Downloaded from YTS.MX
ΕΝΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Σκεφτείτε ότι οδηγείτε σε μια ορεινή περιοχή
όπου ο δρόμος περικυκλώνει το βουνό,
με μια ισχυρή μηχανή που πηγαίνει πολύ γρήγορα,
χωρίς φώτα,
και με κίνδυνο να πέσετε στον γκρεμό.
Ασφαλώς, θέλετε να ανάψετε τα φώτα.
Αυτό ακριβώς κάνει η επιστήμη διαρκώς.
Μας δίνει τα φώτα, για να δούμε τι κινδύνους αντιμετωπίζουμε.
Πρόσφατες ανακαλύψεις επιστημόνων
που μελετούν το πώς λειτουργεί ο πλανήτης μας
είναι, αναμφίβολα, υψίστης σημασίας
για όλους μας.
Οι παρατηρήσεις τους είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές.
Ωστόσο, μας δίνουν ελπίδα
υποδεικνύοντας πώς να διορθώσουμε τα πράγματα.
Ένας από αυτούς που αφιέρωσε τη ζωή του
στη μελέτη αυτών των παγκόσμιων προβλημάτων
προέρχεται από τη Σουηδία.
Ο Γιόχαν Ρόκστρεμ.
Αυτό που ανακάλυψε αυτός και οι συνάδελφοί του
είναι ίσως η σπουδαιότερη επιστημονική γνώση της εποχής μας.
Ο Γιόχαν μας έδωσε ελπίδα.
Ελπίδα πως υπάρχει διέξοδος από την κρίση.
Και μόλις το ακούσετε κι εσείς,
θα κοιτάξετε τον κόσμο πολύ διαφορετικά.
Δεν αφορά τον πλανήτη,
αλλά εμάς, το μέλλον μας.
Έχουμε ακόμα ελπίδα.
Υπάρχει ακόμα περιθώριο για να έχει μέλλον η ανθρωπότητα.
Αυτή είναι η ομορφιά στο πού βρισκόμαστε σήμερα.
Η κατανόηση μας στο πώς λειτουργεί ο πλανήτης εξελίσσεται συνεχώς.
Διακρίνουμε πιο ξεκάθαρα από ποτέ
πώς η πολυπλοκότητα της ζωής
γίνεται απαραίτητη για την επιβίωσή μας.
Όμως, η βιοποικιλότητα καταρρέει και το κλίμα αλλάζει.
Ο Γιόχαν Ρόκστρεμ επικεντρώθηκε σε αυτό που κρατά τον πλανήτη μας σταθερό.
Είμαστε η πρώτη γενιά, χάρη στην επιστήμη,
που έχουμε γνώση ότι ίσως υπονομεύουμε
τη σταθερότητα και την ικανότητα του πλανήτη Γη
να στηρίζει την ανθρώπινη ανάπτυξη.
Είναι από πυρήνες πάγου,
και το θεωρώ το πιο σημαντικό γράφημα αυτήν τη στιγμή.
Το γράφημα είναι μια αποκάλυψη.
Δείχνει την παγκόσμια μεταβλητότητα θερμοκρασίας
τα τελευταία 100.000 χρόνια
από την πρώτη εμφάνιση των σύγχρονων ανθρώπων.
Η θερμοκρασία μεταβλήθηκε συν-πλην 10 βαθμούς Κελσίου σε μια δεκαετία.
Περάσαμε, με απλά λόγια, δύσκολα.
Το σημαντικό είναι πως η θερμοκρασία σταθεροποιήθηκε
μόλις πριν από 10.000 χρόνια.
ΕΠΟΧΗ (ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΕΤΗ ΠΡΙΝ ΤΟ ΠΑΡΟΝ)
Βλέπετε από το γράφημα ότι είναι μια εκπληκτικά,
για να μην πω απίστευτα σταθερή, μεσοπαγετώδης περίοδος.
Οι γεωλόγοι έδωσαν σ' αυτήν την περίοδο σταθερότητας ένα ξεχωριστό όνομα.
Αποκαλείται Ολόκαινο.
Το Ολόκαινο είναι εκπληκτικό.
Είναι μια ζεστή περίοδος όπου η παγκόσμια μέση θερμοκρασία
κυμαίνεται σε συν-πλην έναν βαθμό Κελσίου
καθόλη τη διάρκειά της.
Συν-πλην ένας.
…είναι συν-πλην ένας βαθμός Κελσίου.
Αυτό θεμελίωσε τον σύγχρονο κόσμο όπως τον ξέρουμε.
Οι σταθερές θερμοκρασίες του Ολόκαινου μας έδωσαν έναν σταθερό πλανήτη.
Η στάθμη της θάλασσας σταθεροποιήθηκε.
Για πρώτη φορά,
είχαμε προβλέψιμες εποχές και αξιόπιστο καιρό.
Αυτή η σταθερότητα ήταν θεμελιώδης.
Για πρώτη φορά, ο πολιτισμός ήταν κάτι το εφικτό,
και η ανθρωπότητα δεν έχασε χρόνο να το εκμεταλλευτεί.
Καλλιεργήσαμε ρύζι, σιτάρι,
τεφ, αραβόσιτο, σόργο
σε διαφορετικές ηπείρους, σχεδόν ταυτόχρονα.
Ξεκίνησε το ταξίδι του πολιτισμού, όπως το ξέρουμε.
Αυτή είναι η μεσοπαγετώδης περίοδος που μας επέτρεψε
να αναπτύξουμε σύγχρονους πολιτισμούς.
Το Ολόκαινο είναι η μόνη κατάσταση του πλανήτη που είμαστε βέβαιοι
ότι μπορεί να στηρίξει τον σύγχρονο κόσμο.
Από τις απαρχές του πολιτισμού,
στηριζόμαστε σ' αυτήν τη σταθερή κατάσταση του πλανήτη.
Ένας πλανήτης με δύο μόνιμα παγοκαλύμματα,
με ποτάμια που ρέουν,
με ένα πέπλο από δάση,
με αξιόπιστο καιρό
και με αφθονία ζωής.
Κατά το Ολόκαινο,
αυτός ο σταθερός πλανήτης μάς παρείχε τροφή,
πόσιμο νερό και καθαρό αέρα.
Αλλά μόλις βγήκαμε από το Ολόκαινο.
Η ραγδαία αύξηση της ανθρώπινης πίεσης στη Γη
έφτασε στο σημείο
να δημιουργήσουμε τη δική μας γεωλογική εποχή.
Οι επιστήμονες δήλωσαν πρόσφατα ότι το Ολόκαινο παρήλθε
κι έχουμε εισέλθει στο Ανθρωπόκαινο,
την εποχή των ανθρώπων.
Διότι, εμείς είμαστε, πια, η κινητήριος δύναμη της αλλαγής
στον πλανήτη Γη.
Μετατρέψαμε το ήμισυ του παγκόσμιου κατοικήσιμου εδάφους
για αγροτική καλλιέργεια κι εκτροφή ζώων.
Μεταφέρουμε παραπάνω ιζήματα και πετρώματα από τις φυσικές διαδικασίες της Γης.
Πάνω από το ήμισυ των ωκεανών αλιεύεται.
Εννέα στους δέκα αναπνέουμε βλαβερό αέρα.
Και σε μία μόνο ζωή,
έχουμε θερμάνει τη Γη παραπάνω από έναν βαθμό.
Θα έλεγα ότι το πιο επιτακτικό μήνυμα προς την ανθρωπότητα
είναι το εξής:
Σε μόλις 50 χρόνια,
καταφέραμε να βγάλουμε τους εαυτούς μας
έξω από μια κατάσταση
όπου βρισκόμασταν τα τελευταία 10.000 χρόνια.
Άραγε, διακινδυνεύουμε να αποσταθεροποιήσουμε τον πλανήτη;
Είναι μια άκρως περίπλοκη κατάσταση.
Για πρώτη φορά, πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά
τον κίνδυνο τυχόν αποσταθεροποίησης του πλανήτη.
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ POTSDAM ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΛΙΜΑ
Η φιλοδοξία του Γιόχαν ήταν να δει την ευρύτερη εικόνα,
να αντλήσει γνώσεις από ένα παγκόσμιο δίκτυο,
για να μάθει τι κρατά σταθερό ολόκληρο τον πλανήτη.
Ποια συστήματα καθορίζουν την κατάσταση του πλανήτη;
Κι αν είναι πέντε ή αν ήταν 30,
δεν ξέραμε πότε ξεκινήσαμε.
Απλά κάναμε μια αόριστη ερώτηση.
"Αναγνωρίζουμε τα συστήματα που ρυθμίζουν την κατάσταση του πλανήτη;"
Αυτά διατήρησαν τον πλανήτη
στη σταθερή κατάστασή του κατά τη διάρκεια του Ολόκαινου.
Καθώς αυξάνουμε την πίεση στη Γη, υπάρχει κίνδυνος ότι αυτά τα συστήματα
θα αρχίσουν να υποχωρούν
και θα ξεπεράσουμε τα όρια της Γης,
προκαλώντας την κατάρρευση της σταθερότητας που βασιζόμαστε.
Ήμουν πεπεισμένος ότι θέλαμε να…
ερευνήσουμε το θέμα καθορισμού των πλανητικών ορίων.
Άραγε, μπορούμε να διακρίνουμε ένα ποσοτικό σημείο,
πέρα από το οποίο να ρισκάρουμε την πρόκληση μη γραμμικών αλλαγών,
και αυτό να καταστεί το όριο;
Αν οι επιστήμονες καθορίσουν τα όρια του πλανήτη μας,
θα μπορούσαν να μας παρέχουν και το πλάνο
μιας καθοδήγησης έξω από την τρέχουσα κρίση,
για να μας δείξουν πώς να αποφύγουμε την κατάρρευση
και πώς να διασφαλίσουμε το δικό μας ευοίωνο μέλλον στον πλανήτη;
Το πρώτο και πιο προφανές όριο είναι γνωστό σε όλους μας.
Με την παγκόσμια θερμοκρασία αυξημένη
σε σχέση με τις απαρχές του πολιτισμού,
ελλοχεύει ο κίνδυνος να έχουμε ήδη περάσει
το όριο στο κλίμα της Γης.
Ίσως η πιο ανησυχητική απόδειξη αυτού
είναι η αλλαγή στους πάγους του πλανήτη.
Ως Σουηδός, ο Γιόχαν έχει μεγαλύτερη ευαισθησία στο ζήτημα.
