Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Je lot wacht, welke kant je ook op gaat.
ANDEREN HELPEN IS DE HUUR VOOR JE PLEK IN DE HEMEL
Het was het lot dat mijn vader Cassius Clay zou ontmoeten.
Drie korte jaren van hun leven…
DOCHTER VAN MALCOLM X
…gecreëerd door het lot.
Dat was hun bloedbroederschap.
We zijn geen slaven meer, geen bezit van witten.
Cassius vernietigde dat beeld toen hij Sonny Liston ko sloeg.
De zwaargewicht kampioen is Cassius Clay.
Malcolm kwam naar deze jongeman toe…
…en gaf hem de kracht die hij nodig had…
…om te spreken.
EEN NETFLIX ORIGINAL-DOCUMENTAIRE
Malcolm en Muhammad.
Ze waren heel hecht…
…letterlijk als broers.
En ik was er getuige van.
Was je broer graag bij Malcolm?
Ja, hij vond het echt geweldig. Ik ook.
Hij had iets.
Iets goddelijks.
De elektriciteit die uit zijn lichaam kwam was heilig.
Zulke mensen zijn er maar weinig.
Waarom bleven ze geen vrienden?
Nou…
'Het lot kan je beste vriend als instrument gebruiken om je kwaad te doen…
…en je ergste vijand om je goeds te brengen.'
Toch?
Judas verraadde Jezus.
Malcolm X verraadde Elijah Muhammad.
'Het lot kan je beste vriend gebruiken als instrument om je kwaad te doen…
…en je ergste vijand om je goeds te brengen.'
Het wordt tijd dat jij en ik voor onszelf opkomen.
Het is tijd dat jij en ik zelf gaan zien.
En het is tijd dat jij en ik voor onszelf vechten.
Je bent onbemind.
Zo is zwart zijn in een wit-suprematistische wereld.
MUHAMMAD SPREEKT AMERIKA VALT!
Je bent onbemind, verwaarloosd, ze zorgen niet voor je…
…ze zien je als minder mooi, minder moreel, minder intelligent…
…en jou wordt verteld altijd bang te zijn.
Maar Malcolm X, Muhammad Ali…
…echt niet.
Malcolm X en Muhammad Ali…
…waren de twee meest vrije zwarte mannen in de 20e eeuw.
Aan de andere kant is er…
…een last die je draagt.
Het kost enorm veel om een vrij en liefdevol persoon te zijn.
…22 jaar oud.
Ik moet de beste zijn.
De koning van de wereld. -Wacht even.
Ik ben knap. -Niet zo.
Ik ben een slechte man.
Wacht… -Ik zette de wereld op z'n kop.
Ik zette de wereld op z'n kop.
Het was ongebruikelijk dat een zwart iemand…
…zichzelf 'knap' noemde.
De wereldkampioen moet knap zijn zoals ik.
Ik ben de koning van de ring.
Van sporters werd verwacht dat ze nederig waren.
En toen kwam de 'Louisville Lip'.
Standvastig en waardig, trots en…
…'Vind je me niet leuk? Nou, en?'
Wat vind je van me?
Een slechterik? -Ik weet niet.
Zoals je zegt, je bent de beste.
En veel mensen, zelfs zwarte mensen…
…vonden 't gênant, noemden hem 'n opschepper.
Ik hoef niet te zijn wat je wilt dat ik ben.
Het was 'n overgangsmoment…
…en Ali liep hierbij echt voorop, net als Malcolm.
Ik ben vrij om te zijn wie en te denken wat ik wil.
Dat klopt.
Ze veranderden de manier waarop de wereld de zwarte man zag.
Hoe konden zo weinig witte mensen…
…over zoveel zwarte mensen heersen?
Ik kom uit de stroming van Martin Luther King.
Hij sprak aan wie we moeten worden.
Malcolm sprak aan wie we waren en wie ons daar plaatste.
