zolang ze blijven, zal de politie het druk hebben.
Kane County wil mij gewoon kapot maken.
Mij maken ze niets, dus ze spelen het via het programma.
Stuur je iemand de woestijn in, en storten ze dan in…
…of vertonen ze tekenen van hitte-uitputting, dan behandel je ze.
Pioniers banen het pad en worden beschoten.
Ik sta pal voor deze programma's.
Zoveel levens zijn veranderd, zoveel ouders zijn zo dankbaar.
Kleinzielige pennenlikkers hoeven me niks te vertellen…
…als ze niet eens willen komen kijken.
Er kunnen makkelijk meer mishandelingen en mogelijk nog een sterfgeval volgen.
Kane County klaagt Cartisano en Challenger aan voor dood door schuld.
BEKLAAGDEN WAREN NALATIG
Werd Steve veroordeeld, dan ging hij de bak in.
Dat lijdt geen twijfel.
En dat zou hij niet aankunnen, dus hij maakte zich grote zorgen.
Hij wist dat hij de gevangenis zou kunnen indraaien…
…en een moeder met vier kinderen zou achterlaten.
Alles goed?
Ze zullen hem van alles aanwrijven. Laat ze maar komen.
Ze wilden hem finaal afbranden.
Acht anderen zeggen dat ze zijn geslagen, uitgehongerd en vastgebonden aan bomen.
Negen aanklachten van kindermishandeling…
…wegens het vastbinden van kinderen aan bomen…
…en ze over de rotsbodem slepen.
Rechtszaken.
Rechtszaken stapelen zich op.
De rechtszaken hebben veel negatieve publiciteit gegenereerd.
Volgens Challenger is dat miljoenen dollars gaan kosten.
Challenger kostte gezinnen tot wel 16.000 dollar.
Maar waar Cartisano het meest aan verdiende…
…was de verzekering van de ouders factureren…
…voor de 'behandeling' van hun kind.
Opeens willen die maatschappijen dat geld terug, vanwege al die berichtgeving.
Ik heb een sterke mening omdat ik veel anderen ken…
…die zijn mishandeld. Er moet een eind aan komen.
Het programma werd geschorst.
We hadden geen inkomen. Ik ging bij Sears werken.
En zo waren we anderhalf tot twee jaar bezig met die rechtszaak.
Aanklagers probeerden aan te tonen dat het Cartisano om de winst ging…
…ten koste van de veiligheid van de tieners.
Ze lopen al twee jaar keihard te liegen. Zulke bedriegers heb ik nooit meegemaakt.
Hun zaak was dat Kristen Chase was overbelast en bezweek aan een zonnesteek.
De autopsie wees uit…
…dat de toestand van haar inwendige organen…
…in zekere mate verenigbaar was met zonnesteek en uitputting…
…maar ook verenigbaar met andere doodsoorzaken.
Ik hoefde alleen maar zonnesteek uit te sluiten.
Daarmee was moord van de baan.
Ik ben geen dokter, maar ze werd meegenomen naar de woestijn…
…twee kilometer boven zeeniveau, 38 graden Celsius…
…niet in vorm en ze werd gedwongen te marcheren.
Ik geloof wel degelijk dat hij nalatig was…
…en dat dat leidde tot de dood van Kristen Chase.
We hadden succes met wat we wel deden.
Hij koos waar hij voor stond en ik koos waar ik voor stond.
Ik begrijp, Mr Cartisano, dat er een aanklacht tegen u is ingediend…
…voor dood door schuld.
Dat is zo.
Was Challenger verantwoordelijk voor de dood van Kristen Chase?
Ik kende Kristen niet. Ik was 800 kilometer verderop, op ons kantoor.
Kristen, negen gevallen van kindermishandeling…
…allerlei zaken tegen u, een fiscaal onderzoek.
Er is een verschil…
U komt behoorlijk kalm over…
….voor iemand voor wie het straks allemaal afgelopen is.
Op de dag van het vonnis…
…laat de rechter de jury beraadslagen.
Het zag er belabberd uit voor Steve Cartisano.
De omstandigheden van haar dood…
…wezen er duidelijk op dat ze was gedwongen om daar te lopen…
…zonder water, in de zinderende hitte.
De jury begon 's ochtends…
…en had 's avonds pas een vonnis klaar.
Hij maakte weinig kans…
…want hij moest aantonen dat het een ongeval was.
De jury komt binnen en de rechter vraagt: 'Wat is uw beslissing?'
'Niet schuldig, niet schuldig.'
We kwamen naar buiten, erg opgetogen.
Soms maken advocaten de fout…
…om een alternatieve theorie te willen aantonen.
Dat moet je nooit doen. Je hoeft alleen te laten zien…
…dat de theorie van de aanklager niet klopt.
DOOD DOOR SCHULD
Je weet niet waar ze aan gestorven is.
Misschien was het een toxische shock. Misschien was het een septische shock.
