Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
101. Çekim dört.
Sağ ol.
İşe alım adımı çok önemli.
Benim adım Jose Sanchez.
Bölüyorum ama Abercrombie & Fitch'te çalışıyorum.
İşe alımdayım. Mağazaya yarı zamanlı çalışanlar arıyorum.
Haftada beş on on beş saat, çok değil.
Çekici insanları alıyoruz.
BİR NETFLIX BELGESELİ
Ben lisedeyken
Abercrombie & Fitch en popüler mağazaydı.
AVM'de gezinirken
girmeden geçemeyeceğin mağazalardan biriydi.
Popüler kültür sembolüydü.
Bomba etkisi yaratmıştı.
Abercrombie giymeyen ezik kalıyordu.
Ortama ayak uydurma baskısı vardı,
Abercrombie'den giyinmek isterdim.
Artık öyle düşünmesem de zamanında herkes gibi görünmek havalıydı.
Sarışın, mavi gözlü bir tip vardı.
Kas yığınıydı, bir heykeltıraşın eseriydi sanki.
Abercrombie & Fitch giyiyordu.
-Bir hayali satıyorlardı. -Hayalimizdi.
Hayalimiz.
Amerika gençliğinin tipik ve mükemmel bir tasviriydi.
Abercrombie'nin önünden geçerken "Ne numarası var buranın?" derdim.
Herkes incecik ve bembeyaz.
Erkek öğrenci birliği, yatılı okul,
beyaz Protestan, kaymak tabaka
züppe kolejliler.
Abercrombie'den giyindiğimde
farklı hisseder, işlerin değişebileceğini düşünürdüm.
İnsanlar o markayı boşuna sevmiyordu.
Dışlayıcılık, toplumumuzun bir parçası çünkü.
Abercrombie & Fitch'le tanışmamı anlatayım.
Bir kızın poşetinde gördüm.
Poşetin üzerinde yarı çıplak, seksi, beyaz bir erkek.
Siyah beyaz basılmış.
"Bu da ne böyle?" dedim içimden.
Abercrombie bir hayali satıyordu.
Gençlerin fantezilerine hitap ediyordu.
Kimsenin bir şey giymediği reklamlarla giysi pazarlayarak
tonla para kaldırdılar resmen. İnanılmaz.
Abercrombie çekimlerine katıldıkça yarı çıplak kalmaya
ve mankenliğini yaptığın giysilerin üzerinde olmamasına alışıyorsun.
Şimdi yetişkin gözüyle bakınca şok edici geliyor belki
ama gençken havalı bulurduk.
Bir bluz için para biriktirdim.
O bluzu garip kaçmayacak kadar sık giymeye çalıştım.
Kolunda "Abercrombie & Fitch" yazıyordu. Yani şöyle bağırıyordu:
"Bakın, ben havalıyım."
Bizim lisede
Abercrombie poşetlerindeki erkekleri kesip
dolaplarına yapıştıran kızlar vardı.
Posterleri, fotoğrafları severdim.
Tüm kitaplarım bunlarla kaplıydı.
Abercrombie yazısı sırtta,
fotoğraflar kapaklarda olurdu.
Giysilerin bir özelliği yoktu. Sizi ayrıcalıklı kılan, etiketleri
ve göğsünüzdeki Abercrombie yazısıydı.
Markayı üniversiteli oğlanlarla, ragbicilerle ilişkilendirirdim.
Ya da ne bileyim, lakros gibi acayip acayip sporlar yapan beyazlarla.
Reklamlara ünlüleri koyan şirketlerden farklıydı.
"Bir gün Brad Pitt gibi olacağım" değildi olay. Olmazsın.
Ama Abercrombie erkeği gibi olabilirsin.
Küçük kasabalarda yaşayan masum tipler.
Giysilerin alıcısı da reklamdaki gençlerdi.
Nerelisiniz?
Pensilvanya. Amiş Köyü, Pensilvanya.
-New York. -Colorado Springs.
-Pittsburgh. -Dallas, Teksas.
Connecticut.
Stanford'a gittim, üniversite birdeki oda arkadaşımda
üstsüz ragbici, kürekçi Abercrombie erkekleriyle dolu kataloglar vardı,
yurt dolabına bu erkeklerden bir kolaj yapmıştı.
Dolaba yapıştırılmış
yaklaşık 50 tane
üstsüz Abercrombie erkeği yani.
İşte o zaman bunun beyazlara özgü bir şey olduğunu anladım.
Washington, DC'de büyüdüm
ve yedinci sınıfta Sidwell Friends Lisesi'ne geçtim.
Malia ve Sasha Obama'nın, Chelsea Clinton'ın gittiği lise,
yani Yukarı Kuzeybatı Washington'daki çok seçkin bir özel okul.
Hip hop'a ve R&B'ye bayılırdım.
O zamanlar FUBU'yu, Mecca'yı ve 80'lerin sonlarında,
90'ların başlarında türeyen salaş,
sokak modası tasarımlarını beğenirdim.
Sonra Sidwell'e girdim
ve Abercrombie & Fitch'i duydum.
Bu markanın nesi özel bilmiyordum
ama Sidwell'deyseniz buradan giyinmeliydiniz.
Benden zengin oldukları aşikâr olan çocukların üstünde
Abercrombie görüyordum
ve o tarzın bir parçası olmak istiyordum.
Aşırı düşük bel kotlar giyip göbeği açıkta bırakmak çok modaydı.
Ünlüler bile giyiyordu galiba.
A&F yüzüyken henüz mankenden fazlası değildi bu insanlar.
Taylor Swift.
Jennifer Lawrence.
Channing Tatum.
Ashton Kutcher.
Heidi Klum.
January Jones.
"Havalı olan budur" diye bağıran tam sayfa reklamlara bakıyorduk.
Dergiler çok revaçtaydı çünkü sosyal medya diye bir şey yoktu.
MTV, Video Müzik Ödülleri ve House of Style programı
iki kıyı arasındaki taşra halkını normalde görmeyecekleriyle buluşturuyordu.
TRL'de konuğumuz 98 Degrees.
Doğu veya batı kıyılarında doğan trendler MTV'de ve diğer MTV kanallarında
gösterilmeye başlandı.
Böylece yeni tarzlar ülkenin tamamına daha hızlı yayıldı.
AVM'ler de aynıydı.
AVM kültürü her şeydi.
Ailenizle alışverişe giderdiniz,
arkadaşlarınızla takılmaya giderdiniz…
Her hafta sonu alışveriş merkezinde takılırdık.
Arkadaşlarla ailelerimizden gizli
alışveriş merkezine giderdik.
Sırt çantalarımız ve Katolik okulu formalarımızla.
Herkes zaman geçirmek için AVM'lere giderdi.
On altıma geldiğimde "Ben burada çalışacağım" dedim.
İçinde gezebileceğiniz bir arama motoru olduğunu düşünün.
Ya da çevrimiçi katalogların fiziki bir mekân olduğunu.
Ne giyeceğini seçmek için alışveriş merkezine gitmen gerekiyordu.
Bomba oldu.
Yeni AVM'ler açıldıkça, insanlar AVM'lere yöneldikçe
buralar sosyalleşmeye yaramakla kalmadı, tek elden her zevke hitap etmeye başladı.
Tek tarzda ürün satan yerler sayesinde aradığınızı bulmanız kolaylaşıyordu.
Punk'san Hot Topic'e gidersin.
Sörfçü havası yakalamak istiyorsan Pac Sun'a gidersin.
Kolejli kılığına Abercrombie & Fitch'le kavuşursun.
Kolejli tarzda çalışan çok marka vardı
ama tasarımcı olarak akla Ralph Lauren, Tommy Hilfiger ve Nautica gelirdi.
Gençlik kültürünü
ve seksapeli bir araya getiren ilk markalardan biri
Calvin Klein'dı aslında.
-Üstündeki ne öyle? -Elbise.
Kime göre?
Calvin Klein'a.
İç çamaşırına benziyor.
Abercrombie'nin yaptığı şey,
Calvin Klein'ın sattığı cinsellikle
Ralph Lauren'ın sattığı kolejli Amerikalı tarzının arasını bulmaktı.
Havalı tiplerin tarzı olduğuna inandığın şeyi istersin.
Yani olay şuna döndü,
"Bir Tommy Hilfiger'ım olsa havalı olurum".
GUESS kotu da öyleydi.
Hey gidi.
Bunlardan bazılarını alamazdınız.
Abercrombie & Fitch biraz daha uygundu.
Sizi biraz olsun yukarı taşımayı vadediyor
ama hiç ulaşılamayacak kadar pahalı da değil.
Temel fikir şu ki moda bize ait olma duygusu,
öz güven, hava ve seksapel satar.
Aslında sattığı son şey giysilerdir.
Bir Abercrombie mağazasına ilk gidişini hatırlıyor musun?
Hatırlamam mı!
İçeri girdiğimde
beynimden vurulmuşa döndüm.
"İnanmıyorum, turşusunu kurmuşlar" dedim.
"Liseye dair nefret ettiğim ne kadar şey varsa hepsini
salamura yapmış satıyorlar."
Mağazaya vardığında girişte iki seksi tip görürsün.
Dikkatin dağılmadan
ya da özgüvenin düşmeden onları atlatırsan ne âlâ.
İşe başladığımda Noel zamanıydı,
Noel Baba şapkası takıyorlardı. Yarı çıplak. Bir şapka, bir kot.
Abercrombie'nin yaptığı zekice işlerden biri de
pencerelere kahverengi panjurlar takmak
ve girişteki ön kapıya dev bir resim koymaktı.
Yani içeride ne olduğunu mağazaya girmeden göremiyordun.
Bunu yapan tek mağazaydı.
O eşikten geçmek zorundaydın.
Ayrı bir havası vardı.
Mağazaya yaklaştığını içeriden gelen müzik sesinden anlardın.
Müzik son ses olurdu, anne babalar nefret ederdi.
Ritmik kulüp müzikleri.
Yarı çıplak erkeklerin dev posterleri.
Mağaza başlı başına bir deneyimdi, millet içeride takılmaya geliyordu.
A&F Amerikalıların tarzı olarak görülüyordu,
ben de kendimi Amerikalı bir kız olarak görüyordum
ve bu tarzı sevdim.
Sadece Abercrombie mağazalarında olan özel bir parfüm.
Koku yüzünüze çarpar. Abercrombie kokusuyla çarpılırsınız.
Mağazada gezindikçe aldığınız miskimsi, maskulen bir koku.
Çalışanlar etrafta dolaşıp ürünlere bu kokudan sıkardı.
