Downloaded from YTS.MX
NETFLIX — ORYGINALNY FILM DOKUMENTALNY
Mówi się o zakupowej apokalipsie.
Official YIFY movies site: YTS.MX
Dla sklepów stacjonarnych rok 2019 był jednym z najgorszych okresów dekady.
Czas na mniej.
Skąd bierze się aktualna popularność
upraszczania życia i minimalizmu?
Chyba stąd, że możemy mieć tak dużo.
Część Ameryki jest uzależniona od rzeczy.
Może nie według klasycznej definicji uzależnienia,
ale na pewno je uwielbiamy!
To właśnie dzisiaj
ma paść światowy rekord sprzedaży internetowych,
który plasuje się na poziomie trzech i pół miliarda dolarów.
Cokolwiek sobie wymarzysz, za 24 godziny może leżeć na twoim progu.
To prawie jak magia, prawda?
Wkrótce niebo może zapełnić się nowoczesnym robotami dostawczymi Amazona.
To elektryczne drony z zasięgiem 25 kilometrów,
które dostarczą nam paczki w mniej niż 30 minut.
Świat wie, że jeśli wybierzesz, zanim pomyślisz,
to kupisz coś, czego nie potrzebujesz.
Moje zmysły są zewsząd atakowane przez przypomnienia.
„Powinieneś to kupić. Kup to, a będziesz szczęśliwszy”.
Na tak wiele różnych sposobów próbują sprawić,
żebyś po prostu się poddał.
„Dobra, kupię to!”
Amazon, znowu zatrudnia.
Firma szuka 100 000 pracowników,
żeby sprostać rosnącemu zapotrzebowaniu.
Tracimy wiele małych sklepów,
a władzę konsolidują giganci.
Przedmioty sprawiają, że jesteśmy niezadowoleni,
bo zajmują miejsce tego,
co naprawdę daje nam radość.
Na minimalizm trafiłam siedem lat temu, będąc w trakcie załamania nerwowego.
Byłam przepracowana, wykończona i skrajnie zestresowana.
Życie nie może kręcić się wokół pracy.
Natychmiast podeszłam do szafy
i zaczęłam wyciągać z niej ubrania.
Siedziałem do trzeciej w nocy, spakowałem całe mnóstwo rzeczy.
Pozbywając się przedmiotów, odzyskałam poczucie wolności.
Nadchodzą zmiany.
Zmiany są nieuniknione,
bo nie da się konsumować więcej, niż planeta może wyprodukować.
To nie jest kwestia tego, czy społeczeństwo się zmieni,
ale jak się zmieni.
Zrobimy to sami albo dojdzie do katastrofy.
Zaczęło się od jednego pytania.
Jak można żyć lepiej, mając mniej?
- Herbaty? - Chętnie.
Dobrze.
Właśnie tu.
Tak, kwestia estetyczna jest dla mnie istotna,
ale najbardziej zależy mi na tym, żeby nie żyć w bałaganie.
Rozglądnij się,
nie wszystko w moim domu jest minimalistyczne.
Nie próbuję skupiać się na minimalistycznej estetyce.
Dla mnie ta przestrzeń nie jest zagracona.
Często mylimy prostotę z łatwością, choć jest dokładnie na odwrót.
Proste życie wymaga pracy.
Działanie z rozmysłem wymaga pracy. Łatwiej jest iść z prądem.
Łatwiej jest kupić tani mebel w Ikei,
gdy tylko wydaje ci się,
że potrzebujesz nowego stolika.
Część z tych stoickich eksperymentów jest bardzo trudna,
bo sprawdzamy, bez czego tak naprawdę możemy żyć,
ale myślę, że warto to robić.
Ludzie mówią, że muszę obejrzeć ten dokument.
Minimaliści.
Są z nami minimaliści Joshua i Ryan.
Mają książki, podcast i dokument na Netflixie,
w których uczą konsumentów, jak posiadać mniej.
Nie da się zrozumieć naszych dróg do minimalizmu,
nie patrząc na nasze dzieciństwa.
Obaj dorastaliśmy w biedzie.
Do tego nasze mamy miały problemy z uzależnieniem.
Stary, to jest przezabawne.
Nawet meble były własnej roboty.
To nasza szafka w kuchni.
Byłam szczęśliwym dzieckiem aż do drugiej klasy,
kiedy rodzice się rozwiedli.
Wielu rodziców się rozwodzi,
ale pamiętam, że wszystko zaczęło się sypać,
gdy mama zostawiła tatę.
Pamiętam dużo…
całe mnóstwo imprez.
W oczach dziecka to była radocha.
Dzięki mamie myślałem, że to zabawa.
Poznałem Josha w piątej klasie, gdy zmieniłem szkołę.
Może chodziło o to, że byliśmy z biednych, rozbitych rodzin,
a może o to, że byliśmy najgrubsi w klasie.
Polubiliśmy się i zostaliśmy przyjaciółmi.
Minimalizm przydałby się nam, gdy dorastaliśmy.
W minimalizmie chodzi o to,
żeby z rozmysłem wykorzystywać to, co masz.
W dzieciństwie nie mieliśmy dużo,
ale byłoby o wiele lepiej, gdybyśmy umieli to wykorzystywać.
Gdy jesteś biedny,
bierzesz wszystko, co dostaniesz.
Myślę teraz o domu, w którym dorastałem.
Mieliśmy całe mnóstwo rzeczy, bo braliśmy wszystko, co dawali,
choć nie wszystkiego potrzebowaliśmy.
Część z tych rzeczy zagracała nam życie, nic do niego nie wnosząc.
Mamy coraz więcej miejsca,
więc zapełniamy je kolejnymi przedmiotami,
które potrzebują większych domów i schowków.
Nie zadajemy sobie pytania: „Co jest niezbędne? Co jest potrzebne?
Jak wiele z tych rzeczy sprawia, że moje życie jest lepsze?”.
Dziesięć lat temu, w wieku 28 lat, osiągnąłem wszystko, co chciałem.
Byłem najmłodszym dyrektorem w 140-letniej historii firmy.