Het was geen zonnesteek.
Of er is in ieder geval gerede twijfel.
Het was een enorme opluchting.
Ik kan het niet beschrijven.
Het is afgelopen, zoals ik hoopte.
Na twee jaar is het over en ik ben blij dat het voorbij is.
Onze gebeden waren verhoord.
Nog steeds niet te geloven.
Nu nog, 32 jaar later.
We missen haar zo.
Heel erg.
Niemand was er verantwoordelijk voor. Het is gewoon gebeurd.
Dat zal wel kil overkomen, maar dat is de realiteit.
WINST BOVEN VEILIGHEID
We wilden geen publiciteit meer. We hadden genoeg stress gehad.
Ik was bezorgd om m'n kinderen, wat dit hen zou aandoen.
Ik wilde dat hij stopte met die programma's.
Maar het was alsof hij niet wist wat hij nog meer kon doen.
Ik was altijd al goed met kinderen.
Ik begrijp hoe ze de wereld zien.
Beginnen ze over hun zorgen, dan zeg ik: 'Vergelijk maar.
Zal ik je eens vertellen hoe zwaar ik het heb gehad?
En dat kwam ik te boven. Dat kun jij ook.'
Dit is Steve toen hij vier of vijf was.
Dat is Inez.
Toen hij nog klein was…
…gaven zijn ouders hem aanvankelijk op voor adoptie…
…en Troy en Inez adopteerden hem.
Ze was er kapot van…
…toen zijn biologische ouders hem terugnamen…
…toen hij een jaar of twee was.
Wat is je achtergrond en opleiding hiervoor?
Noem maar op. Ik heb zelf veel ellende meegemaakt.
Mijn achtergrond, mijn eigen leven.
M'n moeder was heroïneverslaafd en zat in de gevangenis.
Ze kwam om toen ik zeventien was.
M'n vader was erg driftig. Hij loste dingen op door je te slaan.
Op school kon hij niet goed meekomen.
Het was zwaar.
Hij wilde niet zijn vaders betonbedrijf in dus hij ging bij de luchtmacht.
Dat veranderde zijn leven en gaf hem veel zelfvertrouwen.
De combinatie van basistraining en leren overleven in het veld…
…al zijn ervaringen bij de luchtmacht…
…maakten hem volwassener en verantwoordelijker.
Hij geloofde echt dat dit een goede manier was om jongeren te helpen…
…om zelfvertrouwen op te bouwen en verstandige keuzes te leren maken.
Nu de rechtszaak voorbij was, nu hij was vrijgesproken…
…wilde ik dat hij de kost op een andere manier ging verdienen.
En deed hij dat? -Nee.
Nee.
Geweldsmisdrijven in de VS gepleegd door minderjarigen…
…zijn met 25% toegenomen in de afgelopen tien jaar.
Ik ruik marihuana. Mijn neus liegt niet.
In de jaren 90 wisten ouders nog altijd niet wat ze met hun kind aan moesten.
Het is zeker waar. Jongeren roken veel wiet.
Misschien net zoveel als vroeger.
Steve zag dat wildernisprogramma's nog steeds veel gezinnen konden helpen…
…maar waar hij dat ook probeerde, stak de sociale dienst er een stokje voor.
Hij stond op de zwarte lijst.
Maar Cartisano schiep er genoegen in om de overheid te slim af te zijn…
…en ergens opnieuw te beginnen waar niemand hem kende.
Alles goed? Ik verwachtte jullie al.
Uiteindelijk ging hij naar de Maagdeneilanden.
Ik geloof Sint-Thomas.
Als verslaggever probeer je hem te pakken.
Je moet iets doen als justitie heeft gefaald.
Er restte alleen het oordeel van de publieke opinie.
Je draait een steen om…
…en eronder ligt er nog eentje om om te draaien.
'Cartisano's Challenger Utah wildernistherapie werd verboden…
…nadat een deelneemster omkwam in de woestijn…
…maar hij is weer terug.
Nu leidt hij een programma genaamd HealthCare America.'
Hij gaat gewoon door.
Toen we elkaar leerden kennen was hij filmstudent.
Die kennis gebruikte hij om een promotiefilm te maken.
Hij maakte een fraaie, goed geproduceerde video, met acteurs.
Tijdens de eerste paar dagen is het verzet eigenlijk heel subtiel.
Ze zijn traag. Ze doen zo min mogelijk. Ze proberen het stroef te laten verlopen.
In plaats van een trektocht moesten ze nu met de boot mee, geloof ik.
Toch? Precies.
Hé, wat doe je nou?
Rustig aan.
Rustig, jongens. -Dan.
Wat krijgen we nou? Het deed hem niks dat hij net was vrijgesproken…
…van dood door schuld van een meisje van 16 onder zijn verantwoording…
…en vervolgens flikt hij dit? Nee, toch?
Dan.
Bij een programma als dit zullen sommige jongeren wat agressiever zijn.
