Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
‎ไม่ว่าจะเดินเส้นทางไหน ‎ล้วนแต่มีโชคชะตามาเกี่ยวข้อง
‎(การช่วยผู้อื่นถือเป็น ‎การจ่ายค่าเช่าห้องของคุณบนสวรรค์)
‎เป็นโชคชะตาที่พ่อฉัน ‎กับแคสเซียส เคลย์จะได้พบกัน
‎สามปีสั้นๆ ที่พวกเขาได้ใช้ชีวิต
‎ที่โชคชะตากำหนดไว้
‎เยี่ยงพี่น้องร่วมสาบาน
‎เราไม่ใช่ทาสแล้ว ‎คนขาวไม่ได้เป็นเจ้าของเราอีกต่อไป
‎คืนก่อนแคสเซียสได้ทำลายภาพจำนั้น
‎ตอนที่เขาล้มซันนี่ ลิสตัน
‎แชมป์รุ่นเฮฟวี่เวท แคสเซียส เคลย์ครับ
‎มัลคอล์มมาหาหนุ่มน้อยผู้นี้
‎และมอบพลังที่ช่วยเขา
‎พลังในการพูด
‎(ผลงานภาพยนตร์สารคดีจาก NETFLIX)
‎มัลคอล์มและมูฮัมหมัด
‎พวกเขาสนิทกันมาก…
‎เหมือนเป็นพี่น้องกันจริงๆ
‎ผมเห็นพวกเขามาตลอด
‎พี่ชายคุณชอบอยู่ใกล้มัลคอล์มไหม
‎เขาชอบมากๆๆ เลยละ ผมก็เหมือนกัน
‎เหมือนเขามีรังสีอะไรบางอย่าง
‎ที่วิเศษมาก
‎กระแสไฟฟ้า ‎ที่ออกมาจากร่างของเขาเป็นพลังศักดิ์สิทธิ์
‎มีแบบนั้นแค่ไม่กี่คนในโลก
‎คุณคิดว่าทำไมพวกเขาถึงเลิกเป็นเพื่อนกัน
‎พวกเขาน่ะ…
‎"โชคชะตาสามารถใช้เพื่อนรักของคุณ ‎เป็นเครื่องมือทำร้ายคุณ
‎และเปลี่ยนศัตรูตัวฉกาจให้เป็นมิตรคุณ"
‎จริงไหม
‎ยูดาสทรยศพระเยซู
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์หักหลังเอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎"โชคชะตาสามารถใช้เพื่อนรักของคุณ ‎เป็นเครื่องมือทำร้ายคุณ
‎และเปลี่ยนศัตรูตัวฉกาจให้เป็นมิตรคุณ"
‎ถึงเวลาที่คุณกับผมต้องยืนหยัดเพื่อตัวเอง
‎ถึงเวลาที่คุณกับผมจะได้เห็นด้วยตาตัวเอง
‎และถึงเวลาที่คุณกับผมต้องสู้เพื่อตัวเอง
‎ไม่มีใครรักคุณ
‎นั่นคือการเป็นคนผิวดำในโลกของคนผิวขาว
‎(มูฮัมหมัดสปีคส์ อเมริกันกำลังล่มสลาย)
‎คุณเป็นคนที่ไม่มีใครรัก ‎ไม่มีใครสนใจ ไม่มีใครใส่ใจ
‎เขามองว่าคุณหน้าตาดีน้อยกว่า ‎มีคุณธรรมน้อยกว่า มีความฉลาดน้อยกว่า
‎และมีคนบอกให้คุณคอยกลัว
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์ มูฮัมหมัด อาลี
‎ไม่ยอมรับอะไรแบบนั้น
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์และมูฮัมหมัด อาลี
‎เป็นสองคนดำที่มีอิสระทางความคิด ‎มากที่สุดในศตวรรษที่ 20
‎ในทางกลับกันพวกเขาก็มี
‎ภาระที่ต้องแบก
‎ราคาที่ต้องจ่าย ‎เพื่อเป็นคนที่มีอิสระ คนที่รักเพื่อนมนุษย์
‎ผมอายุ 22 แล้ว
‎ผมต้องเป็นคนที่ยิ่งใหญ่ที่สุด
‎- ผมคือราชาของโลก ‎- ยั้งไว้
‎- ผมหล่อ ‎- คุณไม่ได้หล่อขนาดนั้น
‎ผมเป็นวายร้าย
‎- เดี๋ยวนะ ‎- ผมเขย่าโลก
‎ผมเขย่าโลก
‎มันแปลกที่คนผิวดำจะ
‎คิดว่าตัวเอง "หล่อ"
‎แชมป์โลกต้องหล่อเหมือนผม
‎ผมคือราชาสังเวียน
‎คนคาดหวังให้นักกีฬาให้ถ่อมตัว
‎แต่แล้วฉายาปากเก่งแห่งลุยวิลล์โผล่มา
‎การสู้ไม่ถอย และศักดิ์ศรี และความภาคภูมิ
‎กับทัศนคติ "คุณไม่ชอบผมเหรอ แล้วไง"
‎คุณมองผมเป็นคนยังไง
‎- ผมเหมือนคนเลวเหรอ ‎- ผมไม่รู้ แคสเซียส
‎คุณน่ะ… อย่างที่คุณบอก เป็นคนยิ่งใหญ่
‎และคนจำนวนมากแม้แต่คนดำ
‎ก็ไม่สบายใจกับเรื่องนี้ คนบอกว่าเขาปากเก่ง
‎ผมไม่จำเป็นต้องเป็นอย่างที่คุณอยากให้ผมเป็น
‎นั่นเป็นช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนผ่าน
‎และอาลีก็เป็นด่านหน้า ‎ของการเปลี่ยนผ่านนี้เช่นเดียวกับมัลคอล์ม
‎ผมมีอิสระที่จะเป็นในสิ่งที่ผมอยากเป็น ‎และคิดในสิ่งที่ผมอยากคิด
‎ใช่แล้ว
‎พวกเขาเปลี่ยนมุมมองที่โลกมีต่อคนดำ
‎ทำไมคนขาวไม่กี่คน
‎ถึงปกครองคนดำเยอะขนาดนี้ได้
‎มาร์ติน ลูเธอร์ คิง ‎ผู้ที่มีอิทธิพลทางความคิดของผม
‎พูดกับคนที่เราปรารถนาจะเป็น
‎มัลคอล์มพูดกับตัวเราในอดีต
‎และคนที่กดขี่พวกเรา
‎ชาวอเมริกันมุสลิมเชื้อสายนิโกร
‎เป็นกลุ่มที่มีอิทธิพลมากที่สุดในหมู่คนดำ
‎ไมค์ วอลเลซเคยทำรายการทีวี ‎เกี่ยวกับกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม
‎ที่ชื่อว่า "ความเกลียดชัง ‎เป็นผลผลิตของความเกลียดชัง"
‎ชาวมุสลิมรวมตัวกันปีละสี่หรือห้าครั้ง
‎ในเมืองใหญ่ๆ ของอเมริกา
‎เพื่อฟังผู้นำของพวกเขา เอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎ผู้ก่อตั้งและผู้นำทางจิตวิญญาณของกลุ่ม
‎ศาสนาคริสต์ทำให้คุณผิดหวัง
‎(เอไลจาห์ มูฮัมหมัด ‎ผู้นำกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม ปี 1934 ถึง 1975)
‎แต่ที่ชาวนิวยอร์ก ‎สนใจยิ่งกว่าคือมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎ศาสนาจารย์มุสลิมประจำนิวยอร์ก
‎โดยธรรมชาติแล้วชายผิวดำนั้นศักดิ์สิทธิ์
‎นี่หมายความว่าโดยธรรมชาติแล้ว ‎คนขาวเป็นคนชั่วร้ายเหรอ
‎โดยธรรมชาติแล้วเขาเป็นสิ่งอื่น ‎นอกเหนือจากคำว่าศักดิ์สิทธิ์
‎คำวิจารณ์คนขาวสร้างแรงกระเพื่อมมาก
‎เพราะก่อนหน้านี้
‎คุณจะพูดอะไรแบบนั้นได้แต่ในที่ลับ
‎ที่แน่ๆ คุณเรียกคนขาวว่าปีศาจไม่ได้
‎ยิ่งเป็นที่แจ้งยิ่งไม่ได้
‎โดยธรรมชาติแล้วเขาเป็นคนชั่วร้าย
‎เขาเป็นคนที่โดดเด่น เขาผู้นี้ยอมรับ
‎ว่าครั้งหนึ่งเคยจัดหาโสเภณีและค้ายาเสพติด
‎แต่ตอนนี้เขาเปลี่ยนไปแล้ว ‎เขาไม่สูบบุหรี่หรือดื่มเหล้า
‎ชีวิตของเขาเปลี่ยนไปเมื่อความศรัทธามุสลิม
‎สอนให้เขาไม่ต้องอายที่เป็นคนดำอีกต่อไป
‎เรามีสิ่งที่เรียกว่าจุดอ้างอิง
‎พ่อของมัลคอล์มเป็นจุดอ้างอิงที่ดี ‎แน่นอนว่าแม่เขาด้วย
‎เอิร์ล พ่อของเขาและลูอิส แม่ของเขา
‎เคยเข้าร่วมขบวนการกับมาร์คัส การ์วีย์
‎(มาร์คัส การ์วีย์)
‎องค์กรของพ่อผมพยายาม
‎เชื่อมโยงชาวแอฟริกัน
‎ที่อยู่ในแอฟริกา แคริบเบียน และสหรัฐอเมริกา
‎พ่อผมรู้สึกว่าแทนที่คนแอฟริกันจะเป็นทาสรับใช้
‎พวกเขาต้องหันมาพึ่งพาตัวเอง
‎ถ้าไม่มีการ์วีย์ก็ไม่มีมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎การ์วีย์เคยพูดว่า
‎"พวกนิโกร… ไม่กลัว"
‎(นิโกรรุ่นใหม่ไม่มีความกลัว)
‎ไม่มีอิทธิพลอะไรที่ยิ่งใหญ่
‎สำหรับเด็กหนุ่มผิวดำ
‎ไปกว่าการได้อยู่เคียงข้างพ่อผู้รอบรู้
‎ที่มีผู้คนศรัทธา
‎ทั้งในฐานะศาสนาจารย์ นักเทศน์
‎และเป็นตัวแทนขบวนการการ์วีย์
‎พ่อของมัลคอล์มเป็นฮีโร่ของมัลคอล์ม
‎แต่ปัญหาคือมีคนผิวขาว
‎ที่ต้องการปิดปากเอิร์ล ลิตเทิล
‎มัลคอล์มอายุแค่หกขวบ
‎ตอนที่พ่อเขาถูกฆ่าในปี 1931
‎(มีชายถูกรถรางทับ)
‎สิ่งที่พวกนั้นทำกับเขาเลวร้ายมาก
‎หัวเขาถูกกระแทก
‎โดนลากเข้าไปในราง
‎เพื่อให้รถรางที่กำลังแล่นมาทับ
‎ในช่วงห้าหรือหกปีแรกของชีวิต
‎เขามีโอกาสได้สัมผัสด้วยตัวเอง
‎ความยิ่งใหญ่ของพ่อเขา
‎ตลอดช่วงหลายปี ‎เขาจะย้อนกลับไปคิดถึงช่วงเวลาเหล่านั้น
‎ของขบวนการที่นำโดยการ์วีย์
‎จากการรวมตัวกันครั้งนั้น ‎เราได้คนอย่างเอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎ที่ไปตั้งกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดเอาสิ่งที่เขาเรียนรู้มา
‎แนวคิดเรื่องการมีฐานเศรษฐกิจ
‎ระเบียบวินัยและเครื่องแต่งกายทหาร
‎มาปรับให้เข้ากับแนวคิด ‎ทางศาสนาของชาวมุสลิมผิวดำ
‎ก่อนอายุ 21
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์ ‎หนีออกจากโรงเรียนไปย่านฮาร์เลม
‎(ปี 1948)
‎เขาขายหวยใต้ดิน วิสกี้เถื่อนที่นั่น
‎จัดหาโสเภณี เสพและขายยาเสพติด
‎ช่วงปลายยุค 40 ‎มัลคอล์ม เอ็กซ์ก่อเหตุปล้นในบอสตัน
‎เขาถูกจับเข้าคุก
‎เขาต้องโทษจำคุกด้วยข้อหาปล้น
‎ในเรือนจำรัฐมิชิแกนและแมสซาชูเซตส์
‎ช่วงแรกๆ เขามีความอยากรู้อยากเห็น
‎เหมือนกับคนส่วนใหญ่ที่ใจไม่สงบ
‎ที่สุดท้ายต้องแสดงออกมาด้วยการไปอยู่กับแก๊ง
‎ใจเขาพยายามที่จะเอาชนะ ควบคุม
‎ภายในกำแพงคุกเขาเหมือนเสือที่ถูกขังอยู่
‎ค้นคว้าหาความรู้
‎อ่านหนังสือ บ่มเพาะสติปัญญา
‎นั่นคือเส้นทางสู่การสอนของเขา นั่นคือจุดเริ่มต้น
‎เมื่อเขาพ้นโทษในปี 1952
‎เขากลับไปที่มิชิแกน
‎เขาเข้าไปพัวพันกับกลุ่มเนชั่นออฟอิสลามเต็มตัว
‎ผมมีความสุขและผมขอบคุณอัลลอฮ์
‎สำหรับพลังงานและจิตวิญญาณ
‎ที่พระองค์มอบแด่ศาสนาจารย์มัลคอล์ม
‎ถึงขนาดที่ในปี 1954
‎เขาได้เป็นโฆษกระดับประเทศของกลุ่ม
‎ผมชื่อราห์มัน อาลี
‎ผมภูมิใจและดีใจที่จะบอกว่า ‎ผมเป็นน้องชายคนเดียวของมูฮัมหมัด อาลี
‎พี่เขาไปสวรรค์แล้ว
‎ครั้งต่อไปเราจะเจอกันในสวรรค์
‎เราจะอยู่ในสวรรค์ด้วยกัน
‎(การช่วยผู้อื่นถือเป็น ‎การจ่ายค่าเช่าห้องของคุณบนสวรรค์)
‎ตอนเรายังเป็นเด็กเล็กๆ เขาบอกผมเสมอว่า
‎"ฉันจะเป็นผู้ชายโด่งดังที่สุดในโลก"
‎พูดตอนที่เขายังเป็นเด็กอายุสิบ 11 12 13…
‎แล้วเขาก็ทำได้อย่างที่เขาบอก
‎(ลุยวิลล์ รัฐเคนทักกี)