Ως παιδί στη Σουηδία, όπως όλα στη χώρα,
μάθαμε ότι η νότια κορυφή του όρους Κεμπνεκάισε
είναι το ψηλότερο σημείο.
Και είναι κάτι εδραιωμένο στην ταυτότητα του Σουηδού πολίτη.
Οπότε… καταλαβαίνετε,
με θλίψη
συνειδητοποιείς ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει πια.
Η νότια κορυφή του Κεμπνεκάισε έχασε πρόσφατα τη θέση της
ως το ψηλότερο σημείο στη Σουηδία.
Ο παγετώνας που σχημάτιζε την κορυφή
συρρικνώνεται περίπου μισό μέτρο ετησίως
τα τελευταία 50 χρόνια.
Αυτό που βλέπουμε στο Κεμπνεκάισε
δεν μπορεί από μόνο του να αποσταθεροποιήσει τον πλανήτη.
Αλλά τα δύο μόνιμα παγοκαλύμματα
στην Αρκτική και την Ανταρκτική
αποτελούν τη βασική προϋπόθεση ώστε να μείνει ο πλανήτης στην κατάσταση
που μας επέτρεψε την ανάπτυξη πολιτισμών του σήμερα.
Γι' αυτό, είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό
να βλέπουμε παγετώνες να λιώνουν,
ανεξαρτήτως αν είναι κάποιος μικρός στο Κεμπνεκάισε
ή αν μιλάμε για τη Γροιλανδία,
διότι συμβάλλουν όλοι συνολικά
σ' αυτήν τη φανταστική ικανότητα ψύξης του πλανήτη.
Αυτή η ψυκτική δράση υπήρξε καίρια στο να διατηρεί
σταθερή τη θερμοκρασία τη Γης κατά το Ολόκαινο.
Ο πάγος του πλανήτη αντανακλούσε την ακριβή ποσότητα ηλιακής ενέργειας
πίσω στο διάστημα.
Μια μόνιμη λευκή επιφάνεια, όπως αυτή εδώ,
αντανακλά ένα 90%, 95% της θερμότητας που έρχεται από τον ήλιο.
Όταν αρχίσουν να λιώνουν αυτά τα στρώματα πάγου,
πέραν του ότι συρρικνώνονται
και τα άκρα τους γίνονται σκοτεινά κι απορροφούν θερμότητα,
το γεγονός και μόνο ότι η επιφάνειά τους γίνεται υγρή,
αλλάζει το χρώμα τόσο πολύ που φτάνει ένα σημείο
όπου τα στρώματα πάγου αναιρούν την αυτοψυκτική λειτουργία τους
και γίνονται αυτοθερμαινόμενα.
Αυτό είναι το πιο δραματικό σημείο καμπής
στο σύστημα της Γης.
Ένα σημείο καμπής υποδηλώνει
πως μια αλλαγή καθίσταται μη αναστρέψιμη.
Είναι όπως ένα σταματημένο τρένο σε πλαγιά
που αρχίζει να κινείται.
Χαλούν τα φρένα του,
οπότε αυτό επιταχύνει,
όλο και πιο γρήγορα, ώσπου χάνουμε τον έλεγχο.
Ήδη χάλασαν τα φρένα
που εμπόδιζαν το λιώσιμο στο παγοκάλυμμα της Γροιλανδίας.
Όταν πρωτοήρθα εδώ, στα 20 μου,
έμοιαζε με όνειρο…
ΚΑΘ. ΤΖΕΪΣΟΝ ΜΠΟΞ ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΔΑΝΙΑΣ - ΓΡΟΙΛΑΝΔΙΑΣ
γιατί έβλεπα τοπία που είχα δει μόνο στα βιβλία.
Ο Τζέισον είναι ένας από τους πολλούς επιστήμονες
με ευρήματα και παρατηρήσεις
που είναι θεμελιώδη για την έρευνα του Γιόχαν.
Η χιονόπτωση επί χιλιετίες στη Γροιλανδία συσσωρεύτηκε
και σχημάτισε θόλο πάγου πάχους τριών χλμ.
Γνωρίζουμε ότι ψηλά στην ατμόσφαιρα έχει πολύ κρύο.
Καθώς λιώνει, η επιφάνεια του παγοκαλύμματος
υποχωρεί προς τον θερμότερο αέρα,
επιταχύνοντας το λιώσιμο.
Όσο περισσότερο λιώνει, τόσο ψυχρότερο γίνεται το κλίμα για να το αντιστρέψει.
Αλλά το κλίμα στις μέρες μας είναι ήδη πολύ ζεστό για τη Γροιλανδία.
Βάσει του τρέχοντος κλίματος, η Γροιλανδία έχει ξεπεράσει το όριό της,
χάνοντας 10.000 κυβικά μέτρα πάγου το δευτερόλεπτο.
Αυτός είναι ο μέσος όρος απωλειών.
Το ποσοστό απωλειών θα αυξάνεται
όσο γίνεται θερμότερο το κλίμα.
Άρα, εξαφανίζεται η Γροιλανδία;
Έτσι φαίνεται.
Αν δεν ψυχράνουμε σημαντικά το κλίμα της Γης,
το λιώσιμο στο παγοκάλυμμα της Γροιλανδίας αναπόφευκτα θα συνεχιστεί.
Το δραματικό της υπόθεσης όσον αφορά το σημείο καμπής
είναι πως αν πατήσεις το κουμπί εκκίνησης, δεν μπορεί να σταματήσει.
Παίρνει τον έλεγχο. Είναι αργά. Αδύνατο να πεις
"Τώρα κατάλαβα ότι δεν ήθελα να λιώσω τον πάγο της Γροιλανδίας.
Ας σταματήσω".
Τότε, είναι πολύ αργά.
Περνώντας αυτά τα σημεία καμπής, παίρνουμε έναν δρόμο χωρίς επιστροφή,
όπου ουσιαστικά υποχρεώνουμε τον πλανήτη
σε μια μη αναστρέψιμη απομάκρυνση
από μια κατάσταση που, στην περίπτωση αυτή,
στηρίζει εμάς, τους ανθρώπους.
Το λιώσιμο των πάγων στη Γροιλανδία
θα προκαλούσε αύξηση της στάθμης της θάλασσας επτά μέτρων.
Φανταστείτε έναν κόσμο όπου η στάθμη της θάλασσας δεν είναι στατική,
αλλά μεταβάλλεται.
Πόλεις, εκατοντάδες παράκτιες πόλεις,
θα απειλούνται από την άνοδο της θάλασσας.
Αυτή η σταθερότητα στη θάλασσα ήταν η βάση
για την εξέλιξη του πολιτισμού.
Είμαστε αντιμέτωποι με ένα μέλλον όπως στο Mad Max.
Όμως, η Γροιλανδία είναι μόλις ένα από τα πολικά παγοκαλύμματα,
και είναι νάνος μπροστά στο νότιο διδυμάκι της.
Λίγα χρόνια πριν,
υπήρχε η πεποίθηση ότι η Ανταρκτική ήταν…
το ανθεκτικό σύστημα.
Το στρώμα πάγου που δεν επηρεαζόταν πολύ από την κλιματική αλλαγή.
Σήμερα, αυτό έχει αλλάξει πλήρως.
Παρατηρούμε επιταχυνόμενη απώλεια μάζας
και πάγου στον ωκεανό στην Ανταρκτική.
Η δυτική Ανταρκτική θα ανέβαζε τη στάθμη πάνω από πέντε μέτρα
ΚΑΘ. ΡΙΚΑΡΝΤΑ ΟΥΙΝΚΛΜΑΝ
αν έλιωνε τελείως.
Ενώ η ανατολική Ανταρκτική, το δεκαπλάσιο από αυτό.
Δηλαδή, πάνω από 50 μέτρα πιθανή αύξηση της στάθμης.
Η Ρικάρντα είναι συνάδελφος του Γιόχαν
και μελετά πώς αλληλεπιδρούν τα σημεία καμπής.
Πρέπει να τονίσουμε ιδιαίτερα ότι τα πάντα
στο σύστημα της Γης είναι αλληλένδετα.
Αν ένα μέρος του συστήματος του κλίματος
περάσει το σημείο καμπής του,
τότε θα είναι πιο πιθανό
για άλλα μέρη του συστήματος να περάσουν το κρίσιμο όριό τους.
Μπορούμε να το παρομοιάσουμε με ντόμινο.
Ρίχνοντας ένα,
προκαλείται μια αλυσιδωτή αντίδραση.
Είναι ξεκάθαρο πως η υπερθέρμανση του πλανήτη
αυξάνει τον κίνδυνο
να περάσουμε σημεία καμπής στο σύστημα της Γης.
Όταν περνάμε σημεία καμπής, προκαλούμε μη αναστρέψιμες αλλαγές.
Δηλαδή, ο πλανήτης, από καλύτερός μας φίλος,
που μειώνει και καταπραΰνει το άγχος,
απορροφά διοξείδιο του άνθρακα,
δέχεται θερμότητα κι απορροφά συγκρούσεις,
θα φτάσει στο σημείο όπου θα ενισχύσει τη θερμότητά του
και θα γίνει ο εχθρός.
Το κλίμα, φυσικά, θερμαίνεται από αέρια του θερμοκηπίου,
οπότε μέσω των εκπομπών αυτών των αερίων
ίσως βρούμε ένα παγκόσμιο σημείο καμπής.
Πολύ πριν από την εμφάνιση των ανθρώπων,
η μέση θερμοκρασία της Γης παρακολουθούσε στενά τη συγκέντρωση
διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα.
Κατά το Ολόκαινο,
αυτή η συγκέντρωση παρέμεινε σχετικά σταθερή.
ΕΠΟΧΗ (ΕΤΗ)
Όμως, αυτό άλλαξε με τη Βιομηχανική Επανάσταση.
Το 1988 υπερβήκαμε τα 350 ppm, μέρη βάρους ανά εκατομμύριο,
του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα της Γης.
Αυτή ήταν η στιγμή που περάσαμε το όριο.
Από τότε, υπάρχει κίνδυνος να προκαλέσουμε αλλαγές
που θα οδηγούσαν σε αχαλίνωτη υπερθέρμανση.
Αν υπερβούμε τα 350 ppm στη συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα,
μπαίνουμε στην επικίνδυνη ζώνη.