Vooral Dan was erg agressief.
Steve zet gewoon nog hoger in en zegt: 'Ik maak het nog veel duurder.'
Het concept was niet langer de barre woestenij van Utah…
…waar je moest leren overleven…
…maar nu was het eerder zeg maar spelevaren in de Caraïben.
Ik kijk toe. Ik help wel, maar je moet het zelf doen.
Als je 't niet goed doet, zit je er zelf mee.
Ze gaan ergens voor anker en aan land, een tijdje van de boot af…
…maar er is praktisch geen supervisie.
Je kent de regels. Samen op pad.
Zonder regels eet je ook. -Samen eten is de regel.
Hij wist 'n aantal van de rijkste families in onze geschiedenis aan te trekken.
De Rockefellers. De kleinzoon van wijlen de gouverneur van Arkansas.
Die moest erheen.
Ze geloofden dat dit een legitiem, betrouwbaar programma was…
…waar de jeugd zichzelf vindt…
…en vol respect als nieuw mens weer thuis zou komen.
We pakten het gewoon recht door zee en beheerst aan.
Het is een fase waar je doorheen moet.
En alles kwam goed. We zijn nu allemaal heel hecht.
Ik stond onder behandeling bij een arts…
…en die stelde het voor aan mijn moeder, dacht ik.
We ontvingen de HealthCare America-video.
Wat wil je echt gaan doen?
Geen idee, gewoon wat vrijheid of zo.
Therapie voor een jongere vereist een relatie.
Zonder die verstandhouding…
De film zelf was erg overtuigend.
…anders bereiken ze minder.
Als tiener was er geen land te bezeilen met Adam.
Hij kon niet overweg met zijn moeder.
Hij gooide een paar keer messen naar haar, dat weet ik nog.
Ik had veel woede in me…
…en ik rechtvaardigde dat via het feit dat ik geadopteerd was.
We waren wanhopig en moesten iets doen.
Jullie weten waarom jullie hier zijn. Jullie nemen geen verantwoording.
Dat ga je hier leren.
Ik had ondersteuning nodig in m'n leven, want die had ik niet.
Mijn vader was er nooit.
Dus ik vloog naar Sint-Thomas.
Ik was klaar voor iets volslagen anders.
Ik was bereid om beter te worden, om aan mezelf te werken.
Een half jaar lang maakte het programma een enorm verschil.
Alles veranderde voor me.
ADAMS VADER
Ik ontmoette Steve voor het eerst in Costa Rica. Adam was er al een tijdje.
Hij was al een tijd weg, en ze rieden ons aan om hem te bezoeken.
Wat zou je tegen je vader willen zeggen?
Ik wil hem omhelzen.
Kijk eens achter je. -Draai je om. Ik ben er.
Het is heel emotioneel.
Ik ben niet echt emotioneel, maar dat heeft me diep geraakt.
Ik dacht, ik kom even langs.
De meeste mensen die ik spreek die zoiets hebben meegemaakt…
Je kunt er niet over praten zonder het trauma te herbeleven…
…voor minstens vijf jaar.
Je mag dan een verwend kreng zijn, maar je staat alleen.
Als je eigen ouder niet om je geeft…
…wie dan wel?
Wie stuurt zijn kind nou naar zoiets?
M'n ouders kwamen me ophalen…
…en m'n moeder vermeed me vanwege de stank.
We stapten in de auto. Ze deed het raam open en zei: 'Ze stinkt.'
Ik dacht, wat de fuck? Wat mankeert jullie toch?
Toen je klaar was met het programma had je al een tijd niets gebruikt.
Maar terug in Atlanta was het binnen een week weer raak.
Nee, het was ongeveer een maand en toen pakte ik mijn oude gewoontes weer op.
Er was niet veel veranderd.
Ik had je daar moeten laten voor de rest van je leven.
Voor de rest van m'n leven? -Ja, in de jungle.
Mijn eerste tip kwam van een onderzoeksstation op Sint-Jan.
Ze hadden een stel jongeren met wat volwassenen op een boot zien aankomen…
…om naar eigen zeggen te komen trainen…
…voor een organisatie genaamd HealthCare America.
Het viel ze op hoe haveloos de jongeren waren…
…en het gebrek aan orde of discipline.
Dus het hoofd van dat station…
…trok hun vergunning na bij de overheid van de Maagdeneilanden…
…en HealthCare America beschikte hoegenaamd niet…
…over een bedrijfsvergunning op die eilanden.
Het was volkomen clandestien. Geen enkele vergunning was afgegeven.
Ze hadden zich nergens gemeld. Er was geen gezondheidsinspectie geregeld.
Ze kwamen gewoon aanvaren, voor anker liggen…
…en wildernistherapie bedrijven in de tropen.
PERSOONLIJK AFGEVEN
De overheid onderneemt stappen…
…dus Cartisano besluit te vertrekken.