‎บ้านสีชมพูตรงนั้นเป็นบ้านมูฮัมหมัด อาลี
‎แคสเซียส เคลย์ แต่เราเรียกเขาว่าจีจี
‎(บ้านสมัยเด็กของมูฮัมหมัด อาลี)
‎พวกเราเรียนที่เดียวกันตั้งแต่ประถม
‎ม.ต้นและม.ปลาย
‎เซ็นทรัลไฮเป็นโรงเรียนคนดำแห่งเดียว
‎ในเมืองลุยวิลล์
‎เราไม่มีอุปกรณ์การศึกษาหลักๆ ‎ที่โรงเรียนคนขาวมี
‎พวกเขาไม่ได้สร้างลู่วิ่ง ‎และสนามฟุตบอลไว้ที่เซ็นทรัลไฮ
‎จนกระทั่งตอนรวมโรงเรียนเข้าด้วยกัน
‎แคสเซียส เคลย์ ซีเนียร์เป็นแบปทิสต์ทางใต้
‎แคสเซียส เคลย์ จูเนียร์ ‎เป็นแบปทิสต์ทางใต้ พวกเขาไปที่โบสถ์
‎เขาบอกผมว่าครั้งหนึ่งเขาไปลุยวิลล์
‎เขาออกไปนอกโบสถ์เล็กๆ นั้น
‎เพลงสวดที่ร้องกันในโบสถ์ ‎เป็นเพลงเดียวกันกับที่ร้องในโบสถ์ของเขา
‎"มีสหายเลิศคือพระเยซู"
‎แล้วท่านศาสนาจารย์ก็บอกเขาว่า ‎"ไอ้หนู ออกไปจากที่นี่"
‎เขาบอกว่า "มีบางอย่างผิดปกติ"
‎"พวกเขาร้องเพลงเดียวกันกับเรา"
‎"ทำไมผมต้องออกไปเพราะผมเป็นคนดำ"
‎มีการแบ่งแยกกันรุนแรงมาก
‎คุณไปที่ป้ายรถเมล์ มีป้าย "โซนคนผิวสี"
‎(ห้องรอสำหรับคนผิวสี)
‎คุณรู้ว่าในห้างสรรพสินค้า ‎คุณไม่สามารถลองเสื้อผ้าได้
‎พวกเขาจะเอาเงินคุณไป
‎แต่คุณต้องซื้อชุดนั้นและหวังว่ามันจะพอดี
‎คุณไม่มีทางได้ลองใส่
‎แคสเซียส เคลย์เกิดในปี 1942
‎เอ็มเม็ตต์ ทิลล์เกิดในปี 1941
‎ที่มันนี่ รัฐมิสซิสซิปปี
‎เกิดเหตุที่ทำให้ทำคนทั้งสหรัฐฯช็อก
‎(รัฐมิสซิสซิปปี 1955)
‎เรื่องราวของเอ็มเม็ตต์ ทิลล์
‎เป็นเหตุการณ์ที่รุนแรงมาก…
‎(แคสเซียส เคลย์ ‎วัย 13 ปี)
‎สำหรับชายที่กำลังจะเป็นมูฮัมหมัด อาลี
‎เอ็มเม็ตต์ ทิลล์ วัย 14 ปี ‎ถูกลักพาตัวและถูกฆ่า
‎เขาถูกอ้างว่าผิวปากใส่ภรรยา ‎ของผู้ต้องสงสัย รอย ไบรอันต์
‎คณะลูกขุนตัดสินให้ไบรอันต์ ‎และน้องชายต่างแม่ เจ.ดับเบิลยู. ไมลัมพ้นผิด
‎เขามองดูใบหน้าที่ยับเยิน ‎ของเอ็มเม็ตต์ ทิลล์ในหน้านิตยสารเจ็ต
‎เขาได้ยินเรื่องน่ากลัว ‎เกี่ยวกับการแขวนคอจากพ่อของเขา
‎มันยังคงเกิดขึ้น
‎พ่อฉันมีปฏิกิริยารุนแรงกับการกดขี่มาตลอด
‎และพ่อของพ่อก็สอนเขามา ‎เหมือนที่พ่อคนดำคนอื่นๆ สอนลูกในปัจจุบัน
‎วิธีเอาชีวิตรอด
‎และคุณย่าจะพูดว่า
‎"เรื่องนี้กระทบจิตใจพ่อหลานมาก"
‎เขาอยากเป็นคนยิ่งใหญ่
‎แต่เรื่องนี้เป็นความมืดดำในจิตใจเด็ก
‎(ฮาร์เลม นิวยอร์กซิตี)
‎(ปี 1960)
‎ผมเจอมัลคอล์มใน ‎ร้านอาหารเทมเพิลนัมเบอร์เซเว่น
‎ตอนที่มัลคอล์มเดินเข้ามา เขาเหมือนยักษ์
‎มัลคอล์มยักษ์ใหญ่
‎ผมจับมือเขา
‎พลังของมือเขาให้ความรู้สึกเหมือนพระเจ้า
‎ผมพบมัลคอล์มครั้งแรก
‎ประมาณปี 1959 ปี 1960
‎เขาเดินไปตามโถงยาว เขาจับมือทุกคน
‎ลูกพี่ลูกน้องผมจะบอกว่า "ไปถามคำถามเขาสิ"
‎ผมจะตอบว่า "ไม่ๆๆ" ผมกลัวมาก
‎วันอาทิตย์ที่ร้านเทมเพิลนัมเบอร์เซเว่น
‎มัลคอล์มสอน
‎สอง สาม สี่ บางครั้งห้าชั่วโมงติดต่อกัน
‎คนที่ลักพาตัวเรามาและพาเรามาที่นี่
‎ใช่
‎- ที่เอาเรามาเป็นทาส ‎- ใช่
‎- ที่แขวนเราไว้บนต้นไม้ ‎- ใช่เลย
‎- ผมไม่ต้องบอกคุณว่าผู้ชายคนไหน ‎- ใช่แล้ว
‎ผมไม่เคยได้ยินใครพูดถึงการทำร้ายจิตใจ
‎ได้อย่างชัดแจ้งแบบที่เขาทำ
‎ภาพยนตร์
‎หนังสือเรียน…
‎(เอ. ปีเตอร์ เบลีย์ สมาชิกผู้ก่อตั้งโอโอเอยู ‎ผู้สื่อข่าว ศาสตราจารย์)
‎รายการโทรทัศน์
‎ทั้งหมดนี้เป็นการทำร้ายทางจิตใจ ‎อย่างไม่หยุดหย่อน
‎ถึงขั้นเรียกเราว่า "ไอ้หนู"
‎ไม่ได้สนใจว่าคุณจะตัวโตแค่ไหน ‎เขาเรียกคุณว่า "ไอ้หนู"
‎มัลคอล์มทำให้คุณเชื่อว่าคุณตายไม่ได้
‎และเมื่อคุณเป็นเด็กหนุ่มที่ได้รับการสอนแบบนั้น
‎นั่นละสิ่งที่จะช่วยคุณ
‎(โรมขอต้อนรับการแข่งขัน ‎กีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนครั้งที่ 17)
‎ในปี 1960 แคสเซียส เคลย์อายุ 18 ปี
‎เขายังเด็กยังอ่อนต่อโลก
‎เขาไปโอลิมปิกที่โรม
‎แคสเซียส เคลย์เป็นผู้ชนะจากอเมริกา
‎และถึงอย่างนั้นเขาก็มีเสน่ห์ที่น่าทึ่ง
‎เขาแทบจะกลายเป็นผู้นำหมู่บ้านโอลิมปิก
‎ครั้งแรกที่ผมเห็นเขาใกล้ๆ
‎เขานั่งอยู่ที่ขั้นบันไดในหมู่บ้านโอลิมปิก
‎แล้วเขาก็เริ่มพูดไม่หยุด
‎เขาได้เหรียญและเขาถือมันไว้
‎"ดูสิ ดูสิว่าฉันเป็นใคร ดูสิ ฉันหล่อ…"
‎"ฉันจะเป็นแชมป์โลกรุ่นเฮฟวี่เวท"
‎ไม่มีใครเข้าใจที่เขาพูดสักคำ
‎แต่ผมสังเกตเห็นบางอย่าง
‎ทุกครั้งที่นักกีฬาผู้หญิงเดินผ่าน
‎พวกเธอหยุดและหันกลับมามองเขา
‎ผมบอกว่า "นี่คือคนที่จะได้เป็นอะไรสักอย่าง"
‎"ผมไม่รู้ว่าอะไร แต่มันต้องเป็นอะไรที่ยิ่งใหญ่"
‎บอกหน่อยว่าคุณได้ชื่อโรมันแบบนั้นมาได้ยังไง
‎ตามที่ผมเข้าใจ ‎ผมชื่อแคสเซียส มาร์เซลลัส เคลย์ที่หก
‎และปู่ของปู่ของผมก็เป็นทาสอยู่ที่เคนทักกี
‎ชื่อของเขาตั้งตามชื่อคนสำคัญของเคนทักกี
‎ที่ที่เขาจากมา
‎หรือที่ทุกอย่างเริ่มต้น ผมเองก็ไม่แน่ใจ
‎แต่เมื่อผมเริ่มมีชื่อเสียงเล็กๆ ในวงการมวย
‎คนส่วนใหญ่อยากรู้ว่าผมมาจากไหน
‎และผมได้ชื่อนั้นมาจากไหน ‎แต่ที่จริงผมยังไม่ได้ตรวจสอบเลย
‎เขาภูมิใจที่ได้เป็นตัวแทนอเมริกามาก
‎นี่เป็นเกียรติสูงสุดของเขา
‎และสิ่งหนึ่งที่เขาสังเกตได้คือ
‎ที่นั่นไม่มีป้ายแบ่งแยกสีผิว
‎เขาชอบอิสระในการเคลื่อนไหว ‎ที่เขาไม่เคยสัมผัสมาก่อน
‎ที่นี่ไม่เหมือนลุยวิลล์ รัฐเคนตักกี
‎(โรงละคร เชิญชมและรับฟัง ‎ผู้ส่งสาร เอไลจาห์ มูฮัมหมัด)
‎ผมเป็นตัวแทนที่มาพูดให้ท่านฟัง
‎ผมไม่ใช่หุ่นเชิด
‎ครับท่าน
‎แต่ผมเป็นตัวแทนของพระเจ้า
‎ครับท่าน
‎- ใช่แล้ว ‎- ใช่แล้ว
‎ในนามอันศักดิ์สิทธิ์ของอัลลอฮ์ผู้ยิ่งใหญ่
‎พระเจ้าที่แท้จริงและยังมีชีวิตเพียงหนึ่งเดียว
‎เราต้องขอบคุณพระองค์ตลอดไป ‎สำหรับผู้ส่งสารอันศักดิ์สิทธิ์
‎และผู้ส่งสารเพียงผู้เดียว ‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัด ผู้ทรงเกียรติสูงสุด
‎เมื่อไหร่กันที่คุณมีความปลอดภัยในกลุ่มคนขาว
‎ถูกต้อง
‎บอกมาสิ
‎โปรแกรมของผู้ส่งสาร
‎เป็นวินัยที่เราทุกคนต้องการและไม่เคยมี
‎ไม่มีเหล้า
‎ไม่มียา ไม่มีบุหรี่
‎ไม่มีหมู
‎เรียบร้อย สะอาด เป็นระเบียบ
‎ผมคือเมลชิเซเดค ซูพรีม ชาบาซซ์ อัลลอฮ์
‎รู้จักกันในฐานะนักเทศน์สากล ‎ระดับสูงของกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม
‎ในโลกและจักรวาล
‎ผมอายุ 84 ปี
‎เป็นคนที่รักสันติ ‎คุณเข้าใจที่ผมพยายามจะพูดไหม
‎แต่ไม่ได้ยากเลยถ้าจะให้ผมน็อกคุณ
‎เพราะผมถูกฝึกมาแบบนั้น
‎รักสันติ เคารพผู้อื่น ไม่เคยรุกรานใคร
‎แต่ถึงตาย
‎พี่ชายที่คุณคิดว่าถ่อมตัว หงิมๆ ไม่มั่นใจ
‎พี่ชายคนนั้นเย็นชาเหมือนน้ำแข็งเมื่อถึงตอนสอน
‎คุณบอกว่าเราเกลียดคนขาว
‎เราไม่ได้เกลียดใคร
‎เรารักคนของเรามาก
‎พวกเขาคิดว่าเราเกลียด ‎คนที่สร้างความอยุติธรรมต่อพวกเขา
‎นี่คือสถานีดับเบิลยูเอชเอเอส ‎ในลุยวิลล์ รัฐเคนตักกี
‎และแขกของเราในคืนนี้ ‎แคสเซียส เคลย์จากลุยวิลล์
‎มือวางอันดับสี่ของโลกรุ่นเฮฟวี่เวท สวัสดีครับ
‎คุณคิดว่าคุณเป็นนักมวยที่เก่งเท่าโจ หลุยส์ไหมคะ
‎ผมไม่เก่งเท่าแต่เก่งกว่า
‎ผมมีชั้นเชิงกว่า เร็วกว่า และพูดมากกว่า
‎ใครชนะเหรียญทองโอลิมปิกที่โรม
‎เขาเป็นฮีโร่
‎(แคสเซียส เคลย์ ‎ผู้ชนะเหรียญทองโอลิมปิกปี 1960)
‎แต่พอเขากลับไปที่ลุยวิลล์ ‎เขาก็พบว่าลุยวิลล์เหมือนเดิม
‎ผมเพิ่งกลับมาจากโรม ผมอยากต่อยมวยอาชีพ
‎ความเข้าใจที่ถือกันเป็นปกติ
‎คือนักกีฬาผิวดำจะต้องเคารพกฎสิทธิพลเมือง
‎ผู้คนจะเห็นเขาแต่ไม่มีใครฟังเขาพูด
‎เขาชนะโอลิมปิก
‎เขาได้ไปที่ต่างประเทศที่ที่ไม่มีการแบ่งแยกสีผิว
‎เขากลับมาบ้านคิดว่าการเป็นแชมป์
‎จะเปลี่ยนอะไรๆ แต่มันไม่ใช่
‎แคสเซียส เคลย์ไปที่ร้านอาหาร
‎คนขาวที่เคาน์เตอร์บอกว่า ‎"เราไม่ให้บริการคนแบบนาย ไอ้หนุ่ม"
‎เขาอยู่ที่นั่น ‎สวมแจ็กเกตโอลิมปิก คล้องเหรียญทอง
‎เขาอับอายมาก
‎ในตอนนั้นเขาผิดหวังกับอเมริกา
‎เขากระชากเหรียญออก
‎แล้วโยนลงแม่น้ำ
‎เขาผิดหวังที่คิดว่า "ฉันนำชัยชนะมาให้อเมริกา"
‎"ฉันเป็นแชมป์ ฉันชนะ ‎แต่ยังต้องอยู่ในโลกของการแบ่งแยก"
‎ผมคิดว่าเรื่องนี้ทำเขาผิดหวัง
‎ที่จริงเรื่องนี้ทำให้เราทั้งหมดตื่นขึ้นมา
‎ผมกอร์ดอน บี. เดวิดสัน ‎ทนายของกลุ่มผู้สนับสนุนลุยวิลล์
‎เจ้าของแคสเซียส เคลย์
‎และผมถูกจ้างมาเพื่อ ‎ทำให้กลุ่มกับแคสเซียส เคลย์อยู่ร่วมกัน
‎ตอนนี้เขาเป็นที่สนใจของชาวผิวขาวในลุยวิลล์
‎ที่มองเขาเป็นสินค้า
‎โอเคไหม สิ่งที่เอาไว้ขายได้
‎ผมดับเบิลยู.แอล. ลีออน บราวน์
‎ประธานกรรมการ ‎บริษัทบราวน์ฟอร์แมนดิสทิลเลอร์ส
‎กลุ่มนักธุรกิจที่ร่ำรวยมากตั้งกลุ่มผู้สนับสนุนลุยวิลล์
‎เพื่อบริหารอาชีพนักมวยของเขา