Άρα, τα 350 ppm είναι το πρώτο από τα όρια του Γιόχαν,
και το έχουμε υπερβεί κατά πολύ.
Αυτήν τη στιγμή, τα επίπεδα συγκέντρωσης διοξειδίου του άνθρακα
στην ατμόσφαιρα είναι περίπου 415 ppm.
Ήδη βλέπουμε τις επιπτώσεις
ευρισκόμενοι μέσα στην επικίνδυνη ζώνη των κλιματικών ορίων
με την αύξηση συχνότητας της ξηρασίας,
με καύσωνες και πλημμύρες,
με επιταχυνόμενο λιώσιμο των πάγων,
γρήγορη απόψυξη του μόνιμα παγωμένου υπεδάφους και συχνές δασικές πυρκαγιές.
Μπροστά βρίσκεται ένα δεύτερο κατώφλι.
Πλησιάζουμε με γρήγορο ρυθμό στα 450 ppm διοξειδίου του άνθρακα.
Η επικίνδυνη ζώνη του πλανήτη
ορίζεται από το εύρος αβεβαιότητας μέτρησης στην επιστήμη.
Σήμερα, εκτιμούμε πως το εύρος αβεβαιότητας μέτρησης
είναι από τα 350 ppm,
που είναι το όριο
μεταξύ ασφαλούς ζώνης κι εισόδου στην επικίνδυνη,
μέχρι τα 450 ppm,
όπου αφήνουμε την επικίνδυνη και μπαίνουμε στην υψηλού κινδύνου.
Αν μπούμε στη ζώνη υψηλού κινδύνου,
τα μη αναστρέψιμα σημεία καμπής γίνονται πιο πιθανά, αν όχι αναπόφευκτα,
κι αυτή είναι μια συντηρητική εκτίμηση,
δεδομένου ότι ενδείξεις σημείων καμπής υπάρχουν παντού γύρω μας.
Με απλά λόγια, το πλανητικό όριο του κλίματος
ισούται με θερμότητα 1,5 βαθμών Κελσίου.
Αυτό είναι τρανταχτή απόδειξη
ότι θα ρισκάρουμε εξαιρετικά, εάν επιτρέψουμε
την υπέρβαση του 1,5 ορίου.
Είμαστε ήδη στο 1,1 και κινούμαστε γρήγορα προς το 1,5.
Η μόνη ευκαιρία μας να παραμείνουμε εντός πλανητικού ορίου του κλίματος
είναι να…
δομηθεί μια οικονομία χωρίς ορυκτά καύσιμα στα επόμενα 30 χρόνια.
Αν και ο στόχος στην παγκόσμια θερμοκρασία έγινε το κυρίως θέμα διεθνώς,
ο Γιόχαν ήξερε ότι είναι απλώς ένα μέρος της συνολικής κατάστασης,
καθώς η σταθερότητα του πλανήτη μας δεν εξαρτάται μόνο από το κλίμα του.
Η επίσπευση περαιτέρω έρευνας και στοιχείων
κατέδειξε ότι υπάρχουν τέσσερα όρια στη βιόσφαιρα.
Όρια εντός της έμβιας Γης.
Αυτά περιλαμβάνουν τη διαμόρφωση του εδάφους.
Τι συνθέτει τα μεγαοικοσυστήματα της Γης;
Τα τρία τροπικά δάση,
το εύκρατο δάσος,
η τάιγκα,
τα χορτολιβαδικά εδάφη,
οι υγρότοποι.
Δεύτερο, η βιοποικιλότητα.
Όλα τα είδη στο νερό και τη στεριά.
Τρίτο, το κυκλοφορικό σύστημα, ο υδρολογικός κύκλος.
ΓΛΥΚΟ ΝΕΡΟ
Τέλος, η τροφοδοσία θρεπτικών συστατικών,
που είναι θεμελιώδης για τη λειτουργία της βιόσφαιρας
και τους κύκλους αζώτου και φωσφόρου.
Το πρώτο από τα όρια της βιόσφαιρας, η σύνθεση του φυσικού περιβάλλοντος,
αφορά τον τρόπο που το μεταμορφώνουμε.
Πλησιάζουμε γοργά σε ένα μεγάλο σημείο καμπής
σε ένα από τα μεγαλύτερα τμήματα άγριας φύσης που απέμειναν.
Τον Αμαζόνιο.
Ο Κάρλος Νόμπρε μελετά
τη σπουδαιότητα του τροπικού δάσους στη σταθερότητα του πλανήτη για δεκαετίες.
Πρώτος αυτός έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου.
ΚΑΘ. ΚΑΡΛΟΣ ΝΟΜΠΡΕ ΙΝΣΤ. ΑΝΩΤ. ΣΠΟΥΔΩΝ, ΣΑΟ ΠΑΟΛΟ
Ο Αμαζόνιος ήταν παρθένος το 1971-72.
Είδα το δάσος
και τα ποτάμια.
Κολυμπούσα στον Ρίο Νέγκρο με τα πιράνχας
και ποτέ δεν μου συνέβη τίποτα.
Από τότε, μεγάλα τμήματα του Αμαζονίου αποψιλώθηκαν
για κτηνοτροφία και καλλιέργεια σόγιας.
Ο Κάρλος ανακάλυψε ότι αυτό μας φέρνει πιο κοντά
στο να προκαλέσουμε μη αναστρέψιμες αλλαγές σε ό,τι έχει απομείνει.
Το 1998 ξεκινήσαμε το μεγαλύτερο επιστημονικό πείραμα
που έχει γίνει σε τροπικό δάσος.
Χτίστηκαν πολλοί πύργοι παρατήρησης
για να μελετηθεί πώς δημιουργεί το δικό του κλίμα.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι μεγάλα τμήματα του τροπικού δάσους ξεραίνονται.
Στον Αμαζόνιο, η περίοδος ξηρασίας διαρκεί έως τρεις μήνες.
Αλλά με την υπερθέρμανση του πλανήτη
και την αποψίλωση του δάσους λόγω ανθρώπινων δραστηριοτήτων,
κτηνοτροφία και καλλιέργεια σόγιας,
η περίοδος ξηρασίας αυξήθηκε έξι μέρες
κάθε δεκαετία από το '80.
Καθώς το δάσος αραιώνεται και κατακερματίζεται,
η ικανότητά του να ανακυκλώνει νερό
και να παράγει βροχή κατά την περίοδο ξηρασίας μειώνεται.
Αν η περίοδος ξηρασίας ξεπεράσει τους τέσσερις μήνες,
τα δέντρα της ζούγκλας ξεραίνονται και τα αντικαθιστά η σαβάνα.
Μια διαδικασία που λέγεται σαβανοποίηση.
Υπάρχουν ενδείξεις ότι μέρη του Αμαζονίου ήδη αλλάζουν μορφή.
Αν η αποψίλωση του δάσους φτάσει στο 20% με 25%,
και με την αυξανόμενη υπερθέρμανση του πλανήτη,
πιθανότατα θα βιώσουμε μια μη αναστρέψιμη διαδικασία σαβανοποίησης
που μπορεί να επενεργήσει 50% με 60% σε όλο το δάσος του Αμαζονίου.
Έχουμε ήδη απωλέσει περίπου το 20% του τροπικού δάσους του Αμαζονίου.
Είμαστε στα πρόθυρα να κάνουμε τον Αμαζόνιο
από πλανητικό φίλο σε πλανητικό εχθρό.
Όσο η ζούγκλα μετατρέπεται σε σαβάνα, πολλά δέντρα ξεραίνονται
κι απελευθερώνεται άνθρακας στην ατμόσφαιρα.
Ο Κάρλος υπολόγισε ότι ο Αμαζόνιος θα απελευθερώσει
200 δισεκατομμύρια τόνους τα επόμενα 30 χρόνια.
Αυτό ισοδυναμεί με όλο τον άνθρακα που εκπέμφθηκε παγκοσμίως
τα τελευταία πέντε χρόνια.
Είμαστε πολύ κοντά στο σημείο καμπής.
Ενδιαφερόμαστε για την καταπολέμηση της κλιματικής κρίσης;
Ενδιαφερόμαστε για τη διατήρηση του άνθρακα στο δάσος,
ή λέμε "Δεν με νοιάζει";
Υπάρχει μεγάλος λόγος ανησυχίας επί του παρόντος.
Επεκτείνουμε τη γεωργική γη σε φυσικά οικοσυστήματα
κι αποψιλώνουμε το τροπικό δάσος με ρυθμό που βάζει όλο το σύστημα σε κίνδυνο.
Και δεν είναι μόνο τα τροπικά δάση.
Δέντρα κάθε είδους είναι πολύτιμα για τη σταθερότητα του πλανήτη.
Σε τέτοιο βαθμό, ώστε μια απώλεια 25% της παγκόσμιας δασικής κάλυψης
ριψοκινδυνεύει την πρόκληση καταστροφικών σημείων καμπής.
Μόνο που έχουμε ήδη αποψιλώσει το 40%.
Είμαστε για τα καλά μέσα στην επικίνδυνη ζώνη αυτού του ορίου.
Μια δεύτερη συνέπεια της αποψίλωσης είναι η απώλεια της βιοποικιλότητας…
της φύσης.
Η βιοποικιλότητα αποτελεί το δεύτερο όριο της βιόσφαιρας,
διότι ενισχύει τη δική μας ικανότητα να ευημερούμε στη Γη.
Αλλά δεν της φερόμαστε σωστά.
Η φύση υποβαθμίζεται σε ρυθμό και κλίμακα
ΔΡ ΑΝΝ ΛΑΡΙΓΚΟΝΤΕΡΙ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ - ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ
πρωτοφανή στην ανθρώπινη ιστορία.
Η Ανν Λαριγκοντερί είναι μια οικολόγος
που προβληματίζεται από την πληθώρα αποδείξεων.
Παντού στον κόσμο,
η φύση βρίσκεται σε παρακμή.
Ένα εκατομμύριο είδη φυτών και ζώων
από τα συνολικά εκτιμώμενα
οκτώ εκατομμύρια απειλούνται με εξαφάνιση.
Αν συνεχιστεί αυτή η αρνητική τάση,
ίσως βαδίζουμε προς μια έκτη μαζική εξαφάνιση.
Σε μόλις 50 χρόνια,
η ανθρωπότητα εξόντωσε το 68% του παγκόσμιου πληθυσμού άγριας ζωής.
Είναι ξεκάθαρο ότι είμαστε εν μέσω κρίσης στη βιοποικιλότητα.