De kapitein navigeert van Sint-Jan naar een nagenoeg onbewoond eiland.
Die kinderen hebben geen idee wat er gebeurt.
Ze zitten gevangen op een therapiekamp ter zee…
…zonder enige therapie.
Ze dobberen maandenlang op de oceaan.
Hoi, papa. We houden van je. Het is geen echte kerst zonder jou.
We missen je heel erg. -Dag, pap.
Ik zat negen maanden bij HealthCare America.
We hadden geen idee waar we heen voeren en hoelang we daar zouden blijven.
We waren altijd onderweg, ergens naartoe…
…van eiland naar eiland naar eiland…
…en overal bleven we net lang genoeg voor bevoorrading.
We gingen van de Maagdeneilanden naar Puerto Rico, Mona Island…
…Dominicaanse Republiek…
…Haïti, en toen gingen we naar Jamaica.
En toen gingen we naar Venezuela en Cartagena, Colombia.
Al die locaties liggen niet bepaald dicht bij elkaar.
Dat is echt overal in de Caraïben.
Ik was bang voor wat er komen zou.
Het is moeilijk uit te leggen.
Je weet niet wanneer je naar huis mag…
…en het lijkt eeuwig te duren.
Het gevoel dat je nooit goed genoeg zult zijn om naar huis te mogen.
Uiteindelijk blijkt het nog maar te gaan om vijf jongeren…
…op een catamaran.
En na een aantal weken naderen ze Puerto Rico.
Ze zeggen tegen elkaar: 'We moeten hier weg.'
Ze wilden iemand vinden die ze zou geloven.
'We zijn net ontsnapt. Help ons.'
De kapitein is het zat dat ze steeds willen ontsnappen…
…dus hij gaat ze maar vastbinden in een auto…
…met lussen om hun nek aan de auto zodat de jongelui niet kunnen ontsnappen.
De Puerto Ricaanse politie duikt er bovenop…
…want ze denken dat het om een afrekening in het criminele circuit gaat.
Ze gaan naar huis, waar ze zeggen: 'Weet je wel waar je me heen stuurde?'
De Puerto Ricaanse Volksgezondheid raakt erbij betrokken. Kortom:
Ze hebben geen vergunning voor hun activiteiten.
Cartisano heeft ze met kille liefde aan hun lot overgelaten. Hij is spoorloos.
Als verslaggever denk je dan: die zien we voorlopig niet meer.
Hij gaat een ander vak zoeken.
We waren alles kwijt.
Geld dat hij had verdiend met 't programma en dat hij erin stak…
…daar heb ik nooit een cent van gezien.
Ik wist dat het financieel slecht ging.
'Dit kunnen we niet meer kopen. Dat doen we niet meer.'
Toen begreep ik er niet veel van. We moesten op een houtje bijten.
Mijn vader was briljant. De slimste die ik ooit hebt gekend.
Hij had zoveel kunnen bereiken.
Dus ik zei: 'Pap, zoek alsjeblieft iets anders om te doen.'
Ik was boos, ik wilde dat hij iets anders zocht zodat we gewoon konden zijn.
Ik wilde dat ons gezin normaal was.
STEVE & DEBBIES ZOON
Goed zo.
Ja. Hoi.
Kijk eens naar die dinosaurus.
Goed zo.
Als kind van zeven was David verlegen.
Draai je om en kijk naar de muur.
Maar toen hij 12 werd, ging hij steeds meer om…
…met jongelui die dronken en feest vierden en wiet rookten.
Hij merkte al gauw dat hij daardoor veel minder verlegen was.
Hij begon zwaar te gebruiken.
Er was geen punt waarop…
Dave had geen drempel.
Hij wilde altijd overal volop voor gaan, ongeacht de gevolgen.
Het werd steeds erger. Hij raakte zwaar aan de drugs.
Een zware tijd. Ik had een voltijdbaan.
Steve had hier en daar baantjes.
Steve Cartisano dacht nog altijd dat er muziek in wildernistherapie zat.
Steve komt in contact met zakenlieden…
…die een programma willen opstarten in Samoa.
Steve wordt consultant.
Maar de reputatie van Steve Cartisano zit hem vlak op de hielen…
…dus hij stelt zich aan de ouders voor als Steve Michaels.
Het lukt Steve om het programma in Samoa op te starten.
Dus we besloten om David erheen te sturen.
We stuurden twee mannen om hem te ontvoeren…
…net als met de andere deelnemers, en hij ging naar Samoa.
Wat is dit? De ingang?
Hier is de zogenaamde 'wachtpost'.
Die houdt onbevoegden buiten.
Daar is een bord.
Daar staat het: Pacific Coast Academy.
Heel anders dan wat de brochure je wil doen geloven.
ELKE DAG KIEST EEN GOED KIND SLECHT
Mijn moeder liet zich verleiden door de fraaie brochure.
Het leek wel een vakantie.
Het was 25 tot 30.000 dollar, afhankelijk van het kind.