‎เจ.ดี. สเตทสัน โคลแมน
‎ผมเวิร์ธ บิงแฮม ผู้ช่วยที่สำนักพิมพ์…
‎และเขาถูกควบคุม
‎โดยคนรวยแห่งลุยวิลล์ทั้ง 11 คนนี้
‎ผมเป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้งกลุ่มแคสเซียส เคลย์
‎พอคุยกับพวกเขาคุณจะรู้สึกได้ว่า
‎พวกเขากำลังพูดถึงม้าแข่งของพวกเขา
‎"เขาเป็นเด็กดีมาก"
‎(ปี 1961)
‎แคสเซียสไปไมอามี
‎เพื่อฝึกกับแอนเจโล ดันดี
‎หนึ่งในเทรนเนอร์ที่เก่งที่สุดในวงการ
‎(โรงยิมฟิฟธ์สตรีท ชื่อดังระดับโลก)
‎แล้วเขาก็พบชายคนหนึ่งชื่ออับดุล ราห์มัน
‎"กัปตันแซม"
‎(อับดุล ราห์มัน หรือกัปตันแซม)
‎พ่อผมเป็นกัปตันของมัสยิดไมอามี
‎(มูฮัมหมัด วาลี)
‎ตรงนี้เคยเป็นพื้นที่ของมัสยิดในตอนนั้น
‎เขาออกไปแจกหนังสือพิมพ์มูฮัมหมัดสปีคส์
‎เขาได้ยินคนจากอีกฝั่งถนนตะโกนว่า
‎"ทำไมคนถึงเรียกเราว่านิโกร"
‎"ทำไมเราถึงหูหนวก เป็นใบ้ และตาบอด"
‎(เนชั่นออฟอิสลาม ‎มัสยิดมูฮัมหมัดที่ 29)
‎"ทำไมทุกคนถึงคืบหน้า แต่เราล้าหลัง"
‎พ่อผมบอกว่า ‎"นี่ นาย ฉันว่านายเข้าใจคำสอนดี"
‎"ใช่ พวก ฉันแคสเซียส เคลย์ "
‎แล้วพวกเขาก็ถูกชะตากันทันที
‎คนส่วนใหญ่ของอเมริกาไม่รู้เลย
‎ว่าแคสเซียส เคลย์มีความลับ
‎ว่าเขาอาจจะมีชีวิตสองด้าน
‎(ปี 1960)
‎(ปี 1959)
‎ในปี 1959 แคสเซียส เคลย์ ‎ไปที่การแข่งขันมวยสากลสมัครเล่นที่ชิคาโก
‎เขามีเวลาว่างจึงเดินไปตามถนน
‎เขาได้เจอสมาชิกของกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม
‎(ความจริงคืออาวุธที่ดีที่สุด)
‎และหนึ่งในนั้นยื่นแผ่นเสียงให้เขา
‎"สวรรค์ของคนขาว
‎คือนรกของคนดำ"
‎โดยหลุยส์ เอ็กซ์ ‎ซึ่งต่อมารู้จักกันในชื่อหลุยส์ ฟาร์ราข่าน
‎มีช่วงนึงที่คนเรียกเขาว่า ‎คาลิปโซ จีน เดอะชาร์เมอร์
‎(หลุยส์ ฟาร์ราข่าน ‎ฉายาเดิม คาลิปโซ จีน เดอะชาร์เมอร์)
‎แคสเซียสนำแผ่นเสียงนี้กลับไปที่ลุยวิลล์
‎เขาเล่นซ้ำแล้วซ้ำอีก
‎(ปี 1959 และ 1960)
‎เขาเล่นซ้ำไปซ้ำมา
‎ตอนที่เขาไปฝึกที่โรงยิมฟิฟธ์สตรีทในไมอามี
‎ผมเห็นคนสับเปลี่ยนหน้ากันเข้ามาในค่าย
‎แซม แซ็กซัน กัปตันแซมอยู่กับเขา
‎และเท่าที่แองเจโล ดันดีรู้
‎เขาเป็นเพื่อนสมัยเด็ก ‎ที่แคสเซียสให้เข้ามาในยิมด้วย
‎ผมเพิ่งผ่านศึกเฮนรี่ คูเปอร์มาได้
‎ทุกวันพวกเขาจะมารวมตัวกัน
‎เขาจะสอนแคสเซียส เคลย์เรื่องศาสนาอิสลาม
‎และนำคำสอนมาสู่เขา
‎(นิยามการปฏิวัติของนิโกร)
‎กลุ่มเนชั่นออฟอิสลามเริ่มสอนเคลย์
‎ทุกความเป็นเลิศของคนผิวดำ
‎และความสำเร็จสูงสุดของคนผิวดำ
‎(กลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม ‎มัสยิดมูฮัมหมัดที่ 29)
‎กัปตันแซมเริ่มให้คำชี้แนะแคสเซียส เคลย์…
‎นั่นคือสิ่งที่ผมสอน
‎ด้วยตำแหน่งของ ‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดผู้ทรงเกียรติ…
‎และผู้นำชาวนิโกรเหล่านี้…
‎พร้อมกับขุมพลังมัลคอล์ม เอ็กซ์ที่กำลังร้อนแรง
‎แคสเซียสเข้าใกล้กลุ่มเนชั่นออฟอิสลามมากขึ้น
‎เขาไม่ได้เข้าร่วมกับกลุ่มเนชั่น
‎แต่เขาสนใจ
‎คุณคิดว่าหากไม่มีศรัทธา ‎พี่ชายคุณจะกลายเป็นคนที่ยิ่งใหญ่ที่สุดได้ไหม
‎ไม่ครับ
‎ศรัทธาของศาสนาอิสลามทำให้เขามั่นใจ
‎พระเจ้าทรงประเสริฐ
‎พระเจ้าทรงมีพลัง พระเจ้าทรงมีความชอบธรรม
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัด มัลคอล์ม เอ็กซ์ ‎ทำให้เขามั่นใจว่าเขาจะยิ่งใหญ่
‎(ปี 1962)
‎ในเดือนมิถุนายน ‎แคสเซียสกับน้องชายกำลังอยู่ที่บ้านในลุยวิลล์
‎พวกเขาได้รับโทรศัพท์จากกัปตันแซม
‎กลุ่มเนชั่นออฟอิสลามจัดงานชุมนุมใหญ่ในดีทรอยต์
‎แคสเซียสกับรูดี้ตื่นเต้นมาก
‎พวกเขาไม่เคยเห็นผู้ส่งสารด้วยตาตัวเอง
‎กัปตันแซมขับรถจากไมอามีไปลุยวิลล์
‎ไปรับพี่น้องเคลย์แล้วขับต่อไปที่ดีทรอยต์
‎แต่ก่อนที่พวกเขาจะไปที่สนามกีฬาโอลิมเปีย ‎แซมพาพวกเขาไปที่ร้านอาหาร
‎และคนที่อยู่ในร้านนั้นคือมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์กำลังนั่งอยู่ที่โต๊ะ
‎เขานั่งที่โต๊ะหันหน้าไปทางประตูอย่างเคย
‎เหมือนในหนังคาวบอยตะวันตกยุคก่อนเลย
‎มีบอดี้การ์ดล้อมรอบโต๊ะของมัลคอล์ม
‎แคสเซียสตื่นเต้นจนทำอะไรไม่ถูก
‎น้อยมากที่แคสเซียสจะตื่นเต้นแบบนี้
‎"เขาทำเหมือนว่าฉันควรจะรู้ว่าเขาเป็นใคร"
‎"ฉันไม่เคยได้ยินชื่อเขาเลย"
‎"โลกของเราต่างกันโดยสิ้นเชิง"
‎"อันที่จริง เอไลจาห์ มูฮัมหมัด ‎สั่งสอนพวกเรามุสลิม
‎ให้ต่อต้านกีฬาทุกรูปแบบ"
‎ตลกดีนะ
‎พ่อฉันไม่รู้ว่าเขาเป็นใคร
‎แต่เขาแค่ตามน้ำไป ไหลไปตามสถานการณ์
‎"ถ้าผู้ชายคนนี้คิดว่าตัวเองโด่งดัง
‎งั้นฉันก็จะเออออไปกับเขา"
‎"แน่นอนว่าผมรู้จักคุณ คุณยอดมาก"
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์เป็นอัจฉริยะ
‎เขาพูดความจริงเรื่องคนดำ ‎ได้รับการปฏิบัติไม่เท่าเทียมในอเมริกา
‎มันไม่ใช่ความเกลียดชัง มันคือความจริง
‎(พระเจ้ามีเพียงอัลลอฮ์ มูฮัมหมัดเป็นอัครสาวก)
‎รูดี้กับแคสเซียสไปที่สนามกีฬาโอลิมเปีย
‎แล้วพวกเขาเห็นอะไร
‎(เอฟโอไอ)
‎พวกเขาเห็นกองทัพคนดำ
‎คนดำที่ภาคภูมิ
‎ใส่สูทสีดำผูกหูกระต่าย
‎พวกเขามีระเบียบมีวินัย
‎ก่อนคนขาวบุกเรามีอารยธรรมที่ยิ่งใหญ่
‎ยิ่งใหญ่กว่าสิ่งที่คนขาวสร้างขึ้นบนโลก
‎และสารที่แคสเซียสได้ยินในวันนั้น ‎คือแยกจากกันหรือตาย
‎แยกจากกันหรือตาย
‎เราไม่ต้องการรวมกลุ่ม เราต้องการแยกกัน
‎เราไม่ต้องการอะไรนอกจากอิสรภาพ
‎เพื่อเป็นเจ้าของดินแดนบางส่วนในโลกนี้ ‎ที่เราเรียกได้ว่าเป็นของเรา
‎การวิเคราะห์นี้ที่ว่าคนขาวเป็นปีศาจ
‎ดึงดูดใจผู้คนเป็นอย่างมาก
‎คนที่เคยสัมผัสนรกบนดินในเงื้อมมือคนขาว
‎ศาสนาคริสต์จะมีประโยชน์อะไรกับคุณและผม
‎ถ้าศาสนาไม่ปกป้องเราจากการถูกแขวนคอ
‎ใช่
‎พวกเขาบอกว่าพวกเขาเป็นสาวกของพระเยซู
‎พวกเขาเป็นสาวกของปีศาจ
‎"เป็นครั้งคราวที่ผมได้ยินว่าแคสเซียส
‎ไปที่มัสยิดและร้านอาหารมุสลิมในหลายเมือง"
‎(อัตชีวประวัติของมัลคอล์ม เอ็กซ์)
‎"และถ้าผมไปบรรยายที่ไหนก็ตาม ถ้าแคสเซียส
‎อยู่ห่างไปไม่ไกล เขาจะมาร่วมฟังด้วย"
‎(ปี 1963)
‎ในเดือนมีนาคมปี 1963
‎แคสเซียสไปนิวยอร์กเพื่อสู้กับดั๊ก โจนส์
‎(แมดิสันสแควร์การ์เดน ‎แคสเซียส เคลย์ปะทะดั๊ก โจนส์)
‎ใครอยู่ที่นั่น
‎มัลคอล์มให้ความสนใจ ‎นักชกรุ่นเฮฟวี่เวทผู้นี้เป็นพิเศษ
‎(เคลย์ชนะด้วยคะแนนเป็นเอกฉันท์)
‎(แคสเซียส เคลย์ชนะ)
‎วันต่อมามีคนเห็นแคสเซียส เคลย์
‎ใส่สูทสีเข้ม เสื้อเชิ้ตสีขาว ผูกหูกระต่ายสีดำ
‎(ชายที่ทำคนล้นอัฒจันทร์)
‎จากนั้นเขาก็ให้สัมภาษณ์กับนิวยอร์กโพสต์
‎เขาถูกถามว่าทำไม ‎เขาไม่เข้าร่วมเดินขบวนเรียกร้องสิทธิพลเมือง
‎เขาบอกว่า ‎"ผมไม่เชื่อเรื่องการไม่ใช้ความรุนแรง"
‎และ "ผมเชื่อในตาต่อตาฟันต่อฟัน"
‎มันชัดเจนมากว่าเกิดอะไรขึ้น
‎เขาอยู่ที่ฮาร์เลม
‎เขาใช้เวลาอยู่กับมัลคอล์ม
‎มัลคอล์มพามูฮัมหมัด อาลีมาที่ร้านเทมเพิล ‎และแนะนำมูฮัมหมัด อาลีให้เรารู้จัก
‎ความสัมพันธ์ระหว่างพวกเขาเป็นแบบครูกับศิษย์
‎พวกเขาต่างวัยกัน
‎หนุ่มน้อยวัย 22 ปี
‎และมัลคอล์มที่อายุมากกว่านิดหน่อย
‎มีความเข้าใจโลก
‎นั่นจะเป็นส่วนช่วยเสริมมูฮัมหมัด อาลี
‎คุณอยู่ใกล้มัลคอล์มและไม่เรียนรู้ไม่ได้
‎มัลคอล์มแบ่งปันความรู้
‎ถ้ารัฐบาลปกป้องเราไม่ได้‎ ‎เราควรทำยังไง
‎ไปหาตัวคนที่ระเบิดโบสถ์ ‎ในเบอร์มิงแฮม รัฐแอละแบมา
‎(โบสถ์ระเบิด เด็กตายสี่)
‎ถ้าพวกเขาหาคนร้ายไม่ได้ เราจะไปหาเอง
‎และเมื่อเราพบว่า…
‎ผมไม่อยากฟัง
‎และเมื่อเรารู้ว่าเป็นใคร
‎ที่ฆ่าลูกสาวของเรา
‎กฎแห่งความยุติธรรมก็คือฆาตกรควรถูกฆ่า
‎ตอนที่แคสเซียส เคลย์พบกับมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎เขาไม่รู้เลยว่ามัลคอล์ม ‎กำลังมุ่งสู่ทิศทางใหม่ทางการเมือง
‎มัลคอล์มเชื่อว่ากลุ่มเนชั่นออฟอิสลามมีศักยภาพ
‎ที่จะเปลี่ยนโลกได้ ถ้าได้ร่วมกับแนวหน้า
‎อย่าหลงเชื่อพวกนักเทศน์ที่ก้มหัวให้คนขาว
‎เมื่อหมาพุ่งใส่คุณ คุณจัดการหมาตัวนั้น
‎ไม่ว่าหมาสองขาหรือหมาสี่ขา
‎เขาไม่ได้สนับสนุนการใช้ความรุนแรง ‎เขาสนับสนุนการป้องกันตัว
‎เราไม่ได้จะหาเรื่องอะไรทั้งนั้น
‎ถ้าไม่มายุ่งกับเราก่อน เราก็จะไม่ยุ่งกับคุณ
‎แต่ถ้าคุณมาหาเรื่องเรา ก็เตรียมตัวสู้กันได้เลย
‎เพราะเราไม่ยอมรับปรัชญามาร์ติน ลูเธอร์ คิง
‎แต่เอไลจาห์บอกให้เขาหยุด
‎ในจดหมายของเอไลจาห์ถึงมัลคอล์ม ‎หลายฉบับ เขาเตือนมัลคอล์มว่า
‎"อย่าพูดอะไรที่คุณไม่เคยได้ยินผมพูด"
‎เอไลจาห์บอกว่า
‎"การพิพากษาคนขาวอเมริกันจะมาจากพระเจ้า"
‎สำหรับมัลคอล์มเรื่องนี้ขัดกับ