Deze inheemse zwarte Amerikaanse moslims zijn…
…de machtigste zwart-suprematistische groeperingen.
Mike Wallace had dat tv-programma gemaakt over The Nation…
…genaamd The Hate That Hate Produced.
Vier, vijf keer per jaar komen de moslims samen…
…in een van Amerika's grote steden om hun leider Elijah Muhammad…
…oprichter en spiritueel leider van de groep, te horen.
De christelijke religie heeft je in de steek gelaten.
ELIJAH MUHAMMAD LEIDER VAN DE NATION OF ISLAM 1934-1975
Maar voor New Yorkers is Malcolm X, leider van New Yorkse moslims, van meer belang.
De zwarte mens is van nature goddelijk.
Betekent dit dat de witte mens van nature slecht is?
Van nature is hij anders dan goddelijk.
Deze kritiek op het wit-zijn was heel krachtig…
…want voor die tijd moest je zoiets onder vier ogen zeggen.
Je kon witten zeker geen duivels noemen. Niet hardop.
Van nature is hij slecht.
Hij is een opmerkelijke man, die naar eigen zeggen…
…ooit een pooier en drugsverslaafde was.
Maar nu is hij veranderd. Hij zal roken noch drinken.
Zijn leven veranderde toen de islam…
…hem leerde zich niet te schamen voor zijn huidskleur.
Je hebt een zogenaamd referentiepunt.
Malcolms vader was een goede referentie. Zijn moeder ook.
Earl, zijn vader en Louise, zijn moeder…
…waren volgelingen van de Marcus Garvey-beweging.
Mijn vaders organisatie…
…wilde Afrikanen verbinden…
…in Afrika, in de Caraïben, in de Verenigde Staten.
Mijn vader vond dat Afrikanen zelfredzaam moesten worden in plaats slaafs.
Er is geen Malcolm X zonder Garvey.
Garvey zei altijd:
'De "neger" is niet bang.'
Er is geen grotere invloed…
…voor een zwarte jongen…
…dan in het gezelschap van een vader zijn die goed geïnformeerd is…
…en die een publiek op zijn hand had…
…zowel als geestelijke, als predikant…
…en vertegenwoordiger van de Garvey-beweging.
Malcolms vader was zijn held.
Het probleem was, er waren witte suprematisten die Earl Little…
…tot zwijgen wilden brengen.
Malcolm is pas zes jaar…
…als zijn vader in 1931 wordt vermoord.
MAN OVERREDEN DOOR EEN TRAM
Het was vreselijk wat ze hem aandeden.
Hij werd op 't hoofd geslagen…
…en naar het tramspoor gesleept…
…zodat de tram over hem heen zou rijden.
De eerste vijf of zes jaar van zijn leven…
…had hij uit de eerste hand een kans…
…om de grootsheid van zijn vaders stem op te pakken.
Door de jaren heen keerde hij zeker terug naar die momenten…
…van de hele Garvey-beweging.
Uit de organisatie kwamen mensen als Elijah Muhammad…
…die de Nation of Islam ging vormen.
Elijah Muhammad nam wat hij had geleerd.
Het concept van een economische basis…
…de discipline en de militaristische kleding…
…en plaatste dat in de religieuze omgeving van de zwarte moslims.
Lang voor de leeftijd van 21…
…ging Malcolm X van school en vertrok naar Harlem.
Hij hielp bij illegale loterijen, verkocht bootleg whisky…
…kocht zaken voor prostituees en dealde drugs.
Eind jaren 40 pleegde Malcolm X een overval in Boston…
…werd gepakt en moest zitten.
Hij zat zijn tijd uit…
…in de gevangenis van Michigan en Massachusetts.
Van jongs af aan was hij nieuwsgierig.
Zoals de meeste rusteloze mensen…
…kun je dat uiteindelijk op een gangsterachtige manier uiten.
Je wilt de baas zijn.