Çok kolay migrenim tutar, o yüzden benim için zordu.
Başım ağrıdığından arada çıkardım
ama gençler sıkıntı etmezdi.
Bedavadan epeyce aldım o parfümden ve…
Harbiden güzel kokardı.
Annemin sevdiği bir mağaza değildi.
"Niye oradan alışveriş ediyorsun anlamıyorum" derdi.
Açıkçası çalışanlar korkunçtu.
Bunu aramızda konuşurduk.
İşleri, müşteriyle ilgilenmemekti.
Müşteri rahatsızlık veriyormuş gibi davranmaktı.
Affedersiniz.
Buyur?
MADtv'dekilerden biri veya kardeşi muhtemelen Abercrombie'de çalışmıştı
çünkü Abercrombie kültürünü ancak bu kadar iyi taklit edebilirlerdi.
Tek kabin işliyor. Çok sıra oldu. Bir tane daha açar mısınız?
Hayır.
Abartılı bir tasvir değildi.
-Anahtar sende mi? -Ne gezer abi.
Dutch'ta galiba. Dutch, anahtar sende mi?
Mekânın havasını iyi yansıtmışlardı, "Nereye düştüm? Burası neresi?" olurdunuz.
Storm, anahtar sende mi?
Evet, bendeymiş. Pardon.
Abercrombie'ye özgü ne varsa
tasarım gereğiydi.
Mike'ın tasarımıydı.
Mağazalar, ürünler, her şey.
Hepsi onayından geçerdi.
ESKİ ABERCROMBIE & FITCH CEO'SU MIKE JEFFRIES
BU FİLM İÇİN KONUŞMAYI REDDETTİ
Doğrudan Mike'a bağlı çalışıyordum.
Sürekli birlikteydik aslında.
İşe aldığı ikinci kişiydim galiba.
Masum bir hedefi vardı,
Abercrombie'yi geliştirmek.
Mike Jeffries kamu nezdinde
sessizliğiyle bilinirdi.
Öyle televizyonlara, basına çok röportaj veren biri değildi
ama bence yüz yüze epey karizmatikti.
Michael Jeffries, Güney Kaliforniyalı, oldukça yakışıklı bir adam.
Formda, çok zeki.
Kendinden bahsetmekten kaçınırdı.
Utangaç değildi, mahremiyetine düşkündü.
Masum bir hedefi vardı,
Abercrombie'yi geliştirmek
ve başarıya ulaştırmak.
En temel motivasyon kaynağı neydi?
Herkesinki neyse o,
maddi getiri.
1990'LARIN BAŞI
Mike, Abercrombie'ye katıldığında
burası hâlâ Les Wexner'ın Ohio'daki mağaza imparatorluğunun bir parçasıydı,
yani Limited ailesi markalarındandı.
25 yaşındaydım,
boş dükkânı olan herkese gider
"Bir mağaza fikrim var, kiralık yer verir misin?" derdim,
kimse vermezdi.
Param yoktu, dükkânım yoktu. Bir fikrim vardı sadece.
Leslie H. Wexner, Amerika'nın perakendecilik dehalarından biri.
Şu an Amerika'daki AVM'lerde gördüğümüz
birçok mağaza zincirinin arkasındaki beyin o.
AVM Sihirbazı olarak tanınıyordu hatta.
Les Wexner markaları iki şekilde yaratırdı.
Var olan bir markayı alıp bu marka bünyesinde
yeni bir konsept dener, konsept tutarsa ayrı markaya dönüştürürdü
veya düşüşteki bir markayı satın alırdı.
Abercrombie 100 yıldır vardı zaten.
Doğada vakit geçirenlere yönelikti başta,
Amerikan mirasına uygun şekilde.
E.B. White, mağazanın vitrinlerini
maskulen bir düş olarak tanımlamıştı.
Elit sporculara hitap ediyordu.
Beyaz Saray'dan ayrılınca
Afrika'da safariye çıktı ve avcılık yeteneğini kanıtladı.
Teddy Roosevelt buradan alışveriş ederdi,
Ernest Hemingway de.
Zor zamanlardan geçiyordu.
Les Wexner'ın şirketi Abercrombie'yi satın aldı.
Markayı yenilemeye çalıştılar.
Teddy Roosevelt gibi ihtiyarların almak isteyebileceği
tıraş kremi, kitap,
olta takımı tarzı şeyler satan bir yerdi.
Les burayı aldığında
aynı havayı tekrar yaratmaya çalıştı ama iş yapamadı
ve Mike Jeffries'i getirdi,
profesyonel iş kadınlarına hitap eden bir kadın giyim markası olan
Alcott & Andrews'un başarısız CEO'su.
Mike Jeffries'i getiriyor ve "Tekrar deneyelim" diyor.
Bugün bildiğimiz Abercrombie fikri de o zaman ortaya çıktı.
On sekiz ila yirmi iki yaş aralığında gençler için
en havalı marka olmak istiyorduk.
Mike ilk başladığında makosen ve bej pantolon giyiyordu.
Bu durum zamanla değişti ve yakası düğmeli gömlek,
kot, sandalet giyinmeye başladı.
İşe yarayan bir formül geliştirdi.
Abercrombie mirasını yeni bir bakış açısıyla birleştirdi.
Abercrombie 1892'de kurulmuştu
ve elit, ayrıcalıklı sınıfa hitap ediyordu.
Bunu seksi, cinsel bir betimlemeyle birleştirdi.
Herkes için ulaşılabilir olmayacaktı.
Abercrombie, Mike'ın kafasındaki "havalı" imajını yansıtan,
herkesçe ulaşılamayan bir markaydı ve Mike bununla gurur duyuyordu.
Afişler yaptık,
sayfayı "Abercrombie budur",
"Abercrombie bu değildir" diye ayırdık.
Abercrombie'ciyseniz köpeğiniz Golden'dır,
kaniş Abercrombie'yi yansıtmaz.
Abercrombie'ci kolejlinin altında Jeep vardır,
sedan değil.
Moda sektörü,
şirketlerin fazla pazar araştırması yapmamasıyla nam salmış.
Amaç, insanlara istediklerini vermek değil,
kendi sunduğun şeyi istemelerini sağlamak.
NEW YORK BORSASI
1996'da Mike Jeffries, Abercrombie'yi halka arz etti.
Les Wexner'ın imparatorluğundan çıktılar.
Marka zirvedeydi.
Üç ayda bir toplantı yapardı.
Coşkulu dev bir kalabalık bahçe şöminesinin etrafında toplanır
ne kadar para götürdüğümüzü tartışırdı.
"Paracıklar, paracıklar!"
Biz ilk katılanlar hep hissedardık.
Hep derim, doğru zamanda doğru yerdeydim.
Abercrombie Kids çıktı.
Sonra da Hollister'la Kaliforniya rüyası satıldı.
Bir yaşam tarzı vadeden giyim mağazalarıyla A&F,
tekeli elinde bulunduruyordu.
Leslie Wexner'ın milyarder olmasına da yaradı bu.
Üniversite kampüsü gibi devasa bir kampüs inşa ettiler.
Büyük şirketlerden henüz bunu yapan pek yoktu.
Ana fikir de şuydu: Çalışmak, hayatın ta kendisidir.
Herkes gecelerce çalışırdı
çünkü bir yandan arkadaşlarınla takılıyordun.
Biz ekipçe "13. sınıftayız" diyorduk çünkü yani…
Öyle gibiydi.
Mike, evinde yemek davetleri verirdi.
Yiyecek içecek servisi olan, büyük, çılgın etkinliklerdi.
Bolca coşmaca, düşüp kalkmaca. Mike yattıktan sonra da
garsonlarla eğlence başlardı.
David Leino kendine Abercrombie dövmesi yapmıştı.
Bu bağlılık, Abercrombie'nin olayı hâline geldi.
Hastalık gibiydi. "Abercrombie budur,
Abercrombie'yle yatıp Abercrombie'yle kalkmıyorsan
buraya adımını atma."
Abercrombie kültürü buydu.
Tüm hayatınız buydu
ama kötü bir hayat değildi. Haftada üç, dört, beş gece dışarıdasın.
Önden iki Irish Car Bomb içerdik.
Gece böyle başlardı. Abercrombie'nin istediği buydu.
Havalı bir ekip olarak görülüyorduk.
Abercrombie & Fitch'teki ilk haftamda
insan kaynakları temsilcisi, bir şapkanın üzerine köpek bokuyla
Abercrombie & Fitch yazıp 40 dolara satabileceğimizi anlatmıştı.
"İşte bu noktadayız. Süper bir şey" falan diyordu.
Mike Jeffries en baştan itibaren yeteneklerini
ve Wexner'dan gelen kaynakları kullanarak
pazarlamaya soyundu.
O şirketi oluşturan imaj artık yok.
Artık Instagram var.
Abercrombie'yse OnlyFans olurdu. Anlatabiliyor muyum?
ESKİ YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ
Yayımlandığı süre boyunca A&F Quarterly'nin yazı işleri müdürüydüm.
Quarterly, The Quarterly,
A&F Quarterly, magalog,
hepsi aynı şeydi.
ESKİ YARDIMCI EDİTÖR
Ekip acayip küçüktü.
Amerika'nın kuzeydoğusundan bir grup beyazın çıkardığı bir dergi.
Hepimiz çok gençtik. Yaşım 21, 22 falandı.
Çok şanslıydım, yeni mezun hâlimle
moda sektöründeki en büyük isimlerden birinin
emrinde çalışıyordum.
Tam amatör işiydi.
Savas'ın ve Bruce Weber'ın teşvik ettiği bir tarzdı bu.
Kadınlar kadar erkeklerin de beğenilmeye,
fiziklerinin beğenilmesine ihtiyacı olduğunu düşündüm hep.
Hadi!
Bruce Weber'ın etkisi, onun estetiğinin yarattığı etki
hafife alınamaz bence.
Mike varını yoğunu ona yatırmıştı.
Abercrombie estetiği, Bruce Weber'ın estetiğidir.
Neşe veren toplu çekimler,
gençler,
seks, Amerikan kültürü,
Golden Retriever'lar, kırsal alanlar.
Bruce Weber en pahalı fotoğrafçı bence.
Epey ünlüydü.
Calvin Klein'la, herkesle anlaşması vardı.
Bear Pond adında güzel bir kitap da çıkarmıştı.
İlk kez böyle bir şey görmüştüm ve o an gey olduğumu anladım.
Tanıdığım her gey erkekte…
Bende de var orada bir kopya.