‎ความปรารถนาของเขา ‎ที่อยากจะเห็นความยุติธรรมในทันที
‎ตราบใดที่มีการนำมวลชนต่อสู้เพื่อสิทธิพลเมือง
‎("ดิโอเพ่นมายด์")
‎เมื่อผมพูดคำว่า "นำ" ‎ผมใช้ "นำ" ในเครื่องหมายคำพูด
‎ที่จริงหมายถึงควบคุม ‎โดยกลุ่มผู้นำที่ก้มหัวให้คนขาว
‎โครงสร้างอำนาจของคนขาวไม่สั่นคลอนสักนิด
‎พวกเขาจะกังวลก็ต่อเมื่อรู้ว่าคนดำจำนวนมาก
‎พร้อมจะระเบิดแล้ว
‎และการระเบิดที่ว่า
‎จะทำลายเฟอร์นิเจอร์ ‎บางส่วนในบ้านของพวกเขา
‎พ่อฉันชอบความกล้าหาญของเขา
‎และรูปแบบการแสดงออกหลายๆ ส่วนของเขา
‎มาจากวิธีที่มัลคอล์มแสดงออก
‎คุณเริ่มเห็นความตึงเครียดในช่วงแรกๆ
‎ระหว่างเอไลจาห์ มูฮัมหมัด ‎ผู้ทรงเกียรติกับมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดไม่ได้มีเสน่ห์
‎ในแบบที่มัลคอล์มมีเสน่ห์
‎เพราะคุณไม่ชอบการที่
‎พวกคนขาวยิงคนดำใช่ไหม
‎และคุณพร้อมจะทำอะไรสักอย่างแล้วใช่ไหม
‎พวกเรารู้ว่าคุณพร้อม
‎สมาชิกระดับสูง ‎ของกลุ่มเนชั่นออฟอิสลามรักมัลคอล์ม
‎สำหรับหลายๆ คน
‎มัลคอล์มเป็นประสบการณ์ตรง ‎ที่พวกเขาสัมผัสได้ จับต้องได้
‎จากคำสอนของเอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎เมื่อมัลคอล์มเริ่มตั้งใจ ‎ที่จะทำอะไรแบบปัญญาชน
‎เขาไปถึงจุดที่เป้าหมายของเขา
‎กับเป้าหมายของกลุ่มเนชั่นไม่ใช่สิ่งเดียวกัน
‎และแน่นอนว่ามันนำไปสู่ ‎ความตึงเครียดและความขัดแย้งมากขึ้น
‎(อัตชีวประวัติของมัลคอล์ม เอ็กซ์)
‎"ฉันชอบเขา"
‎"ในตัวเขามีอะไรบางอย่างที่ดึงดูด
‎ที่ทำให้เขาเป็นหนึ่งในไม่กี่คน ‎ที่ฉันเคยเชิญมาที่บ้าน"
‎พวกเขาจะคุยกัน
‎พวกเขาอาจคุยกันทางโทรศัพท์
‎แต่ทั้งหมดเป็นความลับ
‎แต่กลุ่มผู้สนับสนุนลุยวิลล์
‎เริ่มระแคะระคายกับสิ่งที่เกิดขึ้น
‎พวกเขาเริ่มรู้ว่า
‎แคสเซียสมีส่วนเกี่ยวข้องกับมุสลิม
‎พวกเขาเริ่มถอยห่าง
‎และจู่ๆ สำนวนคำพูดของแคสเซียส เคลย์
‎ก็เริ่มเหมือนสำนวนของมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎เดือนกรกฎาคม ปี 1963 ชิคาโก
‎บรูซ ฮิลส์ นักข่าวของชิคาโกซันไทมส์
‎ไปตั้งแคมป์อยู่นอกมหาวิทยาลัยอิสลาม
‎ซึ่งเป็นสถานศึกษาของกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม
‎(มหาวิทยาลัยอิสลาม)
‎เขารู้ว่ามีรถคาดิลแลคสีแดงมะเขือเทศ
‎จอดอยู่หลังมหาวิทยาลัยอิสลาม
‎แคสเซียสกับรูดี้และอีกสองสามคนออกมา
‎บรูซ ฮิลส์ตื่นเต้น
‎ตาของเขาเบิกกว้าง
‎แล้วเขาก็เริ่มขับตามรถของแคสเซียส
‎บรูซขอให้แคสเซียสเปิดกระจกหน้าต่าง
‎และเขาเห็นว่าแคสเซียส ‎มีเข็มกลัดรูปดาวกับจันทร์เสี้ยว
‎"เกิดอะไรขึ้น คุณเป็นสมาชิก ‎ของกลุ่มเนชั่นออฟอิสลามหรือ"
‎ในตอนแรกแคสเซียส เคลย์บอกว่า "ไม่"
‎แล้วเขาก็พูดว่า
‎"ถ้าผมเป็นแล้วทำไมหรือ"
‎"นี่เป็นองค์กรที่ยอดเยี่ยม"
‎แล้วพวกเขาก็คุยกันต่อ ‎จนรูดี้เลี้ยวเข้าทางด่วนออกจากชิคาโก
‎บทความที่เขียนโดยบรูซ ฮิลส์
‎ไม่ค่อยได้รับความสนใจนักในวงการสื่อ
‎แต่เห็นได้ชัดว่า ‎เขามีความสัมพันธ์กับกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม
‎เรื่องที่แคสเซียส เคลย์เกี่ยวข้องกับกลุ่มนี้
‎ทำให้คนขาวหลายคนกังวล
‎และเอฟบีไอกล่าวว่า ‎ขบวนการนี้อาจจะเป็นภัยคุกคาม
‎ต่อความมั่นคงภายในของสหรัฐฯ
‎เจ. เอ็ดการ์ ฮูเวอร์ ‎ผู้อำนวยการเอฟบีไอ
‎ทำงานให้รัฐบาลของเคนเนดี
‎ฮูเวอร์และเอฟบีไอ ‎ดำเนินโครงการต่อต้านข่าวกรอง
‎ออกแบบมาเพื่อตัดกำลังของ ‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดและมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎ไม่ใช่แค่สอดส่องเฉยๆ
‎แต่มีการแทรกซึมเข้ามา
‎ออกแบบมาเพื่อกัดกร่อนฐานความนิยม
‎ที่กลุ่มเนชั่นออฟอิสลามมีอยู่
‎เพื่อลดแรงขับเคลื่อนมวลชนที่มัลคอล์มมี
‎ทุกวันนี้พวกเขาวางแผน
‎หาวิธีหยุดเอไลจาห์และผู้ศรัทธาของเขา
‎แต่ผมว่าคุณมาช้าไปหน่อย
‎เรากำลังเผชิญหน้ากับปัญหาทางศีลธรรม
‎มันเก่าแก่พอๆ กับเนื้อหาในไบเบิล
‎และชัดเจนพอๆ กับรัฐธรรมนูญอเมริกัน
‎หัวใจของคำถามคือ
‎คนอเมริกันทุกคนจะได้รับสิทธิที่เท่าเทียมกัน
‎และโอกาสที่เท่าเทียมกันไหม
‎เราจะปฏิบัติกับเพื่อนชาวอเมริกันของเรา
‎แบบที่เราอยากถูกปฏิบัติไหม
‎มีประกาศด่วนอย่างเป็นทางการ ‎จากดัลลัส รัฐเท็กซัสแล้วว่า
‎ประธานาธิบดีเคนเนดี ‎ตายตอนบ่ายโมงตามเวลามาตรฐานกลาง
‎บนถนนแห่งความเศร้า ‎พวกเขานำร่างปธน.จอห์น เอฟ. เคนเนดี
‎วีรบุรุษผู้พลีชีพ
‎วางบนแท่นใต้โดมใหญ่ของอาคารรัฐสภา
‎ตอนที่เคนเนดีตาย
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดสั่งให้ทุกมัสยิด
‎ปล่อยให้เขาทำหน้าที่ ‎แถลงความรู้สึกของกลุ่มเนชั่น
‎เรื่องการตายของประธานาธิบดี
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดโทรหาหนังสือพิมพ์ ‎จากบ้านของเขาในฟีนิกซ์
‎สั่งให้เอาคำแถลงการณ์ไว้ที่หน้าหนึ่ง
‎คำแถลงการณ์คือ
‎"พวกเราและคนทั้งโลกต่างก็ตกใจ ‎กับการลอบสังหารประธานาธิบดีของเรา"
‎ผมต้องเคารพสิ่งที่ผู้ส่งสารพูด
‎ไม่ควรมีใครแถลงการณ์ใดๆ
‎ผมเข้าใจ
‎สำหรับผมถ้าคุณสอนว่าคนขาวคือปีศาจ
‎แล้วเคนเนดีคือใคร
‎เท่าที่ผมรู้เขาไม่ได้ทำอะไรให้ผมเลย
‎ผมยังต้อง…
‎ผมยังต้องหาเลี้ยงตัวเอง ‎เขาไม่ได้เอาเงินใส่กระเป๋าผม
‎แต่ผมต้องเดินตามพ่อของผม ‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัด ผู้ทรงเกียรติสูงสุด
‎เขาพูดชัดเจน อย่าแถลงการณ์อะไร
‎แม้จะมีคำสั่งจากผู้ส่งสาร
‎แต่มัลคอล์มก็พูด
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์‎ ‎รองหัวหน้าขบวนการมุสลิมผิวดำ
‎แสดงความยินดี ‎ต่อการลอบสังหารประธานาธิบดีเคนเนดี
‎ที่การชุมนุมในแมนฮัตตันเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา
‎มัลคอล์มบอกว่าการฆ่าประธานาธิบดี
‎เป็นตัวอย่างของ "กรรมตามสนอง"
‎เขายังพูดด้วยว่า
‎"ผมเป็นเด็กบ้านไร่
‎ไก่กลับบ้านเก่าไม่เคยทำให้ผมเศร้า
‎ผมดีใจกับพวกมันเสมอ"
‎ที่ชิคาโกวันนี้เอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎ผู้นำขบวนการมุสลิมต่อต้านคนผิวขาว
‎พักงานมัลคอล์ม เอ็กซ์ ‎และปฏิเสธคำแถลงของเขา
‎นี่ทำให้เอไลจาห์ มูฮัมหมัด ‎มีข้ออ้างที่สังคมยอมรับ
‎เพื่อใช้ในการปิดปากมัลคอล์ม
‎หัวหน้าคณะมุสลิมผิวดำ ‎พักงานมัลคอล์ม เอ็กซ์ฐานพูดหมิ่นเคนเนดี
‎เขาไม่ได้รับอนุญาตให้เทศน์
‎เขาไม่ได้รับอนุญาตให้ไปที่มัสยิดในฮาร์เลม
‎อันที่จริงสมาชิกของมัสยิดนั้น
‎ไม่ได้รับอนุญาตให้ยุ่งเกี่ยวกับมัลคอล์มด้วย
‎นี่คือการละเมิดครั้งใหญ่ในชีวิตเขา
‎เขามองว่าเอไลจาห์ มูฮัมหมัด ‎เป็นพระผู้ช่วยชีวิตของเขา
‎(เอไลจาห์ มูฮัมหมัด ผู้ทรงเกียรติสูงสุด)
‎ความรู้สึกของเขาลึกซึ้ง ‎และศรัทธาอย่างไม่มีข้อกังขา
‎ผมอยากขอโทษท่านที่ทำให้ท่านผิดหวัง
‎สำหรับความผิดพลาดที่ผมก่อ ‎โดยเฉพาะในปีที่ผ่านมา
‎และเหนือสิ่งอื่นใดผมขอภาวนาต่ออัลลอฮ์
‎ขอทรงบันดาลความเมตตา ‎และการให้อภัยในใจของท่าน
‎เขาสับสนกับความคิดในใจของเขา ‎ที่ว่าเอไลจาห์ มูฮัมหมัดเป็นเหมือนพ่อของเขา
‎และคนที่เขาคิดว่าเป็นพ่อ ‎กำลังเอามือบีบคอมัลคอล์ม
‎ความแตกแยกที่เพิ่มขึ้นนี้จะเป็นปัญหาใหญ่
‎สำหรับคนอื่นๆ หนึ่งในนั้นคือมูฮัมหมัด อาลี
‎ถ้าซันนี่ ลิสตันต่อยผมคว่ำ
‎(ปี 1964)
‎ผมจะจูบเท้าเขากลางสายฝน
‎บอกเขาว่าเขายิ่งใหญ่ที่สุด ‎แล้วขึ้นเครื่องบินหนีออกนอกประเทศซะ
‎นั่นคือมุมมองผมต่อซันนี่ ลิสตัน
‎ลิสตันกับอาลี
‎ข้างหนึ่งเป็นนักเลง
‎อีกข้างหนึ่งปากเก่ง
‎คุณมองผมได้เลย ผมมั่นใจเต็มร้อย
‎ใครก็เอาชนะผมไม่ได้
‎ผมชกสมัครเล่น 180 ครั้ง อาชีพ 22 ครั้ง
‎แล้วผมก็สวยเหมือนผู้หญิง
‎ผู้คนหวาดกลัวลิสตันที่สุด
‎ซันนี่ ลิสตันเป็นนักมวยที่ออกมาจากเรือนจำ
‎เขาเคยทำงาน ‎ให้แก๊งอาชญากรรมเป็นนักเลงทวงหนี้
‎ถ้าคุณติดเงินซันนี่จะไปหาคุณถึงที่
‎ผมจะอัดเขาร่วงตอนยกแปด พิสูจน์ว่าผมเก่ง
‎และถ้าเขาพูดเพ้อเจ้อมากๆ ‎ผมจะตัดให้เหลือยกห้า
‎แคสเซียสกำลังตั้งใจกับการฝึก
‎เขาฝึกซ้อมเพื่อสู้ศึกครั้งใหญ่
‎ผมว่าเขาไม่ได้รู้เรื่องอะไรด้วย ‎กับการเปลี่ยนแปลงภายในทั้งหลาย
‎ในกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม
‎วันที่ 15 มกราคม 1964 มัลคอล์มมุ่งหน้าลงใต้
‎เขาจะไปไมอามีกับครอบครัว ‎เพื่อไปเยี่ยมแคสเซียส เคลย์
‎ก่อนเดินทางเขาโทรหาแคสเซียส
‎แคสเซียสตอบว่า "เยี่ยม"
‎เขากระตือรือร้น ตื่นเต้นที่ได้เจอมัลคอล์ม
‎เรารู้ว่าการโทรนี้เป็นของมัลคอล์มกับแคสเซียส