Binnen de gevangenismuren is hij als een gekooide tijger…
…die informatie absorbeert…
…zijn kennis ontwikkelt, leest.
Dat is zijn indoctrinatie. Dat is het begin.
Dus als hij in 1952 vrijkomt…
…gaat hij terug naar Michigan…
…en houdt hij zich echt bezig met de Nation.
Ik ben heel blij en Allah dankbaar…
…voor de energie en de geest…
…die hij in voorganger Malcolm heeft gestopt.
En dusdanig dat hij in 1954…
…de nationale woordvoerder wordt.
Ik heet Rahman Ali.
Ik ben trots en blij dat ik de enige broer van Muhammad Ali ben.
Hij is naar het paradijs.
Ik zal hem daar weer zien. We zullen er samen zijn.
ANDEREN HELPEN IS DE HUUR DIE JE BETAALT VOOR JE PLEK IN DE HEMEL
Als kind zei hij altijd:
'Ik word de beroemdste man ter wereld.'
Als klein kind van tien, 11, 12, 13 deed hij…
…precies wat hij zei dat hij zou doen.
Het roze huis daar is van Muhammad Ali. Cassius Clay, maar we noemden hem GG.
MUHAMMAD ALI'S OUDERLIJK HUIS
We gingen naar dezelfde basisschool en middelbare school.
Central High is de enige zwarte school in Louisville.
We hadden geen belangrijke voorzieningen zoals de witte scholen.
Er was geen atletiekveld op Central High tot ze de school integreerden.
Cassius Clay senior en junior…
…gingen naar de baptistische kerk.
Hij zei dat hij eens naar Louisville ging…
…ergens bij een kerkje.
Ze zongen dezelfde hymnes als in zijn kerk.
'Wat een vriend hebben we in Jezus.'
En de voorganger kwam naar buiten en zei: 'Hé jongen, wegwezen.'
Hij zei: 'Er klopt iets niet.'
'Ze zingen dezelfde hymnes als wij.'
'Waarom moet ik weg omdat ik zwart ben?'
Segregatie was schandalig.
Op het busstation stond 'gekleurde sectie.'
In warenhuizen kon je geen kleren passen.
Ze nemen je geld…
…en jij hoopt maar dat dat pak past. Je mag niet passen.
Cassius Clay werd geboren in 1942.
Emmett Till werd geboren in 1941.
Money, Mississippi, een verhaal dat de hele Verenigde Staten schokte.
Het verhaal van Emmett Till…
…was een aangrijpende gebeurtenis…
12 JAAR OUD
…voor de man die Muhammad Ali wordt.
Emmett Till, 14, werd ontvoerd en vermoord…
…naar verluidt omdat hij naar de vrouw van de beschuldigde Roy Bryant fluitte.
Bryant en zijn halfbroer J.W. Milam werden vrijgesproken door deze jury.
Hij keek naar het verminkte gezicht van Emmett Till op de pagina's van Jet.
Z'n vader vertelde vreselijke verhalen over de lynchpartijen…
…die blijven gebeuren.
Mijn vader was altijd erg gevoelig voor onderdrukking.
En zijn vader leerde hem net als elke andere zwarte man nu zou doen…
…hoe te overleven.
En mijn oma zou zeggen…
'Dit stoorde je vader echt.'
Hij wilde groot zijn…
…maar dit is sinister voor een kind.
Ik ontmoette Malcolm in het Tempel No. 7-restaurant.
Malcolm kwam binnen, een reus.
Malcolm, een reus.
Ik gaf hem een hand.
Die kracht in zijn hand voelde als God.
Ik ontmoette Malcolm voor het eerst…
…rond 1959, 1960.
Hij liep door de gang en schudde iedereen de hand.
Mijn neef zei: 'Stel hem maar een vraag.'
Ik zei: 'Nee.' Ik was zo bang.
Zondags, in Tempel No. 7…
…gaf Malcolm…
…twee, drie, vier, soms vijf uur non-stop les.