Miałem dostęp do wszystkich przywilejów managementu średniego szczebla.
Luksusowe samochody,
szafa pełna markowych ubrań,
i wielki dom z większą liczbą toalet niż domowników.
Można powiedzieć, że spełnił się mój amerykański sen.
Ale nagle zmarła moja mama…
a moje małżeństwo się rozpadło.
W tym samym miesiącu.
Te dwa wydarzenia zmusiły mnie do przemyśleń
i zastanowienia nad życiowymi priorytetami.
Zrozumiałem wtedy,
że za bardzo skupiałem się na tak zwanym sukcesie i osiągnięciach,
a zwłaszcza na zbieraniu przedmiotów.
To mógł być amerykański sen,
ale nie moje marzenie.
Musiałem zdobyć wszystko, czego niby chciałem,
żeby zrozumieć, że tak naprawdę to nie były moje pragnienia.
Korporacje i dążenie do zysków
stoją za uzależnieniem od dóbr materialnych.
Korporacje funkcjonują w sposób,
który wymusza ciągły rozwój.
Te firmy mają zobowiązanie wobec udziałowców.
Muszą więc stale zwiększać przychody,
co stanowi fundament kapitalizmu.
Nie sądzę, żeby źródłem problemu była skala naszego rozwoju.
Chodzi o pytanie: „Dokąd zmierzamy”.
Jednym z największych problemów świata jest to,
że ludzie wcale nie mają wyboru.
Mówimy o wolnym rynku i wolnym społeczeństwie,
ale wcale nie mamy wyboru.
Dwie albo trzy wielkie firmy mają monopol
i podejmują decyzje za nas wszystkich.
Oni decydują, co możemy oglądać.
W ten sposób manipulują naszymi zainteresowaniami,
manipulują naszymi gustami i to się dzieje naprawdę.
Marketingowcy posiadają imponującą zdolność manipulacji.
Potrafią sprawić, że coś, co było zachcianką,
stanie się dla nas potrzebą.
Nigdy w historii świata
nikt nie był tak wystawiony na reklamy jak my.
Setki milionów dolarów wydawane, żeby powiedzieć nam,
czego chcemy, robią robotę.
Budżet reklamowy w USA
wzrósł z pięciu miliardów w latach 50., do 240 miliardów aktualnie.
Od początku XXI wieku
duża część tego budżetu przeszła z telewizji i radia
na reklamę cyfrową.
Wynikiem tej zmiany są inteligentne reklamy,
które zdają się znać nas lepiej niż my sami.
Firmy nauczyły się, jak łączyć nasze urządzenia,
więc wiedzą, że wziąłeś do ręki tablet albo smartfon,
zmieniłeś kanał w telewizji
albo powiedziałeś coś do asystenta.
Dzięki danym GPS wiedzą,
które bilbordy mijasz,
w których sklepach bywasz,
a nawet jakie masz zaległości na karcie kredytowej.
Analizują twoje ruchy, by ustalić, kiedy wysłać ci kolejną wiadomość.
Zawsze chodzi o to samo: masz kupować więcej rzeczy.
Jedną ze sztuczek jest tak zwany marketing deficytu.
Pokazują nam reklamy,
przez które podświadomie czujemy, że coś jest z nami nie tak,
bo nie mamy danego produktu.
„Bez tej pasty nikt mnie nie pokocha”.
„Dzieci mnie nie docenią, jak nie kupię tego płynu”.
Każdy tego chce!
To jak trening na siłowni.
Masażer do rąk z sauną.
Zapragniesz ich.
Idealny zestaw na każdą okazję.
- To widać i czuć. - Doskonale to czuję!
Atakują nas wiadomości, że robimy za mało.
Pomyślcie, co to robi z ludźmi.
Ciągle słyszymy, że robimy za mało.
Twoja fryzura, twoje ubrania i twoje ciało to za mało.
Bez przerwy ten sam przekaz.
Dlatego chcemy wszystkiemu sprostać, ale straciliśmy już inne sposoby.
Chodzi mi o społeczność i o poczucie posiadania celu,
o tożsamość wykraczającą poza marki.
Straciliśmy te sposoby samorealizacji,
więc za pomocą zakupów zaspokajamy potrzebę przynależności.
Nikt nie mówi: „Przedmioty staną się moim bożkiem”.
Nie ubieramy tego w słowa.
Nie podejmujemy tej decyzji świadomie, ale nasze zachowania pokazują prawdę.
Jeśli powtarzasz sobie:
„Ten samochód mnie uszczęśliwi.
Ten dom mnie uszczęśliwi.
Ta okolica mnie uszczęśliwi.
Ta kanapa i te zasłony mnie uszczęśliwią”.
Jeśli robisz coś takiego,
to jesteś wyznawcą dóbr materialnych, oficjalnie chorujesz na „materialozę”.
To wszystko staje się duchowym przedsięwzięciem,
bo konkuruje z tym, co jest dla nas naprawdę ważne.
Każdy coś sprzedaje.
To nie znaczy, że handel jest zawsze zły.
Chcę, żeby mój sklep spożywczy sprzedawał mi towary.
Chcę kupować jedzenie, chcę, żeby mi je sprzedawali.
Nie chodzi o to, żeby oceniać ludzi, bo chcą na czymś zarobić,
bo mają coś, co chcą wypromować,
bo próbują sprzedać jakiś produkt.
Musimy zrozumieć, że czasami to, co chcą nam sprzedać,
nie musi być zgodne z naszą linią.
To może nie być kompatybilne z naszymi potrzebami.
Przed minimalizmem kupowałem w bardzo kompulsywny sposób.
LOS ANGELES, KALIFORNIA
Nie kontrolowałam wydatków.
Zakupy stanowiły dla mnie wsparcie.
MIAMI, FLORYDA
Niektórzy pod wpływem emocji jedzą, ja robiłam zakupy.
Wiecznie szukałam okazji.
CHARLOTTE, KAROLINA PÓŁNOCNA
Szukałam rzeczy tańszych o 99%,
które mogłam kupić na wielkiej przecenie.
