Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
NETFLIX — ORYGINALNY FILM DOKUMENTALNY
Cóż za niesamowity widok
na stadionie Azteków w Meksyku!
Chyba nigdzie na świecie
nie ma takiej atmosfery.
Uroczyście ogłaszam otwarcie
dziewiątych Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej
o Puchar Julesa Rimeta.
Rozpoczynamy mistrzostwa świata 1970 roku!
Tata powiedział mi kiedyś:
„Gra w piłkę wymaga hartu ducha”.
W centrum uwagi był Pele, najsłynniejszy piłkarz świata...
Jest nadzieją Brazylijczyków na mistrzostwo.
Nie odstępują go na krok...
Pele się ukrył.
To jego czwarte mistrzostwa świata.
Wielbią go tak, że stał się niemal więźniem.
Pojawiły się groźby porwania, a nawet zabójstwa.
Media twierdziły,
że nie wrócę już do dawnej formy.
Jego forma mocno się obniżyła. To nie jest już tamten Pele.
Czułem ogromną presję.
Dość gadania!
Czas podjąć walkę.
Tamte mistrzostwa były ważne dla kraju.
Ale wtedy nie chciałem wcale być Pelem.
Nie podobało mi się to.
Modliłem się...
„Boże, pomóż mi. To moje ostatnie mistrzostwa świata”.
Teraz Brazylijczycy potrzebują Pelego.
Brazylijczycy potrzebują Pelego.
Pele.
- Pele. - Pele.
Pele!
Wielki Pele.
Pele!
Pele nie jest tak dobry jak kiedyś.
Pele!
Brazylia to moja ojczyzna.
Jest dla mnie wszystkim.
Tutaj przyszedłem na świat.
ROK 1940
Brazylia była młodym i mało znanym krajem.
Moi dziadkowie trudnili się rozwożeniem drewna na opał.
Mieli konie i wóz.
Gdy miałem dziesięć lat, często jeździłem konno.
Nie miałem pojęcia, że istnieją jakieś inne kraje.
Uważałem, że Brazylia to najpiękniejsze miejsce na świecie.
Pochodziliśmy znikąd i mieliśmy niewiele.
Byliśmy biedni, ale mieliśmy ręce do pracy.
Mój tata pracował.
MISTRZOWIE ROKU 1946 DRUGI MECZ Z SANTOS
Tata miał przydonmek Dondinho i również był piłkarzem.
Nazywano mnie „synem Dondinho”.
Marzyłem o tym, by pójść w ślady ojca.
Uważałem, że jest najlepszym piłkarzem na świecie.
Gdy Pele wracał ze szkoły,
zawsze grał w piłkę z kolegami na ulicy.
Uwielbiał futbol.
W domu lubił psocić.
Zawsze był żywym srebrem.
W pewnym momencie kariery taty
doznał on kontuzji, a jego klub przestał mu płacić.
Pele uznał wtedy, że powinien wspomóc rodzinę finansowo,
i znalazł pracę.
Zostałem pucybutem,
żeby pomóc rodzinie.
Czy kiedykolwiek wyobrażałeś sobie, że mógłbyś zostać słynnym piłkarzem?
Nie.
Moje pochodzenie sprawiło, że zawsze myślałem trzeźwo.
Nadal tak jest.
To zasługa mojej rodziny.
Nigdy nie uważałem,
że jestem lepszy od innych.
Taką naukę i wartości wyniosłem od moich rodziców.
Ale kiedy tata zauważył, że Pele ma talent piłkarski,
zachęcał go do jego rozwijania.
Zapisał go do klubu Santos.
ROK 1956 KLUB PIŁKARSKI SANTOS
Byłem pierwszą osobą w klubie,
która poznała Pelego.
PEPE SANTOS 1954-69
Wielu graczy przychodziło do nas na testy, ale żaden nie był tak dobry jak on.
Na pierwszym treningu Pele pokazał swój niesamowity talent.
Uścisnął mi dłoń tak mocno, że pomyślałem sobie:
„Wolę grać z nim niż przeciwko niemu!”.
Miał wspaniałą osobowość. Niczego się nie bał.
Kiedy tam przyszedł, zachowywał się,
jakby znał nas od wielu lat.
Miałem tylko 16 lat,
ale twierdziłem, że jestem zawodowym piłkarzem.
I zanim się obejrzałem,
dostałem powołanie na mistrzostwa świata 1958 roku.
Domyślaliśmy się, że Pele może być świetnym piłkarzem.
Ale kiedy powołano go do reprezentacji,
byliśmy wręcz w siódmym niebie.
SZWECJA MISTRZOSTWA ŚWIATA 1958 ROKU
Pomyślałem: „Fajnie, lecimy do Szwecji”.
To był mój pierwszy wyjazd za granicę.
Myśleliśmy, że Brazylia jest znana w Europie,
ale tak nie było.
Niektóre szwedzkie dzieciaki
dotykały mojej twarzy i nie potrafiłem zrozumieć,
dlaczego tak robią.
A one sprawdzały swoje dłonie, czy została na nich farba!
Pierwszy raz widziały czarnoskórą osobę.
W tamtych czasach Brazylii nie uważano za futbolową nację.
ZAGALLO BRAZYLIA 1958-64
Nie byliśmy faworytami.
Zobaczyłem chudego dzieciaka,
który miał prawo odczuwać
presję związaną z powołaniem na mundial.
Ale tak nie było.
Był taki pewny siebie.
BRAZYLIA – WALIA ĆWIERĆFINAŁ
Ćwierćfinał w Göteborgu.
Niektórzy dziennikarze mówili, że jestem za młody, by grać,
że mam za mało doświadczenia.
Ale tata zawsze mawiał...
„Nie martw się i wierz w siebie.
Na boisku wszyscy są równi”.
To dawało mi wiele sił.
...piłka trafia do Pelego. Opanował ją i strzela. Gol!
Pele zdobywa gola dla Brazylii!
Gol!
BRAZYLIA – WALIA 1:0
BRAZYLIA – FRANCJA PÓŁFINAŁ
Vavá dośrodkowuje, Abbes mija się z piłką, Pele strzela i gol!
Opanował piłkę i strzela...
Pele!
BRAZYLIA – FRANCJA 5:2
Pele, który tak wspaniale się spisał,
ma zaledwie 17 lat.
Brazylijczycy często byli blisko,
a zarazem daleko od mistrzostwa.
W 1950 roku byli zdecydowanymi faworytami,
ale sensacyjnie przegrali 2:1 z Urugwajem.
Mundial 1950 roku odbył się w Brazylii.
Byłem wtedy dzieckiem.
W 1950 roku, gdy Brazylia była gospodarzem mistrzostw,
mieliśmy nadzieję, że nasza drużyna pokaże swoją siłę,
a przeszłość pójdzie w zapomnienie.
Nie było wtedy telewizji, więc mecze oglądali tylko widzowie na stadionie.
Byłem jednym z nich.
Na stadion Maracanã przybyło 200 tysięcy kibiców.
Brazylia robiła wszystko, co w jej mocy,
aby zaistnieć na światowej scenie
poprzez futbol.
Drodzy rodacy, za kilkadziesiąt minut
zostaniecie mistrzami świata.
Dotrzymaliśmy słowa i zbudowaliśmy stadion.
Teraz wy wypełnijcie swój obowiązek i zdobądźcie Puchar Świata.
NIECH ŻYJE BRAZYLIA
Atak Brazylii. Ademir przed polem karnym.
Podaje do Friaçi, a ten strzela!
Gol!
Gol dla Brazylii!
Friaça!
Friaça zdobywa bramkę dla Brazylii!
Urugwajczycy reklamują...
Wszyscy zgromadziliśmy się wokół radia,
słuchając transmisji i komentując mecz.
Nieudane wejście Bigode'a.
Ghiggia dośrodkowuje.
Schiaffino strzela.
Gol dla Urugwaju! Strzelcem jest Schiaffino.
Urugwaj wyrównał, Brazylia się spieszy.