De man die ons ontvoerde en hier bracht. -Ja.
Die een slaaf van ons maakte. -Ja.
Die ons aan bomen hing. -Precies.
Ik hoef je niet te vertellen welke man. -Dat klopt.
Ik had nog nooit iemand zo duidelijk horen praten…
…over aanvallen op de geest.
Films…
…schoolboeken…
OPRICHTER OOAU, JOURNALIST, DOCENT
…de tv-programma's…
…dat waren allemaal constante psychologische aanvallen.
Hij noemt ons zelfs 'jongen'.
Hoe lang je ook wordt, hij noemt je 'jongen'.
Malcolm liet je geloven dat je niet kon sterven.
En als je jong bent en zulke dingen leert…
…heb je dat nodig.
Rome verwelkomt de Olympische Zomerspelen van de 17e Olympiade.
In 1960 is Cassius Clay 18 jaar oud.
Hij is jong, ontvankelijk en gaat naar de Olympische Spelen in Rome.
Cassius Clay wint voor de Verenigde Staten.
En zelfs toen had hij dat overweldigende charisma.
Hij wordt praktisch de burgemeester van het Olympisch dorp.
Ik zag hem voor het eerst van dichtbij op de trap in het Olympisch dorp.
Zo enthousiast. Hij houdt de medaille omhoog.
'Kijk wie ik ben, hoe mooi'…
'Ik word wereldkampioen zwaargewicht.'
Ze begrijpen er geen woord van.
Maar ik zag iets.
Elke keer dat de atleet een vrouw was…
…stopten ze en draaiden ze zich om.
Ik zei: 'Deze jongen gaat iets doen.'
'Ik weet niet wat, maar het wordt iets.'
Vertel eens hoe je zo'n Romeinse naam kreeg.
Nou, zoals ik begrijp, ben ik Cassius Marcellus Clay VI…
…en mijn betovergrootvader was een slaaf, vernoemd…
…naar een beroemd iemand uit Kentucky.
Waar hij vandaan kwam…
…of waar het vandaan komt, weet ik niet…
…maar nu ik beroemd ben in het boksen willen ze weten waar ik vandaan kom…
…en waar die naam vandaan komt, maar dat heb ik niet uitgezocht.
Hij was zo trots om Amerika te vertegenwoordigen.
Het was zo'n eer.
En iets wat hem daar opvalt…
…is dat er geen Jim Crow-tekens zijn.
Hij geniet van een bewegingsvrijheid die hij nooit eerder heeft ervaren.
Dit is niet zoals Louisville, Kentucky.
ZIE EN HOOR BOODSCHAPPER ELIJAH MUHAMMAD
Ik vertegenwoordig aan jullie…
…geen marionet.
Zo is dat.
Maar ik vertegenwoordig God persoonlijk.
Ja.
Zo is dat. -Ja.
In de heiligste naam van de almachtige God, Allah…
…de ware en levende God, de enige God…
…we zijn Hem eeuwig dankbaar voor Zijn Boodschapper…
…en enige Boodschapper, de eervolle Elijah Muhammad.
Wanneer heb je veiligheid bij witten?
Ja.
Vertel eens.
Het programma van de Boodschapper…
…is een discipline die we nooit hadden en nodig hebben.
Geen alcohol…
…geen drugs, geen tabak, geen varkensvlees.
Net, zuiver, georganiseerd.
Ik ben Melchizedek Supreme Shabazz-Allah…
…bekend als de universele hogepriester van de Nation of Islam…
…op aarde en in het universum.
Ik ben 84 jaar.
Een vredig mens. Begrijp je? Maar iemand ko slaan is niets voor mij.
Omdat je zo getraind bent.
Heel vredig, respectvol, nooit de aanvaller…
…maar dodelijk.
De broer die jou bescheiden, gedwee en onzeker lijkt…
…die broeder is ijskoud als het op de leer aankomt.
Je zegt dat we witte mensen haten. We haten niemand.