Χάνοντας όλο αυτόν τον ιστό της ζωής,
όλη αυτήν τη βιοποικιλότητα, απειλείται η δική μας ζωή στη Γη.
Με τις τωρινές αρνητικές τάσεις στη βιοποικιλότητα,
δεν θα μπορέσουμε να θρέψουμε τον πλανήτη,
κάτι που προϋποθέτει ομαλή λειτουργία της φύσης.
Για τον Γιόχαν, ένα περιστατικό στην πατρίδα του
ήταν αυτό που τον επηρέασε πολύ.
Διάβασα ένα άρθρο για Βρετανούς επιστήμονες που έρχονταν στη Σουηδία
κι έκλεβαν βασίλισσες μελισσών Bombus subterraneus.
Έγραφε πως έρχονταν κρυφά τη νύχτα
και άρπαζαν εκατοντάδες τέτοιες βασίλισσες
γυρνώντας τες πίσω στο Ηνωμένο Βασίλειο, για να διασωθεί ό,τι είχαν καταστρέψει.
Στην Ευρώπη, οι μέλισσες Bombus subterraneus,
είναι βασικοί επικονιαστές των καλλιεργούμενων φυτών.
Αλλά μέχρι τη δεκαετία του '90 είχαν θεωρηθεί εξαφανισμένο είδος στο ΗΒ.
Βλέπουμε, λοιπόν,
μια χώρα που αναγκάζεται να πάει σε άλλη χώρα
και να κλέψει τους επικονιαστές της, για να έχει ένα λειτουργικό οικοσύστημα.
Τότε, για μένα προσωπικά,
ήταν μια στιγμή συνειδητοποίησης ότι…
αυτό είναι σοβαρό.
Το 70% των καλλιεργούμενων ειδών διεθνώς
βασίζονται ως ένα βαθμό στην επικονίαση από τα έντομα.
Αλλά η διεύρυνση της εντατικής μονοκαλλιέργειας έχει οδηγήσει
σε δραστική μείωση των εντόμων.
Η ειρωνεία είναι ότι η παγκόσμια παραγωγή τροφίμων,
στην ουσία,
εξαφανίζει το κύριο πράγμα από το οποίο εξαρτάται.
Δεν ήταν μόνο η απόδειξη ενός εκ των βασικών στοιχείων
στην έρευνα βιοποικιλότητας, η οποία δεν είναι απλώς κάτι
που πρέπει να προστατέψουμε εξαιτίας της ομορφιάς της
ή κάποιας ηθικής ευθύνης
ενός είδους, του ανθρώπου, προς άλλα, όπως η χλωρίδα κι η πανίδα.
Όχι. Είναι η εργαλειοθήκη για τη λειτουργία της κοινωνίας μας.
Είναι βασικό κομμάτι του παζλ
στην παραγωγή τροφίμων, στον καθαρό αέρα και νερό,
στη δέσμευση άνθρακα, στην ανακύκλωση θρεπτικών συστατικών… στην όλη λειτουργία.
Οι επιστήμονες προσπάθησαν να υπολογίσουν τα οφέλη
που παρέχουν τα έντομα ενώ εργάζονται
καθημερινά σε μεγάλες ομάδες,
με το κάθε είδος να προσφέρει μια διαφορετική υπηρεσία.
Αλλά η αξία τους κρίνεται ανυπολόγιστη μέχρι, ξαφνικά…
να εξαφανιστούν.
Ένας πλανήτης χωρίς έντομα δεν είναι λειτουργικός.
Και, φυσικά, η παρακμή δεν περιορίζεται μόνο στα έντομα.
Η άγρια ζωή έχει παραμεριστεί εξαιτίας της διεύρυνσης της γεωργίας
σε όλο το κατοικήσιμο έδαφος της Γης.
Σήμερα, από όλα τα είδη πτηνών
μόνο το 30% είναι άγρια.
Και από όλα τα θηλαστικά του πλανήτη
τα άγρια είδη συνιστούν μόνο το 4% σε βάρος.
Πού είναι το όριο της βιοποικιλότητας, λοιπόν;
Πόσα ακόμα από τον φυσικό κόσμο
αντέχουμε να χάσουμε πριν καταρρεύσει η κοινωνία μας;
Υπάρχουν πολλά σημεία καμπής
στον φυσικό κόσμο,
και είναι δύσκολο να διακριθεί ξεκάθαρα
το πλανητικό όριο αναφορικά με τη βιοποικιλότητα,
γιατί η ζωή είναι πολύ περίπλοκη.
Το όριο για την απώλεια της φύσης είναι δύσκολο να προσδιοριστεί
λόγω της πολυπλοκότητάς της.
Αλλά ένα είναι σίγουρο.
Έχουμε ήδη ξεπεράσει αυτό το όριο.
Βρισκόμαστε σε μεγάλο έλλειμμα.
Είμαστε σε τέτοιο επικίνδυνο σημείο
όσον αφορά την απώλεια των ειδών στη Γη και την καταστροφή των οικοσυστημάτων
που πρέπει να σταματήσουμε την απώλεια βιοποικιλότητας
όσο πιο γρήγορα μπορούμε.
Τώρα είναι η ώρα να θέσουμε έναν στόχο
για το 2021, 2022,
δηλαδή, στις αρχές της δεκαετίας,
στοχεύοντας σε μηδενική απώλεια της φύσης.
Το αντίστοιχο των 1,5 βαθμών Κελσίου μέγιστης επιτρεπόμενης υπερθέρμανσης
θα ήταν η μηδενική απώλεια της φύσης εφεξής.
Το τρίτο όριο της βιόσφαιρας αφορά το κυκλοφορικό σύστημα του πλανήτη,
διότι το γλυκό νερό είναι ακόμα ένα βασικό στοιχείο
στο οποίο στηρίζεται η κοινωνία.
Γνωρίζατε ότι εσείς κι εγώ χρειαζόμαστε
περίπου 3.000 λίτρα γλυκού νερού
το άτομο κάθε μέρα για να μείνουμε ζωντανοί;
Λέτε "Θεέ μου, 3.000 λίτρα; Τρεις τόνους νερό; Πώς γίνεται αυτό;"
Ναι, μας αρκούν 50 λίτρα νερό, πόσιμο και για την υγιεινή μας.
Εμείς, στον πλούσιο κόσμο, χρησιμοποιούμε επιπλέον 100
για πλύσιμο, οικιακές ανάγκες,
ενώ η βιομηχανία χρειάζεται άλλα 150. Σύνολο 300 λίτρα.
Τα υπόλοιπα 2.500 λίτρα, όμως, είναι για την τροφή.
Τόσο γλυκό νερό απαιτείται για να παραχθεί ό,τι έχουμε στο τραπέζι μας
όταν καταναλώνουμε την τροφή μας.
Το γλυκό νερό έχει ιδιαίτερη σημασία για τον Γιόχαν.
Ήταν το αντικείμενο της διατριβής του
και πολλών ετών έρευνας στις ημιάνυδρες περιοχές της Αφρικής.
Αφιέρωνα ώρες, από την ανατολή μέχρι το ηλιοβασίλεμα,
τριγυρνώντας, και ιδρώνοντας ολόκληρος,
για να συλλέγω δεδομένα,
να σκάβω εδαφικούς ορίζοντες,
να παίρνω δείγματα, να μετράω την υγρασία στο έδαφος,
αλλά και δεδομένα ταχύτητας ανέμου και βροχόπτωσης.
Έχω μετρήσει άπειρες επιφάνειες φύλλων. Δεν φαντάζεστε,
πόση προσοχή χρειάζεται ένας επιστήμονας για να μετρήσει σε τετραγωνικά χιλιοστά
το μέγεθος όλων των φύλλων ενός φυτού.
Χρειαζόταν τις λεπτομέρειες για να απαντήσει ένα μεγαλύτερο ερώτημα.
Πόσο νερό απαιτείται για να τραφεί ο κόσμος;
Η αρχική μου απάντηση, κατά το μεταπτυχιακό μου, ήταν
"Ναι. Φαίνεται ότι υπάρχει αρκετό νερό".
Όμως, το νόμισμα έχει δυο όψεις.
Υπάρχει κάποιο παγκόσμιο όριο στη χρήση γλυκού νερού
που αν ξεπεραστεί θα καταρρεύσει το σύστημα;
Ελέγξαμε κάθε λεκάνη απορροής των ποταμών,
κι έπειτα
προσδιορίσαμε την ελάχιστη ποσότητα
απορροής της κάθε λεκάνης
που απαιτείται για να διατηρηθεί η υγρασία στο σύστημα,
ώστε να υπάρχουν οικοσυστήματα που ευημερούν,
καλή παροχή νερού και λειτουργικές λεκάνες απορροής ποταμών.
Ο όγκος του νερού που αποστραγγίζεται από κάθε ποτάμι
φανερώνει τον λόγο που πολλά από αυτά κινδυνεύουν να στερέψουν.
Παγκοσμίως, είμαστε ακόμα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας,
στην ασφαλή ζώνη για το γλυκό νερό,
αλλά οδεύουμε γρήγορα προς την επικίνδυνη.
Το τελευταίο όριο της βιόσφαιρας
περιλαμβάνει τη ροή θρεπτικών συστατικών, του αζώτου και του φωσφόρου.
Είναι τα βασικά συστατικά όλων των έμβιων όντων,
τα κύρια υλικά στα λιπάσματα.
Ο Γιόχαν έχει δει από πρώτο χέρι τις συνέπειες στην αύξηση της χρήσης τους.
Ως παιδί, περνούσε τα καλοκαίρια του σε ένα νησί στη Βαλτική Θάλασσα.
Λατρεύαμε το ψάρεμα.
Συνήθως, ψάρευα με τον κολλητό μου φίλο, τον Άντερς,
και τον μικρό μου αδερφό, τον Νίκλας.
Συχνά, ήμασταν οι τρεις μας,
κι έλεγα στους γονείς μου
"Θέλετε λίγο ψάρι για δείπνο;"
Κι επιστρέφαμε στο σπίτι με μια ψαριά.
Σε μια από τις περιπέτειες, απομακρυνθήκαμε
καναδυό ναυτικά μίλια στην ανοιχτή θάλασσα,
και μπορέσαμε να ψαρέψουμε μπακαλιάρο με το χέρι.
Τότε, ήμουν ο καλύτερος στο καθάρισμα του ψαριού.