Kupowałam rzeczy, bo myślałam, że to ostatnia okazja.
Miałam mnóstwo obcinaczy do paznokci.
JACKSONVILLE, FLORYDA
Kupowałam eleganckie i zwyczajne.
Miałam też takie z ozdobami.
Kupowałam tego typu rzeczy,
aż w końcu zrozumiałam, że marnuję pieniądze na coś, co już mam.
Kupiłam sobie mały skuter.
Myślałam, że odmieni moje życie.
Wyobrażałam sobie, jak będę jeździć po Atlancie.
Jeśli staliście kiedyś w korku w Atlancie, to wiecie,
że to ostatni pojazd, na którym chce się wtedy być.
Czułam, że ciężko pracowałam, więc na to zasługuję.
Te piękne przedmioty miały mnie uszczęśliwić.
W końcu pojawiało się poczucie winy,
do tego dochodziły rachunki i wszystko razem tworzyło okropny cykl.
Teraz wydaje się to dziwne, ale nie wiedziałem, że jesteśmy biedni.
Bony żywnościowe i wsparcie rządu wydawały mi się całkiem normalne.
Bieda była jak tlen.
Otaczała mnie, ale jej nie widziałem.
Po prostu tam była.
Tuż po moich narodzinach zdrowie psychiczne ojca się pogorszyło.
To wtedy wszystko zaczęło się zmieniać.
Gdy mama wyszła za tatę, nie wiedziała,
że cierpi na schizofrenię i chorobę dwubiegunową,
ale szybko to do niej dotarło.
Alkoholizm pogarszał jego stan psychiczny.
Stawał się nieprzyjemny, agresywny i nieprzewidywalny.
Przemoc fizyczna pojawiła się, gdy miałem trzy lata.
Moje pierwsze wspomnienie
to ojciec gaszący papierosa na nagiej klatce piersiowej mamy.
Od tego momentu było tylko gorzej,
ale w końcu uciekliśmy.
Przeprowadziliśmy się z mamą na przedmieścia Dayton.
Brzmi nieźle, prawda?
Przedmieścia!
Ale w ogóle nie było przyjemnie.
Gdzieś tu po prawej.
Widzicie ten zielony dom? To tu.
Rany.
Spójrz na to.
Zabity dechami.
Jakby ktoś go czymś owinął.
Chcesz zobaczyć?
Mieszkaliśmy w rozpadającym się domu i płaciliśmy 200 dolarów czynszu.
Wnętrze zawsze pachniało piwem i dymem papierosowym.
Wciąż to czuję.
Karaluchy uciekały, gdy tylko włączałem światło w kuchni.
Kiedy wyłączali nam prąd,
ciągnęliśmy przedłużacz od sąsiadów.
Drzwi frontowe.
Cholera.
Chyba mają tu squatterów, wszystko się sypie.
Od razu po przeprowadzce zgłosiliśmy się po bony żywnościowe.
Jako dziecko nie znałem różnicy między białymi i zielonymi pieniędzmi.
Bony żywnościowe były białe,
a zielone pieniądze to po prostu banknoty.
Mama wymieniała…
Wymieniała białe banknoty…
na te zielone, bo tylko za nie mogła kupować alkohol.
Zawsze wybierała najtańsze trunki.
Piwo Milwaukee’s Best albo wino z najniższej półki.
Miałem wtedy sześć lat, a gdy wracałem do domu ze szkoły…
znajdywałem mamę nieprzytomną na kanapie.
To była codzienność.
Wtedy nie zdawałem sobie z tego sprawy,
ale chyba myślałem, że to moja wina.
Wszystko się sypało, a mama piła coraz więcej.
Nie zrozumcie mnie źle, mama miała bardzo dobre serce
i wspaniałe poczucie humoru.
Po prostu w pewnym momencie zgubiła sens życia.
Wiedziałem, że żeby się z tego wyrwać,
żeby odnaleźć sens,
muszę w dorosłości zarobić kupę kasy.
Gdy byłem nastolatkiem,
w wakacje zazwyczaj pracowałem dla taty.
Malowałem ściany i kleiłem tapety.
Gdybyście tylko widzieli domy, w których pracowaliśmy.
Niektóre były niewiarygodne.
Garaże na 100 metrów kwadratowych, zadaszone baseny, prywatne kręgielnie.
Sam nie miałem takich aspiracji, ale to robiło wrażenie.
Pewnego dnia zaczęliśmy pracę w naprawdę ładnym domu.
Nie kosztował milionów,
ale wyglądał lepiej niż nasz.
Na ścianach wisiały zdjęcia uśmiechniętej rodziny i przyjaciół,
które dowodziły, że byli szczęśliwi.
Wszystkie zakamarki były wypełnione przedmiotami.
Wyobrażałem sobie, że tam mieszkam.
Wyobrażałem sobie, jak bardzo byłbym szczęśliwy,
mieszkając w domu z tyloma rzeczami.
Spytałem taty:
„Ile muszę zarabiać, żeby było mnie na to stać?”.
Spojrzał na mnie i odparł: „Synu, zarabiając 50 000 dolarów rocznie,
mógłbyś pewnie kupić coś takiego”.
Ta kwota stała się moim celem.
50 000 dolarów.
Potem w ostatniej klasie liceum
siedziałem z Joshem na stołówce
i zaczęliśmy rozmawiać o życiu po liceum.
Powiedziałem, że nie wiem, co będę robił,
ale jeśli znajdę sposób, żeby zarabiać 50 000 dolarów rocznie,
to wiem, że będę szczęśliwy.
I to właśnie zrobiłem. Josh też.
Zostaliśmy handlowcami, zarabialiśmy po 50 koła.
Ale coś poszło nie tak, nie byłem szczęśliwy,
więc wróciłem do planu.
Na szczęście zrozumiałem swój błąd.
Zapomniałem o inflacji.
Pomyślałem wtedy:
„Może szczęście przyjdzie, gdy dostanę 65 000 rocznie.
A może 90 000? Może przy sześciocyfrowej kwocie?
A może muszę posiadać mnóstwo rzeczy?