We houden zo van onze eigen mensen…
…dat ze denken dat we degenen haten die hen onrecht aandoen.
Dit is WHAS in Louisville, Kentucky…
…en onze gast vanavond, Louisville's Cassius Clay…
…nummer vier zwaargewicht ter wereld. Hallo.
Denk je dat je net zo goed bent als Joe Louis?
Ik ben niet zo goed, maar beter.
Ik ben stijlvoller, sneller en ik praat meer.
Wie wint Olympisch goud in Rome?
Hij is een held.
1960 OLYMPISCH GOUD
Maar als hij terugkomt, is in Louisville niets veranderd.
Ik kom net uit Rome en wil professioneel worden.
Algemeen wordt aangenomen…
…dat er bij zwarte sporters inbreuk is op hun burgerrechten.
Ze worden gezien en niet gehoord.
Hij wint de OS…
…en is in het buitenland waar geen segregatie is.
Hij komt thuis, denkt dat kampioen zijn dingen zou veranderen, maar nee.
Cassius Clay gaat naar een restaurant.
Een witte man aan de balie zegt: 'Wij bedienen je soort niet, jongen.'
Daar staat hij met zijn Olympische jas en gouden medaille.
Hij is vernederd.
Op dat moment verwerpt hij Amerika.
Hij gooit zijn medaille…
…in de rivier.
Die deceptie, denkend: ik deed dit voor Amerika…
…ik ben de kampioen, maar ik zit nog steeds in die apartheid.
Het raakte hem diep. Dat maakte ons allemaal wakker, eigenlijk.
Ik ben Gordon B. Davidson, advocaat van de Louisville-sponsorgroep…
…eigenaar van Cassius Clay, ik hou de groep en Cassius bij elkaar.
Hij is nu interessant voor bepaalde witte inwoners van Louisville…
…die hem als handelswaar zien.
Iets wat verkocht kan worden.
Ik ben W. L. Lyons Brown…
…voorzitter van de raad van bestuur van Brown-Forman Distillers.
Een groep zeer rijke zakenlui vormde de Louisville-sponsorgroep…
…om zijn bokscarrière te leiden.
J. D. Stetson Coleman.
Ik ben Worth Bingham, assistent-uitgever…
En hij wordt bestuurd…
…door die 11 rijke mannen uit Louisville.
Ik ben een van de oprichters van Cassius Clay-groep.
En als je met ze praatte, had je het gevoel…
…dat ze het over een van hun renpaarden hadden.
'Hij was echt een brave jongen.'
Cassius gaat naar Miami…
…om onder Angelo Dundee te trainen…
…een van de beste trainers.
WERELDBEROEMDE 5TH ST SPORTZAAL
En toen ontmoette hij een man genaamd Abdul Rahman…
…'Captain Sam'.
Mijn vader was de leider van de moskee in Miami.
Dit was het gebied van de moskee in die tijd.
Hij verkoopt de Muhammad Speaks krant.
Hij hoort iemand aan de overkant roepen:
…'Waarom noemen ze ons negers?'
'Waarom zijn we doof, dom en blind?'
'Waarom gaat iedereen vooruit en lopen wij zo ver achter?'
Pap zei: 'Jij begrijpt deze leer.'
'Ja, man. Ik ben Cassius Clay.'
Ze hadden meteen een chemie.
Het is voor het grote deel van Amerika niet logisch…
…dat Cassius Clay een geheim heeft.
Dat hij een dubbelleven leidt.
In 1959 is Cassius Clay in Chicago voor een amateur-bokstentoonstelling.
Hij had wat tijd, ziet op straat leden van de Nation of Islam.
DE WAARHEID: HET BESTE WAPEN
Ze geven hem een grammofoonplaat.
'De hemel van een witte is de hel voor een zwarte.'
Gezongen door Louis X, later bekend als Louis Farrakhan…
…ooit bekend als 'Calypso Gene the Charmer'.