Έτσι, μετά από μία ώρα, σταμάτησα το ψάρεμα
γιατί πιάσαμε τόσους μπακαλιάρους που για να τους πάμε σπίτι
έπρεπε να τους τεμαχίσουμε επί τόπου.
Βέβαια, μας πλημμύρισαν γλάροι,
αφού υπήρχαν τόσα πολλά… ξέρετε,
εντόσθια και…
μέρη ψαριών, που έκοψα
για να χωρέσουν στη βάρκα.
Ως παιδί, αυτό ήταν κάτι το φανταστικό για μένα.
Λίγες δεκαετίες μετά, στο παρόν,
η κατάσταση έχει αλλάξει πλήρως και
κανείς δεν πάει
να ψαρέψει μπακαλιάρους, επειδή
κυριολεκτικά, δεν υπάρχουν.
Εντωμεταξύ, η θάλασσα είναι ίδια,
όπως τη δεκαετία του '70 και του '80,
όταν τη βλέπεις από πάνω.
Αλλά αν την κοιτάξεις από κάτω,
είναι εντελώς διαφορετική.
Όταν ο Γιόχαν ήταν παιδί, η Βαλτική ήταν ένα υγιές περιβάλλον,
όπου κυριαρχούσαν ψάρια-θηρευτές, όπως ο μπακαλιάρος.
Αν και η υπεραλίευση απομάκρυνε πολλά ψάρια,
τα λιπάσματα που ξεπλένονταν από τους γύρω αγρούς
μετέτρεψαν τη Βαλτική σε τόπο καταστροφής.
Τώρα είναι η πιο μολυσμένη θάλασσα.
Όταν περιπτώσεις σαν της Βαλτικής Θάλασσας
συμβούν στον κόσμο,
τότε θα υπάρχει μεγάλος λόγος ανησυχίας,
γιατί θα είναι σημάδι
πως ο ολόκληρος ο πλανήτης
χάνει σταδιακά την ανθεκτικότητά του
και γίνεται όλο και πιο αδύναμος.
Η Έλενα Μπένετ είναι ειδήμων στις επιπτώσεις των λιπασμάτων.
Παίρνουμε άζωτο από τον αέρα και το μετατρέπουμε χημικά
σε μια μορφή που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τα φυτά,
ενώ τον φώσφορο, τον εξάγουμε από το έδαφος.
Τον εξορύσσουμε.
Αναπτύξαμε χημικές οδούς ή τρόπους εξόρυξης φωσφόρου
που ήταν πολύ πιο αποτελεσματικοί.
Ουσιαστικά, διπλασιάστηκε, τριπλασιάστηκε,
ή και τετραπλασιάστηκε
η παραγωγή τροφίμων σε όλο τον κόσμο.
Ανεκτίμητο για τη θρέψη ενός πληθυσμού σε ανάπτυξη.
Αλλά χρησιμοποιήσαμε αρκετά περισσότερα λιπάσματα
από όσα χρειάζονται οι καλλιέργειες.
Οι περίσσιες θρεπτικές ουσίες χύθηκαν σε ποτάμια,
προκαλώντας τους υπερλίπανση,
μια διαδικασία που λέγεται "ευτροφισμός".
Βλέπουμε να αναπτύσσεται μια φυκώδης άνθιση.
Μοιάζει με γαλαζοπράσινη άλγη
στην επιφάνεια της λίμνης.
Συνήθως, έχουν απαίσια μυρωδιά,
γιατί μυρίζουμε τη σήψη αυτών των φυκιών.
Καθώς αποσυντίθεται, χρησιμοποιεί οξυγόνο.
Το μειωμένο οξυγόνο αλλάζει τη χημική σύσταση
του ιζήματος στον πυθμένα της λίμνης,
κάνοντάς το να απελευθερώσει περισσότερο φώσφορο.
Μόλις προκύψει πρόβλημα ευτροφισμού, είναι σαν να λέει η λίμνη
"Ωραία. Θα το κάνουμε χειρότερο",
και δημιουργεί έναν θετικό κύκλο ανάδρασης,
ο οποίος παράγει όλο και περισσότερο φώσφορο,
που απλώνεται στη λίμνη και τη διατηρεί σ' αυτήν την κατάσταση.
Το ίδιο πρόβλημα ευτροφισμού υφίσταται
στους ωκεανούς,
όπου έχουμε τις λεγόμενες νεκρές ζώνες από τις ίδιες θρεπτικές ουσίες.
Και βλέπουμε αυτές τις νεκρές ζώνες πια
σε αρκετές εκατοντάδες μέρη στον κόσμο.
Ο ευτροφισμός στον ωκεανό ίσως ήταν σημαντικός παράγοντας
σε κάποιο από τα πέντε προηγούμενα γεγονότα μαζικής εξαφάνισης.
Ήδη σήμερα,
κάποιες νεκρές ζώνες έχουν διευρυνθεί
καλύπτοντας δεκάδες χιλιάδες τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Η υπερβολική χρήση φωσφόρου και αζώτου
είναι η λιγότερη γνωστή αλλά και πιο σοβαρή επίδραση
πάνω στη βιόσφαιρα.
Βρισκόμαστε ήδη βαθιά εντός της ζώνης κινδύνου.
Ξεπεράσαμε κατά πολύ το όριο στα θρεπτικά συστατικά.
Δεν είναι κάτι που το σκεφτόμαστε συχνά.
Πρέπει να πάρουμε πολύ πιο σοβαρά αυτό το όριο απ' όσο κάνουμε.
Θρεπτικά συστατικά, νερό, τα δάση μας,
βιοποικιλότητα και το κλίμα.
Πέντε μεγάλα δομικά στοιχεία του πλανήτη
που ρυθμίζουν τη σταθερότητα
και στηρίζουν τη δική μας επιβίωση.
Αλλά ο Γιόχαν και οι συνάδελφοί του ήξεραν ότι δεν έβλεπαν τη συνολική εικόνα.
Δεν είχαν ακόμα προβλέψει ένα σχετικά άγνωστο δράμα
που εκτυλισσόταν στους ωκεανούς.
Ο αντίκτυπός του στη σταθερότητα του πλανήτη ίσως υπερβεί όλων των άλλων.
Από τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα,
το ένα τρίτο αυτών καταλήγει στον ωκεανό.
Ο Τέρι Χιουζ έχει στενή συνεργασία
με τον Γιόχαν πολλά χρόνια.
Αυτό άλλαξε τη χημεία των ωκεανών.
Άλλαξε το pH τους
και τους έκανε λιγότερο αλκαλικούς ή περισσότερο όξινους.
Εξού και η ονομασία "οξίνιση των ωκεανών".
Όταν το διοξείδιο του άνθρακα διαλύεται στο νερό,
δημιουργεί ανθρακικό οξύ.
Τα κρύα νερά είναι πιο ευπαθή.
Τις τελευταίες δεκαετίες,
οι ωκεανοί έχουν γίνει 26% πιο όξινοι,
και όσο οι συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα
στην ατμόσφαιρα παραμένουν υψηλές,
τόσο θα συνεχίζεται η οξίνιση των ωκεανών.
Το οξύ αντιδρά με χημικά στο νερό που λέγονται ανθρακικά ιόντα,
μειώνοντας τη συγκέντρωσή τους.
Επηρεάζει ένα ευρύ φάσμα οργανισμών,
ειδικά όσους χρειάζονται ανθρακικό άλας για ανάπτυξη των σκελετών.
Όπως τα μαλάκια, τα στρείδια, τα μύδια.
Η οξίνιση των ωκεανών έχει ανησυχητικό παρελθόν.
Παγκόσμιες αλλαγές στην οξίνιση.
Το pH του ωκεανού μπορεί να προκαλέσει μαζικές εξαφανίσεις.
Το έχουμε δει επανειλημμένα στο γεωλογικό αρχείο.
Έτσι, με το να χειραγωγούμε
το κλίμα του πλανήτη, παίζουμε κυριολεκτικά με τη φωτιά
όσον αφορά στις απρόβλεπτες συνέπειες
της υπέρβασης των πλανητικών ορίων
μπαίνοντας σε άγνωστο έδαφος.
Είμαστε ακόμα στην ασφαλή ζώνη σχετικά με την οξίνιση των ωκεανών,
αλλά οδεύουμε προς την επικίνδυνη
και, ενδεχομένως, προς μια καταστροφική μαζική εξαφάνιση.
Παρά την πολυπλοκότητα της Γης,
ο Γιόχαν και οι συνάδελφοί του ανακάλυψαν πως υπάρχουν εννιά συστήματα
που διατηρούν τον πλανήτη σταθερό.
Αλλά δεν έχουν προσδιορίσει ακόμα τα όρια δύο εξ αυτών.
Το πρώτο είναι μια ποικιλία ρυπαντών κατασκευασμένοι από τον άνθρωπο.
Αποκαλούνται "νεοφανείς ρύποι", και περιλαμβάνουν τα πάντα,
από πυρηνικά απόβλητα, επίμονους οργανικούς ρυπαντές,
συσσώρευση βαρέων μετάλλων,
μέχρι μικροπλαστικά.
Ο άνθρωπος έχει δημιουργήσει 100.000 νέα υλικά,
καθένα από τα οποία μπορεί να αλληλεπιδρά καταστροφικά με το περιβάλλον.
Μέχρι στιγμής, αυτό το όριο δεν έχει ποσοτικοποιηθεί.
Δεν γνωρίζουμε τις μακροπρόθεσμες
ή τις σωρευτικές επιπτώσεις αυτών των ρυπαντικών ουσιών.
Αλλά οι περισσότερες ενδέχεται να προκαλέσουν πλανητικές διαταράξεις,
εφόσον δεν τεθούν υπό έλεγχο.
Υπάρχει ένα είδος ρυπαντή που έχει ήδη παγκόσμια επίπτωση,
σε τέτοιο βαθμό που έχει το δικό του όριο.
Τα αερολύματα είναι σωματίδια στην ατμόσφαιρα.
ΚΑΘ. Β. ΡΑΜΑΝΑΘΑΝ ΠΑΝ. ΤΗΣ ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑ
Δηλαδή, αιωρούμενα σωματίδια ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Το 75% της ρύπανσης από αερολύματα προέρχονται από καύση ορυκτών καυσίμων.
Τα βλέπουμε ως θολό ουρανό,
διότι ανακόπτουν το ηλιακό φως και το διασκορπίζουν σαν καθρέφτης.