Hoe betaalde je moeder dat?
Ze heeft ons huis verkocht, dus dat was erg ingrijpend.
DEELNEMER IN APRIL 2000 - 16 JAAR
Hoe was de rest daar? -Ik kwam een bekende tegen, Amber.
Ik kende haar al van Costa Mesa.
We hadden vrienden gemeen, mochten elkaar best.
We keken elkaar aan: 'Hoe kan dat nou?
Waarom kom ik uitgerekend in Samoa een oude bekende tegen?'
Ik was blij. Het was een opluchting.
Heb je Steve Cartisano ontmoet?
MAART 2000 - 14 JAAR
Eén keer.
Hij kwam even bij zijn zoon kijken, wat trouwens heel raar was…
…dat hij zijn eigen zoon op zo'n kamp deed.
Steve Cartisano zei: 'Help de anderen door ze te leren wat je weet.'
En ik: 'Als junior staf?' Hij zei ja. Dit was het helemaal.
Dan word je beter behandeld, beter gevoed.
Ik delegeerde wat ze moesten doen en…
…oefende zo nodig dwang uit.
Hij bood me een uitweg en die kans greep ik aan.
Mijn vader was erg hoopvol.
Het ging goed met Dave. M'n vader werkte op regelmatige basis.
Het leek goed te gaan, maar ja, zoals altijd liep het natuurlijk mis.
Ik werd benaderd door een advocate die een videoband had…
…gemaakt door een vader met een zoon in het programma…
…die ze me wilden laten zien.
Ik bezocht de advocate in haar kantoor.
Ze dimt de lichten en de tv flikkert aan.
De band is van slechte kwaliteit, maar duidelijk in de jungle opgenomen.
Mijn eerste impressie was…
…dat dit je voorstelling is van een krijgsgevangenenkamp in Vietnam.
Ik zat anderhalve maand in isolatie omdat ik een slechte invloed had.
Ik had veel meer, het record. Drieënhalve maand.
Het waren nauwelijks jongelui. Ze waren uitgemergeld. Ze waren vies.
Ze waren van top tot teen bedekt met insectenbeten.
Hoe slecht ik ook ben, ik verdien geen pak slaag.
Ja, ik ook niet.
Ze leefden echt als beesten.
Ik zit hier nu bijna een jaar. Ik ben zo'n zeven keer afgeranseld.
Mam, pap, ik wil naar huis. Dank je wel. -Ben je 18?
Ik ben 18. Me hier houden is illegaal, maar ze houden me vast.
Dit is mijn bed, dat is Brandons bed. Gemaakt van stenen en een beetje hooi.
Toen ik er kwam, was het een open plek in de jungle.
Het werd gebouwd door de andere kinderen.
We bouwden wegen, we groeven greppels voor leidingen.
Het riool. We legden de hele infrastructuur aan…
…waar de landeigenaars later winst uit konden slaan.
Een dwangarbeiderskamp.
Wat gebeurde er toen je wegliep?
Ze sloegen ons in elkaar en hielden ons wakker…
…op onze knieën, met onze handen omhoog.
Mijn indruk na het zien van die video was…
…dat dit de duisterste wending van de Cartisano-saga moest zijn.
De indruk was van iets diep sinisters.
Het misbruik en de omstandigheden leken dit keer zoveel schrijnender.
Hoi. Ik ben Amber Michelle.
Moet ik zeggen hoelang ik hier al ben? Ik ben hier al bijna 16 maanden.
Vorig jaar om deze tijd werd ik vastgebonden…
…op de grond gekwakt…
Shit. De staf hoort ons, ze komen. -Geen zorgen.
Goed, we maakten de tafels schoon.
Ik zei dat ik er klaar mee was.
Ik werd bij de kampleider van dat moment geroepen.
Hij zei dat ik naar iso ging, naar isolatie.
Ik keek hem aan en zei: 'Nee. Ik heb niets misdaan. Ik ga mooi niet.'
Vier deelnemers kwamen tevoorschijn.
Ze dwongen mijn gezicht op de grond.
Mijn armen werden op mijn rug vastgebonden.
En die bonden ze ook vast aan mijn voeten.
De staf deed zelf niks, ze wisten dat het mishandeling was.
Ze lieten de deelnemers 't doen.
Wie bedoel je met 'ze'?
Kurt.
Ik weet nog dat ik haar vastbond aan de paal in de hut.
Ik was niet bij het vastbinden. Ik was vele uren bij haar…
…en haar handen werden paars en blauw dus bij mijn wacht liet ik haar los.
Ik maakte het wat losser, liet haar haar handen bewegen…
…en het werd nacht, maar ze mocht niet slapen.
'Wat moeten we doen?' De staf zei: 'Gooi water over haar heen.'
Het begon met kleine bekers water.
Toen schenkkannen vol. Toen met twintig liter tegelijk.
Ik kreeg niet de kans om adem te halen.