‎เพราะเจ้าหน้าที่เอฟบีไอนิวยอร์ก
‎โทรหาสำนักงานที่ไมอามีทันที
‎และออกคำสั่ง
‎"มัลคอล์มจะบินมาด้วยเที่ยวบินนี้
‎แคสเซียส เคลย์จะไปที่นั่น
‎ขับตามรถพวกเขาไป"
‎ไมอามีเป็นที่เดียว
‎ที่เราไปเที่ยวกันแบบครอบครัว
‎และไปพักอยู่บ้านคนอื่น
‎(บ้านแคสเซียส เคลย์ ‎ไมอามี รัฐฟลอริดา)
‎รูปครอบครัวของแม่ฉัน
‎กับพี่สาวสองคนของฉัน ‎อัททัลลาห์และคูบิลาห์
‎และมีฉันนั่งอยู่บนตักมูฮัมหมัด อาลี
‎การที่พ่อของฉันพาภรรยาและลูกๆ
‎ไปที่บ้านเขา
‎นั่นแปลว่าพ่อฉันเชื่อใจเขาเต็มร้อย
‎พ่อฉันคิดว่าเขาเป็นเพื่อน ‎พ่อคิดว่าเขาเป็นครอบครัวจริงๆ
‎และมัลคอล์มก็เป็นหนึ่งในคนไม่กี่คนที่เขาไว้ใจ
‎มัลคอล์มต้องการพันธมิตร
‎เขาโดดเดี่ยวตัวคนเดียวในขบวนการ
‎แคสเซียสอาจเป็นหมากตัวสำคัญ
‎ผมคิดว่านั่นอาจเป็นส่วนหนึ่ง ‎ในแผนการของมัลคอล์ม
‎คุณไม่อาจมองข้ามได้ว่า ‎มัลคอล์มอาจมีจุดมุ่งหมายอื่น
‎เขาอาจมีแรงจูงใจที่จะทำเพื่อเป้าหมายตัวเอง
‎อาจพูดได้ว่า… เขาสามารถใช้ประโยชน์
‎จากความนิยมในตัวเคลย์ที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
‎เคลย์อาจช่วยอะไรๆ เขาได้
‎มัลคอล์มส่งรูปพวกนี้ ‎ไปให้หนังสือพิมพ์คนดำสองฉบับ
‎มัลคอล์มอยากเตือนความจำเอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎ว่าแคสเซียส เคลย์มีความสามารถ
‎ที่จะดึงสมาชิกมาเข้าร่วมขบวนการมากขึ้น ‎และพวกเขาสนิทกันเหมือนพี่น้อง
‎มัลคอล์มบอกเอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎"จะเป็นยังไงถ้างานฉลองวันพระผู้ช่วยให้รอด"
‎หนึ่งวันหลังการต่อสู้
‎"ถ้าผมไปที่นั่นกับแคสเซียส เคลย์"
‎(ศึกชิงแชมป์)
‎(เอไลจาห์ มูฮัมหมัด ผู้ทรงเกียรติ)
‎"ผมอยากกลับไป ท่านผู้ส่งสารผู้ทรงเกียรติ
‎และผมมีคนที่ช่วยเราได้"
‎ประมาณหนึ่งสัปดาห์ก่อนการต่อสู้
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์ปรากฏตัว
‎มัลคอล์มไปดูการซ้อมที่ค่าย
‎เขาถูกเชิญให้ออกไป
‎และกลับบ้าน
‎แต่กลับมาได้ในวันขึ้นชก
‎ประเด็นสำคัญในตอนนั้น
‎คือแคสเซียส เคลย์
‎เป็นสมาชิกของกลุ่มเนชั่นออฟอิสลามหรือไม่
‎พวกนั้นไม่อยากให้มุสลิมเป็นแชมป์รุ่นเฮฟวี่เวท
‎ก็เลยข่มขู่เขา
‎แคสเซียสกำลังจะเก็บของ ‎ขึ้นรถบัสเพื่อออกจากเมือง
‎เพราะพวกนั้นบอกว่าจะยกเลิกแมตช์
‎แต่พอโปรโมเตอร์รู้เรื่อง ‎ว่าเขากำลังจะไป พวกนั้นกลับมาบอกว่า
‎"นายแค่อย่าบอกใครว่าเป็นมุสลิม ‎เราจะไม่พูดอะไร"
‎วันที่ 25 กุมภาพันธ์ 1964
‎แชมป์โลกรุ่นเฮฟวี่เวท
‎มัลคอล์มกลับมาไมอามีแล้ว
‎ไมอามี รัฐฟลอริดา ที่ที่คบเพลิงมิตรภาพ
‎เป็นสัญลักษณ์การต้อนรับคนดี ‎จากทุกเชื้อชาติและศาสนา
‎แต่ไมอามีน่ะเป็นเมืองที่แบ่งแยกสีผิว
‎เขาต้องพักที่โรงแรมเฉพาะคนผิวดำ
‎ตั้งแต่วินาทีแรกที่คุณขับรถ ‎มาถึงทางเข้าของแฮมป์ตันเฮาส์
‎คุณจะได้รับการต้อนรับอย่างดี
‎บ้านหลังที่สอง
‎ของผู้มาเยือนหลายพันคน ‎จากรัฐต่างๆ ในสหรัฐอเมริกา
‎และจากหลายต่อหลายประเทศ
‎ผู้ที่โหยหาแสงตะวันอันงดงามของรัฐฟลอริดา
‎(แฮมป์ตันเฮาส์ ‎ศูนย์วัฒนธรรม)
‎ถ้าคุณอยากเสียเงินก็ไปพนันข้างซันนี่
‎แต่ถ้าคุณอยากมีวันที่ดีก็ลงเงินฝั่งเคลย์
‎ผมคิดเสมอว่าซันนี่ ลิสตัน
‎กลัวแค่สิ่งเดียวและนั่นคือคนบ้า
‎เขาออกมาจากคุก เขาเคยอยู่ในคุก
‎ที่ที่เขาเห็นคนเป็นบ้า
‎แคสเซียสใช้สิ่งนั้น
‎คุกคามเขา ล้อเลียนเขา
‎ตอนชั่งน้ำหนักเขาพล่ามไม่ยั้ง
‎พยายามจะขู่ซันนี่ ลิสตัน
‎คนบ้าที่ไม่มีอะไรจะเสียอาจทำร้ายคุณได้
‎เราเกือบจะพร้อมแล้ว
‎สำหรับศึกชิงแชมป์โลกรุ่นเฮฟวี่เวท
‎แชมป์ ซันนี่ ลิสตัน
‎ผู้ท้าชิง แคสเซียส เคลย์
‎ก่อนการต่อสู้
‎แคสเซียสกังวล
‎นี่เป็นศึกใหญ่
‎เขาจะสู้กับซันนี่ ลิสตันที่เป็นจอมวายร้าย
‎จู่ๆ มัลคอล์ม เอ็กซ์ก็โผล่มาในห้องล็อกเกอร์
‎พวกเขาสวดมนต์ แล้วเขาก็คุยกับพี่ชายผม
‎ให้คำแนะนำพี่ชายผม แล้วพอพี่ชายผมออกมา
‎เขามั่นใจมาก
‎มัลคอล์มกระตุ้นให้เขาเชื่อ
‎ว่าเขาต้องนำสิ่งหนึ่งขึ้นสังเวียนไปด้วย
‎พลังของพระเจ้าหรือไม่ก็พระองค์เอง
‎เราพร้อมแล้วครับกับค่ำคืนอันน่าตื่นเต้น ‎ในคอนเวนชัน ฮอลล์ ไมอามี บีช
‎ด้วยการสนับสนุนจากพี่ชาย
‎คนที่ศรัทธาอย่างลึกซึ้งพอๆ กับคุณ
‎คุณอธิษฐานต่อพระเจ้า
‎เพื่อมอบพลังให้คุณเพื่อทำสิ่งที่ต้องทำได้
‎สิ่งที่เราสงสัยกันกำลังจะมีคำตอบแล้วครับ
‎ถ้าผ่านยกแรกไปได้ก็ถือว่าน่าประหลาดใจแล้ว
‎มัลคอล์มได้ที่นั่งแถวเจ็ด‎ ‎ที่นั่งเบอร์เจ็ด
‎คำทำนายกำลังจะเป็นจริง
‎เริ่มกันแล้วครับ
‎เคลย์หัวเราะเยาะใส่เขา ‎ถอยออกมา โยกศีรษะ หลบหลีกไปมา
‎เคลย์ต่อยซ้ายและขวา
‎ลิสตันจนมุมครับ ‎ลิสตันมีเลือดออกใต้ตาทั้งสองข้าง
‎เสียงระฆังดังในยกที่ห้า ตาเขามีปัญหาครับ
‎เทรนเนอร์คนหนึ่งตะโกนว่า ‎"มีบางอย่างอยู่ในนวมของลิสตัน"
‎เคลย์กะพริบตา เขาบอกว่ามองไม่เห็น
‎ลิสตันย่อตัว ต่อยเข้าที่ลำตัวล่าง
‎และเคลย์กะพริบตาเหมือนเขาไม่เห็นลิสตัน
‎นั่นอันตรายถึงชีวิตนะครับ
‎การโยกศีรษะและรูปร่างที่ดี ‎ช่วยเขารอดจากหมัดของลิสตัน
‎ยกที่ห้าเราเห็นแคสเซียสกลับมาโจมตีบ้างแล้ว
‎ตลอดการต่อสู้ครั้งนี้
‎แคสเซียสชกด้วยหมัดซ้ายใส่หน้าซันนี ลิสตันไม่ยั้ง
‎และในยกที่หกนี้เคลย์คุมเกมได้แล้วครับ
‎ยกที่หกจบลง ลิสตันเดินกลับเข้ามุมอย่างหมดแรง
‎ระหว่างที่เรากำลังเข้าสู่ยกที่เจ็ด
‎เดี๋ยวก่อนครับ
‎ซันนี่ ลิสตันไม่ออกมาแล้วครับ
‎ผู้ชนะและแชมป์รุ่นเฮฟวี่เวทคนใหม่ของโลกครับ
‎แคสเซียส เคลย์
‎ทุกครั้งที่ดูผมยังขนลุกอยู่เลย
‎ชุลมุนวุ่นวายกันแล้วครับ
‎ตอนที่เขาเดินไปรอบๆ เวที เขาชี้ไปที่ทุกคน
‎"ผมบอกแล้วไง บอกแล้วไง"
‎"ผมบอกแล้วไงว่าผมเก่งที่สุด ผมพิสูจน์แล้ว"
‎ช่วงเวลานั้นมันจะอยู่กับคุณไปตลอดชีวิต
‎ผมเขย่าโลก
‎"ผมเขย่าโลก"
‎ผมเขย่าโลก
‎เขาบอกว่าเขาเก่งที่สุด ทุกโพยบอกว่าเขาจะแพ้
‎เขาทำคนกำหนดอัตราต่อรองหัวเสีย
‎เขาชนะ เขาเอาชนะได้ เขาเป็นแชมป์
‎และคนที่เข้าใจจิตวิทยา
‎และผลกระทบที่…
‎ผลทางจิตใจ
‎ที่ภาพลักษณ์ความเป็นฮีโร่ ‎ของใครก็ตามมีผลต่อตัวคนคนนั้น
‎พวกเขารู้ทันทีว่า… ‎ถ้าคนเริ่มเห็นความเป็นฮีโร่ในตัวแคสเซียส
‎และภาพลักษณ์ที่เขาสร้างขึ้น
‎พวกเขาจะมีปัญหากับนิโกรพวกนี้แน่
‎เพราะจะมีพวกนิโกรมาเดินตามถนน
‎พูดว่า "ฉันยิ่งใหญ่ที่สุด"
‎แคสเซียสบอกว่า "ฉันมีความชอบธรรม"
‎แคสเซียส เคลย์ผู้ยิ่งใหญ่
‎ใครคือนักสู้ที่หล่อที่สุดในประวัติศาสตร์
‎แคสเซียส เคลย์
‎- เขาคือผู้ยิ่งใหญ่ที่สุด ‎- ได้เลย
‎บินสวยเหมือนผีเสื้อ ต่อยหนักเหมือนผึ้ง
‎พวกเขาออกจากศูนย์ประชุมเป็นกลุ่มเล็กๆ
‎รูดี้ แคสเซียส มัลคอล์ม เอ็กซ์
‎จิม บราวน์ นักฟุตบอลผู้ยิ่งใหญ่ในตอนนั้น
‎แซม คุก ศิลปินผู้น่าทึ่ง
‎ซึ่งเป็นเพื่อนสนิทของแคสเซียส
‎และพวกเขามาที่นี่
‎ที่แฮมป์ตันเฮาส์
‎แคสเซียสกับรูดี้นั่งอยู่บนเก้าอี้พวกนี้
‎แชมป์แคสเซียส เคลย์กินไอศกรีม
‎การฉลองใหญ่ ‎ในความคิดของเขาคือไอศกรีมหนึ่งถ้วย
‎เป็นช่วงเวลาที่ผมมีความสุขที่สุดในชีวิต
‎ทุกคนฉลองชัยชนะ
‎ตอนนี้ทุกคนบอกว่า "เราเชื่อในตัวนาย"
‎แต่มัลคอล์มเป็นคนที่เชื่อในตัวเขาก่อน
‎นั่นมีความหมายกับเขา
‎เขาฉลองกับมัลคอล์มด้วยความขอบคุณ
‎(แฮมป์ตันเฮาส์โมเต็ลแอนด์วิลล่า)
‎ตอนนั้นเริ่มดึกแล้ว
‎มัลคอล์ม แคสเซียส เคลย์ รูดี้ จิม บราวน์
‎อาจจะอีกสองสามคน…
‎พวกเขาไปที่ห้องของมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎ได้เวลาพูดกันจริงจังแล้ว
‎ตอนนี้มัลคอล์ม เอ็กซ์พูดว่า "เอาละ
‎ได้เวลาปิดฉากปากเก่งแห่งลุยวิลล์แล้ว"
‎"นายได้ตำแหน่ง นายมีผู้ฟัง
‎ตอนนี้นายต้องเริ่มพูดจาให้ดี"
‎(ห้องมูฮัมหมัด อาลีในแฮมป์ตันเฮาส์)
‎เราไม่ได้อยู่ในห้อง
‎เราไม่มีเทปบันทึกบทสนทนาพวกนั้น
‎เรารู้แค่สิ่งที่เกิดขึ้นต่อไป
‎เขาทำได้
‎ด้วยการยอมรับว่าอัลลอฮ์เป็นพระเจ้า
‎และมูฮัมหมัดเป็นผู้ส่งสารของเขา
‎จนสามารถคว่ำคนที่แกร่งกว่าเขาได้
‎ศัตรูต้องการให้ร่างเขาแตกเป็นเสี่ยงๆ
‎พวกเขาบอกว่าเขาจะ…
‎ลิสตันจะต่อยใบหน้าหล่อเหลาของเขาให้เละ
‎แต่อัลลอฮ์กับเราบอกว่า "ไม่"
‎คุณคิดว่าการที่แคสเซียสเป็นมุสลิมผิวดำ
‎เกี่ยวอะไรกับชัยชนะนี้ไหม
‎ผมไม่เคยได้ยินเขาพูดว่าเขาเป็นมุสลิมผิวดำ
‎ผมเคยได้ยินเขาพูดว่าเขาเชื่อในศาสนาอิสลาม
‎(มีนาคม 1964)
‎ประมาณหนึ่งสัปดาห์หลังจาก ‎การต่อสู้ระหว่างเคลย์กับลิสตัน
‎พวกเขาไปที่องค์การสหประชาชาติ
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์ ผมอยากคุยหน่อยครับ ‎เรื่องความสัมพันธ์ของคุณกับแคสเซียส เคลย์