Może wtedy będę szczęśliwy”.
Czymkolwiek naprawdę było szczęście,
wiedziałem, że gdy to osiągnę, będę wolny.
Kupowałem nowe auta i elektronikę. Miałem szafę pełną drogich ubrań.
Kupowałem drogie dekoracje, drogie meble
i zawsze miałem najnowsze gadżety.
Gdy w banku brakowało gotówki, płaciłem za drogie posiłki,
drinki i szalone wakacje kartą kredytową.
Więcej zarabiałem, to więcej wydawałem.
Ciągle szukałem szczęścia.
Goniłem za amerykańskim snem.
Perspektywa imigrantów jest wyjątkowa, bo wciąż wierzą w amerykański sen.
Tylko ci, którzy z nim dorastali, widzą…
ZAŁOŻYCIEL MOSAIC
…że stał się amerykańskim koszmarem.
Ludzie w Stanach pracują dłużej niż w innych krajach uprzemysłowionych.
Dane nie są jednoznaczne, ale na pewno pracujemy szalenie dużo.
Pracujemy tyle co ludzie w społeczeństwie feudalnym.
Jeśli bierzemy urlop, to jest on krótki. Pół kraju nie bierze nawet dwóch tygodni.
Dojeżdżamy do pracy dłużej niż kiedyś
i spędzamy więcej czasu, samotnie wpatrując się w ekrany.
Tracimy to, co nas uszczęśliwia i daje społeczeństwu bezpieczeństwo,
czyli społeczności.
Zamieniamy je na pracę i kupowanie kolejnych przedmiotów.
Nie chcemy, żeby życie było niekończącym się horyzontem aspiracji.
„Trochę więcej tu i troszkę tam.
Więcej sukcesów, więcej przychodów,
większy dom, większe auto”.
To czarna dziura bez dna.
Gdy kupimy wszystko, co chcieliśmy,
mylnie przewidujemy, co nas uszczęśliwi,
bo mózg szybko się przyzwyczaja.
Po kilku miesiącach mówisz:
„To było coś wspaniałego,
ale teraz mam nowe pragnienia i marzenia”.
To, co dziś jest sufitem,
stanie się podłogą nowego poziomu, na który chcesz się dostać.
Amerykański sen to poczucie wolności.
Jak to osiągnąć? Zarabiając więcej? To się nie uda.
Nie chodzi o kolejne rzeczy,
które idą w parze z pieniędzmi.
Po prostu dodajesz zera do swojej głupoty.
Rzecz w tym, żeby nauczyć się „kurczyć” potrzeby.
W ten sposób powstaje bufor wokół życia,
który wraz z oszczędnościami daje wolność.
Jeśli chcesz, możesz wtedy rzucić robotę.
Nie masz długów, które zajmują ci głowę,
nie kupujesz niepotrzebnych rzeczy, za pieniądze, których nie masz,
by imponować tym, których nie lubisz.
W takiej sytuacji oddajesz niezależność,
oddajesz swoją wolność…
za rzeczy, które za rok będą już nic nie warte.
Pojawiają się wyrzuty sumienia i dylemat hazardzisty.
Postawiłeś i wygrałeś.
Wyrzucisz to, jeśli cię unieszczęśliwia?
Dlatego warto jest upewniać się, że kupujemy to, czego naprawdę chcemy.
Po zakupie dobrze jest zadać pytanie:
„Czy chcę tak definiować moje życie? Chcę to zatrzymać?”.
Pogoń za amerykańskim snem kosztowała więcej niż pieniądze.
Moje życie było pełne stresu, niepokoju i niezadowolenia.
Nie wiedziałem już, co jest dla mnie ważne.
Jedno było oczywiste:
moje życie wypełniała pustka.
Próbowałem ją wypełnić, zbierając to samo co większość ludzi:
przedmioty.
Pracowałem po 60, 70, a nawet 80 godzin tygodniowo.
Zapominałem o tym, co w życiu najważniejsze.
Prawie w ogóle nie myślałem o zdrowiu, o znajomościach
ani o swoich pasjach.
Żyłem od wypłaty do wypłaty.
Żyłem dla pieniędzy i dla przedmiotów.
Leciałem od jednego zakupu kartą, do kolejnych nierozsądnych wydatków.
Powiększałem długi, prowadząc życie, za którym nawet nie przepadałem.
Wypełniłem przedmiotami każdy zakamarek swojego życia.
Wielkie telewizory, porcelana, sprzęty z nierdzewki,
marmurowe blaty, drogie zegarki, garnitury od krawca
i wiele innych.
Pod koniec 2008 roku,
dwa dni przed świętami zadzwoniła do mnie mama.
W tym samym roku przeniosła się na Florydę,
żeby wreszcie przejść na emeryturę.
Niestety, 23 grudnia dowiedziała się, że ma raka płuc.
Niecały rok później zmarła.
Spędziłem z nią wtedy dużo czasu,
gdy zmagała się z chemioterapią i radioterapią.
Gdy odeszła, musiałem odwiedzić ją jeszcze jeden raz.
Tym razem chodziło o jej dobytek.
Przyleciałem z Ohio na Florydę.
Wiecie, co tam znalazłem?
Rzeczy.
Wyposażenie trzech domów upchnięte w jej małym mieszkanku.
Mama nie była zbieraczką.
W zamrażarce nie znalazłem martwych kotów.
Po prostu trzymała rzeczy, które zbierała przez 65 lat.
Wiecie, że w przeciętnym amerykańskim domu jest ponad 300 000 przedmiotów?
Trzysta tysięcy!
Rozglądnij się po typowej piwnicy albo garażu.
Co widzisz?
Nieużywany sprzęt sportowy, sprzęt do ćwiczeń,
sprzęt kempingowy, dekoracje świąteczne,
instrumenty, części zapasowe,
przestarzała elektronika, różne przewody, przekrój kabli,
czasopisma, kasety, płyty,
bibeloty, ozdóbki, pierdółki
i wszystko to, o czym już zapomnieliśmy.
Pudła, kosze i pomieszczenia pełne rzeczy.