Abercrombie ve Bruce Weber bir video çekimi yapmıştı.
Brandon, çekim bir. Kayıt.
Müzikal çekeceğiz.
WEBER'IN SESİ
-Dans etmeni istiyoruz. Dans ediyor musun? -Pek etmem ama eder gibi yapıyorum.
Bu yetiyor genelde.
Biraz dikkatini veren herkes bütün bu düzenin içinde
bir sürü gey erkek olduğunu biliyordu.
Bence markanın güzelliği şuydu ki
hedef müşteri kitlesinin, yani kolejli heteroseksüel erkeklerin kafası
bu konsepte basmazdı.
Mezun olunca San Francisco'ya taşındım,
genç gey erkeklere yönelik bir dergi olan XY Magazine'de çalışıyordum.
Tonla liseli bize fotoğrafını ve lisede gey olarak açılmanın
nasıl bir deneyim olduğunu anlattığı yazılarını falan gönderirdi.
90'ların sonlarında Iowa'da yaşayan gey bir çocuk olup da
türünün tek örneği olduğunu düşünmen mümkündü hâlâ.
Bu çocukların giderek daha fazlası A&F giyer oldu
ve değişen moda dünyası, o maskulenlik, ne anlama geliyorduysa artık,
hepsi 90'ların sonunda yaşanıyordu.
O reklamlara ve videolara bakanların çoğu
"Benim fantezilerimin temsili bu" diye düşünüyordu.
Bruce Weber'ın yaptığı, geyleri tekrar eski klasik tarzla buluşturmaktı.
Geçmişin utancını siliyor,
konunun anında sekse çekilmesi, seks şakaları, geylik,
bunlara mesafe koyuyordu.
Belli bir mesafeden yaklaşıyordu.
Bruce Weber erkeklerinin yaratıcısı Bruce Weber değil.
Antik Yunan'a dayanan bir geçmişi var bunun.
Abercrombie bana gelip
benden mağazalarına duvar resmi yapmamı istedi.
Homoerotik bir sahne, çekici erkekler birbirleriyle etkileşim hâlinde.
İnsana ebediyeti, her şeyin sonsuza dek güzel olduğunu düşündürüyorlar.
Çekim bir, kayıt.
Ben meşhur koltuk altıyım.
A&F yeni mankenler bulma konusunda diğer markalardan ayrıldı.
Amerika'nın daha taşra kesiminden iri, güçlü adamlar.
Bir de ben, "İşte, mankenlik için geldim."
Hep sergiledikleri imaja çok benziyordum herhâlde.
Nebraska'lıyım.
Futbol ve güreş takımlarının kaptanıydım,
mezunlar günlerinde kral seçilirdim.
Abercrombie mankeni olma hayali falan kurmuyordum.
Bir barda sarhoştum,
Abercrombie için yetenek avına çıkmış bir kadın geldi yanıma,
"Yarın mağazaya gel. Yakışıklısın" dedi.
Birkaç fotoğraf çekildik,
üç hafta sonra Brezilya'daydım.
Okyanusu ilk kez görmüş, Nebraska'nın dışına ilk kez çıkmıştım.
Çekim ekibi bize "Kendiniz olun, özgün olun" demeye getirdi.
"Kafanıza göre takılın,
ağaca çıkın, suya atlayın."
Doğayla iç içe takılırken, doğal hareket ederken
Bruce'un dikkatini çekersen
fotoğrafın çekilirdi.
Ağaca çıkan tipler olurdu.
"Bruce, bana bak, ağaca çıktım."
Veya kaldırım kenarlarında şınav çekenler.
Hepsinden testosteron akıyordu, bir grup kaslı erkek.
Tabii bir de kadınları etkilemeye çalışıyorlar. Gayet ilkel bir tablo.
Yılda üç dört defa
mağazaya asılmak üzere yeni Bruce Weber çekimleri gelirdi.
Sonunda fotoğrafları göreceğimiz için heyecanlanırdık.
Abercrombie & Fitch'i temsil etmesi için kimi seçmişlerdi?
Herkes başka markaların yüzü olabilir.
Buysa Abercrombie & Fitch.
Bu ortamı yaratmaları için işe alınacak insanları seçmek
bana düşüyordu.
Nasıl geçecek sence?
Gayet güzel.
Her mağaza şubesi bir üniversite kampüsü seçer
ve oradaki öğrenci birliklerinden en yakışıklı erkekleri kapmaya çalışırdı.
Birlikten bir erkek popüler oldu mu
nereden giyindiği merak, tarzı taklit konusu olacaktı.
İddiaları şu yöndeydi,
kıyafetleri giymeleri ve markayı temsil etmeleri için
doğru birliklerden doğru erkekleri seçerlerse
başkaları da bu insanları taklit etmek isteyecekti.
Dijital çağ öncesinin influencer marketing'i.
Abercrombie'de müdürler
işe alım sürecini daha en başlarda öğretirdi.
Birilerini işe alman gerek
ama o kadarla kalmıyor, çekici tipleri seçmen gerekiyor.
Çekicinin tanımını da vermişlerdi.
Bildiğin kitabı vardı.
A&F tarzının doğru sunumu
Abercrombie & Fitch mağazalarındaki genel deneyim için
oldukça önem taşır.
Mağaza çalışanlarımız müşteri için birer ilham kaynağıdır.
Düzgün taranmış, göze hitap eden, doğal, klasik bir saç modelini kabul ediyoruz.
Rastayı kadınlarda da erkeklerde de kabul etmiyoruz.
Erkeklerde altın zincir olmamalı.
Kadınlar ince, kısa, zarif bir gümüş kolye takabilir.
Marka temsilcilerinin her zaman
düzgün iç çamaşırı giymesi gerekiyor.
Doğal.
Amerikalı.
Klasik.
A&F tarzı budur.
Başka hiçbir zincir mağaza
Abercrombie'nin uyguladığı boyutta bir mikro yönetim uygulamıyordu.
Mağazadaki her şeyin nasıl göründüğünden tutun,
depo temizlikçisine kadar bakıyorlardı.
Jeffries aşırı…
Gereğinden fazla kontrolcüydü.
Mağazalar her daim kusursuz, pırıl pırıldı.
Yani Mike her ayrıntıya dikkat ediyordu.
Mike Jeffries çat kapı mağaza ziyaretleriyle meşhurdu.
Mağazaların görünüşünü önemsiyordu ve mağazaları bizzat görmek istiyordu.
Çalışanlar buna "kontratak" derdi.
Cuma günü gelecekti mesela.
Pazartesi, salı, çarşamba, perşembe,
hepsinde gece mesaiye kalırdın.
Böyle zamanlarda her şeyin tertemiz olması gerekiyordu.
Her şey silinirdi.
Tek toz olmazdı.
Geyik kafası temizlenirdi.
Ama en önemli detay, o gün kimlerin çalışacağıydı.
Sırf bu ziyaretler için elde tutulan çalışanlar vardı.
Ses çıkardığı şey, mağazaların gereken satış rakamını tutturamaması değil,
içeride yeteri kadar çekici tip olmamasıydı.
LFO "Summer Girls" parçasını çıkarınca
sonunda başarılı olduğumuzu gördük.
-Meşhur LFO şarkısı. -"Summer Girls."
Taparım Abercrombie & Fitch giyen kızlara
"Taparım A&F giyen kızlara."
Keşke o benim olsa
"Efsane olur…" bir şey bir şey "…her yaz."
Yazın çıktı. Bir şeyleri doğru yapmışız, dedik.
Taparım Abercrombie & Fitch giyen kızlara
Keşke o benim olsa
Yazdan beri yok ama
Mike Jeffries'in başına gelen en manyak şeydi bu muhtemelen.
İstediği şeyi başardığını o an anlamıştı.
Yaratıcılık açısından baktığımızda
gerçek bir dehaydı.
Ne yaptığını, ne istediğini biliyor ve başkalarının ne yaptığını umursamıyor.
"Bana göre güzel, havalı olanı yapacağım" diyor.
Yaptı da, başarılı oldu.
A&F'le ilk etkileşimim, durup dururken adresime gelen bir katalogla oldu.
Posta listelerine ne ara girdim bilmem. Katalogda gülüp eğlenen genç tipler vardı.
"Üniversiteye girdiğimde ben de belki
arkadaşlarımla böyle kol kola takılır,
atlayıp zıplarım,
bu kataloglardaki gibi üst üste bineriz hep beraber" dedim.
Ben Phil Yu. Bir blog sayfam var,
Angry Asian Man.
Asyalı Amerikalı kimliğim hakkında yazıyorum.
Bazı okuyucular bana fotoğraflar göndermeye başladı.
"Abercrombie'nin yediği haltı gördün mü?"
Tişört fotoğrafları.
Baskılı tişörtler bizim kimliğimizi oluşturuyordu.
Işık hızında ilerliyorduk.
Baskılı tişörtlerde her içerik bir kereye mahsustu,
yani sürekli yeni bir iş üretmeliydiniz.
O tişörtlerdeki tüm o aptal sloganlar bizden çıkmıştı. Metin yazarımız yoktu.
Saygısız olmamız isteniyordu.
Komik olmamız, ergenliğin sonlarında,
20'lerin başında üniversitelilere hitap etmemiz isteniyordu.
Temalardan biri Buda'ydı.
Tişörtte klişe sembol olan Asyalı, şişman, iri bir Buda vardı.
Hoşuma giden bir tane vardı,
"Batı Virginia, bu gen havuzunda cankurtaran yok."
Zamanında çok gülmüştüm
ama şimdi aşağılayıcı ve sorunlu buluyorum.
Tartışılan bir diğer tişörtte de "Juan tane de yolluk olsun" yazıyordu.
Elinde taco, başında sombrero olan bir eşek vardı üstünde.
Herkes hatırlar,
Wong Kardeşler vardı, kurmaca bir çamaşırhane reklamı.
Slogan şuydu: "İki Wong bir beyaz edebilir."
Popüler kültürde oryantalizm işte, ha?
İnsanların Asyalılara bakış açısının bu yönde olduğunu
Amerikan dizi ve filmlerinde de görürsünüz.
Ne haber fıstık?
Kiç bir yazı tipi
ve dişlek, çekik gözlü Asyalı tiplemeleri…
"İki Wong bir beyaz edebilir."
Asyalı Amerikalılara
dikkat çekmemeleri, sıkıntı çıkarmamaları gerektiği öğretilirdi.
Hele de çoğumuz göçmen çocuklarıyken.
Ama sanırım
o an "Buna öfkelenmeye hakkım var" dedim.