‎คุณรู้จักเขานานหรือยัง
‎ประมาณสามปี
‎แล้วคุณได้ให้คำแนะนำเขา
‎เรื่องที่เกี่ยวกับศาสนาของเขาไหม
‎ไม่ครับ ผมไม่ให้คำแนะนำใคร
‎เขาเป็นน้องชายและเพื่อนผม
‎ผมพูดสิ่งที่ผมรู้และเข้าใจให้เขาฟัง
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์แนะนำเขาให้รู้จัก ‎กับนักการทูตผิวดำจากทั่วแอฟริกา
‎นี่เพื่อนผม ครับท่าน
‎ดีใจที่ได้เจอนะ
‎และนี่คือที่ที่มัลคอล์มเตือนความจำเขา
‎"นายไม่ใช่คนที่นายเคยเป็น"
‎"ตอนนี้นายเป็นคนที่คนทั่วโลกชื่นชม"
‎คุณมีแผนจะไปเที่ยวไนจีเรียไหม
‎ครับ นั่นคือหนึ่งในที่ที่ผมจะไป แอฟริกา
‎มัลคอล์มอยากเล่นบนเวทีที่ใหญ่ขึ้น
‎เขาจะชูประเด็นเชื้อชาตินี้
‎ไปเป็นประเด็นสากล
‎ไปสู่องค์การสหประชาชาติ
‎สหรัฐอเมริกากำลังผลักดันตัวเองสู่ผู้นำโลกเสรี
‎ผู้สนับสนุนสิทธิมนุษยชน
‎พี่มัลคอล์มพูดต่อสาธารณะว่า
‎"นี่ พวกคุณ มันเป็นไปไม่ได้เลย"
‎มัลคอล์มรู้ว่านี่จะเป็นสิ่งที่
‎บีบให้รัฐบาลกลางต้องเคลื่อนไหว
‎แคสเซียสมีความเหมาะสมกว่าใครทั้งหมด
‎ที่จะเป็นผู้นำความภาคภูมิใจทางเชื้อชาติคืนมา
‎ไม่ใช่แค่คนของเราในประเทศนี้ แต่ทั่วโลก
‎ตลอดทั้งสัปดาห์
‎ดูเหมือนมัลคอล์มกับแคสเซียสจะใกล้ชิดกันมาก
‎พวกเขาไปที่ไทม์สแควร์
‎และไปดูการต่อสู้ที่เคลย์เอาชนะลิสตัน
‎ผู้ชนะและแชมป์โลก ‎รุ่นเฮฟวี่เวทคนใหม่ แคสเซียส เคลย์
‎พอพวกเขาออกมาจากโรงละคร คุณเห็นอะไร
‎ฝูงชนหลายร้อยคนรายล้อมพวกเขา
‎นักข่าวถามมัลคอล์ม
‎ว่าแชมป์จะมาร่วมการเคลื่อนไหวกับเขาหรือไม่
‎มีคำถามมากมายเกี่ยวกับสิ่งที่จะเกิดขึ้นต่อไป
‎(แคสเซียสพัวพันกับมัลคอล์ม ‎จะส่งผลเสียกับอาชีพเขาไหม)
‎มีเจ้าหน้าที่เอฟบีไอในชิคาโก
‎ที่ขอให้การเฝ้าดูคฤหาสน์ของ ‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดดำเนินต่อไป
‎และเจ้าหน้าที่คนนี้สืบรู้ว่า
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดคุยโทรศัพท์
‎กับแชมป์รุ่นเฮฟวี่เวท
‎วันที่ 6 มีนาคม 1964
‎แคสเซียสกลับไปที่ห้องพักในโรงแรมเทเรซ่า
‎เขาได้รับโทรศัพท์จากเอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎และท่านศาสนาจารย์สูงสุดบอกเขาว่า
‎"คุณไม่ได้รับอนุญาต ‎ให้ข้องเกี่ยวกับมัลคอล์มอีกต่อไป"
‎ผมเข้าใจว่าบ่ายวันนี้คุณจะไปชิคาโก
‎เพื่อพบเอไลจาห์ มูฮัมหมัดเหรอ
‎ครับ ผมจะทานมื้อค่ำกับท่าน
‎หนึ่งในเหตุผลหลัก ‎ที่คุณเข้าร่วมกับชาวมุสลิมผิวดำ
‎เพราะคุณเป็นเพื่อนกับมัลคอล์ม เอ็กซ์ไม่ใช่เหรอ
‎ไม่ ผมเป็นมุสลิมสี่ปีก่อนที่จะเจอมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎จริงเหรอ
‎แต่ตอนนี้เขาเป็นเพื่อนคุณไหม
‎- ใช่ ‎- เขา…
‎เขาเป็นพี่ชาย เป็นพี่ชายผม ‎ไม่ว่าเขาจะทำอะไรเขายังเป็นพี่ชายผม
‎ตอนนี้เขาแยกตัวออกจากกลุ่มมุสลิม
‎ผมไม่รู้เรื่องการแยกตัว
‎ผมต้องรู้เรื่องก่อนถึงจะตอบได้
‎นั่นคือหนึ่งในเหตุผลหลัก ‎ที่ผมไปวันนี้เพื่อค้นหาความจริง
‎เพราะผมไม่เชื่อสิ่งที่สื่อเขียน
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดบอกว่า
‎(ชิคาโก)
‎"สำหรับผู้ศรัทธาของผม ‎และคนของผมทุกคนที่เชื่อในศาสนาอิสลาม
‎น้องชายผู้นี้ แคสเซียส เคลย์
‎ผู้ศรัทธาที่ผมไว้ใจที่สุด"
‎"และผมตั้งชื่อเขาว่า…
‎มูฮัมหมัด อาลี"
‎เขาถึงได้ชื่อนี้มา
‎แคสเซียส เคลย์มีชื่อมุสลิมว่ามูฮัมหมัด อาลี
‎คนส่วนใหญ่ต้องรอเป็นปีๆ
‎เขากลายเป็นฮีโร่
‎เขาปรากฏตัวบนเวทีพร้อมกับผู้ส่งสาร
‎ส่วนมัลคอล์ม
‎ก็แยกตัวออกไป
‎(มัลคอล์ม เอ็กซ์ผละจากมุสลิม)
‎ตอนนั้นมูฮัมหมัด อาลีอยู่ตรงกลาง
‎(เคลย์อยู่ต่อ)
‎ระหว่างคนสองคนที่มีอำนาจมาก
‎ผู้นำคนดำที่ทรงอิทธิพลสองคน ‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดและมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎ไม่ว่าเขาจะรู้ตัวหรือไม่ก็ตาม
‎เมื่อถูกบังคับให้เลือก
‎สำหรับมัลคอล์ม ‎เขาไม่มีทางเลือกนอกจากเลือกตัวเอง
‎สำหรับแคสเซียส ‎เขาต้องเลือกบิดาผู้ทรงความศักดิ์สิทธิ์
‎มัลคอล์มเป็นบุคคลธรรมดา
‎เอไลจาห์เป็นสถาบัน
‎มีข่าวว่าทั้งสองฝ่ายแยกกันแล้ว ‎เรื่องนี้รบกวนใจคุณไหม
‎ไม่ สิ่งที่มัลคอล์ม เอ็กซ์ทำเป็นเรื่องของเขา ‎เขาตัดสินใจคนเดียว
‎(แคสเซียส อาลี เคลย์)
‎- ผู้นำของคุณคือเอไลจาห์ มูฮัมหมัดใช่ไหม ‎- ครับ
‎("แยกจากกันหรือตาย" เอไลจาห์ มูฮัมหมัด)
‎ผู้ส่งสารคือพ่อของเรา
‎พ่อที่เราไม่เคยมีและต้องการมาตลอด
‎เขาเป็นเหมือนเลือดในร่างกาย
‎ถ้าไม่มีคำสอนของผู้ส่งสาร ก็ไม่มีเมลชิเซเดค
‎ถ้าไม่มีคำสอนพวกนี้ ผมก็แค่ไอ้มืดข้างถนน
‎เข้าใจที่ผมพยายามจะบอกไหม
‎มันเป็นเรื่องราวที่ไม่สลับซับซ้อน
‎พ่อของฉันอยู่ตรงกลาง
‎เขาต้องเลือกในขณะที่ยังอายุน้อย
‎และใช่ อาจมีเรื่องของความอยู่รอดมาเกี่ยว
‎แคสเซียส เคลย์ไม่ใช่ชื่อคุณแล้วใช่ไหม
‎ถูกต้องครับ ผมชื่อมูฮัมหมัด อาลี
‎มูฮัมหมัดแปลว่า "ควรค่าแก่การสรรเสริญ" ‎และอาลีแปลว่า "สูงส่งที่สุด"
‎ตอนที่มัลคอล์มได้ยินเรื่องนี้
‎มัลคอล์มระเบิดในรถและพูดว่า "นี่คือการเมือง"
‎มีคนพิเศษตั้งชื่อให้คุณรึเปล่า
‎ครับ ท่านเป็นผู้นำและครูของผม ‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัด ผู้ทรงเกียรติสูงสุด
‎เขารู้ว่าในการต่อสู้เพื่อเอาชนะใจมูฮัมหมัด อาลี
‎เขาแพ้การต่อสู้
‎(ผู้นำมุสลิมตั้งชื่อให้เคลย์ "มูฮัมหมัด อาลี")
‎มูฮัมหมัด ผมชื่อมูฮัมหมัด
‎พวกคุณเรียกผมว่าแคสเซียสอยู่นั่น ‎ผมเบื่อที่จะพูดแล้ว
‎พวกคุณฉลาดออก ‎ผมชื่อมูฮัมหมัด อาลี ไม่ใช่แคสเซียส
‎อาลีไม่ยอมให้อเมริกาเป็นผู้กำหนดเขา
‎และเขาไม่ยอมให้อเมริกาตั้งชื่อเขาหรอก
‎มูฮัมหมัด อาลี ‎รู้จักกันในชื่อแกสเซียส แคสเซียส
‎เขาเพิ่งเดินทางมาถึงเมือง…
‎งานโฆษณาทั้งหมด งานพรีเซนเตอร์ทุกอย่าง
‎ฮอลลีวูด ทุกประตูเปิดทางรอเขาแล้ว
‎พอเขาเปลี่ยนชื่อประตูทุกบานปิดลง
‎(แคสเซียส เคลย์)
‎ถ้าเป็นในศตวรรษที่ 21 คงต้องใช้ ‎ความกล้าอย่างมาก แต่เป็นเรื่องที่คิดไม่ถึงเลย
‎เขาต้องบ้าไปแล้ว
‎(ฉันคือมูฮัมหมัด อาลี)
‎มันเป็นคำประกาศขั้นสูงสุด
‎คุณเคลย์ ตอนที่คุณ…
‎มูฮัมหมัด อาลีครับ
‎- คุณเคลย์… ‎- มูฮัมหมัด อาลีครับ
‎- คุณมูฮัมหมัด อาลี ชื่อไหนก็ได้ ‎- ครับ
‎- แค่มูฮัมหมัด อาลีครับ ‎- ตอนคุณปรากฏ…
‎แล้วจู่ๆ ผู้คนก็พูดกันว่า
‎"เขาคิดว่าเขาเป็นใคร นิโกรปากเก่ง"
‎"นิโกรปากเก่ง เขาคิดว่าตัวเองเป็นใคร "
‎"ไปใช้ชื่ออื่น ศาสนาอื่น"
‎การเรียกผมว่าแคสเซียส เคลย์ ‎ถือว่าดูถูกผม เพราะผมไม่ใช่คนขาว
‎ผมมูฮัมหมัด อาลี ผมเป็นคนดำ
‎มันคือชื่อในประวัติศาสตร์ของบรรพบุรุษของเรา
‎ตอนนี้ถือเป็นเกียรติ เมื่อผมได้รู้รากเหง้า
‎ให้คนเรียกผมด้วยชื่อผมเอง
‎จะเป็นยังไงถ้าคนรัสเซียชื่อจอร์จ วอชิงตัน
‎- พูดอีกที ใครยิ่งใหญ่ ‎- มูฮัมหมัด อาลี
‎- อีกครั้ง ใครนะ ‎- มูฮัมหมัด อาลี
‎มีมุสลิมอยู่ทั่วโลก
‎ที่อาจไม่เคยติดตามดูการชกมวย
‎ตอนนี้ได้ยินชื่อนี้ที่แพร่กระจายผ่านสำนักข่าว
‎มูฮัมหมัด อาลี
‎(สหภาพนักมวยอาหรับขอต้อนรับมูฮัมหมัด อาลี)
‎ปี 1964 มูฮัมหมัดและมัลคอล์ม
‎เดินทางไปแอฟริกาและตะวันออกกลาง
‎แต่ไม่ใช่ด้วยกัน
‎พวกเขาทั้งคู่ต่างรู้
‎เรื่องการเปลี่ยนแปลงหลายอย่าง ‎ที่กำลังก่อตัวเพิ่มขึ้นทั่วแอฟริกา
‎มูฮัมหมัด อาลีได้พบกับฝูงชนที่รักเขา
‎เขาเหมือนมีมนต์สะกดใจคนในหลายๆ ด้าน
‎เสน่ห์ที่เขามีเหนือคนทั่วไป
‎ส่วนมัลคอล์มเดินทางคนเดียว
‎เข้าพบผู้นำระดับโลก
‎เขาพยายามนำสารของ ‎ชาวแอฟริกันอเมริกัน 22 ล้านคน
‎ไปสู่เวทีโลก…
‎- ขอสันติสุขจงมีแด่ท่าน ‎- ขอสันติสุขจงมีแด่ท่าน
‎และแจ้งข้อหาสหรัฐ
‎เรื่องการละเมิดสิทธิมนุษยชน
‎ปัญหาของเราไม่ใช่ปัญหาของอเมริกัน ‎แต่เป็นปัญหาของมนุษย์
‎ไม่ใช่ปัญหาของนิโกร ‎แต่เป็นปัญหาของมนุษยชาติ
‎เขาเป็นเหมือนตัวแทนมวลชน เป็นสส.
‎เป็นวุฒิสมาชิกของประเทศแบล็กอเมริกา
‎ถ้าไม่ใช่ประธานาธิบดีของประเทศแบล็กอเมริกา
‎"ชาวมุสลิมจากอเมริกาทุกแห่ง
‎ตื่นเต้น มีความสนใจใคร่รู้"
‎(อัตชีวประวัติของมัลคอล์ม เอ็กซ์)
‎"อีกครั้งที่ฉันมองคนอย่างแคสเซียส เคลย์ผิดไป"
‎"หนังสือพิมพ์ท้องถิ่นได้ตีพิมพ์รูปถ่าย
‎ของแคสเซียสกับฉันด้วยกัน ‎ที่องค์การสหประชาชาติ"
‎"ในตอนนั้นเขารับรู้ได้ถึงจินตนาการ
‎และการสนับสนุนของคนผิวสีทั้งโลก"
‎(ยินดีต้อนรับแคสเซียส เคลย์ ‎ชายผู้งามสง่า)
‎(ขอต้อนรับแคสเซียส เคลย์ ราชาแห่งโลก)
‎อาลี! อาลี!