Ghiggia na prawym skrzydle.
Biegnie w stronę brazylijskiej bramki i strzela. Gol!
Urugwaj strzela drugiego gola!
Urugwaj wygrywa mecz 2:1.
Na ulicach panowała grobowa cisza.
To była prawdziwa tragedia.
Rok 1950 kojarzy się Brazylijczykom...
z wielką narodową klęską.
Brazylijski dramaturg Nelson Rodrigues
ukuł po tej porażce pewne pojęcie.
Według niego ta klęska była przykładem „kompleksu kundelka”.
Chodziło mu o to, że Brazylia usunęła się w cień,
wyolbrzymiając wartość innych drużyn.
„Inni są wspaniali, a my bezwartościowi”.
Bo kundel to taki zwykły, uliczny pies.
Nie wiedziałem, jak pocieszyć tatę,
który wtedy się rozpłakał.
Powiedziałem do niego:
„Tato, nie smuć się. Głowa do góry.
Zdobędę dla ciebie Puchar Świata”.
Puchar Świata 1950 roku zdobyła drużyna Urugwaju!
Brazylijczycy są zdruzgotani.
Za kilka chwil rozpocznie się mecz.
Brazylia zmierzy się ze Szwecją w finale mistrzostw świata.
Rozpoczynamy finał mundialu roku 1958.
Obiecująca akcja. Zatrzymanie, drybling, strzał...
I gol!
Liedholm zdobywa bramkę dla Szwecji!
Szwecja prowadzi z Brazylią 1:0.
Szwedzi są na prowadzeniu.
Czy Brazylia zdoła wyrównać?
To pytanie nurtuje nas wszystkich.
Czyżby miała to być kolejna klęska?
Nadbiega Djalma. Vavá podaje do Pelego.
Ten opanowuje piłkę i strzela!
Co za strzał!
Nilton Santos jest przed polem karnym.
Podaje do Pelego, ten opanowuje piłkę.
Cóż za drybling. Pele strzela i gol!
Wspaniała bramka autorstwa Pelego!
Był cudownym dzieckiem.
Szybko zrozumieliśmy, że oglądamy
przyszłego najlepszego piłkarza wszech czasów.
Bez dwóch zdań.
Orlando. Orlando...
Pele...
Podanie do Zagallo.
Ponownie Pele...
Pele wyskakuje i kieruje piłkę głową do bramki!
Pele!
Brazylia mistrzem świata!
To było jak sen.
Coś niezwykłego.
Tamtej nocy nie zmrużyłem oka.
Musiałem się dowiedzieć, czy moi rodacy, a zwłaszcza członkowie mojej rodziny,
słuchali transmisji meczów.
Czy widzieli, jak strzelałem gole?
Spójrzcie tylko!
Tłumy opanowały ulice!
Ludzie skaczą i pokrzykują!
Przyszli tu, żeby świętować zwycięstwo Brazylii
i powitać w domu naszych niesamowitych piłkarzy.
Pele zaczął przełamywać
ten nasz tak zwany „kompleks kundelka”.
Sprawił, że Brazylijczycy znów siebie pokochali.
To niemała rzecz pod względem symbolicznym.
STADION VILA BELMIRO SIEDZIBA KLUBU SANTOS
- Pele był bohaterem. - Naprawdę.
Na każdym kroku ludzie krzyczeli: „Pele, Pele...”
Kiedy podchodzili kibice, mówiliśmy im: „Patrzcie, tam jest Pele”.
Wszyscy do niego biegli, a my mieliśmy kupę śmiechu.
Dziewczyny chciały go mieć za chłopaka,
chłopcy za brata, rodzice marzyli, by został ich synem.
A każdy pragnął go mieć za sąsiada.
Wszystko dlatego, że ten chłopak był niezwykle porywający.
Jego naturalna charyzma
dała mu atrybuty gwiazdy.
Od tamtej pory jego status nieustannie rósł.
Był postrzegany niemal jak król...
przez czarnych, białych i przedstawicieli innych ras.
Stał się symbolem brazylijskiej emancypacji.
Byłam świadkiem tej powszechnej radości i szaleństwa na punkcie Pelego.
Ubodzy chłopcy z faweli
utożsamiali się z Pelem
i mówili: „Chcę być jak on!”.
Był najbardziej inspirującym przykładem
biednego, czarnego chłopaka.
Nie mogłem nigdzie wyjść. Wszędzie były tłumy ludzi.
Nie wiedziałem, co robić.
Koledzy taty
nie pytali już o niego,
tylko o młodego Pelego.
Trudno było się do tego przyzwyczaić.
Musiało być mu ciężko.
Był taki młody
i chciał tylko grać w piłkę, pokazując swój talent.
Pele! Pele!
Wcześniej Santos był małym klubem.
Niewiele znaczącym.
Nagle pojawił się Pele.
Pele w pojedynkę przeniósł zespół na wyższy poziom.
I nie chodziło o to, że Pele robił różnicę...
tylko o to, że on sam był różnicą.
Gra dla Santos jest jak niekończące się przedstawienie w cyrku.
Klub podróżuje po świecie z występami, a imię „Pele” przyciąga tłumy.
Ten niespełna 19-letni Brazylijczyk
jest być może najlepszym piłkarzem na świecie.
Teraz Pele. Co zamierza zrobić?
Trzecia bramka! I to niezwykłej urody!
Opanował zasady tej gry.
Dzięki swej kontroli nad piłką, instynktowi i kocim ruchom
rozbił najlepsze szyki obronne na świecie.
Myślisz, że od 1958 roku jesteś najlepszym piłkarzem świata?
Nie jestem zwolennikiem pojęcia „najlepszy piłkarz na świecie”.
Żeby można było tak kogoś nazwać,
piłkarz ten musiałby być najlepszy na każdej pozycji.
A to byłoby trudne.
Pele właśnie skończył 21 lat.
W latach 1957-61
strzelił 355 bramek.
To dorobek równy największym graczom, i to pod koniec ich kariery.
Póki jestem prezesem klubu Santos,
Pele nie będzie na sprzedaż.
Jest skarbem narodowym i nie sprzedamy go za żadną cenę.
Santos zmierzy się z Benficą w meczu o Puchar Interkontynentalny.
Pepe podaje do Zito,
ten do Pelego, który wbiega w pole karne.
Wspaniały gol Pelego! Cóż za przepiękna bramka!
Santos – Benfica 5:2.
Drużyna Santos jest klubowym mistrzem świata!
Miałem szczęście grać w Santos ze wspaniałymi chłopakami,
którzy dodawali mi dużo siły.
Naprawdę dużo.
SANTOS BRAZYLIA
Rozmawiam tylko po angielsku.
Nie mów tak!
Nie, nie.
Kto nie mówi po angielsku...
Tylko po angielsku.
Jakim cudem tak dobrze się trzymasz?
Do diabła, panowie...
ciężko pracuję, a wy się tu zjawiacie i mi przeszkadzacie.
- Ale dobrze się czuję. - Tak?
Chodźmy.
Pokażę wam, w jakiej jestem formie.
Chcecie zobaczyć? Puśćcie mnie.
I cofnijcie się.
Spójrzcie tylko.
- Dobrze wyglądasz. - Ktoś mnie wzywał?
Zrobił bączka!
Jesteście cudowni.
Przywieźliście ze sobą słoneczną pogodę.
Co za piękny dzień.
Edu chciał się opalić.
- Chyba sam Bóg zebrał tę drużynę. - To prawda...
Zgodzicie się?
To było coś niesamowitego.
Byliśmy jak rodzina.
Brazylia zawdzięcza Santosowi to,
że kiedy wybieraliśmy się w trasę po świecie,
wygrywaliśmy z najlepszymi klubami z całej Europy,
a ludzie zachwalali nasz kraj, nie wiedząc nawet, gdzie on leży.
Pamiętasz, jak kiedyś, podczas trasy po Europie,
trener Lula powiedział nam, że doznałeś kontuzji?
Powiedział: „Wiesz co?