Niye bilmiyorum ama gençler,
tüketiciler bu tişörtlere bayılırdı, biz de üretmeye devam ettik.
Ayrıca ucuzdular. Tişörtleri yüzde 85 kârla falan satmak mümkündü.
Böyle durumlarda hep içimden şunu geçiririm:
Bunun kötü bir fikir olabileceğini söyleyen bir kişi bile yok muydu?
O benim işim değildi ama şunu söyleyeyim, ekipte iki Asyalı Amerikalı vardı.
Fikir bu yüzden onaylandı.
Yani, ne diyeyim? Bombayı patlattın şimdi bak.
Nasıl yani? İçlerinde Asyalı tasarımcı mı vardı?
Vardır, olabilir.
Bahaneleri de odadaki tek Asyalı yani.
"Bunu aşağılayıcı buluyor musun?" diye sormuşlardır.
Adam kalkıp "Olmaz"
yani "Evet, aşağılayıcı" mı diyecek?
Masayı devirip "Böyle şey olmaz, kimliğime hakaret bu" mu diyecek?
Kurumsal bir alanda beyazlarla çevrilisin, kaçacak deliğin yok.
Bu çıkışı yapacak kadar güvende hissedemezsin.
Düpedüz ırkçı bu ürün
birçok Asyalı Amerikalı öğrenciyi çok öfkelendirdi.
A&F'i kendi silahlarıyla vuruyorlardı, "Hani A&F bizim içindi?"
Böylece öğrencilerin,
Asyalı Amerikalı öğrenci gruplarının tepkisi iyice büyüdü.
Böyle bir olayın ardındaki acı gerçekliği göremeyip
gülüp geçenler illa çıkıyor.
Protesto şiddet veya kargaşa içermiyordu
ancak evlere dağılmak üzere toplanılan otoparkta durum farklı oldu.
İki Wong tişörtünden konuşalım.
Aklımda kalan tişörtlerden biri o.
Mike mağazalardan hepsini toplatmıştı
ve onları yakmıştık.
Böylece kimse ezkaza o ürünü alamayacaktı.
Ama "Juan tane de yolluk olsun" duruyordu. Üzerindeki eşekle.
Bir şey ima edildiği açıktı.
Bunu yazan halkla ilişkilerciye yazık,
Asyalıların tişörtlere bayılacağını düşünmüşlermiş.
Abercrombie'nin basın bülteninde yazıyor bu.
Hep kıvrak zekâlı olmaya çalışıyorduk.
Bazı yanlışlarımız oldu, evet.
Sorumluluğu üstlendik,
hataları olabildiğince çabuk düzeltmeye çalıştık,
olanlardan ders çıkardık ve yola devam ettik.
Başımız yanardı, "Bir daha olmasın" derdik.
"Ama bir benzeri neden olmasın?"
Sonuçta bu tişörtler onaylanıyorsa
en tepeden de tamam geliyor, orada ne işler dönüyor kim bilir.
Bir cam fanusun içinde çalışıyorlar.
Ürünlerin tüketiciyle buluşma aşamasını görmedikleri bir yerde çalışıyorlar.
Asyalı bir gencin tişörte bakıp "Bu ne lan?" dediğini görmüyorlar.
Kafası karışıyor. "Bu mu havalı?"
Popüler kültüre baktığında kendiyle ilgili gördüğü şey bu oluyor.
Belki de bir Asyalı Amerikalı olarak kabullenmem gereken budur, diyor.
Yansıtılan imajın sorunlu olduğunu bana fark ettiren
Sam Raimi'nin Örümcek Adam'ıydı. 2001 yapımı galiba, Tobey Maguire'lı olan.
Flash, kazara oldu!
Çizgi romanlarda da geçer. Peter Parker'ın belalısıdır Flash.
İri yarı, sarışın, kabadayı bir pislik.
Filmde bu karakter baştan aşağı Abercrombie giyiyor.
Bu beni çok ama çok üzdü.
"Eyvahlar olsun" dedim. İyiye işaret değildi.
Bir şeyler değişmişti.
Öncesinde A&F sana neyi çağrıştırıyordu?
Asla böyle bir şey yapmayacak, havalı bir genci.
ABERCROMBIE REZALET
2003'te The Wall Street Journal'da perakende dünyası hakkında yazıyordum.
New York'ta mağazaları geziyordum.
İşten bir arkadaşımla American Eagle Outfitters'a girdik.
Arkadaşım hemen müdürle muhabbete girdi ve sordu:
"American Eagle Outfitters'a nasıl başladınız?"
Kadın "Abercrombie & Fitch'te bölge müdürüydüm, buraya geçtim" dedi.
Arkadaşım "Çok ilginç.
Buradaki kültür farklı, herkes için olumlu bir marka algısı amaçlanıyor" dedi.
Müdür bunun üzerine ağlamaya başladı.
"Burada o kadar mutluyum ki. İstediğim kişiyi işe alabiliyorum" dedi.
Kadınları kabinlere yönlendiren adamı işaret etti gözleriyle.
Kısmen açık tenli, rastalı siyah bir adam.
Arkadaşım da anladığını gösterircesine başını salladı.
Belli ki kaçırdığım bir şey vardı.
Öz geçmişinde A&F olan insanlarla röportaj yapmaya başladım
ve öğrendim ki
işe alınan insanların çoğu, dış görünüşlerine bakılarak alınmış.
Ayrıca insanları yine aynı şekilde kovduklarını da düşünmeye başladım,
beni asıl rahatsız eden de bu oldu.
Yani bu yasal bile olmayabilir.
Sonunda bir müdüre ulaştım, bana dolaylı olarak şunu söyledi:
"Çalışanları havalıdan efsaneye kadar
derecelendirmen gerekiyor. Havalı bile değillerse
vardiya çizelgesinden çıkarman lazım."
Satışlarının nasıl olduğu önemsizdi. Önemli olan tek şey
merkeze fotoğraflarını gönderdiğin çalışanlarının seksi olmasıydı.
Yasa dışıdır herhâlde bu.
Değil mi?
Bana hiçbir zaman fazla saat yazılmazdı.
Müdürlerden birine gittim
ve biraz daha gündüz vardiyası istedim.
"Kalmadı. Hepsi dolu" dedi,
"Gece vardiyaları kaldı."
Yerleri süpürmekten hoşlanmadığımı söylemiştim,
camları silmekten de.
"Ama sen çok iyi cam siliyorsun Carla" demişti.
"Cam silmede üstüne yok."
Vardiyamı biriyle değişebileceğimi söyledim.
"Arkadaşım dört saatlik vardiyayı alabilirmiş,
gece çalışmayı sorun etmiyor."
"Olmaz, değişmenizi istemiyoruz.
Size verilen vardiyada çalışacaksınız."
Arkadaşıma "İnanılmaz. Ne biçim iş bu?" diye dert yandım.
"Kesin siyah olduğun için vermiyorlar" dedi.
"Başka siyah çalışan yok."
Bunu söylediği an "Evet, farkındayım" dedim içimden.
Sebebin bu olduğunu içten içe bilsem de bir şekilde üstesinden gelirim diyordum.
Bir şirketten söz ediyoruz sonuçta, belli biri gelip de bana engel olmuyor.
Sonra vardiya çizelgesinden çıkarıldım.
Müdüre "Ne yapayım ben şimdi? Burada çalışıyor muyum hâlâ?
İki aydır vardiya verilmiyor" dedim.
"Tabii çalışıyorsun, bizi ara sen" dedi.
Kovulduğumu biliyordum, hayatıma devam ettim.
Ortada istifa falan yoktu.
Beni arayan da yoktu. Bitmişti, o kadar.
Bizim şube UC Irvine'a çok yakındı.
UCI, Çinli ve Hintlerin Üniversitesi olarak da bilinir.
Yüzde 75'i Asyalılardan oluşur. Koreli, Hint, Çinli, Japon.
Çalışanların çoğunun
Asya kökenli olması normaldi.
Tatil sezonunu bitirdik,
elimize bir not ulaştı.
"Maaş çekiniz gelmediyse
bu sezon sizinle çalışmayacağız demektir."
Adım listede yoktu,
diğer arkadaşlarımla konuştum.
"Benim adım listede değildi. Siz listede misiniz?"
"Biz de değiliz" dediler.
"Çok tuhaf" dedim.
Müdür yardımcımıza gittik, o da Asyalı Amerikalıydı.
Meğer kontratak sonrası
merkezden biri mağazayı dolaşmış,
bir grup Asyalı görmüş
ve bir Abercrombie posterini göstererek
"Bunun gibi çalışanlar alın" demiş.
Beyaz bir mankenin posteriymiş.
Kırıcıydı çünkü bu şirketteki deneyimim çok olumluydu
ama bir öğrendim ki
dış görünüşüm yüzünden istenmiyormuşum.
Çok kırıcıydı gerçekten.
Sonra posterlerimi indirdim.
Fotoğraftaki insanlara benzemediğim için
artık orada çalışmıyordum.
Çok sinirliydim.
Ama elden ne gelir ki? Yaşımız 21 falan. Ne yapabiliriz?
Alenen ilan ettiler.
Mağazaya gittim.
Oradaki sorumluyla konuştum,
"Sizi tekrar alamayız maalesef" dedi. "Niye?" diye sordum.
"Müdürüm burada çalışan çok Filipinli olduğu için
sizi tekrar alamayacağımızı söyledi" dedi.
"Gerçek mi bu?" dedim.
Çok huzursuz görünüyordu, "Evet" dedi.
Filipinli olduğumu söylememiştim.
Çalışanın tahmini Filipinli olduğum yönündeydi.
Aileme ve yakın arkadaşlarıma anlattım.
Dinleyince bunun ne kadar rezil bir durum olduğu konusunda bana katıldılar.
Ailem de dâhil kimse ne yapabileceğini bilemedi.
"Seni sen olduğun için işe alamayız" demişler.
Ne diyeceksin çocuğuna?
Anneme olan bitenleri anlattım
ve bana şunu dedi:
"Orada çalışmak istemene bile şaşırdım."
"Temizlikte işe yaramışsındır tabii
ama o mağazanın bizim gibileri istemediği
belliydi bana sorarsan."
"Şaşırmadım" dedi.
"O mağaza, mağazayla ilgili her ayrıntı bizi dışlıyordu. Oraya ait değildik."
Lüks butiklere girdiğinizde
moda dergilerinden fırlamış gibi görünen satış elemanları görürsünüz.
Markalar, giysileri çekicilikleriyle pazarlayacak çalışanlar arar.