‎พ่อผมพูดถึงการไถ่บาปของแอฟริกาเสมอ
‎และ "เพลงแห่งการไถ่บาป" ‎เป็นการแสดงความเคารพต่อมาร์คัส การ์วีย์
‎และคำแถลงของมาร์คัส การ์วีย์ในปี 1937
‎ว่าเราต้องปลดปล่อยจิตใจ ‎จากการเป็นทาสทางจิต
‎เพราะในขณะที่คนอื่น ‎อาจช่วยเราปลดปล่อยร่างกาย
‎ไม่มีใครนอกจากเราเอง ‎ที่จะปลดปล่อยจิตใจเราได้
‎อีโบนี่
‎ผมคิดว่ามัลคอล์ม เริ่มเห็นตัวเองแล้ว
‎ระหว่างที่รับหน้าที่นั้น
‎(โพสต์ ‎มัลคอล์ม เอ็กซ์)
‎เพราะการกำเนิดใหม่ทางวิญญาณ
‎ซึ่งผมมีโชคที่ได้เข้าพิธีนี้
‎จากการไปแสวงบุญที่นครศักดิ์สิทธิ์แห่งเมกกะ
‎ผมไม่เชื่อในการกล่าวหาเผ่าพันธุ์ใดๆ อีกต่อไป
‎(มัลคอล์ม เอ็กซ์ ‎อดีตมุสลิมผิวดำ)
‎วันที่ 17 พฤษภาคม 1964
‎อักกรา ประเทศกานา
‎นอกโรงแรมแอมบาสซาเดอร์…
‎มัลคอล์มอยู่กับเพื่อนชาวอเมริกัน ‎ที่มาทำงานต่างประเทศ
‎มายา แอนเจลู และคนอื่นๆ
‎มัลคอล์มกำลังจะนั่งรถไปที่สนามบิน
‎และนอกโรงแรมนั้น
‎มูฮัมหมัด อาลีปรากฏตัว
‎(ขอต้อนรับสู่กานา ‎มูฮัมหมัด อาลี หรือแคสเซียส เคลย์)
‎ต้องทำความเข้าใจก่อนว่ามัลคอล์ม
‎เขาไปอียิปต์และซาอุดีอาระเบีย
‎และในบันทึกของเขา
‎เขาเขียนเรื่องอาลี ‎ในฐานะน้องชายและเพื่อนของเขา
‎ดังนั้นในช่วงเวลานั้นที่อักกรา ประเทศกานา
‎ตอนที่เขาได้เจอแชมป์โดยไม่คาดฝัน
‎เขาคิดว่าพวกเขาจะกอดกันอย่างพี่น้อง
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์ ‎พูดว่า "มูฮัมหมัด มูฮัมหมัด" ไม่หยุด
‎ในที่สุดมูฮัมหมัด อาลีก็หันไปทางเขาแล้วพูดว่า
‎"ฟังนะ นายหักหลังเอไลจาห์ มูฮัมหมัด"
‎"นายคิดผิดแล้วพี่ชาย นายคิดผิด "
‎แล้วก็หันหลังเดินจากไป
‎ตอนนั้นเขาดูแคลนมัลคอล์ม
‎ความสัมพันธ์ของพวกเขาแทบไม่เหลือเยื่อใย
‎มายา แอนเจลูเขียนบรรยายไว้ ‎ถึงตอนที่มัลคอล์มขึ้นรถ
‎เขาทรุดตัวลงในที่นั่งผู้โดยสาร
‎เขาบอกว่า "ผมสูญเสียอะไรไปมากมาย"
‎เขาสูญเสียเอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎ผู้มีบทบาทเสมือนพ่อในชีวิตของเขา
‎และตอนนี้เขาเสียมูฮัมหมัด อาลีไป
‎ถ้านั่นคือความเป็นพี่น้องร่วมสาบานที่เราพูดถึง
‎ตอนนี้มันมาถึงจุดจบแล้ว
‎(แชมป์ล้อเลียนอดีตกลุ่มมุสลิมในกานา)
‎ตอนนี้คุณมีแผนอะไร
‎ผมจะกลับไปอเมริกา
‎ไปหาครอบครัวผมก่อน
‎- ครับ ‎- ดูว่าเกิดอะไรขึ้นบ้าง
‎ตอนพ่อกลับมาจากแอฟริกาที่สนามบินเจเอฟเค
‎แม่ฉันส่งฉันให้พ่อ
‎แล้วพ่อก็ยิ้ม
‎ฉันไม่รู้ว่านั่นเป็นความทรงจำที่ดี
‎หรือเพราะฉันเห็นรูปนี้มาหลายครั้ง
‎แต่ฉันรู้สึกเหมือนฉันเห็นพ่อมองฉัน
‎เหมือนพ่อรอให้เกิดอะไรขึ้น
‎และนี่คือมัสยิดมุสลิมสีทอง
‎ที่สภาอิสลามแห่งอียิปต์มอบให้ผม
‎(มิถุนายน 1964)
‎เป็นทองแท้เลย
‎ทองแท้ทั้งหมด
‎ทองแท้
‎ทองแท้ ครับ…
‎นี่เป็นของขวัญให้ผู้นำ ‎และครูของเราที่ปลุกพวกเราทุกคน
‎เพราะเราอยู่ในสภาพย่ำแย่ ‎ก่อนที่จะได้ฟังคำสอนของเขา
‎ใช่แล้วครับ
‎ไชโย ใช่แล้ว
‎คุณกับมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎คนที่ช่วยนำคุณเข้าสู่องค์กรมุสลิมผิวดำ
‎คุณสองคนแยกทางกันแล้วรึยัง
‎เมื่อเอไลจาห์ มูฮัมหมัด ‎ผู้ทรงเกียรติ ตัดเยื่อใยกับใคร
‎เขาตัดเยื่อใยนั้น ‎ของผู้ศรัทธาทุกคนออกโดยอัตโนมัติ
‎หนังสือพิมพ์ฉันมีข่าวว่าคุณกลับมาจากแอฟริกา
‎คุณปฏิเสธที่จะพักที่โรงแรมเทเรซ่า ‎ซึ่งเป็นสำนักงานใหญ่เดิมของคุณ
‎ผู้นำของผมบอกผม… ‎ไม่ใช่ผู้นำผม แต่เป็นเจ้าหน้าที่หลายคน
‎บอกว่าคงไม่ดีถ้าอยู่ในโรงแรมเดียวกับที่เขาอยู่
‎และผมทำตามที่พวกเขาบอก
‎ตอนที่แคสเซียส เคลย์อยู่ที่อักกรา
‎มีข่าวว่าเขาพูดจาไม่ค่อยเป็นมิตร
‎คุณมีอะไรจะเสริมไหมครับ
‎ผมไม่รู้อะไรเกี่ยวกับที่เขาพูดเลย
‎ผมมักไม่ปักใจเชื่อสิ่งที่ผมอ่านในหนังสือพิมพ์
‎ว่าคนดำพูดแบบนั้นกับคนดำอีกคน
‎เขาน่ะ…
‎และถ้าผมมีอะไรจะพูด ‎เกี่ยวกับแคสเซียส ผมจะพูดกับเขาเอง
‎ผมไม่ได้พูดถึงมัลคอล์ม เอ็กซ์ด้วยซ้ำ
‎เขาไม่ได้อยู่ในความคิดเรา เขาแค่…
‎เราไม่ห่วงเรื่องมัลคอล์ม เอ็กซ์ ‎มีเรื่องอื่นให้ทำอีกเยอะ
‎และเขาก็เป็นแค่คนคนหนึ่งที่ออกนอกลู่นอกทาง
‎คุณยังคิดว่าเขาเป็นเพื่อนอยู่ไหม
‎ครับ ผมคิดว่าคนของเราทุกคนเป็นเพื่อนผม
‎และตามปกติแล้วคนที่ทำตัวไม่เป็นมิตร
‎แค่สะท้อนพิษร้ายที่อีกคนมอบให้
‎ผมสงสัยว่าคุณยังเชื่ออยู่ไหม ‎เหมือนที่ผมคิดว่าคุณเชื่อ
‎ตอนที่คุณเป็นพันธมิตรกับกลุ่มมุสลิมผิวดำ
‎เรื่องการแบ่งแยกดินแดนในอเมริกาเหนือ
‎ผมไม่เชื่อเรื่องการแบ่งแยก ‎หรือการเหยียดผิวใดๆ
‎- คุณยังเป็นมุสลิมอยู่ไหม ‎- โอ้ เป็นครับ
‎ผมเป็นมุสลิม ผมเชื่อในศาสนาอิสลาม
‎ซึ่งเชื่อในความเป็นพี่น้อง
‎ความเป็นพี่น้องอย่างสมบูรณ์ของทุกคน
‎(มัลคอล์ม เอ็กซ์เรียกเอไลจาห์ว่า "ลวงโลก"
‎มัลคอล์มรู้สึกว่าตอนนี้ ‎เขาเป็นคนใหญ่คนโตต่อหน้าสาธารณชน
‎ซึ่งดูจะเป็นความปรารถนาของเขามาโดยตลอด
‎เขาอยากให้คนเห็นเขาและฟังเขา
‎เขาอยากเชิดชูตัวเองเหนือครู
‎(แคสเซียสตัดขาดมัลคอล์ม ‎เรียกเขาว่า "ปากว่าตาขยิบ")
‎เมื่อมัลคอล์มถูกตราหน้าว่าปากว่าตาขยิบ
‎นั่นทำให้เขาเป็นเป้าทันที
‎(มัลคอล์ม ปากว่าตาขยิบตัวพ่อ)
‎สิ่งที่คนตีความคำว่า "ปากว่าตาขยิบ"
‎หรือทำให้พวกเขาคิดว่า ‎มีสิทธิ์ที่จะทำการใดการหนึ่ง
‎ทำให้มัลคอล์มตกเป็นเป้านิ่ง
‎เรามองว่าหนึ่งในสิ่งที่แย่ที่สุดที่คุณจะเป็นได้
‎คือ "ปากว่าตาขยิบ"
‎ฟังนะ เราไม่ไปยุ่งกับคนปากว่าตาขยิบ
‎เราปล่อยให้อัลลอฮ์ทรงจัดการพวกนี้เอง
‎ทำไมพวกเขาถึงขู่เอาชีวิตคุณ
‎หลักๆ ก็เพราะพวกเขากลัว
‎ว่าผมจะบอกเหตุผลที่แท้จริงที่…
‎ที่ผมออกจากกลุ่มมุสลิมผิวดำ
‎ซึ่งผมไม่เคยบอก ผมเก็บไว้คนเดียว
‎แต่เหตุผลที่แท้จริงคือเอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎หัวหน้าองค์กร
‎เป็นพ่อของเด็กแปดคน ‎ที่เกิดจากเด็กสาววัยรุ่นหกคน
‎เด็กสาววัยรุ่นหกคน
‎ซึ่งเป็นเลขาส่วนตัวของเขา
‎ไม่ควรพูดถึงเขาแบบนั้นเลย ‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดเนี่ยนะ
‎สอนทุกอย่างที่คุณรู้
‎คิดจะหักหลังผู้ชายคนนั้น
‎โง่จริงๆ
‎(ความตาย)
‎เขาทำพลาดแล้ว
‎ภารกิจของคุณกับชีวิตส่วนตัวของคุณแยกกัน
‎ถ้าผมมีของมาให้คุณ
‎และภารกิจของผมคือข้ามถนนเพื่อเอาของให้คุณ
‎นั่นเป็นภารกิจผม
‎ถ้าคุณเห็นผมอยู่ฝั่งตรงข้ามกับเด็กสาว
‎หรือดื่มไวน์อยู่
‎นั่นไม่ใช่กงการอะไรของคุณ
‎เพราะผมทำภารกิจสำเร็จ
‎หน้าที่ของผู้ส่งสารไม่ใช่มาถกปัญหา ‎หรืออธิบายชีวิตส่วนตัวของเขา
‎หน้าที่ของเขาคือส่งสาร
‎คุณเป็นใครถึงได้ตั้งคำถามกับผู้ส่งสาร
‎ใครเอาคุณออกจากถังขยะมาล้างตัว
‎และให้ที่ยืนคุณต่อหน้าโลก
‎ในฐานะโฆษกอันดับหนึ่งของคนดำ
‎คุณจะมาตั้งคำถามกับเขาแบบนี้เหรอ
‎ไม่ๆ
‎ตอนที่มัลคอล์มทำแบบนั้น
‎พูดถึงเอไลจาห์ ‎พูดเรื่องแย่ๆ เกี่ยวกับวิถีชีวิตของเขา
‎กับผู้หญิงอะไรแบบนั้น
‎ทุกคนที่รักเอไลจาห์หันมาเป็นศัตรูกับเขา
‎เขาไม่ควรพูดแบบนั้น
‎มีคนรักเอไลจาห์มากมาย ‎พวกเขายอมฆ่าคนเพื่อเอไลจาห์
‎พวกเขายอมทำ
‎วันที่ 14 กุมภาพันธ์ 1965
‎บ้านของมัลคอล์ม ‎ในอีสต์เอล์มเฮิสต์ถูกวางระเบิดเพลิง
‎บ้านของเขาในควีนส์ถูกไฟไหม้เสียหายหนัก
‎ไฟไหม้ที่เกิดจากระเบิดขวด
‎ส่วนแม่ของฉัน ‎มีคนโยนระเบิดเข้าไปในห้องเด็ก
‎ที่ลูกๆ ของแม่นอนหลับ
‎คงเป็นเหตุการณ์ที่น่ากลัวมาก
‎บ้านผมโดนระเบิด
‎มันถูกระเบิดโดยขบวนการมุสลิมผิวดำ
‎ตามคำสั่งของเอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎พวกเขาวางแผนลงมือจากด้านหน้าและด้านหลัง
‎ผมจะได้ออกไปไม่ได้
‎ตอนนั้นผมทำงานกะดึก
‎ในโรงงานผลิตรถยนต์แห่งหนึ่งในดีทรอยต์
‎ตามกำหนดแล้วเขาต้องมาพูดที่ดีทรอยต์
‎ตอนที่ผมรู้ข่าวตอนเช้า
‎ว่าบ้านเขาในอีสต์เอล์มเฮิร์สต์ ‎ถูกวางระเบิดเพลิง
‎ผมนึกว่าเขามาไม่ได้
‎ผมคิดผิด
‎ตอนสามทุ่มมัลคอล์มอยู่บนเครื่องบิน
‎เขามาที่ดีทรอยต์เพื่อพูดที่หอประชุม
‎เพื่อนคนหนึ่งของผมไปที่นั่น ‎เพื่อนเล่าว่าได้กลิ่นควันจากตัวเขา
‎เขาเอาชีวิตรอดมาได้จากระเบิดเพลิงที่บ้านเขา
‎(วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 1965)
‎(ห้องบอลรูมออดูบอน)
‎มีคนอยู่ประมาณ 400 คนในห้องบอลรูม
‎เป็นการรวมตัวกัน
‎ขององค์กรที่รู้จักกันในชื่อ ‎องค์กรเอกภาพแอฟโฟรอเมริกัน
‎มีมัลคอล์ม เอ็กซ์เป็นผู้นำ
‎ห้องบอลรูมออดูบอนเป็นห้องบอลรูมที่ใหญ่มาก
‎แต่มีพื้นที่ล็อบบี้เล็กมาก
‎ผมนั่งอยู่ที่ล็อบบี้หันหน้าไปทางประตู
‎ผมเพิ่งมาถึงที่นั่นได้สิบหรืออย่างมาก 15 นาที
‎ผมได้ยินพี่มัลคอล์มพูดว่า ขอสันติสุขจงมีแด่ท่าน
‎เสียงถัดไปที่ผมได้ยินเป็นเสียงปืน
‎ขอสันติสุขจงมีแด่ท่าน
‎ฉันเห็นผู้คนคลานอยู่บนพื้น
‎ฉันก็เลยลงไปคลานด้วย
‎แล้วลูกๆ ฉันก็ร้องไห้…
‎(เบ็ตตี้ ชาบาซซ์ ‎ภรรยามัลคอล์ม เอ็กซ์)
‎เกิดอะไรขึ้น พวกเขาจะยิงเราไหม
‎ฉันรู้ว่าสามีฉันถูกยิง
‎ผมวิ่งไปข้างหน้า
‎ผมเห็นมัลคอล์มกุมลำตัวกุมท้องแล้วก็ล้มลง
‎เราได้ตัวผู้ต้องสงสัยสองคนแล้ว
‎ชายคนหนึ่งถูกจับกุมบนถนน
‎โดยเจ้าหน้าที่ลาดตระเวนที่อยู่ใกล้เคียง
‎พวกเขาเป็นพวกมุสลิมผิวดำไหม
‎เรื่องนั้นผมไม่รู้หรอก
‎คุณรู้สึกยังไงบ้าง
‎ผมอยากจะฆ่าใครสักคน
‎ใช่แล้ว ผมอยากฆ่าใครสักคน
‎ก่อนสิ้นสุดคืนนี้ ‎ถ้ามัลคอล์มตาย ใครบางคนต้องตาย
‎(มัลคอล์ม เอ็กซ์ถูกฆาตกรรม ‎ถูกยิงดับที่งานชุมนุม)
‎เขาเป็นหลักยึดของเรา
‎เขาเป็นหลักเขต เป็นที่ยึดเหนี่ยวของเรา
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์เป็นคนผิวดำ ‎ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดนับจากมาร์คัส การ์วีย์
‎และเมื่อคุณสูญเสียไป
‎คุณพบว่าคุณสูญเสียมากแค่ไหนในฐานะคนคนหนึ่ง
‎สักวันเราจะทำใจได้
‎คุณมูฮัมหมัด ‎เมื่อวานนี้ในบทความจากสำนักข่าว
‎มีการอ้างว่ามุสลิมคนหนึ่งได้กล่าวว่า
‎"พวกไก่กลับบ้านเก่ามาเกาะมัลคอล์ม"
‎ตามคำให้การก่อนหน้านี้ของมัลคอล์ม
‎ถึงเรื่องการลอบสังหารประธานาธิบดีเคนเนดี
‎ท่านคิดว่ามีพี่น้องมุสลิมคนไหน ‎ที่จะพูดถึงมัลคอล์มแบบนี้บ้างไหม
‎เมื่อรู้ว่าเขาตาย
‎ไม่รู้สิ
‎ผมไม่รู้ว่าเป็นใคร ผมไม่รู้มากไปกว่าคุณ
‎มีตำรวจมาขอให้ท่านให้ปากคำไหมครับ
‎ไม่มีครับ
‎ท่านมูฮัมหมัดครับ ก่อนที่เขาจะถูกฆ่าเมื่อวานนี้
‎มัลคอล์มบอกว่ามุสลิมผิวดำพยายามฆ่าเขา