Mieliśmy tak dużo przedmiotów.
UPLAND, KALIFORNIA
Nie panowałam nad swoją szafą.
Miałam szafę i komodę pełne ubrań.
SAN FRANCISCO, KALIFORNIA
Sprzęt fotograficzny i rowerowy.
Kosmetyki, kremy do twarzy.
Buty, torebki.
Rzeczy wysypywały się z szafy.
Miałem trzy pary korków,
choć nawet nie gram w piłkę nożną.
Do tego rzeczy, które dostawałam przez lata.
Kartki z życzeniami, przedmioty,
pamiątki z różnych wydarzeń.
Niekończący się cykl: „Potrzebuję tego, tego i tego”.
Tak łatwo jest kupować rzeczy, które mają rozwiązać nasze problemy.
Gdy urodziłam dzieci, bardzo chciałam, żeby dobrze spały.
ZAŁOŻYCIELKA SIMPLE FAMILIES
Wydawało mi się, że potrzebuję jakiegoś urządzenia.
Kupiłam cztery rodzaje powijaków
i gadżety z różnymi sposobami montowania.
Na Amazonie znajdziecie dziesiątki przyrządów,
które mają sprawić, że dziecko szybciej zaśnie.
Można kupić wszystko,
ale w rzeczywistości usypianie dziecka jest po prostu bardzo trudne.
Łatwo jest wmówić sobie, że możemy wykupić się z kłopotów.
Zazwyczaj te próby są nieskuteczne i bardzo kosztowne.
Jeśli chcesz się dowiedzieć,
czy masz za dużo rzeczy,
nie czekaj, aż skończy ci się miejsce, ale zadaj sobie pytanie:
„Czy ta rzecz ma jakiś cel?”.
Jeśli coś nie ma przeznaczenia,
nawet jedna sztuka będzie oznaczała nadmiar.
Gdy posiadamy tak dużo, jesteśmy przygnębieni i czujemy pustkę,
bo im więcej niewłaściwych rzeczy, tym bardziej tracą znaczenie.
To inne rzeczy dają poczucie spełnienia.
Mamy potrzebę sensu, postępu i bliskości.
Przesłanie minimalizmu jest tak silne,
bo obżeramy się niewłaściwymi rzeczami,
a jednocześnie głodujemy, bo nie skupiamy się na tym, co ważne.
Ale większość z nas nie jest zbieraczami, prawda?
Nie.
Przywiązujemy się do wielu rzeczy i trzymamy wspomnień z całego życia.
Tak robiła moja mama, a ja nie miałem na to wszystko pomysłu.
Zrobiłem to, co powinien zrobić dobry syn.
Zadzwoniłem do firmy od przeprowadzek i poprosiłem o największy samochód.
Potrzebowałem czegoś tak dużego, że kazali mi czekać dodatkowy dzień.
W oczekiwaniu na samochód zaprosiłem koleżanki mamy,
żeby przeglądnęły te rzeczy ze mną.
Było tego za dużo dla jednej osoby.
Jej salon był pełen starych mebli, obrazów
i niezliczonych serwet.
W kuchni miała setki talerzy, misek, filiżanek
i przyborów bez ładu i składu.
W łazience znalazłem dość kosmetyków i kremów,
żeby założyć małą drogerię.
Szafka na ręczniki wyglądała jak z hotelu.
Całe mnóstwo różnych ręczników i ścierek.
O sypialni nawet nie wspomnę.
Po co trzymała w szafie aż 14 zimowych płaszczy?
No błagam, mieszkała w Saint Pete.
ŚREDNI CZAS SPĘDZONY W KURTCE ZIMOWEJ W SAINT PETE
Próbowałem spakować wszystko do końca,
gdy spojrzałem pod łóżko.
Znalazłem tam cztery pudła po papierze do drukarki.
Ciężkie, zaklejone dużą ilością taśmy.
Na każdym z nich
znajdował się napisany markerem numer.
Stałem tam…
i patrzyłem…
zastanawiając się, co może być w środku.
To były moje prace z podstawówki.
Od pierwszej do czwartej klasy.
Otworzyłem te pudła i zapytałem sam siebie:
„Czemu mama trzymała te durne papiery?”.
Gdy wróciły wspomnienia, wszystko stało się jasne.
Mama trzymała fragment mnie.
Trzymała tam wspomnienia, prawda?
Ale moment…
Te pudła były zamknięte od ponad 20 lat.
Mama nie wracała do tego, co do nich włożyła.
Wtedy po raz pierwszy zrozumiałem coś ważnego.
Wspomnienia nie są ukryte w przedmiotach.
Wspomnienia są w nas.
Mama nie musiała trzymać tych pudeł, żeby o mnie pamiętać.
Nigdy mnie tam nie było.
Zacząłem się temu wszystkiemu przyglądać.
Wtedy zrozumiałem, że byłem gotów zrobić to samo.
Będę szczery:
miałem zamiar samolubnie zatrzymać jej rzeczy.
Mimo że na nic by mi się nie przydały
na wieczność zamknięte w schowku.
Zrozumiałem, że odpuszczając,
mogę ubogacić życia innych ludzi.
Większość rzeczy oddałem lokalnym organizacjom charytatywnym.
Te przedmioty znalazły nowe domy.
Część udało mi się sprzedać, a pieniądze przekazałem fundacjom,
które pomogły mamie podczas leczenia.
Zrozumiałem, że mogę komuś pomóc,
jeśli tylko odpuszczę.
Do Ohio wróciłem z kilkoma pamiątkami.
Stary obraz, kilka zdjęć,
jedna albo dwie serwety.
Mając mniej rzeczy o wartości sentymentalnej,
mogę bardziej je docenić.
Kilka przedmiotów jest cenniejszych,
bo ich wartości nie znika pośród setek innych pierdółek.
Musiałem pozbyć się tego ciężaru, żeby ruszyć do przodu.
A żeby to zrobić,
musiałem przeanalizować całe swoje życie.
Okazało się, że poza byciem zorganizowanym człowiekiem,
byłem też zorganizowanym zbieraczem.