Peki bu yaklaşım ırk ayrımcılığına dönüşebilir mi?
Abercrombie & Fitch firması işte bununla suçlanıyor.
Davadaki dokuz davacıya göre kovulma veya işe alınmama sebepleri
yeterince beyaz olmamalarıydı.
Bana vardiya vermişlerse bile
kapanış saatinde gelmem gerekiyordu.
Abercrombie davasında adı geçen davacılardan biriydim.
Bu davadan iki davacı bugün benimle,
Anthony Ocampo ve Jennifer Lu.
Abercrombie'ye dava açanlardan biriyim.
Bu durumu yaşayan insanları temsil etmek,
onların sesini duyurmak, Abercrombie'nin sorumlu tutulmasını sağlamak istedik.
Amerikalılık, beyazlık değil.
Meksika kökenli bir dostum MALDEF'te,
Meksikalı Amerikalıları Yasal Savunma ve Eğitim Fonu'nda
Tom Saenz için çalışıyordu.
Meğer Tom, Abercrombie'de ayrımcılığa uğrayan insanlara dair
başka nahoş şeyler de duymuş.
Alışveriş merkezine gidip
müvekkilimizin iddialarını teyit edebilirdim, ben de bunu yaptım.
A&F mağazasına gittim,
oradaki çalışanlara baktım.
Sonra hemen koridorun karşısındaki
benzer mağazalara girdim.
Old Navy olsun,
Banana Republic olsun, GAP olsun.
Aralarındaki tezatlık inanılmazdı.
Bu mağazalardaki iş gücü
Güney Kaliforniya'yı gerçekten temsil ediyordu.
Mağazalarda çoğunlukla beyaz olmayan gençler çalışıyordu.
A&F'teki mağaza personellerininse neredeyse tamamı beyazdı.
İşe alınmayan tek bir kişiden bahsetmiyoruz burada.
Her ne kadar korkunç ve kanunsuz olsa da
ülke çapında yüzlerce mağazada süregelen,
binlerce öğrenciyi mağdur eden uygulamalardan bahsediyoruz.
Davacı olabilecek insan bulmak zordu,
bunun bir nedeni de Abercrombie & Fitch'e alınan
ve beyaz olmayan çok az kişi olmasıydı.
Kız kardeşim mesaj attı. Yok, pardon, aradı.
O zamanlar mesajlaşmıyorduk muhtemelen. Pahalıya geliyordu.
Beni aradı ve "İnternette Abercrombie & Fitch aleyhinde
bir ırk ayrımcılığı davasından bahsedildiğini gördüm" dedi.
"Sana ayrımcılık yaptıkları kesin!" dedi.
"Ara bu insanları."
"Yaşadıklarım 'o kadar kötü' müydü acaba?" diye düşündüm.
Yani belki de…
Anlatsam belki de "Aş artık" diyeceklerdi.
Bir yanım hâlâ "O kadar da kötü değildi" diyordu.
Oysa konu ırkçılık,
cinsiyetçilik ya da homofobi olduğunda
bazı şeylerin "o kadar kötü" görünmesine gerek yok.
Yaşananın "o kadar kötü" olması için birinin bana A&F'in orta yerinde
marsık demesine gerek yok.
Ama 19 yaşındayım, "Bilmem ki" dedim.
Irkçılık ilk kez barizdi benim için.
Çok sinirliydim.
Öfkeliydim ve öfkem hiç dinmedi.
Davacı olmak üzere davet aldığımda
"Güzel" dedim,
"İşte Abercrombie'den yediği haltların hesabını sorma fırsatı.
Amerikalıların markası olduklarını söylüyor
ama bu Amerikalı imajını beyazları işe alıp
beyaz olmayanları kovarak sürdürüyorlar."
Onlara Abercrombie'de çalışmanın, buraya iş için başvurmanın
nasıl bir deneyim olduğunu sorduk
ve A&F'in istedikleri imaja uymayan Afroamerikalılardan, Latinlerden,
Asyalı Amerikalılardansa beyazları tercih ettikleri gibi
bazı konular gün yüzüne çıktı.
ESKİ MAĞAZA MÜDÜRÜ
Çizelgede insanların adlarının çizilmesinden bıkmıştım.
Aslında insanlara yeterince iyi görünmedikleri söyleniyordu.
Gelmek isteyen çalışanlarımın gözlerinin içine bakıp da
onlara "Vardiya kalmadı" yalanını söyleyemem.
Oysa sebep, hoş görünmemeleri.
Jahan, Abercrombie'nin beyanını anlattı.
Meğer ırk ayrımcılığına uğramıyormuşuz,
sahada çalışacak kadar hoş görünmediğimizdenmiş.
Çirkinmişiz işte!
Gülünçtü. Toplanıp aramızda konuştuğumuzda "Dalga mı geçiyorlar? Şaka gibi" dedik.
Söylediklerinin "Biz bu insanlara ırkçılık yaptık" demekten iyi olduğunu
düşündüler demek.
Çok gülünçtü.
Abercrombie'ye esmer ve siyahları geri plana atmaktan toplu dava açılmıştı.
MAĞAZA DEPOLARINDAN GÖRÜNTÜLER
Abercrombie & Fitch iddiaları reddetti ama uzlaşma yoluna gitti.
Abercrombie saklayacak çok şeyi olduğunu biliyordu,
davacılara yüklü bir para teklif etti.
Abercrombie & Fitch'in neredeyse 50 milyon dolar ödemesine karar verildi.
İşleyiş de değişmeliydi.
A&F bir mutabakat kararı imzalamayı kabul etti.
UZLAŞMAYA EK OLARAK ABERCROMBIE BİR MUTABAKAT KARARI İMZALADI.
ADAY BELİRLEME, İŞE ALIM VE PAZARLAMA FAALİYETLERİNDE
DEĞİŞİKLİK YAPMAYI KABUL ETTİ.
A&F MAHKEMENİN ATADIĞI BİR GÖZLEMCİYE ALTI YIL BOYUNCA RAPOR VERECEKTİ.
KOŞULLARA UYMAMANIN BELLİ BİR YAPTIRIMI YOKTU.
A&F çeşitlilikten sorumlu yönetici pozisyonu açmak zorunda kaldı.
Sana gerçekten ihtiyacı olan bir şirkete girebilmen için müthiş bir fırsat aslında.
Ama isteniyor muydunuz?
Bir araştırma şirketinden aradılar, "Ohio'da bir fırsat var" dediler.
"A&F diye bir marka." "O ne bilmiyorum" dedim.
Öğreneyim diye AVM'ye gittim.
Gezinip alışveriş yaptım, mağazayı farklı buldum.
Çeşitlilik ve kapsayıcılık ilkeleriyle
bir markaya yeniden şekil vermek ne demek anlamaya çalışıyordum,
o dönem böyle bir şey yoktu.
Ne ofis vardı ne yerleşmiş bir disiplin ne çalışan.
Hepsini nasıl bir araya getireceğimi çözmeliydim. "O kadar dua ettin.
Büyük bir fırsat istedin. Al sana fırsat" dedim kendime.
Kime bağlı çalışacağımı sordum, anlamam gereken en önemli nokta buydu.
CEO ve yönetim kurulu başkanına rapor verecektim.
İş, doğası gereği zordu. Bu zorluklarla nasıl başa çıkacağımı çözmeliydim.
Mesela çelişkilerin daha az olduğu bir markayı nasıl yaratabilirdim?
SİZ SORDUNUZ, BİZ DE CEVAPLADIK.
ŞİRKETİNİZ İNSANLARA GÖRÜNÜŞLERİ YÜZÜNDEN
AYRIMCILIK YAPMIYOR MU?
İnsanlara hep çeşitliliği benimseyen kapsayıcı bir tavırla yaklaşıyoruz.
-New York'ta beraber çalışalım. -Arizona.
-Florida. -Belçika.
-İspanya. -Hong Kong.
-Almanya. -Birleşik Krallık.
Benim gibi birinin bu koşul ve durumlarda o pozisyona gelmesi
"tokenizm" olarak görülebilir belki.
Ya "Ben buna alet olmayacağım" dersiniz
ya da bunu bir fırsat olarak görüp
henüz bu tarz bir imkânı yakalayamamış diğer insanlar için
kapıyı ardına kadar açmaya çabalarsınız.
Birkaç yıl işe alımda çalıştım.
Siyahlar için kurulan kolej ve üniversitelerle
ilişkileri yürütüyordum.
Bildiğin beyaz gibi görünen esmer bir adamdım.
Baştan aşağı A&F giyiyordum
çünkü kampüste öyle giyinmemiz gerekiyordu.
Tabii başta haklı olarak insanların kötü bakışlarını üzerinize çekiyorsunuz.
İçeri girdim,
çalışanların yüzde 90'ı falan beyazdı.
Beş altı yılda
beyaz olmayanların sayısı yüzde 53'ün üzerine çıktı.
Çeşitlilik ve Kapsayıcılık'taki pozisyona geçtiğimde
katıldığım ilk toplantıda markanın yönetim kadrosu vardı
ve mağazalarda görmek istenilenler konuşuluyordu.
Boyuna güzellikten bahsediyorduk.
Kim çekici, kim değil, kimin burnu şöyle, kiminki böyle…
İnsanlar hakkında böyle konuştuğumuza inanamıyordum.
Fiziksel özelliklerini mercek altına alıyorduk.
Mülakatta elinizdeki kâğıda not etmeniz gerekiyordu,
"Yok, bu olmaz" vesaire. Yani…
İnanamamıştım. Şok içindeydim.
"Marka temsilcisi" adı kalkmıştı.
Artık ya "etki" ekibindeydiniz, yani arka tarafta çalışıyordunuz
ya da "manken" ekibindeydiniz ve ön kısma geçebiliyordunuz.
Bence Abercrombie asgari ücret verdiği çalışanlarına "manken" diyerek
mankenlik ajanslarında göze batmayan ne varsa
hepsinden yırtabileceğini düşündü.
Mutabakat kararı sonrası, çekiciliğe baktıklarını hiç dillendirmediler,
bu kelimeyi kullanma konusunda da daha dikkatli davrandılar galiba
ama bu çalışanlara
manken demek için onay aldıktan sonra
mutabakat kararını da halletmiş oldular.
Hiçbir şey değişmedi yani.
-Ya çirkin biri mankenlik için başvurursa? -Mülakat yapılır.
Diğer herkesle aynı mülakat sürecinden geçer.
Mutabakat öncesinde de sonrasında da işe alınma ihtimalleri aynı mıydı yani?