Ik deed dit niet voor de lol. Dat wil je niemand aandoen.
Maar we deden het alleen…
…omdat het moest van 'n zeer hooggeplaatst iemand die zei dat het moest.
Ik probeerde het uit te leggen.
'Dit kamp is een puinhoop, pure nepperij. Dit kan gewoon niet.'
Ze wist dat ik de baas niet was, dus ze zal 't mij niet persoonlijk kwalijk nemen.
Hoe vond je dat nou van Kurt?
Een verraad.
Waarom zeg je niet gewoon nee?
Na twee dagen vastgebonden te zijn geweest, ging ik naar de iso.
Die heette 'De Gelofte'. Dat was aan de andere kant van het eiland en daar…
Aframmelingen?
Ik ben daar seksueel misbruikt.
Ik weet al dat hij het niet kan aanhoren, dus…
Meisjes gingen nooit naar dat dorp. Ik was de eerste.
We moesten logeren…
…bij het dorpshoofd, Chief Tui.
Op een dag, toen zijn hele familie naar de kerk en aan het werk was…
…was ik er alleen met hem, ik hoefde niet te werken op zondag…
En…
Hij begon me seksueel te misbruiken.
Ik zat daar.
Hij…
…begon te…
Hij had zijn handen op mijn rug en mijn arm en begon…
Hij begon me te…
…te betasten…
Ik…
Ik wist niet wat ik moest doen.
Je duwt hem weg en hij is de leider van het dorp…
…dus hij heeft alle macht.
Een paar dagen later vertelde ik het aan het hoofd van het kamp.
Hij deed net alsof ik overdreven heisa maakte.
En hoe kon ik Tui van zulke daden beschuldigen?
Voor straf moest ik er langer blijven.
Het laatste wat Pacific Coast Academy kon gebruiken…
…was dat een dergelijke videoband…
…buiten hun bezit zou raken, want ze wisten hoe belastend die was.
Dus de ouder die de videoband maakte, belde de Amerikaanse ambassade…
…en hij zei dat hij het land uit moest met zijn zoon…
…voordat het personeel van PCA wist wat er was gebeurd.
En de ambassade besefte dat dit foute boel was. Dit was crimineel.
Hij ging meteen naar het vliegveld…
…met een medewerker van de Amerikaanse ambassade…
…die de videoband in een attachékoffer had verstopt.
De PCA had contact opgenomen met de Samoaanse autoriteiten:
'Laat hem niet vertrekken met deze videoband.'
Dit zou niet alleen hun zaken schaden…
…maar, zo zeiden ze tegen Samoa…
…als deze video uitkwam, zou het toerisme eronder lijden.
De Samoaanse autoriteiten ondervroegen de vader…
…en vroegen hem herhaaldelijk waar de band was.
Hij zei: 'Die zit al op de post naar de Verenigde Staten.'
Zo komt hij door de beveiliging. Hij neemt de band over van de attaché.
Zo ontsnapt hij uit Samoa.
Toen kwamen de nieuwscamera's en liep alles uit de hand.
Ik herinner me dat er een helikopter rond ons huis in Californië cirkelde.
Recht boven ons.
Het hield niet op.
TIENERS MISBRUIKT
TAPE IS BEWIJS
MENSONTEREND
MISBRUIK
Zijn naam is verbonden aan iets waarbij hij niet eens…
Ik word er nog kwaad om. Echt.
Hij kwam er nooit. Hij had er niks meer mee te maken.
Toen hebben ze de deelnemers opgehaald.
Ik werkte bij de Amerikaanse ambassade in Nieuw-Zeeland…
…en werd op de hoogte gesteld van een probleem bij dat kamp.
Wij moesten dat gaan onderzoeken.
De situatie was onhoudbaar voor die jongelui.
We verkregen toegang tot het kamp.
Een kale boel.
Wij waren er alleen en de jongeren waren weggehaald.
Er was duidelijk iets niet in de haak.
We liepen rondom het kamp en we hoorden een geluid.
We troffen één van de kinderen aan.
Hij was erg ziek.
Aanvankelijk was hij erg terughoudend.
Uit angst voor vergelding wilde hij kennelijk niets zeggen.
Maar uiteindelijk zei hij…
…dat ze allemaal uit het kamp waren weggehaald.
Waarheen wisten we niet. We hadden geen idee waar ze zaten.
Het was een heel rare dag, meteen al.
Opeens deden ze aardig.
Dus dat was meteen al raar.
Ze brachten ons naar een strand.
Ik weet nog dat we door de jungle reden…
…zonder te weten wat we moesten verwachten.
Ik vroeg me af hoe ze al die jongelui vervoerd hadden.
We zouden er maar even blijven.
Maar opeens…
…kwamen er zwarte SUV's met verduisterde ramen…
…de een na de ander…
…kwam in volle vaart naar ons toe.
Geen idee waarvandaan. Maar ze kwamen aangereden.