Προκαλούν τη λεγόμενη "πλανητική σκίαση".
Ο Βιραμπαντράν αφιέρωσε τη ζωή του
στη μελέτη του αέρα γύρω κι από πάνω μας.
Τα αερολύματα έχουν κι άλλη επίδραση στο κλίμα.
Επειδή ανακόπτουν το ηλιακό φως,
που είναι η μέγιστη πηγή ενέργειας στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του πλανήτη,
προκάλεσαν μερική ψύξη.
Όταν οι κλιματολόγοι λέμε ότι τα αερολύματα
ψύχουν τον πλανήτη και κρύβουν την υπερθέρμανση,
ίσως πείτε "Αυτό είναι καλό".
Όμως, δυστυχώς, δεν είναι.
Εξαιτίας αυτής της απόκρυψης,
δεν βλέπουμε το κτήνος του φαινομένου του θερμοκηπίου σε πλήρη ισχύ.
Το φαινόμενο ψύξης από αερολύματα αποκρύπτει
περίπου το 40% της επίδρασης της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Kαι έχει υψηλό τίμημα.
Η ατμοσφαιρική ρύπανση σκοτώνει κάθε έτος πάνω από επτά εκατομμύρια ανθρώπους
και μειώνει, κατά μέσο όρο, τρία έτη τη διάρκεια ζωής
στον καθένα μας.
Ακόμα δεν έχει εξακριβωθεί επιστημονικά το όριο της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.
Βασιζόμενοι μόνο
στα επτάμισι εκατομμύρια θανάτους
από αυτά τα σωματίδια, θα έλεγα ότι ήδη
έχουμε ξεπεράσει το όριο αναφορικά με τα αερολύματα.
Τέλος, το ένατο όριο είναι το στρώμα του όζοντος.
Έχει τη ξεχωριστή διαφοροποίηση όντας το μόνο όριο
για το οποίο οδεύουμε στη σωστή κατεύθυνση.
Το όζον ανακόπτει τη βλαβερή
υπεριώδη ακτινοβολία, που επιδρά άμεσα
στο DNA μας προκαλώντας θανάσιμες νόσους, όπως ο καρκίνος του δέρματος.
Γι' αυτό, όταν η τρύπα του όζοντος στην Ανταρκτική
ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του '80,
επικράτησε παγκόσμιος πανικός.
Η ανακάλυψη της τρύπας του όζοντος,
αποτέλεσμα χημικών ρυπαντών που απελευθερώθηκαν στην ατμόσφαιρα,
έπεισε τα κράτη για σταδιακή κατάργηση αυτών των χημικών.
Ήταν φανταστικό το πώς οι επιστημονικές προειδοποιήσεις
μεταφράστηκαν σε πολιτική δράση.
Είναι το πρώτο και μοναδικό παράδειγμα
όπου πράγματι μπορέσαμε να διαχειριστούμε όλο τον πλανήτη,
για να επιστρέψουμε σε έναν ασφαλή λειτουργικό χώρο
για ένα πλανητικό όριο που είχαμε μπει σημαντικά στη ζώνη υψηλού κινδύνου.
Και πετύχαμε να γυρίσουμε σε ασφαλή λειτουργικό χώρο.
Όντως, ήταν φανταστικό να το βιώνεις.
Οι επιστήμονες σήμαναν συναγερμό και ο κόσμος έδρασε.
Χάρη στον Γιόχαν και τους συναδέλφους του,
γνωρίζουμε πια πως ο πλανήτης έχει εννιά όρια,
αλλά και τους κινδύνους, αν τα υπερβούμε.
Μαζί με το στρώμα του όζοντος, είμαστε, τουλάχιστον προς το παρόν,
εντός ασφαλούς ζώνης για την οξίνιση των ωκεανών και το γλυκό νερό.
Δεν ξέρουμε πόσο κοντά είμαστε στην επικίνδυνη ζώνη
για την ατμοσφαιρική ρύπανση ή άλλους ρυπαντές,
τους νεοφανείς ρύπους.
Το πιο ανησυχητικό είναι ότι έχουμε ξεπεράσει
τουλάχιστον τέσσερα από τα εννιά όρια.
Κλίμα, απώλεια δασών, θρεπτικά συστατικά και βιοποικιλότητα.
Τώρα υπερβαίνουμε μη αναστρέψιμα σημεία καμπής.
Είμαστε επικίνδυνα κοντά στο να οδηγήσουμε τη Γη σε μια κατάσταση
όπου δεν θα μπορεί να στηρίξει τον πολιτισμό μας.
Ό,τι βλέπουμε σήμερα στον κόσμο,
επαληθεύει το πλαίσιο πλανητικών ορίων.
Έχουμε τόσο ξεκάθαρες αποδείξεις,
διότι όντας στην επικίνδυνη ζώνη για το κλίμα
και στη ζώνη υψηλού κινδύνου στην απώλεια βιοποικιλότητας,
βλέπουμε αυξημένη ξηρασία, επιπτώσεις στο τροπικό δάσος,
δασικές πυρκαγιές στην Αυστραλία και στον Αμαζόνιο,
γρήγορο λιώσιμο πάγων, μαρασμό κοραλλιογενών οικοσυστημάτων.
Για τους επιστήμονες που παρατηρούν αυτές τις πλανητικές αλλαγές,
οι απώλειες είναι κάτι παραπάνω από απλοί αριθμοί.
Ο Τέρι Χιουζ αφιέρωσε τη ζωή του μελετώντας κοραλλιογενείς υφάλους.
Όταν ένα κοράλλι γίνει λευκό, είναι πολύ άρρωστο.
Τα κοράλλια γίνονται λευκά όταν το νερό ζεσταθεί πολύ,
κάτι που συμβαίνει με αυξανόμενη συχνότητα και ένταση,
συνέπεια της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Σε ακραίες θερμότητες, σαν αυτές που βλέπουμε
σε μαζικά περιστατικά λεύκανσης πρόσφατων δεκαετιών,
πεθαίνουν πολύ εύκολα.
Ψήνονται.
Το αποτύπωμα μιας λεύκανσης είναι δέκα φορές μεγαλύτερο
από τον πιο ακραίο κυκλώνα κατηγορίας 5.
Άρα, είναι εκτός ορίων, όσον αφορά το μέγεθος της επίδρασης
και της συχνότητας που συμβαίνει.
Ο Τέρι μελετά τον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο,
το μεγαλύτερο κοραλλιογενές οικοσύστημα.
Τα περιστατικά λεύκανσης συνέβαιναν τοπικά και σπανίως,
αλλά τις τελευταίες δύο δεκαετίες,
οι θαλάσσιοι καύσωνες προκάλεσαν εκτεταμένη λεύκανση.
Τρία από τα πέντε μεγαλύτερα περιστατικά λεύκανσης έγιναν τα τελευταία πέντε έτη.
Μας ανησυχεί το διάστημα που μικραίνει ανάμεσα στα περιστατικά λεύκανσης.
Συνέβησαν ήδη διαδοχικά περιστατικά λεύκανσης
στον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο
επί δύο συνεχόμενα καλοκαίρια, του 2016 και του 2017.
Τα διαστήματα είναι πολύ σημαντικά για να αναρρώσουν τα κοράλλια.
Τα μισά κοράλλια του υφάλου πέθαναν.
Η δουλειά του Τέρι περιλαμβάνει διεξαγωγή εναέριων ερευνών
για την καταγραφή της έκτασης κάθε περιστατικού λεύκανσης.
Κατά τις εναέριες έρευνες,
πετάμε όσο πιο αργά μπορούμε,
όσο πιο χαμηλά μπορούμε, για να διακρίνουμε μεμονωμένα κοράλλια
και να εξακριβώσουμε πόσα είναι λευκά και πόσα όχι.
Λευκά όλα τα κοράλλια.
Ναι, κακό αυτό.
Ο ύφαλος που έχει λευκανθεί διακρίνεται από χιλιόμετρα,
γιατί, κυριολεκτικά, λάμπει.
Είναι γεμάτος λευκά κοράλλια.
Υπάρχει μια ευρεία διαγράμμιση και όλα έχουν λευκανθεί.
Αυτές οι έρευνες έχουν διεξαχθεί πέντε φορές,
και ήμουν επικεφαλής τριών.
Των τελευταίων τριών, του 2016, του 2017 και του 2020.
Είναι μια δουλειά που ήλπιζα να μην κάνω ποτέ,
γιατί πραγματικά είναι ψυχοφθόρο.
Με συγχωρείτε.
Οδεύουμε σε ένα μέλλον,
όπου ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος
θα είναι ένα νεκροταφείο κοραλλιών.
Τα κλιματικά μοντέλα δείχνουν σε εμάς,
τους βιολόγους,
πως οι συνήθεις εκπομπές άνθρακα
θα οδηγήσουν σε διαδοχικά περιστατικά λεύκανσης
κάθε καλοκαίρι μέχρι το τέλος του αιώνα.
Ξεπεράσαμε το σημείο καμπής στη λεύκανση κοραλλιών.
Επιστήμονες και οικολόγοι, όπως εγώ,
μιλάμε εδώ και δεκαετίες για την υπερθέρμανση του πλανήτη,
και είναι εκνευριστικό που δεν έχουμε εισακουστεί.
Θυμώνω.
Δεν καταθλίβομαι. Θυμώνω.
Είναι δικαιολογημένος ο εκνευρισμός,
γιατί η επιστήμη είναι ξεκάθαρη
και γνωστή τα τελευταία 30 χρόνια,
κι ακόμα πάμε προς τη λάθος κατεύθυνση.
Θέλω να νιώσετε πανικό.
Θέλω να νιώσετε τον φόβο που νιώθω κάθε μέρα,
και μετά θέλω να δράσετε.
Θέλω να δράσετε ανάλογα, όπως σε μια κρίση.
Θέλω να δράσετε σαν να πήρε φωτιά το σπίτι σας,
γιατί πήρε.
Οι πυρκαγιές στην Αυστραλία μαίνονται για μήνες, κατακαίγοντας τη δυτική ακτή…
Το 2012 η Αυστραλία υπέμεινε ένα καλοκαίρι κόλαση.
Η μόνη διέξοδος τώρα
είναι μέσω ενός επικίνδυνου δρόμου με πεσμένα δέντρα και φλόγες.