Skoro wszyscy nasi napastnicy są czarni jak ty,
to Dorval weźmie twoją dziesiątkę
i nikt się nie zorientuje”.
Założyłem koszulkę z numerem 10,
ale ludzie zauważyli, że ja to nie Pele,
i tłum zaczął skandować: „Pele...”
Musiałeś wejść na boisko pomimo kontuzji.
Pewnie pomyśleli:
„Przecież Pele jest przystojny. To nie może być on!”.
Ty przystojny?
Myśleli, że jesteś przystojny? Daj spokój.
Byłeś naszym królem,
ale my też chcieliśmy odegrać swoją rolę.
À propos tego bycia królem...
Pamiętacie, jak śpiewałem na jakiejś imprezie w Paryżu?
To szło tak...
Co ze mnie za król
Bez królestwa i korony?
Bez zamku i królowej...
Bez zamku i królowej Błąkający się bez celu po świecie
Teraz przynajmniej lepiej śpiewasz!
To było dobre!
Fałszuję tak jak zawsze.
Nie jedzcie za dużo. Jutro mamy mecz.
Jasne.
Chile!
Chi, chi, chi! Le, le, le!
Naprzód, Chile!
CHILE MISTRZOSTWA ŚWIATA 1962 ROKU
Ten mundial miał być mundialem Pelego.
Wkrótce miał skończyć 22 lata,
był doświadczony
i był największą gwiazdą futbolu.
Pele...
Z fantastyczną szybkością minął obrońców!
Cóż za wspaniały gol autorstwa Pelego!
Po tym, co zrobił w 1958 roku, mieliśmy wobec niego ogromne oczekiwania.
Potem przyszedł drugi mecz, pojedynek przeciwko Czechosłowacji.
Pele trafia w słupek!
Pele odniósł kontuzję!
Skończyło się na 0:0...
a Pele doznał kontuzji.
Nie wiedziałem, co mi jest.
Byłem jeszcze dzieciakiem
i nigdy wcześniej nie byłem kontuzjowany.
Mieliśmy nadzieję, że szybko dojdzie do siebie,
ale to był dla niego koniec mundialu.
Z drogi!
Tak potoczył się los.
Zmiennikiem Pelego na boisku...
został Amarildo.
Przeczytałem nagłówek gazety: „Brazylia opłakuje Pelego”.
Oczywiście w Brazylii brak Pelego w składzie był tragedią.
Kiedy z nim rozmawiałem, powiedział mi:
„Hej, dzieciaku...
pora, żebyś się wykazał”.
BRAZYLIA – CZECHOSŁOWACJA FINAŁ
Kiedy doznajesz kontuzji
i kończy się dla ciebie mundial,
ciężko to znieść.
Powiedziałem jednak moim kolegom:
„Nasza siła tkwi w drużynie, nie w jednym zawodniku”.
Zagallo wrzuca piłkę z autu.
Przejmuje ją Amarildo.
Ten mija Kvašñáka i strzela. Gol!
Gol dla Brazylii!
Brazylia!
Brazylia po raz drugi zdobywa Puchar Świata!
Po meczu,
kiedy byłem w szatni i brałem prysznic,
Pele wszedł do mnie w ubraniu,
żeby mnie wyściskać.
Choć nie grał, to był z nami duchem na boisku,
zagrzewając nas do zwycięstwa.
Zakończył się siódmy mundial w piłce nożnej!
Brazylia ponownie została mistrzem!
Pora świętować!
Dzieci, młodzi i starcy!
Niech cieszy się cały kraj!
Późne lata 50. i 60.
to bez wątpienia najlepsze czasy
w historii Brazylii.
Pele pojawił się,
kiedy Brazylia przeobrażała się w nowoczesny kraj.
Z eksportera produktów rolnych
staliśmy się narodem słynącym z przemysłu, wysokiej wydajności i kultury.
Krajem, który wierzył w siebie i mógł odnieść sukces.
Brazylia przestała być krajem jutra. Przyszłość stawała się teraz.
Pele odgrywał w tym procesie główną rolę.
Król Pele. Scena pierwsza, ujęcie pierwsze.
Pele, w salonie jest pełno ludzi, a w kuchni roi się od dziennikarzy!
Twój hostel staje się sławny.
Pele pojawił się w czasie,
kiedy telewizja zyskiwała na popularności.
Był wytworem swojej epoki.
Myślałeś kiedyś o zagraniu w filmie?
Nigdy tego nie rozważałem.
Pele nie jest już piłkarzem, ale narodową instytucją.
Lubił być idolem.
Było to dla niego coś naturalnego,
jakby miał to w genach.
Białe piłki są niesamowite.
Był wzorem zdrowego i silnego młodego człowieka,
który strzela wiele goli i ma magnetyczną osobowość.
Reklamuje wszystko: od benzyny po pastę do zębów.
- Zarobił fortunę. - Jest pierwszym piłkarzem-milionerem.
- Co to za kawa? - Café Pele.
Przepyszna!
Oczywiście.
- „Skąd jesteś?” - „Z Brazylii”.
„Ach, to ojczyzna Pelego!”
Sprawił, że Brazylijczycy zaczęli z dumą mówić:
„Nie musimy już podziwiać Anglików, Niemców, Francuzów czy Włochów.
Teraz to oni nas podziwiają,
bo jesteśmy od nich lepsi w piłce nożnej”.
Futbol był naszą tożsamością.
To były radosne czasy.
Myśleliśmy, że demokracja będzie trwała wiecznie.
Niestety myliliśmy się.
ROK 1964
Zamieszki w Brazylii.
Prezydent Goulart szukał poparcia dla swojego lewicowego rządu,
ale nie udało mu się go pozyskać.
Koniec jego rządów nadszedł
za sprawą krótkiego, bezkrwawego zamachu stanu.
Armia dowodzona przez generała Branco zbuntowała się i zajęła Rio de Janeiro.
Dlaczego dokonano przewrotu?
Mówiono, że kraj został opanowany przez komunistów.
To było wierutne kłamstwo.
W 1964 roku Brazylii nie groziło widmo komunizmu.
Ale wojsko właśnie tym motywowało swoje poczynania.
Był to projekt USA mający na celu stworzenie w obu Amerykach dyktatur,
które zapobiegłyby rozprzestrzenianiu się komunizmu.
Narodziła się nowa Brazylia.
Cała ta radość,
jaka przepajała nas na przełomie lat 50. i 60.,
odeszła w zapomnienie.
Czy w trakcie tej dyktatury odczułeś jakieś zmiany?
Nie, w piłce nożnej wszystko było jak dawniej.
Nie było żadnych widocznych różnic.
Na pewno nie dla mnie. Nic się nie zmieniło.
Zachęca się mnie, żebym zaangażował się...
w politykę.
Ale szczerze mówiąc,
nie chcę się w to mieszać.
Futbol zajmuje mi większość czasu,
więc nie zostaje mi go wiele na takie rzeczy.
Poza tym nie znam się na polityce.
Pele zaakceptował reżim i żył z nim w zgodzie.
Reżim z kolei traktował go dobrze,
ponieważ wiedział, jak ważna jest ta relacja.
Dlatego życie Pelego toczyło się normalnie.
Reżim mu nie zaszkodził.
Trzy lata temu
powiedziałeś mi, że chcesz się ustatkować.
Jak czujesz się, będąc zakochanym?
Nie mówiłem ludziom,
że mam dziewczynę, która jest mi bliska,
bo nie chciałem, żeby roztrząsano to w gazetach
i żeby stało się to sprawą publiczną.
Pierwsza poważna myśl o założeniu rodziny naszła mnie,
kiedy w Santos poznałem Rose.
Byłem nieco nieśmiały.
Potem zaprzyjaźniłem się z ojcem Rose.
Żeby przekonać go do siebie, powiedziałem mu:
„Jeśli pan chce, chętnie wyczyszczę panu buty”.
Uznałem, że pora się ustatkować,
więc zbliżyłem się do jej rodziny
i w końcu się pobraliśmy.