De jongeren waren op het strand.
Ik weet nog dat ik naar ze keek en geschokt was.
En iemand sprong uit het busje…
…en zei dat ze van de Amerikaanse ambassade waren.
Dat kon niet waar zijn.
Niemand kon zich daar druk over maken.
Vooral niet over mij. Dat bestond gewoon niet.
Deze videoband werd de basis voor juridische stappen.
GERECHTSHOF
Een grand jury hoorde de jongeren van de Pacific Coast Academy…
…en de ouders.
Wat interessant is: aan de man die de band opnam en meesmokkelde…
…vroegen ze: 'Hoe kun je zo dom zijn om je kind naar zoiets toe te sturen?'
Hij haalt de PCA-brochure tevoorschijn die Steve had geschreven…
…en leest voor wat voor soort kind gebaat is bij het programma.
Daarna zegt hij:
'Dat beschrijft mijn zoon precies. Daarom koos ik ervoor.'
Cartisano bespeelde precies de emotionele pijnpunten…
…van radeloze ouders die met de rug tegen de muur staan.
Maar Steve is nooit ter verantwoording geroepen.
Alles werd anders, 9/11 gebeurde, prioriteiten verschoven…
…en Steve Cartisano, ondanks alles wat hij deed…
…bedreigde de nationale veiligheid niet.
Kort nadat Dave terugkwam uit Samoa…
…kwamen mijn moeilijke jaren.
Ik begon een wilde tiener te worden.
Ik ging om met vrienden van mijn broer…
…en die gingen aan de drugs en ik deed mee.
Ik kwam thuis van m'n werk en m'n tv was weg…
…mijn videorecorder was weg…
…en de sneeuwblazer was onvindbaar…
…want alles werd gestolen.
Ze namen dingen mee uit het huis en die verpatsten ze voor de drugs.
Nu had ik twee kinderen die aan de heroïne waren.
Neem nou kinderen in een crackhuis, of weglopers.
Zijn ze 25, doen alle smoesjes over waarom ze gestopt zijn met school…
…of waarom ze junks zijn, er niet toe.
Ik heb herhaaldelijk een overdosis genomen.
En toen kreeg ik een ernstig auto-ongeluk en ik werd gearresteerd.
We hebben David een paar keer op borg vrij gekregen, maar dat ging altijd fout.
Toen Catie werd gearresteerd, lieten we haar in de gevangenis zitten.
De jeugd moet leren…
…verantwoording te nemen voor hun levens en hun daden.
Ik was zo boos.
We voelden ons allebei schuldig. Je twijfelt altijd.
'Had ik iets anders moeten doen? Had ik iets anders kunnen doen?'
Ik zag hoe het zou aflopen als ik niet veranderde…
…dus ik raakte betrokken bij de herstelgemeenschap…
…en nu is het dan 13 jaar later.
In week vier gaan ze vier dagen solo. Alle drugs zijn dan uit hun systeem.
Ze willen naar huis, kind zijn van hun ouders, en weer naar school.
David blijft het moeilijk hebben.
En waar is David nu?
Hij zit in de gevangenis en hij heeft nog zo'n drie jaar te gaan.
Draai je om en kijk naar de muur. Kom terug.
En dat zijn papa en Dave.
Net toen ik uit de afkickkliniek kwam, kreeg mijn vader de kankerdiagnose.
Kanker in stadium 4, dacht ik. Darmkanker.
Hij heeft er zeven jaar tegen gestreden.
Midden in dat gevecht bezweek hij aan een hartaanval…
…dat zeiden ze.
En dat was, denk ik, nu drie jaar geleden.
Ik denk niet dat Steve slecht was.
Ik denk dat hij een tijdje de weg kwijt was, zo zie ik dat.
Ik denk niet dat hij een slecht mens was.
In wezen was hij vast een goed mens.
Maar wat me nu nog altijd dwarszit…
…is dat ik hem vrij kreeg, en dat hij me belazerd heeft.
Hij heeft nooit zijn rekening voldaan en daar ben ik kwaad om.
Ik heb nooit meer van hem gehoord. Tot jullie contact opnamen…
…wist ik niet hoe het zat.
Ik mocht Steve graag.
Echt waar. Maar toen drong het tot me door…
…waar hij mee bezig was. Hij heeft vast 50 mille van je afgetroggeld.
Zoiets.
Een paar jaar geleden zocht ik op Google naar 'Challenger Foundation'.
Ik wilde contact leggen met andere deelnemers.
Toen zag ik zijn overlijdensbericht.
Het was een extreme mengeling van schok en verdriet…
…en woede.
Daardoor ben ik eindelijk gaan praten over wat er met me was gebeurd.
HALLO ALLEMAAL
Het eerste programma dat ik volgde was op Hawaï.
Er is een onderdeel, Solo.
Solo was een gelegenheid om te leren dat je alleen kunt overleven.