Cassius neemt deze plaat mee naar Louisville…
…waar hij hem constant draait.
Toen hij trainde in de 5th St. Gym in Miami…
…zag ik wat gezichten in het kamp veranderen.
Sam Saxon, Captain Sam, is bij hem.
En voor zover Angelo Dundee weet, is hij…
…een jeugdvriend die hij laat rondhangen in de sportschool.
Ik ben net klaar met het Henry Cooper-gevecht.
Elke dag kwamen ze bij elkaar.
Hij leerde Cassius Clay over de islam…
…en bracht hem de leerstelling.
DEFINITIES VAN DE ZWARTE REVOLUTIE
De Nation of Islam begon Clay te voorzien…
…van een hele taal van zwarte excellentie…
…en zwarte suprematie.
MUHAMMAD MOSKEE # 29
Captain Sam begint Cassius Clay te begeleiden…
Dat onderwijs ik.
…in de carrière van de eervolle Elijah Muhammad…
En die zwarte leiders…
…in de opkomende supernova Malcolm X.
Cassius komt dichter bij de Nation of Islam.
Hij sluit zich niet aan bij de Nation, maar is wel geïnteresseerd.
Had je broer de grootste kunnen worden zonder zijn geloof?
Nee.
Het islamitische geloof geeft hem zijn vertrouwen.
God is fatsoenlijk.
God is machtig, God is rechtvaardig.
Elijah Muhammad, Malcolm X gaven hem zijn zelfvertrouwen.
In juni werden Cassius en zijn broer in hun huis in Louisville gebeld…
…door Captain Sam.
De Nation of Islam hield een grote bijeenkomst in Detroit.
Cassius en Rudy waren dolenthousiast.
Ze zagen de Boodschapper nog nooit in persoon.
Captain Sam rijdt van Miami naar Louisville…
…pikt de gebroeders Clay op en ze gaan naar Detroit.
Maar voor ze het Olympia-stadion ingaan neemt Sam ze mee uit eten…
…en daar zit Malcolm X.
Daar zit Malcolm X aan een tafel…
…zoals hij altijd aan een tafel zat, gezicht naar de deur.
Net als in zo'n oude western.
Er zitten bewakers aan Malcolms tafel.
Cassius is gefascineerd door hem.
En dat is Cassius maar zelden.
'Hij deed alsof ik moest weten wie hij was.'
'Ik had nog nooit van hem gehoord.'
'Onze werelden waren totaal verschillend.'
'In feite droeg Elijah Muhammad moslims op…
…geen enkele vorm van sport te beoefenen.'
Grappig.
M'n vader wist niet wie hij was, maar ging mee met dat gevoel van belangrijkheid.
'Als hij denkt dat hij beroemd is…
…dan ga ik erin mee.' 'Natuurlijk ken ik je, je bent geweldig.'
Malcolm X was een genie.
Hij sprak de waarheid over hoe zwarte mensen in de VS werden mishandeld.
Geen haat, maar de waarheid.
GEEN GOD DAN ALLAH MUHAMMAD IS Z'N APOSTEL
Rudy en Cassius gaan naar het Olympia-stadion.
En wat zien ze?
Ze zien een leger zwarte mannen.
Trotse zwarte mannen…
…gekleed in zwarte pakken, vlinderstrikjes…
…en er is een gevoel van orde, discipline.
Voor de witten hadden we grote beschavingen…
…net zo machtig als wat de witte man op aarde heeft gezet.
En de boodschap die Cassius die dag hoort is separatisme of de dood.
Separatisme of de dood.
We willen geen integratie. We willen separatisme.
We willen niets anders dan de vrijheid…
…om een deel van de aarde te bezitten, iets van onszelf.
Deze analyse dat de witte mens de duivel is…
…was aantrekkelijk voor mensen…
…die de hel hadden ervaren door witte mensen.
En wat hebben jij en ik aan het christendom…
…als de religie ons niet verdedigt tegen lynchers?