Spoglądając pod powierzchnię,
dostrzeglibyście całe życie niepohamowanej konsumpcji.
Kolejne innowacje sprawiają,
że coraz ciężej jest się nam powstrzymać.
Przeniesienie miejsc pracy
w połączeniu z ulepszoną produkcją i logistyką sprawiły,
że produkty są tanie jak nigdy.
Zakupy robione jednym kliknięciem, dostawy tego samego dnia
i społeczeństwo, w którym dług jest normą.
To przez nie tak się wkopaliśmy.
Przeciętny Amerykanin ma cztery karty kredytowe,
a przeciętny dług na karcie to ponad 16 000 dolarów.
Każdego roku wydajemy więcej na buty, biżuterię i zegarki niż na edukację.
Gdy byłam mała, w sklepach można było odkładać rzeczy.
Gdy szliśmy na zakupy, wybieraliśmy ubrania,
a mama je odkładała, po czym co tydzień płaciła część ceny.
Gdy wpłacała ostatnią transzę,
mogliśmy wziąć te ubrania do domu.
Tak już się nie robi.
Jeśli coś chcesz, to płacisz kartą kredytową i tyle.
Ta zmiana sposobu robienia zakupów
zmieniła nasze oczekiwania.
Inaczej myślimy o tym, co i kiedy nam się należy,
i czy musimy na to czekać.
Ameryka jest coraz bardziej niedojrzała emocjonalnie.
„Chcę to dostać tu i teraz. Zasługuję, bo przecież oddycham”.
Jak czterolatek, który płacze,
bo nie dostał ulubionych płatków.
Ale mówimy o 54-letniej osobie,
która nie może sobie czegoś kupić,
bo ma za mało pieniędzy.
Wiecie co? Nigdy nie będzie was stać na wszystko.
Dług, który powoduje największe problemy
pochodzi z potrzeby utrzymywania pozorów.
Nakładamy na siebie niepotrzebny ciężar, bo chcemy kultywować pewien image.
Jeśli nie stać mnie na bmw,
ale zadłużę się, żeby kupić taki samochód,
to robię to ze względu na społeczną nagrodę.
Chcę, żeby inaczej na mnie patrzyli.
Gdy zaspokoimy podstawowe potrzeby,
poziom dalszych potrzeb ustalamy, porównując się do innych.
Stąd właśnie pochodzi porównywanie się do sąsiadów.
Oceniamy meble, ubrania i samochód, porównując się z ludźmi wokół nas.
Dawniej nasze otoczenie było na podobnym poziomie ekonomicznym,
więc wszyscy mieli mniej więcej to samo.
Teraz dzięki telewizji i mediom społecznościowym
obserwujemy zmianę grupy odniesienia.
Porównuję fryzurę z Jennifer Aniston, a dom z Kim Kardashian.
Jesteśmy bardziej zestresowani i mniej zadowoleni niż dawniej,
bo wydaje nam się, że więcej wiemy o tym,
co się dzieje w domach naszych sąsiadów i przyjaciół.
To uczucie jest coraz silniejsze,
bo cały czas porównujemy nasze życia
z życiami innych ludzi.
A rzadko jesteśmy na tym samym poziomie.
To pokolenie musi w większym stopniu nauczyć się zarządzać uwagą,
bo walczy o nią tak wiele różnych osób.
Wszyscy mówią: „Spójrz na to, a będziesz szczęśliwy!
Kup to, a będziesz szczęśliwy!”.
Trzeba zrobić krok w tył i powiedzieć: „Dość. Potrzebuję czasu,
żeby samemu wymyślić, co mnie uszczęśliwi”.
U mnie zaczęło się od jednego pytania:
jak można żyć lepiej, mając mniej?
Odpowiadając na to pytanie, zidentyfikowałem cel minimalizmu.
Nie tylko kwestię „jak”, ale przede wszystkim „czemu”.
Jeśli uproszczę swoje życie,
będę miał więcej czasu na zdrowie,
na innych ludzi, na kreatywność i na finanse.
Będę mógł naprawdę coś od siebie dać.
Zrozumiałem zalety minimalizmu
na długo przed wyczyszczeniem szafy.
Gdy przyszedł czas na porządki, zacząłem od drobnostek.
Zadałem sobie kolejne pytanie.
Co, jeśli codziennie przez miesiąc będę pozbywał się jednej rzeczy?
Tylko jednej rzeczy. Co wtedy?
W pierwszym miesiącu wyrzuciłem znacznie więcej przedmiotów.
Dużo więcej.
Postawiłem przed sobą wyzwanie i sprawdzałem, czego mogę się pozbyć.
Przeszukiwałem pokoje, szafy, korytarze,
auto i biuro w poszukiwaniu rzeczy, z którymi mógłbym się rozstać.
Zostawiałem tylko to, co ubogacało moje życie.
Przy każdej rzeczy zadawałem pytanie:
„Czy to coś poprawia moje życie?”.
Z każdym pytaniem rozpędzałem się coraz bardziej.
Każdego dnia minimalizm stawał się coraz prostszy.
Im bardziej się angażujesz,
tym bardziej masz ochotę wyrzucić balast.
U mnie kilka koszulek doprowadziło do połowy szafy,
a parę płyt do wyrzucenia nieużywanej kolekcji.
Parę ozdób do całych bezużytecznych szuflad.
To piękny cykl. Im więcej robisz, tym więcej chcesz robić.
Gdy zacząłem pozbywać się rzeczy, rozpęd zrobił swoje.
Nie mogłam tego powstrzymać.
BREA, KALIFORNIA
Byłam gotowa wyrzucić jak najwięcej rzeczy.
Gdy otwierasz te szuflady i przyglądasz się zawartości…
Nawet nie wiedziałam,
że mamy w domu połowę z tych rzeczy.
Skupienie się na jednym pomieszczeniu było bardzo pomocne.
Nie musiałem ciągle myśleć:
„Mam wyrzucić rzeczy, które zbierałem przez 35 lat?”.
Przestaliśmy wynajmować magazyn.