Rose mi się podobała. Byłem nadal młodym chłopakiem.
Lubiliśmy się i przyjaźniliśmy,
ale to uczucie szaleńczej miłości...
nie było nam nigdy dane.
Macie jakieś wspólne zainteresowania?
- Taniec. - Cóż...
Lubimy tańczyć i słuchać płyt.
Z muzyką popularną.
Czy pani i pani mąż
spędzacie razem wystarczająco dużo czasu?
On wie, jak dzielić czas między piłkę i rodzinę,
więc nam się to udaje.
Myślisz, że trudno było być twoją żoną?
Sądzę, że tak.
Oprócz grania w piłkę
miałem coraz więcej innych zobowiązań zawodowych.
Zacząłem podpisywać umowy
na reklamowanie produktów na całym świecie.
Podróże z tym związane zajmowały mi więcej czasu
niż sama gra w piłkę.
Wiedziałem, że źle to się odbija na mojej rodzinie i związku.
Ciężko było ci pozostać wiernym, skoro dziewczyny same do ciebie lgnęły?
Szczerze? Było ciężko.
Miałem romanse,
z których rodziły się dzieci,
ale dowiedziałem się o nich dopiero później.
Moja pierwsza żona wiedziała o wszystkim.
Nigdy nikogo nie okłamałem.
Stoimy na lotnisku w oczekiwaniu
na Edsona Arantesa do Nascimento, czyli Pelego.
Przedstawi nam pan swoją żonę?
Nie znam francuskiego.
- Nie zna pan? - Nie.
Zamierzacie zwiedzić Paryż?
Tak. Byłem tu wcześniej i bardzo mi się podobało.
Teraz przyjechałem tu z żoną.
Chciałbym znów kiedyś tu wrócić.
Dziękuję. Kto według pana jest faworytem następnego mundialu?
Dla Brazylii to będą trudne mistrzostwa.
Naprawdę ciężkie.
Chcemy zdobyć trzeci tytuł, ale rywale będą dobrze przygotowani.
Zrobimy wszystko, by wygrać.
Dziękuję.
ROK 1966
OGŁOSZENIE KADRY PIŁKARSKIEJ NA MUNDIAL
Edson Arantes do Nascimento!
Rozmawiałem z przyjaciółmi
o brazylijskich fanach,
którzy uznali, że już wygraliśmy ten mundial.
W hotelu dostaliśmy nawet do podpisania
transparent z napisem: „Trzykrotni mistrzowie”.
Nie podoba mi się to.
Jesteśmy pod ogromną presją.
Takie rzeczy muszą przyjść same.
W futbolu wygrywa się albo przegrywa na boisku.
- Ale wygramy, prawda? - Jak Bóg da.
ANGLIA MISTRZOSTWA ŚWIATA 1966 ROKU
Śniło mi się,
że w Anglii zdobywamy kolejny Puchar Świata.
Myślałem, że Brazylia wygra,
sięgniemy po trzeci tytuł i będę mógł zakończyć karierę.
Każdy dzień wygląda tak samo w hotelu Lymm w centrum Cheshire,
gdzie stacjonuje brazylijska drużyna narodowa.
I jak zwykle w centrum uwagi znajduje się Pele.
Każdy chce zamienić z nim parę słów,
a on nieustannie się uśmiecha
i odpowiada na wszystkie pytania.
Proszę powiedzieć...
Mówi pan trochę po angielsku, prawda?
Co sądzi pan o tej defensywnej strategii,
w której jest pan ściśle kryty?
Cóż...
- Przyzwyczaił się pan? - Musiałem.
Musimy przyzwyczaić się do takiego stylu.
Kiedyś futbol był bardziej klasyczny. Był widowiskiem dla fanów.
Teraz drużyny grają tylko o wynik, starając się nie tracić bramek.
Futbol stał się brzydszy przez to, że drużyny grają agresywniej.
- Dziękuję. - Dziękuję, Pele.
Dla większości z nas, łącznie ze mną, był to pierwszy mundial.
Naszym liderem był Pele, najlepszy piłkarz w Brazylii i na świecie.
Nasi rywale wymyślili więc strategię
ścisłego krycia Pelego.
„Należy go zneutralizować”.
Rozpoczyna się pierwszy mecz Brazylii na mistrzostwach świata 1966 roku.
Pele jest faulowany.
I kolejny faul na Pelem.
Dzisiejszy futbol jest inny,
bardziej siłowy,
jest więcej krycia,
drużyny grają bardziej defensywnie.
Teraz często słyszy się:
„Kryć Pelego! Najlepiej trzema graczami!”.
Pele strzela...
I gol!
Pele zdobywa bramkę dla Brazylii!
Mistrzowie świata
zaczęli od zwycięstwa.
To był wspaniały mecz.
BRAZYLIA – WĘGRY FAZA GRUPOWA
Okazja!
To musi być gol dla Węgrów! Tak jest!
Wspaniała bramka!
Cóż za cudowny gol Farkasa!
To pierwsza porażka Brazylii w meczu mistrzostw świata
od czasu jej porażki z Węgrami w 1954 roku.
Obecnie kładzie się nacisk na aspekt fizyczny futbolu,
zwłaszcza w przypadku największych gwiazd.
To najważniejszy mecz Brazylijczyków
od czasu wygranego finału cztery lata temu.
BRAZYLIA – PORTUGALIA
Świetny rajd Eusébio.
Odbita piłka i gol!
Nie ma spalonego, więc Portugalia prowadzi 1:0.
Torres...
I kolejny gol! Ponownie Eusébio!
Mistrzowie świata są w tarapatach i mogą odpaść z mundialu.
Silva.
Pele!
Kolejny faul! I to podwójny!
Pierwszego sędzia nie odgwizdał.
Smutny widok.
Najlepszy piłkarz świata jest poza boiskiem.
W tej chwili Brazylijczykom potrzeba kogoś takiego jak Pele.
Praca sędziów podczas tego meczu była godna ubolewania.
W wyniku tego okropnego sędziowania
w każdym meczu turnieju
spotkaliśmy się z brutalną grą ze strony naszych rywali.
Po ośmiu dniach mamy więcej kontuzji niż przez osiem wcześniejszych lat.
HILTON GOSLING, LEKARZ KADRY BRAZYLII
To coś znaczy.
To chyba koniec panowania króla.
Eusébio...
Wielkie nieba!
Mistrzowie świata już na pewno odpadną z turnieju.
Można powiedzieć, że Pele został wykopany z mundialu.
Brazylijczycy na pewno nie są zadowoleni.
Zdobyli tytuł w Szwecji w 1958 roku i ponownie cztery lata później.
Byli faworytami również tych mistrzostw,
ale odpadli już w pierwszej fazie turnieju.
Powiedziałeś wcześniej mediom,
że to był twój ostatni mundial.
Nie pozwolimy na to, bo świat potrzebuje twojej piłki.
Potrzeba nam spektakli, jakie dajesz fanom futbolu
jako najlepszy piłkarz świata. Nie zmienisz zdania?
Zadawano mi to pytanie wielokrotnie, więc pozwól, że wyjaśnię.
Nie zamierzam brać udziału w kolejnym mundialu,
bo nie mam do nich szczęścia.
To moje drugie mistrzostwa,
na których po dwóch meczach odniosłem kontuzję.
To wstrząsnęło narodem.
Piłkarzami również.
Dlaczego Pele odchodzi z kadry narodowej,
skoro mógłby zagrać jeszcze na dwóch albo trzech mundialach?
Odpadnięcie z mistrzostw było bardzo bolesne.
Powiedziałem do siebie:
„Co teraz? Co mam zrobić?”.
Uznałem, że to dla mnie koniec.
Byłem zły, chciałem się pożegnać z piłką.
Był zdruzgotany.
Trudno było go zachęcić do ponownej gry,
bo był całkowicie załamany.
Co Pele teraz zrobi?
Myślę, że przez dwa, trzy lata będzie grał dla swojego klubu,
a potem już tylko dla rozrywki,
bo lubi ten sport.