Juist.
Ze zeggen dat ze volgelingen van Jezus zijn.
Het zijn volgelingen van de duivel.
'Af en toe hoorde ik hoe Cassius…
…opdook in moskeeën en moslimrestaurants in verschillende steden.'
'En als ik ergens sprak binnen een redelijke afstand…
…van waar Cassius was, dan was hij aanwezig.'
In maart 1963…
…is Cassius in New York voor de wedstrijd tegen Doug Jones.
Wie is daar?
Malcolm heeft speciale interesse in deze jonge zwaargewicht.
Clay, winnaar met eenparigheid van stemmen.
De volgende dag wordt Cassius Clay in het openbaar gezien…
…in het donkere pak, het witte hemd, de zwarte vlinderdas.
Dan geeft hij een interview aan de New York Post.
Hij werd gevraagd waarom hij niet meedeed aan marsen voor burgerrechten.
Hij zegt: 'Ik geloof niet in geweldloosheid'…
…en 'Ik geloof in oog om oog en tand om tand.'
Het is duidelijk wat er gebeurd is.
Hij is in Harlem.
Hij bracht tijd door met Malcolm.
Malcolm bracht Muhammad Ali naar de tempel en stelde Muhammad Ali aan ons voor.
Ze hadden een leerling-leraar relatie.
Hun leeftijdsverschil…
…de 22-jarige jarige Adonis…
…en hier komt Malcolm, iets ouder.
Een begrip van de wereld…
…dat belangrijk zal zijn voor Muhammad Ali.
Je kunt niet bij Malcolm zijn en niet leren.
Malcolm deelde de wijsheid.
Wat doen we als de overheid ons niet kan verdedigen?
Zoek uit wie de kerk in Birmingham, Alabama heeft gebombardeerd.
KERK GEBOMBARDEERD 4 KINDEREN STERVEN
Laat ons het uitzoeken als zij dat niet konden.
En als we ontdekken…
Dat wil ik niet horen.
En als we ontdekken wie het was…
…die onze meisjesbaby's vermoordde…
…dan is de wet van rechtvaardigheid dat een moordenaar vermoord moet worden.
Als Cassius Clay Malcolm X ontmoet…
…heeft hij geen idee dat Malcolm een nieuwe politieke richting inslaat.
Malcolm denkt dat de Nation of Islam een veel groter verschil kan maken…
…als die zich bij de frontlinies voegt.
Laat je niet misleiden door die zwarte oom Tom predikers.
Valt een hond je aan, dan pak je die hond, op twee benen of op vier poten.
Hij pleitte niet voor geweld, maar voor zelfverdediging.
We willen niets beginnen.
Maak geen problemen, dan komen er ook geen.
Maar als je ons moet hebben, wees dan bereid om te vechten…
…want we omarmen deze Martin Luther King-filosofie niet.
Maar Elijah zei dat hij moest aftreden.
In een aantal brieven van Elijah aan Malcolm, herinnert hij hem:
'Zeg niets wat je mij niet hebt horen zeggen.'
Elijah zei…
'Het oordeel van wit Amerika zal door Gods Handen zijn.'
Voor Malcolm kwam dit niet overeen…
…met zijn verlangen om sneller gerechtigheid te zien.
Zolang deze zogenaamde burgerrechtenstrijd wordt geleid…
En ik zet 'geleid' tussen aanhalingstekens.
Eigenlijk beheerst door zwarte oom Tom leiders, dan is…
…de witte machtsstructuur echt niet bezorgd.
Alleen als ze weten dat de massa zwarten klaar is om te ontploffen.
En gebeurt dat, dan zal het wat meubels in hun huis vernietigen.
Mijn vader hield van z'n onverschrokkenheid.
En hij baseerde veel van zijn presentatie op hoe Malcolm zichzelf presenteerde.
Je begint te zien dat de eerste spanning zich ontwikkelt…
…tussen Elijah Muhammad en Malcolm X.