Przez lata płaciliśmy czynsz,
a nawet nie wiedzieliśmy, co tam trzymamy.
Przeglądając kolekcję płyt, zorientowałam się,
że nie wiem, czy mam w aucie odtwarzacz.
Wtedy właśnie uznałam,
że nie będę trzymała płyt, skoro nie mogę ich odtworzyć.
Zaczęłam pozbywać się rzeczy.
Wyrzucałam jedną za drugą i czułam się coraz bardziej wolna.
Wyrzuciłam 14 par spodni.
Nie mogłam w to uwierzyć.
Przeliczyłam je i dotarło do mnie,
że miałam w szafie 14 par spodni.
Wystawiliśmy dom na sprzedaż, bo chcieliśmy zacząć od nowa,
chwycić życie za rogi i się uwolnić.
Poczułam się wolna. Po prostu zaczęłam i nie przestawałam.
W ciągu ośmiu miesięcy od śmierci mamy
celowo pozbyłem się 90% moich rzeczy.
Gdybyście mnie dzisiaj odwiedzili, raczej nie powiecie:
„O Boże!
Ten gość to minimalista!”.
Raczej spytalibyście, jak to możliwe,
że wszystko jest tak zorganizowane.
Powiedziałbym, że nie posiadamy dużo,
ale każdy przedmiot ubogaca nasze życie.
Nasze rzeczy, ubrania, samochód, przyrządy kuchenne i meble
są tam po coś.
Jako minimalista wiem, że wszystko ma być praktyczne
albo ma sprawiać radość.
Inaczej się tego pozbywam.
Gdy pozbyłem się bałaganu,
postanowiłem, że czas na głębsze pytania.
Na przykład:
„Od kiedy tak bardzo skupiam się na dobrach materialnych?
Co jest dla mnie naprawdę ważne?
Czemu byłem tak niezadowolony?
Kim chcę zostać i jak zdefiniuję mój osobisty sukces?”.
To ciężkie pytania z trudnymi odpowiedziami,
ale są dużo ważniejsze niż wyrzucanie nadmiarowych rzeczy.
Jeśli nie odpowiemy na nie porządnie…
to szafy, które właśnie wysprzątaliśmy,
w niedalekiej przyszłości znów wypełnią się nowymi zakupami.
Gdy odpuściłem…
i przyjrzałem się trudnym pytaniom…
moje życie stało się prostsze.
Inni też zauważyli różnicę.
Mój najlepszy przyjaciel, Ryan Nicodemus, z którym znałem się od piątej klasy…
podszedł do mnie i spytał:
„Czemu jesteś taki szczęśliwy?”.
Powiedziałem mu o minimalizmie.
Spytał, co to, do cholery, jest.
Powiedziałem, że chodzi o to, żeby nie myśleć o przedmiotach,
żeby zrobić miejsce na to, co w życiu ważne,
czyli na to, co niematerialne.
Dodałem, że jemu też może pomóc, bo…
miał całe mnóstwo pierdół.
Właśnie wtedy zrozumiałem…
co się zmieniło w twoim życiu.
Musiałem się dowiedzieć, co robi Josh.
Życie wymknęło się spod kontroli, to był czas na zmiany.
A ty coś zmieniłeś, to było jasne.
Zaprosiłem cię na wykwintną kolację w Subwayu.
- No tak. - Siedzieliśmy…
jedliśmy kanapki, a ja spytałem: „Czemu jesteś taki szczęśliwy?”.
Gdybyś to nie był ty,
gdyby o minimalizmie powiedział mi ktoś inny,
raczej nie wypróbowałbym go tak szybko.
Siedzieliśmy przy obiedzie,
a on opowiadał o tym, jak w ostatnim czasie upraszcza życie.
Jak sprząta bałagan i robi miejsce na ważne rzeczy.
Jako że jestem proaktywny,
od razu postanowiłem zostać minimalistą.
Pełny entuzjazmu powiedziałem mu:
„Dobra! Wchodzę w to! Będę minimalistą!
I co teraz?”.
Nie miałem ochoty spędzić na tym paru miesięcy jak on.
Jemu to pasowało, ale ja chciałem szybciej zobaczyć efekty.
Wpadliśmy wtedy na szalony pomysł: impreza z pakowaniem.
Miałem spakować cały dobytek jak przy przeprowadzce
i zostawić tylko tyle rzeczy, żeby przetrwać trzy tygodnie.
Josh pomógł mi wszystko spakować.
Ubrania, przybory kuchenne, ręczniki, telewizory,
elektronikę, zdjęcia w ramkach, obrazy i kosmetyki.
Wszystko. Naprawdę udawaliśmy, że się przeprowadzam.
Po dziewięciu godzinach i kilku dostawach pizzy
siedzieliśmy w moim drugim salonie,
przyglądając się prawie dwumetrowym wieżom z pudeł.
Wszystko, co posiadałem i na co tak ciężko pracowałem,
leżało teraz w jednym pokoju.
Stosy pudeł.
Każde z nich opisaliśmy,
żebym wiedział, gdzie czego szukać.
„Szuflada ze śmieciami”, „Pierwszy salon”,
„Kuchnia”, „Siódma szuflada ze śmieciami”.
Potem przez 21 dni wyciągałem tylko to, czego akurat potrzebowałem.
Szczoteczka, łóżko i pościel.
Ubrania do pracy i meble, których naprawdę używałem.
Narzędzia, przybory kuchenne.
Tylko to, co ubogacało moje życie.
Po trzech tygodniach
80% dobytku ciągle było w pudełkach.
Nawet nie ruszyłem tych rzeczy.
Nie mogłem sobie przypomnieć, co to w ogóle jest.
Rzeczy, które miały mnie uszczęśliwić…
nie działały.
Wtedy postanowiłem odpuścić. I wiecie co?
Pierwszy raz w życiu poczułem się wolny.
Odzyskałem czas.
Odzyskałem życie.
Odmieniając swoje życie,
skupiałem się na społeczności, a nie na konsumpcji.
Na dawaniu, nie na braniu.
Na ludziach, nie na rzeczach.