Czyli na europejskich boiskach i mistrzostwach świata
nie zobaczymy więcej wielkiego Pele?
Tak sądzę.
Brazylia słabo zaprezentowała się na mundialu w roku 1966.
Poza tym krajem rządziła dyktatura,
a sytuację pogorszyła jeszcze Ustawa Instytucjonalna nr 5,
czyli niesławna AI-5, która weszła w życie w 1968 roku.
ROK 1968
Jego ekscelencja, prezydent Republiki,
postanowił wprowadzić w życie Ustawę Instytucjonalną,
która daje rządowi niezbędne narzędzia
w celu zapewnienia bezpieczeństwa, porządku i pokoju.
Ta ustawa pozbawiła nas wszelkich wolności.
Każdy mógł zostać aresztowany
bez podania przyczyny.
Ludzie po prostu znikali.
Moim zadaniem było podpisanie AI-5.
ANTÔNIO DELFIM NETTO MINISTER OKRESU DYKTATURY
Mówi się, że przez nią torturowano ludzi.
Oczywiście, że tak. Tak było.
Bo kiedy człowiek ma władzę,
jako jedyne zwierzę jest zdolny do zabicia innego osobnika z własnego gatunku.
Rządy generała Médici
to okres najgorszych tortur i morderstw.
Można śmiało stwierdzić,
że był on najokrutniejszym dyktatorem w historii Brazylii.
Médici wiedział, jak bardzo futbol pociąga ludzi.
W każdą niedzielę można było zobaczyć,
jak z uchem przyklejonym do radia słucha transmisji z meczów.
Podczas gdy w innym miejscu torturowano więźniów politycznych,
generał siedział na meczu, udając miłego faceta.
Precz z dyktaturą!
MORDERCY
Co o tym wtedy wiedziałeś?
Słyszałeś o torturowaniu ludzi?
Gdybym powiedział, że nic o tym nie wiedziałem,
skłamałbym.
Byłaby to nieprawda.
Słyszeliśmy o wielu rzeczach.
Ale nie byliśmy pewni,
czy to prawda, czy też nie.
Zespół Santos jeździł po świecie. Po Europie i innych krajach.
Nie mieliśmy jak zweryfikować tych informacji.
W Brazylii zawsze mówiono nam,
żeby być ostrożnym i nie opuszczać hotelu.
Miałem swoje obawy.
Jakie były twoje relacje z różnymi rządami?
Zawsze miałem otwarte drzwi.
Wszyscy to wiedzą.
Również wtedy, gdy w kraju źle się działo.
Zawsze chciano, żebym opowiedział się po którejś stronie.
Nie wiem, po której stronie jest Pele...
ale on sam nigdy nie utożsamiał się z żadnym rządem.
Zawsze był ponad to.
Każdy kraj potrzebuje bohatera.
Ludzie musieli w coś wierzyć.
Poczucie przynależności do grupy
może być ważniejsze od codziennych trosk i zmagań,
a sport ma w tym duży udział.
Ludzie nie interesowali się polityką,
tylko tym, co dla nich najważniejsze,
czyli życiem na co dzień.
Pele im w tym pomógł.
Przyniósł narodowi chwałę bez względu na to, kto wtedy rządził.
Zyskała na tym dyktatura,
ale także demokracja.
Gol!
Pele!
Jest ze mną Pele,
który udzieli nam wywiadu na wyłączność.
Bardzo się cieszę!
Mnie również jest miło i ogarnia mnie wzruszenie,
bo wiemy, jakie były oczekiwania dotyczące dzisiejszego meczu.
Trudno wyrazić to, co teraz czuję.
To piłka, którą Pele strzelił swoją tysięczną bramkę.
To jedyna taka piłka na świecie,
ponieważ dotychczas żaden zawodnik nie dokonał czegoś takiego.
VASCO – SANTOS 19 LISTOPADA 1969 ROKU
Pele właśnie został wywołany na Maracanie!
To zapewne niesamowite uczucie.
Pokaż to, Laerte.
Pokaż ludzi, którzy kibicują naszemu królowi.
To pierwszy piłkarz na świecie,
który ma szansę zdobyć tysięcznego gola.
Gratulacje, Pele! Gratulacje, Brazylio!
Zostało 14 minut, abyśmy mogli zobaczyć na własne oczy...
Podanie do Pelego. Rzut karny!
Nie ma co do tego wątpliwości!
Rzut karny!
Futbol był jedyną odskocznią od zmagań z trudami życia codziennego.
Dla Brazylijczyków był to swoisty eskapizm.
A w Pelem widzieliśmy naszego przywódcę i bohatera.
Stadion domaga się Pelego.
Największy stadion świata jest gotowy na najlepszego gracza świata.
Oto Pele w oczekiwaniu na gola stulecia.
Pomyślałem sobie, że jeśli bramkarz obroni,
albo piłka trafi w słupek, to ktoś będzie musiał to dobić.
Ale moi koledzy zniknęli.
Rozejrzałem się.
Wszyscy stali daleko z tyłu.
Nogi mi się trzęsły i mówiłem do siebie:
„Nie mogę tego przestrzelić”.
Pele był jasną gwiazdą
lśniącą na czarnym firmamencie brazylijskiego życia.
Reprezentował potencjał Brazylii
jako kraju, który mógł stać się bardziej szczęśliwy i sprawiedliwy.
Właśnie to reprezentował Pele.
Pele, w imieniu całej naszej ekipy
chcemy ci podziękować za to, co zrobiłeś dla Brazylii,
popularyzując sport, który jest duszą naszego narodu.
Teraz możesz udać się na odpoczynek.
Tobie najbardziej się on należy.
TRZY DNI PÓŹNIEJ BRASÍLIA
Znałem wiele ważnych osobistości.
Jeśli któraś z tych osób chciała się ze mną spotkać i zjeść lunch,
niemal zawsze na to przystawałem.
Nie było problemu.
Powiedziano mi, że prezydent chce się ze mną spotkać,
żeby mi pogratulować.
Zgodziłem się.
Nigdy do niczego mnie nie zmuszano.
Wiele osób obchodzi mniej to, co Pele robił na boisku,
niż to, co robił poza nim.
Poza boiskiem cechował go brak politycznych poglądów.
W tamtym okresie to działało przeciwko niemu.
Choć uwielbiam Pelego, to potrafię go też skrytykować.
Uważałem, że zachowuje się zbyt służalczo,
niczym uległy czarnoskóry sługa,
który wszystko zaakceptuje,
nigdy nie protestuje i niczego nie kwestionuje.
Zarzucam mu to po dziś dzień.
Nawet jedno oświadczenie Pelego miałoby ogromną wagę.
Zwłaszcza w Brazylii.
Pele po prostu taki był.
Nie potrafił odmówić prezydentowi.
Ale zaraz ktoś może powiedzieć, że Muhammad Ali postąpił inaczej.
Owszem.
I chwała mu za to.
Podobno zawsze, gdy wchodzę na ring,
robię to tak, jakbym szedł na wojnę.
Jest ogromna różnica
między walką na ringu a wojną w Wietnamie.
Muhammad Ali wiedział,
że aresztują go za odmowę służby wojskowej,
ale wiedział też, że nie będą go źle traktować
ani torturować.
Pele nie miał takiej pewności.
No dalej!
Dyktatura to dyktatura.
Tylko ci, którzy przeżyli, wiedzą, jaka to okropność.
Nie sądzę, że zrobiłbym coś inaczej.
- Dlaczego? - Nie mogłem.
A co niby dobrego przyszło po tej dyktaturze?
Czyją wziąć teraz stronę?
Można się w tym wszystkim pogubić.
Jestem Brazylijczykiem i chcę dla mojego narodu jak najlepiej.
Nie byłem supermanem ani cudotwórcą.
Byłem zwykłą osobą,
którą Bóg obdarzył piłkarskim talentem.
Ale jestem przekonany,
że będąc sobą i grając w piłkę,
zrobiłem dla tego kraju więcej
od wielu polityków, którym się za to płaci.