Aynen öyle.
Evet.
Mutabakat kararının yönetimi değişime zorladığı falan yoktu.
Yönetim yapısı bütünüyle aynı kaldı.
O dönem hisselerin neredeyse yüzde onu hâlâ Jeffries'deydi.
Kısacası hiçbir şey değişmedi.
Kararlar emir komuta zincirini takip ederdi.
Jeffries ve Bruce Weber'ın olduğu kademede
bazı çok sorunlu davranışlar mevcuttu.
WEBER'A BAZI İDDİALAR YÖNELTİLDİ.
KENDİSİNE BU İDDİALARI SORSAK DA YANIT ALAMADIK.
WEBER NE HÜKÜM GİYDİ NE DE BİR SUÇLA İTHAM EDİLDİ.
Bruce Weber ünlü ve farklı olması sayesinde
gücünü kötüye kullanabiliyordu bence.
Bruce'un genç erkeklerden hoşlandığı
sır değildi.
Sizi evine çağırıp "masum veya edepsiz dokunuş" oynardı.
Elinizi göğsünüze koyardınız,
o da elini sizinkinin üstüne koyar, rahatlayın diye sohbet açardı.
Sonra "Şimdi elini aşağılara indireceğim.
Sen bana dur de" derdi.
Ben elimi oynatmazdım.
"Anlamadın, bak, elini aşağıya kaydıracaksın…"
"Yok" derdim, "Böyle iyi."
Bruce birini arayacak oldu.
Onu akşam yemeğine davet etti.
"Selam, bana gelsene. Yemek yeriz. Köpeklerimle oynarsın. Falan filan."
Ağırladığı kişiyi ertesi gün görmedim.
Üçüncü gün geçti, birden telefon çaldı.
"Kimden geldiği belli" dedim.
"Selam Bobby. Şimdi bir araba yolluyorum, seni yemeğe bana getirsin."
O an ya eve gideceksiniz ya da gitmeyeceksiniz.
"Gelemeyeceğim maalesef."
"Gelmen lazım ama. Kariyerine yarayacak bir kere."
"Yok, böyle iyiyim Bruce, çok sağ ol ama" dedim ben de.
Muhtemelen bir dakika içinde telefonum çaldı.
İki dakika olmamıştı yani. "Bu ne şimdi?" dedim.
Telefonu açtım. "Selam Bobby,
üzgünüm ama artık sana ihtiyacımız yok, uçağın hazır.
Valizlerini hazırla. Bu gece uçuyorsun."
O anda benimle işleri bitmişti.
Bir de Michael Jeffries vardı.
Sanki çekimlere sırf eğlenmeye geliyordu.
Onun da genç erkeklere ilgisi ortadaydı.
Ama öyle tuhaf bir tipti ki aklında ne boklar…
O adam neyin peşindeydi bilmiyorum.
Sanki sürece sürekli
yeni bir adım getiriyorlardı.
Bunlardan biri de şuydu,
kapalı bir çadıra girmen gerekiyordu,
çadırda Bruce Weber ve Michael Jeffries olurdu.
Mülakat yaparlardı, karakterini beğenecekler mi, kimsin,
ne vadediyorsun, bunlara bakarlardı.
Abercrombie'yi yönetirken kadın ve kız çocuk kıyafetleri de satardı
ama bence çoğu insanın gördüğü
ve karşılık verdiği
erkek imajı ve formuydu.
Mike kendisinin de bir gey ikonu olduğundan
bihaberdi bence.
Gey olduğu biliniyor veya tahmin ediliyordu
ama özel hayatını sır gibi gizliyordu.
2000'lerin başında
Mike Jeffries hâlâ açılmamıştı.
Jeffries evlenmişti, bir oğlu vardı.
Karısının pek hükmü yoktu,
sonunda hayat arkadaşı Matthew Smith de
şirkete dâhil oldu.
Mike Jeffries'in içinde yaşadığı ve çok az insanla paylaştığı
bir sürü şey vardı muhtemelen.
Kontrolden çıkmıştı. Yolu yol değildi.
Bir ton felaket estetik ameliyatı geçirmişti.
Genç olmak istiyordu.
O da gençlik peşindeydi. Klasiktir.
Mike da şirket de çok ilgimi çekiyordu.
Mike çok tuhaf, acayip, ilginç bir adamdı.
Şirket hakkında yazmak istiyordum.
Kampüs dedikleri merkez binalarına gitmek istiyordum.
Sonra bir gün, birkaç yıldır yazarlık yaptığım
The New York Times Magazine'in bir editörü arayıp
A&F hakkında haber yapmak ister miyim diye sordu.
"Tabii ki isterim. Nasıl ulaştınız?" dedim. "Kendileri davet etti" dedi.
Mike markasının haber yapılmasına yönelik bir sürü teklifi niye reddetmişti
hâlâ bilmiyorum ama sonunda oradaydım.
Markadan bahsetti. "Burası kimsenin sultanlığı değil" dedi.
Oysa sultan ta kendisiydi. Tüm kararları o veriyordu.
Kampüste örnek mağazaları vardı.
Mağazada yürürken kotların her bir cansız mankende
nasıl durduğunu inceledi takıntılı şekilde.
Mağazayı onunla gezerken
maskulenlik ve feminenlik algısının
ne kadar net ve geleneksel olduğunu görebiliyordunuz.
"Bu tipi biraz daha erkeğe benzetelim" falan diyordu.
Kadın cansız manken içinse "Fazla erkek gibi olmasın" dedi.
Aynen bunu söyledi.
Kız çocuk kreasyonunun olduğu rafları karıştırıyordu.
Bir tane fitilli pantolon çıkardı,
galiba fazla maskulen bulmuştu.
"Kimin için kıyafet tasarlıyorsun lan sen?
Ablacılar için mi?"
Bu lafla, genelde üstü örtülen gerçek
iyice gün yüzüne çıktı:
İşimiz erkekler, kadınlar, kız çocuklar ve erkek çocuklar için
kıyafet tasarlamaktan ibaret değil. Seksi kadınlar, seksi erkekler,
seksi kız ve erkek çocuklar için tasarlıyoruz
ve seksi demek hetero seksi demek,
"ablacı" değil.
Ruhunu çözümlemek istiyordum.
Bu adamın kim olduğunu
anlamak istiyordum.
Ona tüm kritik tartışmaları, davaları sordum,
fena hâlde savunmaya geçti.
Fazla açık sözlü konuşmaya başladı.
"Dışlayıcı mıyız? Kesinlikle" dedi.
"Kıyafetlerimizi herkes giyemez.
Herkesin giymesini istediğim de yok."
Havalı çocukların peşinde olduğundan bahsetti.
Havalı, Amerikalı genç imajından.
Amerikalı genç erkeği bir nevi fetişleştirdi.
Moda dünyasında bunlara inanan tek insan
Mike değildi tabii
ama görünen o ki bunu açıkça ilan eden tek insan oydu.
Ohio'dan ayrıldıktan iki gün sonra bir e-posta geldi,
haberden çekiliyorlarmış.
Bu durumda haber The New York Times'da yayımlanmayacaktı.
Ben de Salon için yazdım.
Haber, yayımlandığı dönemde çok fazla ilgi çekmedi,
moda dünyasındaki tuhaf, oldukça başarılı bir CEO'nun profili çizilmişti.
Belli ki 2006'da
açıkça "dışlayıcı bir markayız" demek
öyle hiç söylenmeyecek bir şey değildi.
Abercrombie'yi benim için eşsiz kılan,
bu konuda boyunlarının dik olmasıydı.
Kendilerini saklamadılar. Belirli kişileri işe aldılar.
Belli bir tarz peşindeydiler. Reklamları belli bir çizgideydi.
Öyle çeşitlilik ve kapsayıcılık konusunu çözmek,
herkes temsil edildiğini hissetsin diye uğraşmak gibi bir amaçları yoktu.
Dışlayıcı olmakta üstelediler.
"Biz burada bir yaşam tarzı satıyoruz.
Mağaza temsilcilerimiz, reklamlarımızdaki mankenler gibi görünmeli.
Bu yaşam tarzı bizimle özdeşleştirilmeli.
Zevklerimiz, estetiğimiz konusundaki ayrımcı tutumumuzu benimsiyoruz" dediler.
Aşırı pahalı olması bir yana, Abercrombie giymememin bir sebebi de
hakikaten giyemememdi.
Şişman, gey, fakir çocuktum.
Sataşanlar bir taşla üç kuş vuruyordu.
Bir gece geç saatlerde internette takılıyordum.
İnternette haber dışında pek bir şey yoktu o zamanlar, o habere rastladım.
Mike Jeffries'le ilgiliydi, adını ilk kez duymuştum. Şöyle bir alıntı vardı:
"Her okulda bir havalı tayfa vardır, bir de havalı olmayanlar.
Açıkçası biz havalıların peşindeyiz.
Çekici ve popüler Amerikalı gençleri hedefliyoruz.
Dışlayıcı mıyız?
Kesinlikle."
Meğer yedi yıl öncesinin haberiymiş.
Bu adam bunları yedi yıl önce söylemiş ama kimse bir şey yapmamış.
Çok güçlü bir pozisyondaydı. Olay bu.
Bir giyim şirketinin CEO'su değildi sadece.
Havalı imajının yaratıcısıydı.
Ben de Abercrombie & Fitch'in özür dilemesi
ve büyük beden de üretmesi için bir kampanya başlattım.
İki yüz ismin bulunduğu bir basın listesi oluşturdum
ve bu basın duyurusunu yüzlerce kişiye gönderdim.
Sonra yattım.
Ta 2006'da Abercrombie & Fitch'in CEO'su Mike Jeffries'le yapılan bir röportaj
gündem oldu.
XL beden kadın bluzu arıyorsanız şansınıza küsün.
Bu trend markanın CEO'su sizin paranızı istemiyor.
Bence çizgiyi aştı.
Çizgiyi milyarlarca kez aştı. A&F'ten alışveriş etmeyin artık.
Resmen "şişman çıtırlar" dediler.
Twitter'a düştü ve gündem oldu,
sonra da Mike Jeffries'i devirmek için dev bir kampanya başlatıldı.
Kim Kardashian'ın dev poposunu
senin kıyafetlere sığdır da bir işe yara.
Adam çekici bile değil. Meymenetsiz moruk.
Abercrombie & Fitch bulunduğum en ırkçı yerlerden biri.
Sattıkları da kendileri de boktan. Ayrıca fiyatları kazık.