Έχοντας πληγεί από θερμοκρασίες ρεκόρ και σφοδρή ξηρασία μηνών,
200 εκατομμύρια στρέμματα γης αποτεφρώθηκαν.
Ο κόσμος φοβάται ότι αυτό θα είναι το φυσιολογικό.
Η επιστήμη λέει πως τίποτα δεν θα είναι φυσιολογικό.
Η Ντανιέλα Τεϊσέιρα μελετά τους μαύρους γυαλιστερούς κακατούα,
από τα πιο ευάλωτα πτηνά της Αυστραλίας.
Οι μαύροι γυαλιστεροί κακατούα σ' αφήνουν να τους πλησιάσεις.
Μαθαίνουν την παρουσία σου, ενώ στα μέρη που επισκέπτεσαι τακτικά
αρχίζουν να εξοικειώνονται μαζί σου.
Τους πλησιάζεις, κάθεσαι κάτω από δέντρα που τρέφονται
και τους γνωρίζεις ξεχωριστά.
Μόλις κατέστη δυνατό,
η Ντανιέλα επέστρεψε σε μια από τις κύριες μελέτες της
στη Νήσο Καγκουρό νότια της Αυστραλίας.
Είναι Φεβρουάριος, εποχή ζευγαρώματος για τους κακατούα.
Δεν υπάρχει κανένα ίχνος άγριας ζωής.
Δεν έμεινε τίποτα.
Μοιάζει με…
απόλυτο μακελειό.
Είναι λες και βλέπω μια άλλη περιοχή,
σαν να μην είναι η ίδια που ήξερα,
γιατί είναι εντελώς διαφορετική.
Πέρασα τα τελευταία τέσσερα χρόνια δουλεύοντας σ' αυτό το μέρος,
οπότε είναι πολύ…
Ναι, είναι πολύ οδυνηρό.
Η περιοχή ήταν…
Υπήρχε τόση ζωντάνια κάθε βράδυ.
Θα είχαμε και νεοσσούς μέχρι τώρα.
Είναι πολύ θλιβερό.
Θεέ μου.
Ξέρω αυτήν τη φωλιά
πολύ καλά.
Είναι φρικτό να τη βλέπω έτσι.
Και το μόνο που έμεινε είναι…
η μεταλλική λαμαρίνα, καμένη στο έδαφος.
Μεταλλική λαμαρίνα είναι…
αυτό που βάζουμε στις φωλιές για να τα σώσουμε.
Εμποδίζουν τα πόσουμ
να αρπάξουν τους νεοσσούς.
Και μόνο που βλέπω όλες τις λαμαρίνες…
πεσμένες στο έδαφος…
Δεν αρκούσαν για να τα σώσουν.
Είναι οικολογική καταστροφή. Δεν υπάρχει αμφιβολία.
Οι πυρκαγιές του 2020 ήταν οι πιο καταστροφικές
στην ιστορία της Αυστραλίας.
Οι κλιματολόγοι μιλούν για τέτοια γεγονότα
πολύ καιρό…
ΔΡ ΝΤΑΝΙΕΛΑ ΤΕΪΣΕΪΡΑ ΠΑΝ. ΤΟΥ ΚΟΥΙΝΣΛΑΝΤ
και αναμέναμε να συμβεί κάτι παρόμοιο,
αλλά κανείς δεν το περίμενε τόσο σύντομα
ή τόσο σφοδρά.
Οι επιστήμονες εκτιμούν
πως οι πυρκαγιές σκότωσαν ή ανάγκασαν σε αποδήμηση τρία δις ζώων.
1,43 εκατομμύρια θηλαστικά,
2,46 δισεκατομμύρια ερπετά,
180 εκατομμύρια πτηνά
και 51 εκατομμύρια βατράχια.
Αυτά τα νούμερα είναι τόσο τεράστια,
τόσο εντυπωσιακά.
Αδύνατο να τα συλλάβεις.
Δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε τέτοια, ως οικολόγοι.
Νομίζω ότι είναι προειδοποίηση.
Αυτές οι πυρκαγιές έδειξαν ότι συμβαίνει τώρα,
μας επηρεάζει σήμερα,
και θα έχει μακροχρόνιες συνέπειες.
Πού μπορεί να πάει;
Για τις πυρκαγιές και τη λεύκανση των κοραλλιών φταίμε εμείς,
αφού υπερβήκαμε το κλιματικό όριο.
Όμως, η καταστροφή της φύσης ευθύνεται για τη μεγαλύτερη
και πιο ευρεία επίπτωση στον πλανήτη μας που αποσταθεροποιείται.
Την πανδημία της COVID-19.
Επηρέασε τη ζωή σας, όπως και τη δική μου.
Η COVID-19 είναι μια πλανητική επίπτωση
που δεν είχαμε επαρκή μέσα να την αντιμετωπίσουμε.
Υπερφόρτωσε τα συστήματα υγείας
και γονάτισε την παγκόσμια οικονομία.
ΚΑΛΩΣ ΗΡΘΑΤΕ ΣΤΗΝ CARNABY STREET
Αν και ξαφνιαστήκαμε,
ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας είχε προειδοποιήσει για τον ερχομό της.
Νομίζω ότι ήταν θέμα χρόνου.
ΔΡ ΜΑΡΙΑ ΝΕΪΡΑ Π.Ο.Υ.
Καταστρέφουμε τη φύση, τα οικοσυστήματά μας.
Πραγματοποιούμε πολύ επιθετικές γεωργικές πρακτικές.
Διαπράττουμε μια απίστευτη, πολύ επιθετική αποψίλωση.
Αν προσθέσουμε το γεγονός ότι ζούμε σε πολύ μολυσμένες πόλεις
με υψηλή πληθυσμιακή πυκνότητα,
θεωρώ ότι όλα αυτά τα στοιχεία συντελούν στη δημιουργία
ιδανικών προϋποθέσεων για την εξάπλωση οποιουδήποτε νέου ιού.
Οι ζωονοσογόνες ασθένειες εμφανίζονται και εξαπλώνονται στον άνθρωπο
όταν η ανθεκτικότητα της φύσης εξασθενεί.
Η υγιής φύση δεν προκαλεί πανδημίες.
Όσον αφορά τη μετάδοση των ασθενειών,
συμβαίνει με συγκεκριμένα είδη, σε συγκεκριμένες συνθήκες,
και όταν εισβάλλουμε στο περιβάλλον τους με επιθετικό τρόπο.
Έτσι, η ανθρώπινη υγεία, η υγεία των ζώων και η περιβαλλοντική υγεία
συνδέονται και οι τρεις.
Η έκθεση στη φύση είναι καλή,
εφόσον δεν καταστρέφουμε αυτήν
και τα οικοσυστήματα
όπου μπορούν να ζουν άλλα είδη.
Η COVID-19
πιστεύω ότι μας έκανε να συνειδητοποιήσουμε
για πρώτη φορά πως
"Θεέ μου, αν κάτι πάει στραβά κάπου αλλού στον πλανήτη,
μπορεί να χτυπήσει την παγκόσμια οικονομία
και να αλλάξει τη ζωή μου στη στιγμή".
Η εμφάνιση της COVID-19
ήταν προειδοποίηση ότι στον πλανήτη μας δεν είναι όλα καλά.
Αλλά μας έδωσε και μια ευκαιρία
για ανασυγκρότηση προς μια νέα κατεύθυνση.
Τώρα που ο Γιόχαν κι οι συνάδελφοί του μας άναψαν τα φώτα,
βλέπουμε ξεκάθαρα τα όρια.
Διακρίνουμε το μονοπάτι προς την ασφάλεια,
σε ένα πιο ανθεκτικό μέλλον.
Είναι εφικτό.
Δεν τίθεται πια το ερώτημα της προσπάθειας οικονομικής ανάπτυξης
και παράλληλα της μείωσης των επιπτώσεων στο περιβάλλον.
Όχι, τώρα πρέπει να τεθεί ένα πλαίσιο για ένα πλήρες μοντέλο ανάπτυξης
γύρω από τη βιωσιμότητα
και να αφήσουμε τον πλανήτη να μας καθοδηγήσει σε ό,τι κάνουμε.
Άμεση προτεραιότητα είναι η μείωση εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στο μηδέν
και η σταθεροποίηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας σε πολύ χαμηλά επίπεδα.
Υπάρχουν ακόμα περιθώρια για μας
ώστε να μην ξεπεράσουμε τους δύο βαθμούς.
Ακόμα και τους 1,5 βαθμούς.
Αλλά τα περιθώρια είναι…
πολύ στενά.
Από τις αρχές της Βιομηχανικής Επανάστασης,
έχουμε εκπέμψει 2.400 δισεκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα.
Για να μείνουμε κάτω από 1,5 βαθμούς,
πρέπει να εκπέμψουμε λιγότερους από 300 δισεκατομμύρια τόνους.
Αν συνεχίσουμε να εκπέμπουμε 40 δισεκατομμύρια τόνους ετησίως,
ο προϋπολογισμός μας θα εξαντληθεί σε επτά χρόνια.
Φυσικά, δεν μπορούμε να κλείσουμε
όλα τα ενεργειακά συστήματα σε μια νύχτα.
Οπότε, ο μόνος ομαλός τρόπος
είναι να κάμψουμε την παγκόσμια καμπύλη εκπομπών τώρα.
Αυτό δείχνει η επιστήμη.
Τώρα είναι η τελευταία ευκαιρία να κάμψουμε την παγκόσμια καμπύλη.
Πόσο γρήγορο ρυθμό μείωσης των εκπομπών
μπορούμε να επιτύχουμε;
Καμία μελέτη δεν δείχνει ότι μπορούμε γρηγορότερα από 6 - 7% ανά έτος,
που σημαίνει μείωση στο μισό σε μια δεκαετία.
Μείωση των εκπομπών στο μισό ανά δεκαετία
είναι ένας αυξανόμενος ρυθμός αλλαγής.
Ο καθένας πετυχαίνει αυτόν τον ρυθμό.
Εσείς κι εγώ, μεμονωμένα.
Να πούμε "Στο εξής, εγώ και η οικογένειά μου
θα μειώσουμε τις εκπομπές στο μισό ανά δεκαετία".
Αυτό σημαίνει ότι θα απαλλαχτείτε από τα ορυκτά καύσιμα
σε μια γενιά, σε 30 χρόνια.
Μια εταιρεία μπορεί να το κάνει ή μια χώρα ή ο κόσμος
μπορεί, και πρέπει να το κάνει.