TERESÓPOLIS WITA NASZĄ ZŁOTĄ DRUŻYNĘ
DO BOJU, ZŁOTA DRUŻYNO
W tamtym czasie dyktatura w Brazylii była najbardziej bezwzględna.
Był to okres największych represji: cenzury, ograniczeń wolności słowa,
przemieszczania się i tak dalej.
Pośród tego wszystkiego znajdowała się oaza
piękna i nadziei,
pozytywnych i pobudzających emocji,
czyli mundial 1970 roku.
Od czasu fiaska na mundialu w Anglii cztery lata wcześniej
drużyna narodowa była w rozsypce.
Wygranie mistrzostw świata stało się...
kwestią rządową.
Zaplecze techniczne kadry stanowił niemal wyłącznie personel wojskowy.
Powstało wiele faszystowskich haseł.
„Brazylia – kochaj ją albo rzuć”.
„Nikt nie powstrzyma tego kraju”.
Zawładnęła nami odrażająca nacjonalistyczna euforia,
wzniecana przez dyktaturę.
Pele nie lubi o tym mówić,
ale reżim zakomunikował mu, że lepiej będzie, jeśli zagra na mundialu.
Dla prezydenta stało się to
sprawą niemal osobistej natury.
Dlaczego?
Bo jeśli ludzie są szczęśliwi...
to rząd również.
Czułeś presję ze strony rządu, żeby wrócić?
Nieustanną.
Dostawałem zaproszenia na spotkania z rządem,
parlamentarzystami, gubernatorami stanów...
Oni wszyscy chcieli, żebym wrócił.
Byłem rozdarty.
Nie chciałem grać na mundialu w 1970 roku.
Nie chciałem doświadczyć tego, co przeszedłem w Anglii.
Miałem wątpliwości.
Obawiałem się, a zarazem brakowało mi tego.
Chciałem, żeby mnie zapamiętano.
Koniec i kropka.
To miał być mój ostatni mundial.
Królu, powrócisz?
Gdybym w tej chwili stwierdził,
że wróciłem na mistrzostwa 1970 roku dla wszystkich Brazylijczyków...
to skłamałbym.
Wróciłem dla siebie.
ZGRUPOWANIE BRAZYLIJSKIEJ KADRY NARODOWEJ
Podaj z klepki.
Idolem na miarę samego Pele
jest przygotowujący kadrę do mundialu selekcjoner João Saldanha.
Brazylijczycy chcą uporządkować swoją grę i unowocześnić styl.
Tylko wtedy będą mieć szansę w starciu z najlepszymi drużynami Europy.
Panie Saldanha, znawcy futbolu twierdzą,
że pański styl jest przestarzały w porównaniu ze stylem drużyn z Europy.
Zgodzi się pan z tym?
Nie jest łatwo zmienić narodowe cechy.
To wręcz ryzykowne.
Ale może zdążymy to zmienić.
Jeśli wystarczy nam czasu,
będziemy grać tak samo jak wy...
czyli w sposób zorganizowany.
Opowiedz, jaki był Saldanha.
BRITO BRAZYLIA 1964-72
Był szalony.
Ale był też dobrym człowiekiem
i wymagającym trenerem.
Miał gdzieś to, że Pele był królem futbolu.
Wobec wszystkich miał te same wymagania.
Jego atutem było to,
że nie był tchórzem, niczego się nie bał.
Czasami mówił rzeczy, które były niepotrzebne.
Plótł jakieś bzdury.
Bardzo chciał być kimś wielkim.
Gdybyś spytał mnie,
czy on dobrze rozumiał futbol,
to powiedziałbym, że nie.
„João, może zrobimy to, to i to?”
„Ja jestem trenerem i ja tu rządzę!”
„Dobra, ale choć pogadajmy...”
Podejmował wiele decyzji,
które w naszych oczach nie były dobre.
Selekcjoner Saldanha przedstawił nam swoje plany.
Masz być środkowym napastnikiem.
Nie lubisz grać na tej pozycji, prawda?
Nie, żebym nie lubił.
Ale w mojej obecnej formie
mogę być nieco cofnięty i rozgrywać piłkę.
Prawda jest taka...
że od 15 lat gram w taki sposób, czyli nieco cofnięty.
Nie mogę z dnia na dzień zmienić sposobu, w jaki gram.
Coś było nie tak.
Saldanha sprzeczał się z Pele podczas treningów.
Nie dogadywali się.
Rozmawialiście? Co się dzieje?
Saldanha lubił się popisywać
i w jednym z wywiadów przyznał, że jest bardzo zaniepokojony,
bo przeszedłem badanie wzroku
i okazało się, że słabo widzę.
João Saldanha był bardzo konkretny i nieprzewidywalny.
Mówię to z miłością, bo był moim przyjacielem.
Zdarzało mu się też skłamać.
Ale nie rozumiem, dlaczego wymyślił historię o tym,
że Pele jest krótkowidzem i nie może grać.
Powiedział, że Pele nie widzi.
Dobrze wiedział, co robi.
Stwierdził, że Pele jest do niczego,
bo ledwo widzi. No do diabła...
Pele się wściekł.
Podobno miałeś problemy ze wzrokiem.
Ta informacja pochodzi
od trenera João Saldanhi.
Jak na to zareagowałeś?
Uznałem...
że zachował się okropnie,
ale widocznie musiał się na kimś wyżyć
i wywołał prawdziwą burzę.
Saldanha nalegał, że Pele musi odpocząć,
aby zachować siły na mundial.
Saldanha chciał pominąć Pele, ale nie pozwoliła na to krajowa federacja.
Powiedziałem: „Zdejmę go z ostrożności”.
Oni na to: „Proszę tego nie robić”.
Czyli ze względów czysto komercyjnych
brazylijski selekcjoner nie może nie powołać Pelego?
Tak.
„Jak można posadzić na ławce największego piłkarza wszech czasów?”
- „Nieważne, czy gra kiepsko!” - „Ale on jest słaby, wręcz do niczego”.
„Nieważne, musi grać!”
Z tych wszystkich dyskusji i kłótni
zrodził się pomysł, żeby wylać Saldanhę z kadry narodowej.
Kiedy federacja zaoferowała mi tę pracę, wielu widziało w tej roli kogoś innego.
Nie obrażam się za to, że ktoś ma inne zdanie.
Ale nie zrezygnuję.
Rząd pociągnął za sznurki,
nie tylko w kwestii Pelego.
Wtrącaliśmy się w sprawy futbolu.
Ja i prezydent mamy ze sobą wiele wspólnego.
Obaj jesteśmy z Południa, kibicujemy Grêmio
i lubimy piłkę nożną.
Ale ja nie wybieram jego ministrów, a on nie dobiera mi składu.
Dzięki temu dobrze się rozumiemy.
Po obejrzeniu tego wywiadu pomyśleliśmy:
„Teraz dopiero się zacznie!”.
To było nieuniknione.
Saldanha został zwolniony.
Podczas briefingu na stadionie Maracanã zaprezentowano nowego selekcjonera:
Mário Zagallo.
Zagallo grał razem z Pelem na mundialu w Szwecji w 1958 roku.
Przejąłem stery na dwa miesiące przed mistrzostwami.
Pele mówił, że jest wściekły...
bo w gazetach ukazują się artykuły
cytujące słowa Saldanhy, jakoby Pele miał słaby wzrok.
Chciał uciszyć swoich krytyków.
Podczas treningu Zagallo podszedł do mnie
i zapytał, co jest ze mną nie tak.
„Nie bronisz piłki, nie walczysz o nią”.
Miał rację.
Zamartwiałem się sobą.
Chciałem być w dobrej formie.
Na naszym pierwszym treningu
Pele położył mi rękę na ramieniu
i powiedział: „Zagallo...
Nie zadzieraj ze mną”.
Odparłem mu:
„Jesteś wyjątkowy.
Nigdy nie posadzę cię na ławce.
Pomożesz mi zdobyć Puchar Świata”.