Bu memeler tişörtlerinize sığsa da sığmasa da
mağazanıza adımımı atmam.
Her bedende çalışanlar başına dert açar, diyor.
Bir kesimi dışlamadan heyecan verici bir iş çıkmazmış.
Fotoğraf tekrar gelsin.
Milletin havalı olup olmadığı yargısına bir bakışta varacağına
ve sırf hoş görünenleri işe alacağına
iyi çalışanları mı alsan?
Bir boykotun başındaki kızla röportaj yaptım,
"Yaşıtlarım üzerinde en büyük etkiyi Abercrombie yaratıyor" dedi.
Kızlar aşırı zayıf olmaları gerektiğini,
erkekler de mağazalarda veya reklamlarda gördükleri gibi
kaslı olmaları gerektiğini düşünüyor.
Kendisinde ve arkadaşlarında bu denli etki uyandıran
başka marka yokmuş.
Lisede anoreksiden muzdariptim.
O yüzden bu tür kelime ve söylemler
gençlerin ruhunu nasıl yaralar biliyordum.
Sonuçta gençlere hitap ediyorlardı, değil mi?
Hedef tüketici gençlerdi.
Gençler belli bir tarzda görünmüyorsa,
belli bir karaktere sahip değilse
bu giysiler onlara göre değildi.
İnsanlar haftalar boyunca
bunu konuştu, haberlere taşıdı.
Bunun üzerine A&F bizi arayıp
"Ohio'ya gelmeye ne dersiniz?
Bize şu durumu çözmemizde yardımcı olursunuz.
Bir anlaşmaya varırız belki" dedi.
Ben, Ulusal Yeme Bozuklukları Birliği NEDA'nın CEO'su,
Change.org'dan bir kampanya destekçisi ve iki başka yeme bozukluğu uzmanıydık.
Beden ölçüsüne yönelik ayrımcılığı
ve ayrımcılığın niye korkunç bir şey olduğunu anlatmakla kalmadım,
bunun niye aptalca bir iş stratejisi olduğunu da açıkladım.
Tüketici tabanınızın yüzde 60'ı
büyük beden giyiniyorsa niye bu insanlara kucak açmıyorsunuz?
Ekip geldi,
Yüzlerinde gülücüklerle şen şakraklar ve beyazlar.
Bir kişi hariç.
Çeşitlilikten sorumlu yönetici siyahtı tabii.
"Biz havalıların peşindeyiz."
Mike bunu söylediğinde ne düşündünüz?
Bunu izninizle yanıtlamayacağım.
Ne düşündüğümü tahmin ediyorsunuzdur.
Yani…
Uzunca bir toplantı masasında toplanmışız, bir anda aklıma geliyor.
Mike nerede?
Mike Jeffries nerede? Mike Jeffries toplantıya gelmedi.
İki biner iki biner ayırdığımız imzacı listelerini çıkarmaya başladım.
Koca kutu getirmiş. Ne için bu kutu?
Tomarları tek tek tüm yöneticilerin önüne
abartılı şekilde çarptım ve şunu söyledim:
"Bu imzacı listelerinin her bir tomarı
sizin marka olarak yaptığınıza karşı çıkan binlerce insanı temsil ediyor."
Çeşitlilikten sorumlu yönetici gücenmiş gibiydi.
Küçük bir kitap çıkardı,
çeşitliliği gözeten bir şirket olduklarını ve kendisi pozisyona geldiğinden beri
mağazalarında çeşitliliği arttırmak adına
yaptıkları müthiş şeyleri açıklamaya çalıştı. Kitabı uzattı,
şöyle bir baktım ve ona geri fırlattım.
"Çöp bu. Çevrenize bir bakın. Bu odada beyaz olmayan tek kişiniz."
Hiyerarşide yukarı çıktıkça yaşlı ve beyaz sayısı artıyor.
Bu insanlar çok önceden beri oradaydı.
Kimin Abercrombie'lik göründüğüne onlar karar verirdi.
Doğru, mağazalarda çalışan sayıları dengedeydi,
peki başkan yardımcısı katında,
yönetim kurulunda durum aynı mıydı?
Bu artık sistemle ilgili bir sorun,
yani çözümü çok daha zor.
Öyle bir yıl boyunca
deli gibi işe alım yaparak çözülecek bir şey değil.
Üst yönetim beyaz kaldı.
Mutabakata konu endişeler mağaza kademesindeydi.
Mağaza personeli, çalışanlarımızın yüzde 90'ı demekti.
Yani daha çok buna odaklandık.
Beyaz olmayanların önünde görünmez bir engel vardı sanki.
Yeni seçilen bölge müdürlerinin toplandığı odaya bir umut giderdim,
"Hiç mi yok?
Yokmuş" olurdum.
Yıllardır beraber çalıştığım ve çabalarını takdir ettiğim
beyaz olmayan müdürlere saygımdan
şunu söylemek zorundayım:
Ortada bir ırkçılık yok değildi.
"Irkçılık yok değildi" mi?
Bence yönetim katındakilerin çözüm sürecine bağlılığı
kararın süresi dolduktan sonra belli oldu.
Görünürde epey bir iyileştirmeye gittiler
ama vadettikleri şeye ucundan kıyısından yaklaşamadılar
ve en büyük sorun da kararın bağlayıcı olmamasıydı.
ABERCROMBIE'NİN MUTABAKAT KARARINI İHLAL ETTİĞİ TESPİT EDİLMEDİ.
AMA MAHKEMENİN ATADIĞI GÖZLEMCİ, ABERCROMBİE'İN PAZARLAMA VE İŞE ALIMDA
AZINLIKLARI TEMSİL VE DİĞER BAZI ALANLARDA KISTASLARI KARŞILAMADIĞINI BELİRLEDİ.
Karar süresi dolunca "tükenmişlik" emareleri görünür oldu.
İnsanlar böyle dolaşıyordu.
Sonra direnç göstermeye başladılar. "Mecbur muyuz?
Buna bu kadar para ayırmak zorunda mıyız?"
Sonuç olarak bu işe
cidden gönül verdik mi,
vermedik mi?
Todd'un konumunda bulunmuştum.
Ötekileştirilenleri sürekli
bu zor durumun içine sokuyoruz
ve "Tamam, sen şimdi tüm sorunları çöz" diyoruz.
Başarısız olmaya mahkûmdu, şirketten de bu yüzden ayrıldı bence.
A&F'teki deneyimimden bahsederken hep lafımı tartmaya çalıştım
çünkü bıraktığımda
şirket bulduğum günkü gibi değildi.
Bence bu bile
bir başarıdır.
Evet.
Ben Samantha Elauf.
Tulsa, Oklahoma'da doğdum ve büyüdüm.
Abercrombie & Fitch'e başvuruyordum.
Bir soru vardı, şimdi komik geliyor
ama bir azınlık olarak dikkatimi çekmişti.
"Çeşitlilik size ne ifade ediyor?"
"Süper, kolay uyum sağlarım" dedim.
Mülakatta ben de kot giyiyordum.
Sanırım beyaz tişört giymiştim, başımda da siyah, geleneksel eşarp vardı.
Mülakat sonunda "Oryantasyon zamanı sizi arayacağız" dediler.
Arkadaşım mesaj atıp
"Müdürüm aradı mı? Oryantasyon ne zaman?" dedi,
"Henüz aramadı" dedim. "Ben sorayım ona" dedi.
Müdüre başvurumu her sorduğunda kadın bir garip davranmış.
Kadın, başımda siyah eşarp olduğu için mülakattan sonra bölge müdürünü aramış.
O dönem siyah giyinmeye izin vermiyorlardı.
Adam "Eşarbın rengi fark etmiyor, burada çalışamaz" demiş.
Ne düşüneceğimi bilmiyordum, ilk kez böyle bir şey yaşamıştım.
Annemin bir arkadaşına gittiğimde
ona da olanları anlattım,
Amerikan-İslam İlişkileri Konseyi CAIR'le
iletişime geçmem gerektiğini söyledi.
Görüşmemizden sonra CAIR, yaşadıklarımı meydana döktü.
Dava açmak üzere değerlendirmeleri için
dosyamı EOC'a sunmaya karar verdiler.
İşte ne olduysa o zaman oldu.
Fotoğrafım her yerdeydi
ve insanlardan mesaj yağıyordu.
İnsanlar acayip tweet'ler atıyordu.
Bir yerden sonra yorumları okumayı bıraktım.
Ne kadar olumlu, cesaret verici söz varsa o kadar da nefret söylemi vardı.
Birkaç ölüm tehdidi aldım.
İnsanların nefreti daha çok dinime
ve kapanmamın sebebi olan inançlarıma yönelikti.
Ama bir yandan da şunu diyen Müslümanlar bile oluyordu:
"Niye A&F'te çalışmak istersin ki?"
"Ülkene dön" diyenler de oldu.
Manidar çünkü doğma büyüme Tulsa, Oklahoma'lıyım.
Nereye gideyim?
Abercrombie bu konuda iyice ayak diredi, haklı olduklarına karar verdiler.
Abercrombie avukatları olayı
beyzbol şapkası takmaya benzetip
"Çalışanların beyzbol şapkası takması da yasak" dedi
ama tabii tesettürle beyzbol şapkası arasında büyük fark var.
Telefonuma bir ton mesaj geliyordu.
Yüksek Mahkeme, görülecek 100 davanın listesini yayımladı,
benimki de aralarındaydı.
Çok önemli bir olaydı.
Bir şirket, davanın Yüksek Mahkeme'ye taşınmasına göz yumuyordu.
Görülmüş şey değil.
Çoğu şirket anlaşmaya varmayı tercih eder
çünkü kazansın veya kaybetsin, imajının zedeleneceğinden çekinir.
Beni işe almalarının markalarına zarar vereceğini
ve bu yüzden satışlarının düşeceğini söylüyorlardı.
İddiaları buydu, görünüş kriterlerine uymadığım için satışları düşermiş.
Bugün Yüksek Mahkeme bu iddiayı sekize karşı bir oyla reddetti.
Yargıçlar A&F'in eylemlerinin
1964 Medeni Haklar Yasası'nı ihlal ettiğini söylüyor.
Yargıç Scalia ortada ayrımcılık görüyorsa sahiden yanlışınız vardır.
Lehime oy veren sekiz, aleyhime oy veren bir kişi vardı.
Aleyhime oy veren kişi Afroamerikalıydı.
Afroamerikalısın diye,
ikimiz de farklıyız diye illa aynı tarafta olmamız gerekmese de
şaşırmıştım gerçekten.