Η σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων
θα ξεκινήσει το ταξίδι μας προς την ασφάλεια
μέσα στο όριο του κλίματος.
Επίσης, θα υποχωρήσει σημαντικά η ατμοσφαιρική ρύπανση,
θα επιβραδυνθεί η οξίνιση των ωκεανών
και θα μειωθεί η πίεση στη βιοποικιλότητα.
Αλλά οι μηδενικές εκπομπές δεν αρκούν.
Πρέπει να ελαττώσουμε τον άνθρακα
που ήδη υπερθερμαίνει τον πλανήτη.
Και μπορεί να γίνει με έναν πολύ αποτελεσματικό τρόπο.
Να φυτέψουμε κι άλλα δέντρα.
Το φύτεμα δισεκατομμυρίων δέντρων παγκοσμίως
ίσως αποδειχθεί από τις πιο οικονομικές
και εφικτές λύσεις
για την κλιματική κρίση.
Τα επιπλέον δέντρα παίζουν κρίσιμο ρόλο
στην αντιστάθμιση του άνθρακα που παράγουμε
όσο προσπαθούμε να πετύχουμε μηδενικές εκπομπές
το συντομότερο δυνατό.
Φυσικά, η απορρόφηση του άνθρακα
είναι μόνο ένα από τα οφέλη που παρέχουν τα δέντρα.
Ο Σεΐκ Μπόου έχει πολυετή συνεργασία με τον Γιόχαν.
ΚΑΘ. ΣΕΪΚ ΜΠΟΟΥ ΠΑΝ. ΤΗΣ ΠΡΕΤΟΡΙΑ
Είναι υπέρμαχος των δέντρων.
Τα δέντρα εμποδίζουν τη διάβρωση του εδάφους.
Χωρίς δέντρα, θα υπάρχει λιγότερη βροχή.
Αν φυτέψουμε δέντρα στα χωράφια,
θα αυξηθεί η γονιμότητά τους,
συνεπώς, και η παραγωγή.
Θέλουμε τα δέντρα πίσω στη θέση τους
στο επίκεντρο της αειφόρου ανάπτυξης.
Όπου μπορεί να μεγαλώσει ένα δέντρο,
το φυτεύουμε.
Το φύτεμα δέντρων και η αποκατάσταση του φυσικού μας κόσμου, σαφώς,
θα έχει τεράστια οφέλη στη βιοποικιλότητα του πλανήτη.
Επίσης, θα βοηθήσει τη σταθεροποίηση του κλίματος,
το γλυκό νερό και θα ωφελήσει σημαντικά
την παραγωγή τροφίμων, καθώς και όλες τις υπηρεσίες
που μας παρέχει η φύση δωρεάν.
Φανταστείτε, για πρώτη φορά από την εμφάνιση της ανθρωπότητας,
να ξυπνούσαμε μια πρωία σε έναν πλανήτη
που θα είχε περισσότερη άγρια ζωή από όταν κοιμηθήκαμε.
Υπάρχει κι άλλη αλλαγή που είναι απίστευτα απλή,
αλλά είναι βασική για να μείνουμε εντός ορίων του πλανήτη.
Όλοι μπορούν να την κάνουν.
Βασικά, από καθέναν με την ελευθερία
να διαλέξει τι φαγητό τρώει.
Τώρα είναι συναρπαστική η ημι-χορτοφαγική διατροφή,
με λιγότερο κόκκινο κρέας, παραπάνω φυτική πρωτεΐνη,
φρούτα και ξηρούς καρπούς, λιγότερες αμυλούχες τροφές.
Αν ακολουθήσουμε αυτήν τη διατροφή,
υποθέτοντας ότι όλοι θα τρώμε υγιεινά,
θα μπορούσαμε να γυρίσουμε σε έναν ασφαλή λειτουργικό χώρο
όχι μόνο για το κλίμα, αλλά και τη βιοποικιλότητα,
το έδαφος, το νερό, το άζωτο και τον φώσφορο.
Πολύ ενδιαφέρον το ότι τρώγοντας υγιεινά
ίσως να είναι ο πιο σημαντικός τρόπος να σώσουμε τον πλανήτη.
Υπάρχει ακόμα μία καταλυτική αλλαγή.
Θα μας επαναφέρει πίσω στην ασφαλή ζώνη
όλων των ορίων του πλανήτη.
Φανταστείτε έναν κόσμο χωρίς απορρίμματα,
μη έχοντας τίποτα να πετάξουμε.
Τα απορρίμματά μας είναι αποτέλεσμα σχεδιασμού.
Η κατασκευή προϊόντων
σπανίως συνοδεύεται από μέσα ανάκτησης των πρώτων υλών.
Αν μετατρέψουμε αυτό το γραμμικό σύστημα σε κυκλικό,
σχεδιάζοντας προϊόντα ώστε οι πρώτες ύλες
να μπορούν να επανακτηθούν,
η χρήση πόρων μπορεί να γίνει άπειρη.
Όλο και περισσότερα στοιχεία δείχνουν ότι οι κυκλικές οικονομίες
είναι ζωτικής σημασίας, αν θέλουμε να έχουμε ελπίδες
για να παρέχουμε μια καλή ζωή
σε όλους τους πολίτες του κόσμου.
Εξαλείφοντας τα απορρίμματα πλησιάζουμε στην ασφαλή ζώνη για το κλίμα,
τη βιοποικιλότητα, και ειδικά για τα θρεπτικά συστατικά,
τους νεοφανείς ρύπους και την ατμοσφαιρική ρύπανση.
Τα πλανητικά όρια μας δείχνουν έναν ξεκάθαρο δρόμο.
Απλά πράγματα, όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,
η υγιεινή διατροφή, το φύτεμα δέντρων,
η παύση απορριμμάτων,
όλα μαζί μπορούν να αλλάξουν ριζικά το μέλλον μας στη Γη.
Και το εκπληκτικό είναι ότι όλες αυτές οι αλλαγές
μπορούν να βελτιώσουν τη ζωή μας τώρα.
Αν δεν νοιάζεσαι για τον πλανήτη
και την ισότητα στον κόσμο,
αλλά είσαι ένας εγωιστής που εστιάζεις στον εαυτό σου,
στην οικογένειά σου και στη ζωή σου,
κάτι που θεωρώ απόλυτα σεβαστό
ως άνθρωπος που παλεύει στην καθημερινότητα,
πάλι θα χρειαστείς έναν ασφαλή λειτουργικό χώρο.
Όλοι θα ωφεληθούν άμεσα, με το να έχουν καθαρό αέρα
και υγιέστερο και μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής.
Τα παιδιά θα ήταν πιο υγιή.
Επιστρέφοντας μέσα στα πλανητικά όρια
σημαίνει ότι θα μπορούσαμε να ζήσουμε
σε κοινωνίες με σταθερή αγορά και εργασία,
κάτι που μειώνει τον κίνδυνο διενέξεων και αστάθειας.
Συνολικά, λοιπόν,
καλύτερα μέσα σε έναν ασφαλή χώρο παρά σε μια επικίνδυνη ζώνη,
όπου όλα είναι ρευστά.
Ό,τι κάνουμε μεταξύ 2020 και 2030, βάσει των τωρινών στοιχείων,
έχω καταλήξει πως θα κρίνει το μέλλον της ανθρωπότητας στη Γη.
Το μέλλον δεν είναι προκαθορισμένο. Είναι στα χέρια μας.
Ό,τι συμβεί στους επόμενους αιώνες,
θα καθοριστεί από τις πράξεις μας σ' αυτήν ακριβώς τη δεκαετία.
Είναι σπουδαία εποχή να ζούμε,
αλλά έχουμε και τη μεγάλη ευθύνη
να δράσουμε αποφασιστικά.
Δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο.
Τι θα κάναμε αν μαθαίναμε αύριο το πρωί
ότι ένας αστεροειδής θα χτυπήσει τη Γη;
Είμαι σίγουρος ότι θα παραβλέπαμε οτιδήποτε άλλο
και θα επικεντρωνόμασταν στη λύση αυτού του προβλήματος.
Με οποιοδήποτε τίμημα.
Από την επιστήμη, είναι ξεκάθαρο
πως η πλανητική κρίση που αντιμετωπίζουμε
απαιτεί την ανάλογη ενιαία αντίδραση.
Θα έλεγα πως δεν έχουμε περιβαλλοντικά προβλήματα πια.
Η αποσταθεροποίηση του πλανήτη…
Ο κίνδυνος αποσταθεροποίησης του πλανήτη είναι θέμα ασφάλειας και σταθερότητας
για όλες τις κοινωνίες του κόσμου.
Επομένως, είναι θέμα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Πρέπει να βάλουμε τα πλανητικά όρια στο επίκεντρο
του πιο στρατηγικού και κορυφαίου
εκτελεστικού οργάνου στον κόσμο,
το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Μια τέτοια παγκόσμια αντίδραση είναι τώρα εφικτή όσο ποτέ άλλοτε.
Συμβαίνει κάτι πολύ μεγαλύτερο τώρα,
δηλαδή ένα είδος, εμείς οι άνθρωποι,
είμαστε τόσο κυρίαρχη δύναμη στον πλανήτη,
με τρόπο πρωτοφανή στους αιώνες
των τελευταίων τεσσάρων δις ετών.
Η Μητέρα Γη βρίσκεται υπό συνεχή διάγνωση
και συνεχή παρατήρηση.
Η ψηφιοποίηση και η υπερσυνδεσιμότητα
στον κόσμο της επιστήμης και στον κόσμο της παρατήρησης
κατάφερε να περιβάλλει τον πλανήτη με γνώση.
Κι αν τώρα μπαίνουμε
σε μια νέα, μοναδική γεωλογική εποχή
που δεν καθορίζεται μόνο γεωφυσικά,
αλλά και από το γεγονός
ότι έχουμε μια νέα συνείδηση μέσα στον πλανήτη;
Χάρη στη δουλειά επιστημόνων, όπως του Γιόχαν Ρόκστρεμ,
τώρα έχουμε την ικανότητα να δρούμε ως η συνείδηση της Γης, ο νους της,
να σκεφτόμαστε και να ενεργούμε για έναν ενιαίο σκοπό:
Τη διασφάλιση πως ο πλανήτης μας θα παραμείνει υγιής και ανθεκτικός.
Το τέλειο σπίτι.
Υποτιτλισμός: Δημήτριος Θωμαΐδης