MEKSYK MISTRZOSTWA ŚWIATA 1970 ROKU
BRAZYLIA
Zaczynamy mistrzostwa świata 1970 roku.
W Meksyku Pele chce odbudować status największej gwiazdy mundialu,
który stracił cztery lata temu.
Ma 29 lat i pragnie, by jego czwarty mundial
był dla niego najwspanialszym.
Dochodzą nas pogłoski, że wielki Pele,
który w Anglii ma miliony wielbicieli,
nie jest w dobrym nastroju przed mistrzostwami.
Na poprzednim mundialu
nie wiodło mu się w meczach przeciwko Bułgarii i Portugalii.
Jakie jest jego nastawienie przed jego czwartymi mistrzostwami?
Chętnie opowiem o obecnym nastroju Pele,
bo byłem jego kolegą z drużyny na mundialach w latach 1958 i 1962.
A teraz jako trener
odnoszę wrażenie, że to ten sam chłopak,
który pomógł nam wygrać oba mistrzostwa.
BRAZYLIA – CZECHOSŁOWACJA FAZA GRUPOWA
Piękne zagranie.
Szansa! Pele strzela ponad poprzeczką!
Jego forma spadła na tyle,
że teraz można go kryć inaczej, bo nie jest już tym starym, dobrym Pelem.
Cóż za sprint Petráša...
Wielkie nieba!
Gol!
Cóż za niespodzianka.
Brazylijczycy są całkowicie zaskoczeni.
Ta bramka na pewno nimi wstrząsnęła.
Jechaliśmy tam z zerowym kredytem zaufania.
Brazylijczycy nie wierzyli nawet, że nasza drużyna wyjdzie z grupy.
Pele przyspiesza akcję zespołu.
Tostão.
Strzela wysoko ponad poprzeczką.
Pele na lewo do Tostão. Ten natychmiast oddaje piłkę.
Niełatwa sytuacja.
Faul.
Pele...
Rivellino! Co za gol!
Przepiękna bramka autorstwa Rivellino!
Wtedy...
Pele znów zaczął cieszyć się z gry.
Ostre wejście Kuny.
Ale Pele znów rusza ostro naprzód.
Niestrudzenie podąża za nim Hrdlička.
Ale Pele nadal utrzymuje się przy piłce.
Jairzinho. Tostão!
To był odważny rajd w wykonaniu Pelego.
Ta jego inteligencja, pewność siebie. To było prawdziwe widowisko.
Pele jest autorem najbardziej niezwykłych prób zdobycia gola w historii futbolu.
Wielu zdobywa bramki z połowy boiska,
ale pierwszy próbował tego Pele.
I to na mundialu.
Nagle coś się w nim obudziło.
Stwierdził: „Pokażę, kto tu jest królem”.
Gérson. Długie podanie do Pelego.
Pele przyjmuje piłkę na pierś...
I proszę! To dzieło prawdziwego mistrza!
Gol!
Pele!
Numer 10!
BRAZYLIA – CZECHOSŁOWACJA 4:1
Grali wyśmienicie.
Ale to jeden mecz.
Żeby wygrać mundial, trzeba pokazać więcej.
Faworytem tych mistrzostw jest dla mnie drużyna Anglii.
To przecież obecni mistrzowie świata,
więc to naturalne, że są faworytami.
Ale Brazylia da z siebie wszystko.
Anglia kontra Brazylia.
Pele, Jairzinho, Moore, Charlton. Czeka nas nie lada uczta.
ANGLIA
BRAZYLIA – ANGLIA FAZA GRUPOWA
Wiedzieliśmy, że mecz przeciwko Anglii będzie niezwykle trudny.
Analizowaliśmy ich grę, taktykę obronną.
Wszyscy byli zgodni: „Ten zespół, który wygra to spotkanie,
może zgarnąć całą pulę”.
Mistrzowie świata i byli mistrzowie świata.
Jairzinho…
Uwolnił się od Coopera.
Pele!
Co za obrona!
Pele nie stracił ani odrobiny ze swojej techniki
i świetnie analizuje sytuację na boisku.
Czy jest tak sprawny fizycznie
i czy angażuje się w grę tak jak dawniej, tego nie wiem.
Mullery utrudnia życie Pelemu i podąża za nim jak cień.
To mecz twardzieli.
Sporo tu biegania – z piłką i bez niej.
To prawdziwy sprawdzian siły i wytrzymałości.
Rivellino.
Ma mocną lewą nogę.
Uwaga. Cóż za strzał i parada!
Sir Alf Ramsey wygląda na coraz bardziej zmartwionego
przebiegiem tego meczu.
Kibice śpiewają: „Brazylia, Brazylia”.
Brazylijczycy przyspieszają,
wywierając presję na angielskiej obronie.
Tostão!
Piłka do Pelego!
Opanował piłkę.
Miał przed sobą całą linię obrony,
a ja nadbiegałem z prawej.
Dostrzegł mnie już wcześniej.
Nigdy w karierze nie cieszyłem się tak bardzo ze zdobytego gola.
1:0 dla Brazylii.
BRAZYLIA – ANGLIA 1:0
Wśród okrzyków „Brazylia, Brazylia” niosących się po całym stadionie
Brazylia pokonała mistrzów świata.
To było spektakularne i piękne widowisko niczym gra w szachy.
I wygraliśmy. Coś wspaniałego.
Dostaliśmy skrzydeł.
Rok 1970 był cudowny.
Wszyscy w tej drużynie byliśmy sobie bliscy niczym bracia.
Wygłupialiśmy się i żartowaliśmy jak nigdy wcześniej.
BRAZYLIA – RUMUNIA 3:2 FAZA GRUPOWA
Reprezentowaliśmy nasz kraj.
Robiliśmy to wszystko dla naszych rodaków.
Wygrywaliśmy dla Brazylijczyków. I tak mecz za meczem.
Relacjonowałem ten mundial, ale sprzeciwiałem się tej dyktaturze
i chciałem kibicować rywalom Brazylii.
Uważałem, że gdy Brazylia zwycięży,
wzmocni to dyktaturę, a nikt z nas tego nie chciał.
Ale, jak mawialiśmy, futbol to szaleństwo.
Po pierwszym gwizdku zapominasz o swoich zasadach.
Mimowolnie kibicowaliśmy naszym.
BRAZYLIA – PERU 4:2 ĆWIERĆFINAŁ
Kiedy Brazylia jest w dobrej formie, niezwykle trudno ją pokonać.
A jeśli to się wydarzy, lepiej nie być wtedy w Brazylii.
Byliśmy o krok od finału mundialu w Meksyku.
Ale całą Brazylię ogarnęła panika.
„Jasne, dobrze nam idzie, Pele i Gérson świetnie grają,
ale to przecież Urugwaj.
A z nim wiadomo, jak nam idzie”.
Przypomnę, że w finale mundialu 1950 roku,
który miał miejsce w Rio de Janeiro,
Urugwaj pokonał faworyzowaną Brazylię
i został mistrzem świata.
Minęło dwadzieścia lat i wiemy, że futbol jest nieprzewidywalny.
Kto wie, może ta historia powtórzy się teraz w półfinale?
BRAZYLIA – URUGWAJ PÓŁFINAŁ
Przed snem postanowiłem się pomodlić.
Spytałem: „Czy jutro dobrze nam pójdzie?”.
Aspekty psychologiczne mają ogromny wpływ na sportowca.
Podania Brazylijczyków są dziś nietypowo niedokładne.
To nie jest ta żywiołowa Brazylia z meczu przeciwko Peru.
Morales z Urugwaju...
Dobre podanie do Cubilli. Strzał!
Piłka w bramce! Cubilla!
Brazylia ma teraz poważny problem.
Nagle tracisz kontrolę i nie sposób tego wyjaśnić.
Pele jest tuż przed nim i szuka podania z klepki.
Brazylia jest w opałach.
Siedem minut do przerwy.
Z każdą mijającą minutą Brazylijczycy są coraz bardziej nerwowi.
Tostão.