İnsanlar şu gün bile "Seni tarih kitabımda gördüm",
"Ben de seni araştırıyordum",
"Hukuk okuyorum, senden bahsettik" falan diyor.
Yaptıklarımın değerinin farkında değildim sanırım.
A&F Yüksek Mahkeme'ye kadar çıktı.
Ayrımcı yaklaşımları öyle bir istisnadan, yedi yıl önceki beyandan ibaret değildi.
Markaları, kimlikleri buydu.
Her kademenin temelinde ayrımcılık vardı.
Artık Abercrombie demek skandal demekti.
Olayın ürünlerle
veya demodeleşse de logoyu çok kullanmalarıyla ilgisi yoktu.
Marka sorunlu olmaya başlamıştı
çünkü analistlerin de söyleyeceği gibi
bütün bunlar yaptıkları giyim ticaretini gölgeliyor.
ÜÇ AYLIK KAZANÇ KONFERANSI
JEFFRIES'İN SESİ
İkinci çeyrek, beklediğimizden zor geçti.
Sonuçlardan memnun değiliz,
üçüncü çeyrek ve sonrasında trendin yükselmesi için sıkı çalışıyoruz.
Abercrombie, Mike Jeffries yönetiminde saf dışı kalmaya başlamıştı.
Ama Mike Jeffries parayı götürüyordu.
Paydaşlar Mike'ın yakasına yapışmıştı,
"Hisselerin en değersiz yüzde onluk dilimdeyken
sen niye kendine yılda 40 milyon dolar ödeme yapıyorsun?"
Mike Jeffries'in şirket uçağında
nasıl ağırlanması gerektiğine dair bir kılavuz buldum.
Uçak standartları.
Abercrombie & Fitch yönetici jetinin 47 sayfalık rehberi.
Talimatların ne kadar spesifik olduğunu size anlatamam.
Yolcular soğuk yemek yiyorsa
mürettebat sıcak yemek yiyemez.
Kamuyla paylaşıldığını görmediğimiz türden talimatlar vardı.
Michael ya da bir misafiri bir şey istediğinde
"Derhâl efendim" diye yanıtlayın.
"Tamamdır", "bir saniye" gibi kullanımlardan kaçının.
Şirkete getirdiği değişiklikler
kısa bir süre için iyiydi ama hiçbiri sürdürülebilir değildi bence.
Uzun vadeli bir stratejileri yok gibiydi.
"Şirketi büyütebildiğimiz kadar büyütelim, sonrasına bakarız" demişlerdi sanki.
Markanızın çok kısa sürede parlaması iyi değildir,
işin rengini değiştirmedikçe aynı hızla sönüp gidersiniz.
Abercrombie bir çıkmazda
ama belli ki CEO Jeffries bundan habersiz.
2000'lerde Abercrombie için işler değişmeye başladı.
Müşteri kitlesi de değişti.
Gençler için cazibesini kaybediyordu.
Havalı değildi.
Abercrombie & Fitch'in inşaat kıyafetlerinden farkı yoktu.
İnşaata giderken botlarını geçiriyor,
eve gidince botları ve tüm o fazlalıkları üzerinden atıyor,
duşa giriyor
ve çıkınca asıl giysilerini giyiyorsun ya,
A&F ürünleri o üstünden attıklarındı.
Akran zorbalığının kötü bir şey olduğunu gören gençler büyüdü
ve kendilerini huzursuz eden bir yere para dökmemeye karar verdi.
Sonuç olarak Abercrombie & Fitch…
Başta yaydıkları enerji kayboldu
çünkü başarılarının ardında dışlayıcılık yatıyordu
ve dışlayıcılık, havalı olmaktan çıktı.
Bir son dakika haberimiz var.
Abercrombie & Fitch CEO'su görevinden çekiliyor.
7 Aralık Pazar günü yöneticilerle telefon konuşması yapmışken
8 Aralık Pazartesi işe gelmedi. Bir daha hiç gelmedi.
O zamandan beri de çoğu insan onu hiç görmedi.
Bence insanlar Mike'ın kalıcı olduğunu düşündü
ve şunu sorguladı:
"Bu tür davranışlara daha ne kadar hoşgörü gösterilecek?
Böyle bir yoruma, böyle bir yönetime?"
Hiç gitmeyecek sandık yani.
Sonunda o günü gördüğümüzde…
"Vay be!" dedim.
"Sonunda kurtuldular adamdan."
Her şeyin bir sonu var.
GÜNÜMÜZ
Les Wexner'ın adı skandallara karıştı.
Toplantıya gidiyorum. Teşekkürler.
Les Wexner, L Brands'in CEO'luğundan çekildiğini duyurdu.
Cinsel taciz suçundan hüküm giyen
ve itibarını kaybeden finansçı Jeffrey Epstein'le aralarındaki bağ
hâlâ inceleniyor.
Servetini Epstein'e devretmiş ve Epstein'in kendini
Victoria's Secret için manken alımı yapıyor gibi tanıtmasına göz yummuş.
Jeffrey Epstein'in,
çevresine sürekli seksi genç kadınları toplayabilmesinin
en büyük sebeplerinden biri
bu kadınların Epstein'i başarıya giden yol sanmalarıydı.
The New York Times'da bomba gibi bir ifşa.
Bruce Weber cinsel taciz ve istismarla suçlanıyor.
Bruce Weber'a bir sürü manken dava açtı tabii.
Bruce gergin olduğumu söyledi ve benimle nefes egzersizleri yaptı.
O an donup kaldım.
Ne tepki vereceğimi bilemedim.
Dehşet verici ve küçük düşürücü bir deneyimdi.
BRUCE İDDİALARI REDDEDİYOR.
THE NY TIMES'A YORUMU ŞU OLDU: "KLASİK NEFES EGZERSİZLERİYDİ.
KARİYERİM BOYUNCA BİNLERCE MANKENLE NÜ ÇEKİM YAPTIM
AMA KİMSEYE UYGUNSUZ ŞEKİLDE DOKUNMADIM."
ALEYHİNDEKİ BİR DAVA 2020'DE REDDEDİLDİ.
2021'DE ESKİ MANKENLERİN AÇTIĞI İKİ CİNSEL SALDIRI DAVASINDA
SUÇUNU REDDETTİ VE PARAYLA UZLAŞMAYA GİTTİ.
MANKENLERİN MIKE JEFFRIES TARAFINDAN CİNSEL İSTİSMARA UĞRADIĞINA DAİR
İHBAR BULUNMUYOR.
Endişelerini dile getirenler şirketin, mevcut faaliyetleriyle aslında
daha fazla kazanma fırsatını teptiğine
dikkat çekebildiğinde bir şeyler değişmeye başlıyor.
Bir markayı yeniden konumlandırıp ileri taşımak kolay değil.
İniş çıkışlı bir yolculuktu bizimkisi.
Artık o eski Abercrombie değiliz.
Sosyal kanallarımızı sil baştan canlandırıp geçmişi temizledik.
MIKE JEFFRIES 2014'TEN BERİ ŞİRKETTE ÇALIŞMIYOR.
A&F BİR SÖZCÜ ARACILIĞIYLA DUYURDU:
"ARTIK MÜŞTERİLERİN BİZE UYMASINI BEKLEMİYOR, HERKESE KUCAK AÇIYORUZ."
AÇIKLAMAYA GÖRE CEO FRAN HOROWITZ
MAĞAZALARDA "IŞIKLARI YAKTI", "MÜZİĞİ KISTI"
VE "MÜŞTERİLERİ DİNLEMEYE" ODAKLANDI.
Geniş bir kitleyi temsil etmeniz ve bu insanların
kendini dışlanmış hissetmemesi markanız açısından akıllıcadır.
Ayrımcı ve dışlayıcı bir çizgide ilerlemek de aptalca değil gerçi
çünkü kendilerini havalı tipler olarak görmek isteyenler hep olacak
ama herkesin havalı olabileceğini söyleyen marka sayısı giderek artıyor
ve bu müthiş bir şey.
Manken çeşitliliğini de arttırdılar.
Abercrombie & Fitch, çalışanları artık
çekiciliklerine göre işe almayacaklarını açıkladı.
İşe yeni alınacak ilk kişi ne düşünür bilemiyoruz artık.
Bu noktaya çok daha önce gelebilseydik keşke.
A&F diğer markalardan ayrılmaktan çok belli bir pratiği temsil ediyor.
Kötülüğü onlar icat etmedi.
Sınıf kavramını onlar icat etmedi. Onlar sadece paketleyip sundu.
Fiyatlar, işe alım prosedürleri ve fotoğraflar göz önüne alındığında
Amerikan tarihinin en kötü parçalarını temsil ediyorlar.
Amerika'da görmek istemediğimiz her şey burada.
Hepimiz olgunlaştığımızı, eskisinden iyi olduğumuzu düşünmek istiyoruz.
A&F'in onca zaman popüler olması bizi nasıl gösteriyor bilmiyorum.
Sevilmeyi
canıgönülden istiyorduk herhâlde.
Kendi ışığımız, gözlerimizi kör etmişti.
"Süperiz. Başarıdan başarıya koşuyoruz."
Sosyal medya diye bir şey yoktu.
Şu an yaptığımız işten nefret eden ve rahatsız olan,
dışlandığını, temsil edilmediğini düşünen
ne kadar insan varsa o zaman da vardı muhtemelen
ama bunu dile getirebilecek platformları yoktu, şimdiyse var
yani evet, yeni ve dev bir toplumsal farkındalık oluşmadı.
Daha ziyade, artık çıkan sesleri duyuyoruz ve kulakları tıkayamayız.
Bence markaların her taahhüt ettiği icraata dönüşmüyor.
İşin özü, bir şeyler satmaya çalışıyorsun.
Asıl satmaya çalıştığın, V yaka tişörtten ibaretse
beraberinde çeşitlilik ve kapsayıcılık satabilir misin ki?
Umarım şirketler kültürün, iletişimin
ve toplumdaki bireylere verilen değerin şekillenmesinde
çok önemli bir rol oynadıklarının farkındadır.
Abercrombie'nin hikâyesi,
kültürümüzün alt tarafı on yıl önce ne kadar sorunlu olduğunu
gözler önüne seriyor.
Dünyanın beyaza büründüğü bir görüşün
coşkuyla benimsendiği bir kültür.
Güzel olmanın tanımı zayıf, beyaz ve genç olmaktı.
İnsanların büyük bir memnuniyetle dışlandığı bir kültürdü.
Artık düzeldi mi?
Hayır.
Alt yazı çevirmeni: Ece Nihal Karluk