Dat je alle moeilijkheden te boven kunt komen.
Van Steve moest ik de runner zijn.
Ik had een walkietalkie.
Ik was doodsbang.
Steve zei: 'Als je me nodig hebt… Als je bang bent en me nodig hebt…
…druk dan op de knop en ik kom naar je toe.'
Ik was 13 en helemaal alleen.
Hij kwam en zei: 'Heb je iets nodig?'
En ik vroeg of hij lotion voor me kon meenemen.
Mijn huid was zo droog.
Sorry, een momentje.
Hij kwam met die lotion…
…en hij bood aan wat op mijn rug te doen. Dat voelde niet helemaal goed…
…maar zo heel erg ongewoon was het nou ook weer niet.
Ik moest op mijn buik gaan liggen…
…hij kwam op me zitten en hij masseerde de lotion over mijn rug.
En toen vroeg hij me om te draaien.
Ik…
Dat wilde ik niet en ik verstijfde.
Hij zei: 'Wat maakt het uit, draai je gewoon om.'
En hij…
…begon de lotion op mijn schouders en borst te smeren.
Toen bewoog hij zijn handen…
…naar mijn borsten en ik probeerde zijn handen weg te duwen.
Hij zei: 'Stel je niet aan. Zie me als je vader.'
Ik dacht toen: mijn vader zou me nooit zo betasten.
Vreemd genoeg besefte ik recent pas…
…bij het terugkijken hierop…
Ik praatte met een vriendin…
…en ik besefte dat al de dingen die ik zo mooi en aardig vond aan Steve…
…waren om me plooibaar te maken.
Ik had toen geen idee. Het drong recent pas tot me door.
Een paar jaar later zei ik het tegen m'n moeder.
Niet in alle details.
Maar wel dat hij me had betast en dat hij me seksueel had benaderd.
Heeft zij iets gedaan? Heeft ze het gemeld?
Nee.
Ze deed niets omdat ze geloofde…
…dat hij veel goeds deed voor de kinderen…
…en ze wilde geen herrieschopper zijn.
Het viel me op hoe vaak hij het woord 'manipulatief' gebruikte.
Zoals je ziet hebben die jongelui al hun trucs om te manipuleren.
Of hoe vaak hij kinderen beschreef als meesterlijke manipulators.
Meesterlijke manipulators die het systeem naar hun hand zetten.
Maar als volwassene zie je dat…
…en realiseer je je dat hij de meesterlijkste manipulator was.
Dat is wel een erg luie smoes.
Hun geloofwaardigheid ondermijnen omdat het toch al probleemkinderen zijn.
Dat is niet lui, maar gewoon waar.
Dit blijft een bloeiende industrie. Er zijn veel navolgers.
Met 16 ging ik naar een wildernistherapieprogramma…
…net zo eentje als Paris Hilton, en dat ging zo.
Steve Cartisano smeerde mensen trauma aan als geneesmiddel.
De imitatoren doen dit nu grootschalig.
Ze pakten mijn schoenen en wikkelden me in een zeil…
…en gingen erop liggen om me te immobiliseren.
Ik denk dat veel mensen op dit moment denken:
Dit veranderde mijn leven, maar niet ten goede.
Het heeft me gemaakt wie ik ben. Het speelde een rol.
Ik was die drugsverslaafde met een winkelwagentje op straat, dakloos.
En ik overleefde alleen omdat…
…ik wist hoe ik van weinig tot niets kon leven.
Het merendeel van mijn leven was puur overleven…
…en ik zocht situaties op waarin ik moest overleven…
…want dat was bekend terrein. Daar ben ik op mijn gemak.
Ik heb nog altijd nachtmerries over die plek en dat spookt door mijn hoofd.
Dat draag ik met me mee.
En als het Paris Hilton en haar familie kan overkomen…
…denk dan aan de vele onzichtbare anderen.
Tieners zijn niet alleen huisgenoten…
…maar ook mensen die ons vertrouwen.
Dit is mij overkomen. Ik schreeuw er al 20 jaar over en krijg geen gehoor.
Het is almaar groter geworden.
JAARLIJKS NEMEN DUIZENDEN IN DE VS DEEL AAN EEN WILDERNISTHERAPIEKAMP
CARTISANO'S GEZIN VECHT DE BESCHULDIGING VAN SEKSUEEL MISBRUIK NIET AAN…
…MAAR HERKENT DAARIN NIET DE PERSOON DIE ZE ZICH HERINNEREN
BEDRIJVEN GENAAMD CHALLENGER FOUNDATION, HEALTHCARE AMERICA…
…EN PACIFIC COAST ACADEMY ZIJN NIET DE FIRMA'S DIE HIER ZIJN BESPROKEN
BEN JIJ OF EEN BEKENDE MISBRUIKT…
…WEND JE DAN VOOR INFORMATIE TOT WWW.WANNATALKABOUTIT.COM
Ondertiteld door: Jolanda van den Berg