‎ช่วยออกความเห็นหน่อยได้ไหม
‎ผมไม่รู้อะไรเลย
‎เราไม่ใช่พวกใช้ความรุนแรง
‎เรื่องนี้เป็นเรื่องน่าตกใจสำหรับเรา
‎คุณคิดว่าเกิดอะไรขึ้นกับมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎- ผมคิดว่าไงเหรอ ‎- ครับ
‎สิ่งที่ผมรู้ สิ่งที่ขึ้นกับเขา
‎ผมรู้ว่าเขาเดินออกนอกเส้นทาง
‎และเขาก็ตาย
‎มันง่ายมากที่จะเล่า ‎เรื่องการลอบสังหารมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎เป็นเรื่องราวของผู้คัดค้าน
‎ที่ออกจากองค์กรไปและถูกลงโทษ
‎และแน่นอนว่ามีความขัดแย้งอย่างรุนแรง
‎ระหว่างมัลคอล์มกับกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม
‎(อัลลอฮ์คือผู้ยิ่งใหญ่ ‎เราต้องการเสรีภาพทางศาสนา)
‎แต่จากที่เรารวบรวมมาได้
‎จากเอกสารที่เอฟบีไอปล่อยออกมา
‎ตอนนั้นข้อมูลยังไม่ได้ถูกปล่อยออกมาทั้งหมด
‎เราพบว่าเอฟบีไอนั้นยินดีปรีดา
‎ที่ได้เห็นรอยแยกนี้กว้างขึ้นเรื่อยๆ
‎และความขัดแย้งที่เลวร้ายขึ้นระหว่างมัลคอล์ม
‎และกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม
‎(ความแตกแยกระหว่างเอไลจาห์ มูฮัมหมัด)
‎(กับมือขวาของเขา มัลคอล์ม เอ็กซ์)
‎มือที่มองไม่เห็นคือรัฐบาลกลาง
‎พวกเขาจะไม่ยอมให้คนขาวยิงมัลคอล์มแน่
‎เพราะไม่งั้นคงเกิดหายนะ
‎คุณจะเจอได้ทั่วๆ ไป… ขออภัยที่ต้องพูดแบบนี้
‎ไอ้มืดที่ยอมขายแม่ตัวเองเพื่อเงินแค่สองดอลลาร์
‎ตำรวจประจำอยู่ทุกที่ บนหลังคา
‎ยืนอยู่ตรงบันไดหนีไฟในชุดธรรมดา
‎ตำรวจนิวยอร์กหลายร้อยนาย ‎ในเครื่องแบบยืนตามถนนเลขที่ 147
‎จนถึงตอนนี้พิธีศพของมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎ดำเนินไปโดยไม่มีเหตุร้ายเกิดขึ้น
‎ฉันกับพี่สาวผมเสียพ่อไป…
‎แต่ฉันคิดว่าในฐานะคนดำ
‎เราเสียบุคคลที่ฉลาด
‎ใจดี รักเพื่อนมนุษย์
‎เห็นอกเห็นใจ
‎ฉันคิดว่านั่นเป็นสิ่งที่เขาเป็น
‎เขาจึงตอบสนอง ‎ต่อความอยุติธรรมได้อย่างลึกซึ้ง
‎เจมส์ บอลด์วินเขียนถึงมัลคอล์ม เอ็กซ์ว่า
‎"เขาเป็นชายที่อ่อนโยน ‎และนุ่มนวลที่สุดที่ผมเคยเจอ"
‎นั่นไม่ใช่ภาพลักษณ์ของมัลคอล์ม
‎แต่เขาเห็นมัลคอล์ม ‎ในแง่มุมที่เกี่ยวข้องกับคนผิวดำ
‎เขาเคารพกฎของตัวเองและเขาสอนเรา
‎ยอมรับความตาย
‎เมื่อคุณยอมรับความตายคุณก็จะเป็นอิสระ
‎หนึ่งวันก่อนจะมีการฝังมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดปรากฏตัว ‎ต่อสาธารณชนครั้งแรกหลังเหตุลอบสังหาร
‎ผู้นำกลุ่มเนชั่นถูกล้อมรอบ ‎โดยกลุ่มบอดี้การ์ดจนแทบมองไม่เห็นอะไรเลย
‎ถ้าคุณอยากเดินตามใครก็ตามที่ต่อต้านผม
‎เชิญได้เลย
‎แต่จุดจบของคุณจะเลวร้ายมาก
‎ผมกลัวแทนพวกคุณ
‎อีกหนึ่งคนที่ร่วมการประชุมมุสลิมที่ชิคาโก
‎คือแชมป์รุ่นเฮฟวี่เวท‎ ‎แคสเซียส เคลย์
‎ชื่อมุสลิมของเขาคือ มูฮัมหมัด อาลี
‎พิธีฝังศพของมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์และใครก็ตามที่โจมตี
‎หรือพูดถึงการโจมตี ‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดจะต้องตาย
‎(มีนาคม 1965)
‎ไม่มีใครสามารถต่อต้าน ‎ผู้ส่งสารแห่งพระเจ้าผู้ยิ่งใหญ่
‎ไม่ว่าทางวาจาหรือทางกายแล้วจะหนีรอดไปได้
‎มูฮัมหมัด อาลีออกมาพูดในทางเดียวกัน
‎ว่าใครก็ตามที่ขวาง ‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัดจะต้องตาย
‎โศกนาฏกรรมแท้ๆ
‎มัลคอล์มเป็นศัตรูงั้นหรือ
‎มัลคอล์มเป็นศัตรู ‎ตอนที่เขาพาครอบครัวไปไมอามีรึเปล่า
‎เขาคิดว่ามัลคอล์มเป็นศัตรู
‎ตอนที่เขาสวดภาวนา ‎กับมัลคอล์มก่อนขึ้นชกรึเปล่า
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์มีชื่อเสียงได้
‎หลักๆ แล้วเป็นเพราะ ‎การต่อสู้กับคนอย่างพวกคุณ คนขาว
‎ปีศาจคนขาว หมาตาสีฟ้าขนทอง
‎คนขาวไม่สนใจมัลคอล์มหรือพวกนิโกร
‎ตอนที่เขาอยู่กับเอไลจาห์ มูฮัมหมัด
‎แต่ดูเหมือนพวกเขาจะรัก ‎และศรัทธาผู้นำที่ตายไปแล้วของเรา
‎ตอนนี้พวกเขาก็มีคนตายที่เป็นแค่…
‎ตัวมัลคอล์มยอมรับเอง
‎ว่าเขาเป็นคนจรจัด…
‎เอาผู้หญิงผิวขาวมาขายตัว
‎เขาไม่มีค่าอะไรจนกระทั่งเอไลจาห์ มูฮัมหมัด ‎ผู้ทรงเกียรติทำให้เขายิ่งใหญ่
‎และถ้ามัลคอล์ม เอ็กซ์อยู่กับคนที่ทำให้เขายิ่งใหญ่
‎คนที่สอนเขาทุกอย่างที่เขารู้ ‎วันนี้เขาคงได้เป็นคนใหญ่คนโตไปแล้ว
‎ในปี 72 พ่อฉันไปเมกกะ
‎และนั่นคือสิ่งที่ทำให้พ่อของฉันเป็นอิสลามที่แท้จริง
‎เอไลจาห์ มูฮัมหมัด ผู้นำมุสลิมผิวดำ
‎หัวใจวายตายที่ชิคาโกวันนี้
‎เขาอายุ 77 ปี
‎(ปี 1975)
‎เราออกจากกลุ่มเนชั่นประมาณปี 75
‎ตอนนั้นฉันอายุเจ็ดขวบ
‎พี่ชายผมเก่งมาก
‎คุณต้องมาเป็นผมถึงจะเข้าใจความรู้สึกผม
‎ผมเป็นน้องชายคนเดียว น้องชายคนเดียว
‎พี่น้องร่วมสายเลือด
‎ผมคิดถึงเขามาก แต่ผมจะไปหาเขาบนสวรรค์
‎ผมรอเจอเขาไม่ไหวแล้ว ผมจะกอดและจูบเขา
‎มีเรื่องอะไรที่มูฮัมหมัด อาลี ‎เสียใจที่ได้ทำลงไปไหม
‎ขอคิดก่อนนะ
‎ขอผมคิดสักครู่
‎ครับ
‎นี่เป็นคำถามที่ยากมาก
‎เวลาจะผ่านไปหลายต่อหลายปี
‎เราอยากรู้เสมอว่าคนรุ่นสองรุ่นต่อจากนี้
‎พวกเขาจะมีมุมมองยังไง
‎พวกเขาจะคิดว่ามูฮัมหมัด อาลีเป็นคนยังไง
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์เป็นคนยังไง
‎เส้นทางชีวิตของพวกเขาเป็นยังไง ‎และหมายความว่าอะไร
‎ตอนนี้เราได้เห็นสิ่งเหล่านั้นแล้ว
‎อยู่ในหลากหลายวรรณกรรม ภาพยนตร์
‎หลากหลายสถานที่
‎ดูสิว่าใครรับช่วงเป็นคนต่อไป
‎นักกีฬาผู้ยิ่งใหญ่ที่สุด
‎ภาพอาลีที่ถูกนำเสนอต่อสาธารณชน
‎ตั้งแต่ปี 1996
‎เป็นภาพลักษณ์ที่ผิดพลาด
‎พวกเขาทำการตัดต่อออกไปแล้ว
‎พวกสิ่งที่ทำให้มูฮัมหมัด อาลี ‎เป็นที่ถกเถียงในอีกยุคหนึ่ง
‎พวกที่ยืนปรบมือให้เขาในแอตแลนตา
‎เป็นพวกเดียวกับใน 20 ปีก่อน
‎ที่เคยพูดถึงเขาเหมือนหมาตัวนึง
‎เขาวิจารณ์คนขาวแบบไม่กลัวใครหน้าไหน
‎และผมคิดว่าผมไม่ควรทำอะไรเลยเถิด
‎ไปยิงคนดำที่ไม่เคยเรียกผมว่าไอ้มืด
‎ไม่เคยแขวนคอผม ‎ไม่เคยเอาหมามากัดผม ไม่เคยข่มขืนแม่ผม
‎และผมคิดว่าหลายอย่างที่ถูกเขียนออกมา
‎เพราะอาการป่วยของเขา
‎และการที่เขาพูดไม่ได้
‎และแม้แต่วันนี้ อเมริกาก็ยังเป็น ‎ประเทศที่มีระบบการปกครอง
‎ที่ยึดหลักเสรีภาพ ความยุติธรรม ‎และความเท่าเทียมสำหรับคนขาวเท่านั้น
‎ประเทศนี้ไม่มีอิสรภาพสำหรับคนดำ
‎มัลคอล์มถูกฆ่าในปี 1965
‎ผู้คนจึงเขียนเรื่องเล่าของเขาใหม่
‎มัลคอล์ม เอ็กซ์บูเลอวาร์ด
‎(มรดกชนผิวดำ มัลคอล์ม เอ็กซ์)
‎ครั้งแรกที่ผมไปที่ไปรษณีย์ ‎เพื่อซื้อแสตมป์ของมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎ตอนที่มัลคอล์มถูกฆ่าในปี 1965
‎ไม่มีใครคาดคิดว่าเขาจะปรากฏอยู่ใน
‎สินค้าของรัฐบาลสหรัฐฯ
‎การได้เห็นมัลคอล์มบนแสตมป์เป็นเครื่องบ่งชี้
‎ถึงการที่ภาพลักษณ์ของเขา ‎เปลี่ยนไปตามกาลเวลา
‎ยังไงก็ตามเขายังอยู่กับเรา
‎เขายังไม่ได้จากไป
‎จิตวิญญาณของเขายังมีชีวิตอยู่
‎(มัลคอล์ม เอ็กซ์และดร.เบ็ตตี้ ชาบาซซ์ ‎อนุสรณ์สถานและศูนย์การศึกษา)
‎คุณฆ่าคนได้
‎แต่คุณฆ่าความคิดของเขาไม่ได้
‎ในโรงเรียน วิทยาลัย มหาวิทยาลัยทุกแห่ง ยูทูบ
‎ยังเปิดไฟล์เสียง ‎และวิดีโอของมัลคอล์มเหมือนเขายังอยู่ที่นี่
‎และสิ่งที่เขาสอนเมื่อ 50 ปีก่อน
‎คุณยังเห็นทุกอย่างนั้นในวันนี้
‎ประวัติศาสตร์คนดำ ประวัติศาสตร์อเมริกา ‎และประวัติศาสตร์โลกเปลี่ยนไป
‎เพราะสองคนนี้ที่กล้า
‎ที่จะเป็นตัวของตัวเองและกล้าหาญ
‎และความกล้านั้นแผ่ขยายไปทุกหย่อมหญ้า
‎เพราะมันคือสุนัขสองขาที่ควบคุม…
‎พวกเขากำหนดเส้นทางให้กับคนรุ่นเรา
‎ทิศทางที่เราเดินไปอย่างภาคภูมิ
‎สง่าผ่าเผย
‎ผู้คนลืมไปว่าพ่อของฉันยังเป็นหนุ่มน้อยอายุ 20
‎ที่มุ่งมั่นอยากเป็นแชมป์
‎มีหลายอย่าง ‎ที่มัลคอล์มสอนเขา ที่ทำให้เขาจดจำ
‎จนถึงวันสุดท้ายของเขา
‎พี่ชายคุณรู้สึกยังไงกับมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎หลังจากที่เขาถูกลอบสังหาร
‎เขาเคยคุยกับคุณ ‎เรื่องความเสียใจหรือความรู้สึกของเขาไหม
‎เขาไม่เคยแต่ผมรู้จักพี่ชายผมดี
‎เขารู้สึกแย่
‎เรื่องนี้ทำให้พี่ชายผมเจ็บปวดมาก
‎ทันทีที่เขาตัดขาดกับกลุ่มเนชั่นออฟอิสลาม
‎มูฮัมหมัดอาลีติดต่อกับครอบครัวเรา
‎ฉันคิดว่ามูฮัมหมัด อาลีคงจะรู้สึก
‎ว่าเขาติดหนี้พ่อฉัน
‎เขาอยากแน่ใจ ‎ว่าภรรยาและลูกๆ ของมัลคอล์มปลอดภัย
‎และไม่เดือดร้อน
‎เขาชะงักแล้วทำหน้าตกใจตอนที่ฉันเดินไปหาเขา
‎ระหว่างช่วงที่ฉันย่างเข้า 18 19 หรือ 20
‎(อัททัลลาห์ ชาบาซซ์ ‎ลูกสาวคนโตของมัลคอล์ม เอ็กซ์)
‎พอฉันมองหน้าเขา…
‎คุณก็รู้ว่าเขาเป็นยังไง
‎เขาพูดเชิงไม่แน่ใจว่า "ใช่เธอเหรอ"
‎(รำลึกถึงมูฮัมหมัด อาลี ‎วันที่ 10 มิถุนายน 2016)
‎ตั้งแต่วินาทีแรกที่เราพบกัน
‎เหมือนเวลาไม่ได้ผ่านไปแม้แต่วันเดียว
‎เราร้องไห้โฮ
‎เขาเสียใจที่ไม่ได้คุยกับพ่อฉันก่อนพ่อจากไป
‎การมีมูฮัมหมัด อาลีเข้ามา ‎ในชีวิตของฉัน ช่วยต่อลมหายใจของพ่อ
‎ให้อยู่กับฉันต่ออีกหน่อย
‎อีก 51 ปี
‎จนกระทั่งตอนนี้
‎ผมดับฝันซันนี่ ลิสตันตอนที่เพิ่งอายุ 22
‎ผมเป็นคนที่ยิ่งใหญ่ที่สุดแน่นอน
‎ผมคือราชาของโลก
‎เขาเป็นพี่ชายและเพื่อนของผม
‎ผมพูดสิ่งที่ผมรู้และเข้าใจให้เขาฟัง
‎แต่เขามีความคิดเป็นของเขาเอง ‎มีความเข้าใจของเขาเอง
‎(ขอต้อนรับสู่ค่ายฝึกมูฮัมหมัด อาลี)
‎โชคชะตาทำให้ ‎พวกเขารู้สึกถึงความเป็นพี่น้องกัน
‎และเรียนรู้ไปด้วยกัน
‎แต่มีอิทธิพลจากภายนอก
‎ที่ทำให้พวกเขาไม่สามารถสานต่อ
‎ความสัมพันธ์อันงดงามที่เกิดขึ้นนี้ได้
‎ตอนที่เราเขียนอัตชีวประวัติของพ่อ
‎"จิตวิญญาณของผีเสื้อ" ในปี 2003
‎ฉันถามเขาเรื่องมัลคอล์ม เอ็กซ์
‎ว่าเขารู้สึกยังไง ‎กับความสัมพันธ์นี้ที่จบลงแบบนี้
‎และฉันจำได้ว่า
‎พ่อฉันนั่งลงบนเก้าอี้และหลับตา
‎เขาใช้เวลานานเล็กน้อย ‎อาจถึงสิบหรือ 15 วินาที
‎เขาพูดกับฉันว่า
‎เขาบอกว่าการแตกหักกับมัลคอล์ม ‎เป็นเรื่องที่เขาเสียใจที่สุด
‎เขาอยากมีโอกาส ‎กลับไปบอกมัลคอล์มว่าเขาขอโทษ
‎เขารักมัลคอล์ม มัลคอล์มเป็นเพื่อนเขา
‎และมัลคอล์มพูดถูกหลายเรื่อง
‎(มัสยิดมูฮัมหมัด อาลี ‎เดียร์เลค รัฐเพนซิลเวเนีย)
‎สิ่งหนึ่งที่ฉันจะไม่มีวันลืมคือ
‎ฉันมองไปที่มูฮัมหมัด อาลีและถามเขาว่า
‎"คุณรักพ่อฉันไหม"
‎และเขาบอกว่า
‎"ฉันรักพ่อของเธอสุดหัวใจ"
‎คำบรรยายโดย พัชรินทร์ อนะพรอนันต์