Dzięki temu na nowo spojrzeliśmy na nasze życia,
cele i zobowiązania.
Przyjaciele, rodzina i znajomi z pracy zauważyli, że się zmieniłam.
SIMI VALLEY, KALIFORNIA
Mogłam stać się kimś,
kim zawsze chciałam być.
Dzięki temu, jak zmieniły się moje wartości…
RALEIGH, KAROLINA PÓŁNOCNA
…doceniam każdą sekundę.
Odnalazłam się na nowo.
Jestem za to wdzięczna.
Minimalizm…
zmienił moje życie.
Ogarnęło mnie przytłaczające uczucie.
To było poczucie obfitości.
Obfitość wynikająca z faktu, że wszystko jest w porządku.
Masz wszystko, czego potrzebujesz i…
Rozklejam się, gdy o tym myślę.
Nie czułem się tak od czasu, gdy miałem cztery albo pięć lat.
Ta świadomość, że wszystko, czego pragnąłem,
wszystko, czego potrzebowałem…
że już to mam.
Rok po eksperymencie z pakowaniem
stało się coś niespodziewanego.
W piątek rano zadzwonił do mnie szef i poprosił, żebym pojechał do Cincinnati.
Mieliśmy się spotkać w biurze kadr.
W sali konferencyjnej zobaczyłem szefa i kogoś z działu HR.
Siedzieli po drugiej stronie stołu.
Szef pokiwał głową i powiedział:
„Przy ostatnich cięciach musieliśmy pozbyć się twojego stanowiska.
To decyzja ze skutkiem natychmiastowym”.
Po siedmiu awansach w mniej niż dekadę
zwolnili mnie bez ostrzeżenia.
Potem zaskoczyłem sam siebie, bo pomyślałem:
„Czy to nie jest wspaniałe?”.
Jakby ktoś zdjął ze mnie ciężar.
Wiedziałem, że już czas na kolejny krok i właśnie tej zachęty mi brakowało.
Spojrzałem na wszystko z innej perspektywy i pomyślałem:
„Może ktoś doceni moją historię?
Nasza opowieść może być wartościowa”.
Razem z Joshem zrobiliśmy to samo, co wszyscy trzydziestolatkowie:
założyliśmy blog.
To było dziesięć lat temu, ale stało się coś niesamowitego.
W pierwszym miesiącu na naszą stronę weszły 52 osoby.
To może nie brzmi imponująco, ale byliśmy z Joshem podekscytowani.
Potem zaczęły się dziać inne rzeczy.
Z 52 czytelników zrobiło się ich 500, a z 500 zrobiło się 5000.
Teraz mamy zaszczyt
dzielić się naszym przekazem z milionami ludzi rocznie.
Gdy robisz dla ludzi coś wartościowego,
to bardzo chętnie dzielą się tym z przyjaciółmi i rodziną,
bo chcą ubogacić ich życie.
Podoba mi się, że tu wróciliśmy.
Nie mówię tylko o Dayton, chodzi mi o tę kawiarnię, o Press.
To tu wszystko się zaczęło.
Gdy byliśmy jeszcze w korporacjach,
spotykaliśmy się właśnie tutaj i tu tworzyliśmy.
Jakbyśmy potrzebowali przestrzeni, która byłaby poza światem korporacji,
poza zagraconymi życiami.
Przychodziliśmy tu, żeby nauczyć się tworzyć i porządkować.
Żeby zabrać to uczucie
i przelać je na papier.
Każdy powinien móc potraktować życie jak znikopis.
„Myślałem, że tego chcę, ale tak nie jest.
Dlatego zacznę od nowa”.
Jeśli o czymś marzysz,
to po co masz kurczowo trzymać się tego, kim byłeś,
tracąc to, kim chcesz zostać?
Na którym etapie tej podróży byśmy nie byli,
zawsze będzie nas ciągnęło w tę samą stronę.
To strona porównywania się do innych i bycia przytłoczonymi przez media.
Prawda jest taka, że ciągle musimy skupiać się na nowo.
Niepotrzebnie komplikujemy sobie życia.
Nie dostrzegamy
albo nie doceniamy
poczucia posiadania celu,
które przychodzi, gdy siedzisz w ciszy, myśląc:
„Nie będę szukał sensu życia na zewnątrz siebie samego.
Posłucham wewnętrznego głosu i sprawdzę, dokąd dojdę”.
Gdyby ludzie mogli podjąć decyzję, by żyć pełnią życia,
gdyby mogli pozbyć się wszystkiego,
co wysysa energię z ich duszy,
odnaleźliby swoje prawdziwe pasje.
W pasji nigdy nie będzie chodziło o ciebie.
Musi chodzić o to, co dobrego możesz zrobić dla świata.
Dlatego właśnie tu jesteśmy.
Mamy nadzieję, że ubogacimy wasze życia,
zachęcając was do odpuszczenia
i wyobrażenia sobie czegoś więcej.
Życia bogatszego o czas i dobre związki,
o rozwój, pomoc innym i zadowolenie.
To będzie życie pełne pasji
nieobciążone przez otaczający nas chaos.
Życie, które sobie wyobrażasz, jest życiem przemyślanym.
Nie będzie idealne.
Nie będzie łatwe.
Ale będzie prostsze.
A żeby je osiągnąć, może będziecie musieli się czegoś pozbyć.
Podejmij wyzwanie „Czas na mniej”.
Znajdź przyjaciela, członka rodziny albo współpracownika.
Pierwszego dnia pozbądźcie się po jednym przedmiocie.
Drugiego dnia po dwa.
Trzeciego po trzy.
I tak dalej.
To może być wszystko!
Kolekcje.
Dekoracje.
Przybory kuchenne.
Elektronika.
Meble, sprzęt, pościel,
figurki, ubrania, ręczniki, narzędzia i czapki.
Oddaj, sprzedaj albo przekaż do recyklingu.
Każda rzecz ma zniknąć do północy.
Wytrzymasz cały miesiąc?
Podziel się swoimi postępami.
#CZASNAMNIEJ
Napisy: Jędrzej Kogut