Clodoaldo wbiega do środka i dostaje piłkę!
Co za gol! Przepiękna bramka!
Clodoaldo!
Udało nam się wyrównać na 1:1.
W trakcie przerwy postanowiłem zagrzać ich do walki.
„Musicie zagrać najlepiej jak potraficie,
nie tak jak w pierwszej połowie.
Nie muszę nic więcej mówić”.
Kiedy coś się nie układa, zaczynasz się martwić.
Ale wtedy musisz sobie powiedzieć, że trzeba to zrobić.
Pele.
Po lewej ma Tostão.
Ucieka rywalom. Przed nim jeszcze trzech.
Pele pada w polu karnym!
Był faul? Według sędziego to było przed polem karnym!
Trudno uwierzyć, że na boisku był tylko jeden Pele,
bo wydawało się, że było ich trzech.
Superman powrócił.
Pele strzela z daleka! Co za bomba!
Był jak odmieniony.
Teraz liczyło się dla niego jedynie zwycięstwo.
Jairzinho, Pele...
Jairzinho minął Matosasa!
Strzela!
Gol!
Jest 3:1. Mecz został rozstrzygnięty.
Rivellino!
Pele uwalnia się i dostaje piękne podanie.
Minął bramkarza! Gol wisi w powietrzu!
Bramka? Nie!
Cóż za wspaniałe wyminięcie!
Teraz wiemy, dlaczego nazywają go królem
i najlepszym piłkarzem na świecie.
Brazylia pokonała Urugwaj i awansowała do finału mistrzostw świata.
BRAZYLIA – URUGWAJ 3:1
Dobrze. Ruszajcie się.
Wiedziałem, że jestem gotowy do gry.
Ale w sporcie zawsze istnieją wątpliwości.
Nawet najlepsi czasem się denerwują?
Nie czasem, tylko nieustannie.
Kiedy dojeżdżaliśmy pod stadion,
zobaczyłem przez okno brazylijskich kibiców z flagami,
którzy krzyczeli: „Brazylia! Pele!”.
Rozpłakałem się na ten widok.
Chciałem przestać, ale nie umiałem.
Byłem najstarszym graczem
i nie chciałem, żeby pozostali zastanawiali się, czemu płaczę.
Byłem do głębi poruszony. Zawładnęły mną silne emocje.
„Panie Boże, to mój ostatni mundial. Przygotuj mnie do niego.
Potrzebne jest mi twoje wsparcie”.
Przepraszam...
Nie mogłem się powstrzymać.
BRAZYLIA – WŁOCHY FINAŁ MISTRZOSTW ŚWIATA 1970 ROKU
Drużyny wchodzą na boisko.
Pele...
zagra w finale mundialu po raz drugi w życiu.
Podczas pierwszego miał tylko 17 lat.
Stadion wypełnił się po brzegi...
w oczekiwaniu na to największe wydarzenie sportowe.
Możemy się tylko domyślać, że cała Brazylia ma wysokie oczekiwania
co do wyniku tego meczu.
Rozpoczyna się finał mistrzostw świata 1970 roku.
Nie zależało mi na golach ani na dobrej grze w finale.
Chciałem jedynie wygrać ten mecz.
Jak Bóg da, zagram dobrze.
Pele wyskoczył najwyżej i skierował piłkę głową do bramki.
Brazylia prowadzi 1:0.
Potrzebował tego mundialu.
Potrzebował tego gola główką w finale z Włochami...
żeby móc wykonać gest zwycięzcy.
Warto pamiętać,
że we wszystkich finałach rozegranych po wojnie
zespoły otwierające wynik przegrywały.
Nadbiega Boninsegna...
I gol! Cóż za okropny błąd Brazylijczyków!
Boninsegna doprowadza do remisu!
Dośrodkowanie Carlos Alberto, Pele robi wślizg...
Nie ma bramki.
Pele spóźnił się o ułamek sekundy!
Nie chodzi tu o strach,
a raczej o poczucie odpowiedzialności.
Bierzesz na siebie ogromny ciężar odpowiedzialności,
co wpływa na twoje emocje.
Jairzinho.
Jairzinho próbuje się przebić.
Piłka do Gérsona. Strzał...
Wspaniały gol!
Cudowna bramka autorstwa Gérsona!
Gol dla Brazylii!
Gérson! Numer osiem!
To jego pierwsza bramka na tym turnieju.
Minęło 21 minut drugiej połowy.
Cały czas zagrzewał nas do walki
i pomógł nam uwierzyć w to, że możemy być tak wielcy jak on.
Pele oddaje piłkę do Jairzinho!
I gol!
Gol dla Brazylii!
Jairzinho strzela trzecią bramkę dla Brazylii!
Puchar Świata jest na wyciągnięcie ręki!
Coś wspaniałego.
Robią to po kolei, żeby się popisać.
Jairzinho, numer 7.
Pele!
Z prawej dobiega Carlos Alberto...
I czwarty gol!
Cóż za wspaniały piłkarski spektakl!
BRAZYLIA – WŁOCHY 4:1
Odczułem ulgę.
Największą nagrodą po wygranej nie było wcale trofeum...
tylko to poczucie ulgi.
W szatni trzykrotnie zakrzyknął coś, po czym do dziś mam gęsią skórkę.
Krzyknął: „Nie umarłem!”.
Czegóż więcej mógłby chcieć?
Był dla nas wszystkim.
Wszystkim, co można sobie wyobrazić.
Chciał zostawić nam to zwycięstwo jako spuściznę po sobie.
Osiągnął cel, który sobie założył
i Bogu dzięki, że mu się udało.
Pele połączył swój sukces z sukcesem Brazylii.
Był niczym żołnierz na wojnie z brazylijską flagą w ręku.
Jego legenda jest naszą legendą.
Mundial 1970 roku to najlepsze chwile w moim życiu,
ale turniej ten był ważniejszy dla samej Brazylii,
bo gdyby nasza drużyna przegrała, sprawy w kraju przybrałyby gorszy obrót.
Dlatego wszyscy odetchnęli z ulgą, kiedy zostaliśmy mistrzami.
To przyniosło więcej korzyści Brazylii niż samemu futbolowi.
Bez wątpienia.
Oczywiście reżim wykorzystał to zwycięstwo do swoich celów.
Ale Brazylijczycy nigdy nie myśleli, że ten tytuł mistrzowski jest zasługą
naszego krwawego dyktatora, generała Garrastazu Médiciego.
Wystarczy spojrzeć, jak historia pamięta to zwycięstwo.
To nie jest trofeum Médiciego.
Ono należy do Pelego.
DYKTATURA W BRAZYLII UTRZYMYWAŁA SIĘ DO 1985 ROKU
PELE PO RAZ OSTATNI ZAGRAŁ W KADRZE W 1971 ROKU, W WIEKU 30 LAT
Tysiące białych szalików żegna Pelego
w jego pożegnalnym meczu dla Brazylii.
JEGO REKORD BRAMEK ZDOBYTYCH DLA BRAZYLII UTRZYMUJE SIĘ PO DZIŚ DZIEŃ
NIECH ŻYJE KRÓL
TRZY LATA PÓŹNIEJ PELE POŻEGNAŁ SIĘ Z KLUBEM SANTOS
Oczarował fanów, a jego imię znane jest w każdym języku.
Mówią na niego Pehle, Peely, Pelé, Pele.
I w każdym języku słowo to odnosi się
do piłkarza wszech czasów rodem z Brazylii.
PELE ZAKOŃCZYŁ KARIERĘ, POPULARYZUJĄC FUTBOL W USA,
W NOWOJORSKIM KLUBIE COSMOS
PELE
Miłość!
Kocham!
Bardzo wam dziękuję.
W 1367 MECZACH PELE ZDOBYŁ REKORDOWĄ LICZBĘ 1283 BRAMEK
POZOSTAJE JEDYNYM PIŁKARZEM, KTÓRY TRZYKROTNIE SIĘGNĄŁ PO PUCHAR ŚWIATA
Napisy: Wojciech Matyszkiewicz