Elijah Muhammad was niet charismatisch zoals Malcolm.
Omdat je het niet leuk vindt dat witte mensen zwarte mensen neerschieten?
En je bent klaar om er iets aan te doen, hè?
Dat weten we.
De achterban van de Nation of Islam hield van Malcolm.
Veel mensen kwamen door hem…
…in aanraking met de leer van Elijah Muhammad, een directe ervaring.
Toen Malcolm dingen als een intellectueel begon na te jagen…
…bereikte hij een punt waarop zijn interesse…
…en die van de Nation uiteenliepen.
Dit leidt natuurlijk tot meer spanning, meer conflict.
DE AUTOBIOGRAFIE VAN MALCOLM X
'Ik vond hem leuk.'
'Door zijn aanstekelijke eigenschap…
…was hij een van de weinige mensen die ik ooit bij mij thuis uitnodigde.'
Ze praatten.
Ze spraken vast aan de telefoon…
…maar het is geheimzinnig.
Maar de Louisville-sponsorgroep begon te zien wat er aan de hand was.
Ze begonnen te beseffen…
…dat Cassius zich had aangesloten bij de moslims.
Ze deden een stap terug.
En opeens beginnen we bij Cassius Clay…
…de echo van Malcolm X te horen.
Juli 1963, Chicago.
Bruce Hills, verslaggever voor de Chicago Sun-Times…
…heeft zich opgesteld buiten de University of Islam…
…de school van de Nation of Islam.
Op de een of andere manier ontdekt hij dat er een knalrode Cadillac…
…achter de University of islam staat.
Cassius en Rudy en een paar anderen komen eruit.
Bruce Hills wordt enthousiast. Zijn ogen lichten op…
…en hij begint Cassius' auto te volgen.
Bruce overtuigt Cassius het raam open te doen.
Hij ziet dat Cassius een speld met een ster en halve maan op heeft.
'Wat is dit? Ben je lid van de Nation of Islam?'
Eerst ontkent Cassius Clay.
En dan zegt hij: 'Nou, wat als dat zo is?'
'Het is een geweldige organisatie.'
En het gaat door tot Rudy de snelweg uit Chicago neemt.
Het verhaal van Bruce Hills wordt gepubliceerd…
…maar wordt nog geen groot verhaal.
Maar het is duidelijk dat hij een relatie heeft met de Nation of Islam.
Het feit dat Cassius Clay een band had met deze groep…
…maakte veel witten nerveus.
En de FBI zegt dat de beweging een potentiële bedreiging is…
…voor de interne veiligheid van de Verenigde Staten.
J. Edgar Hoover was de directeur van de FBI…
…onder de Kennedy-regering.
Hoover en de FBI voerden een contraspionageprogramma uit…
…ontworpen om Elijah Muhammad en Malcolm X te neutraliseren.
Niet alleen passief toezicht…
…maar actieve infiltratie…
…ontworpen om de impact te ondermijnen…
…die de Nation of Islam had…
…om de impact van Malcolm te neutraliseren.
Elke dag plannen ze hoe je Elijah en zijn volgelingen tegenhoudt.
Maar volgens mij zijn jullie te laat.
We worden vooral met een morele kwestie geconfronteerd.
Het is zo oud als de Bijbel…
…en zo duidelijk als de Amerikaanse grondwet.
De kern van de vraag is…
…of alle Amerikanen gelijke rechten moeten krijgen…
…en gelijke kansen.
Of we onze mede-Amerikanen behandelen zoals wij behandeld willen worden.
Deze nieuwsflits uit Dallas, Texas, is officieel bevestigd.
President Kennedy stierf om 13.00 uur.
Langs deze weg van verdriet brengen ze president John F. Kennedy…
…om als held te worden opgebaard onder de grote koepel van het Capitool.
Toen Kennedy stierf…
…gaf Elijah Mohammed instructies aan alle tempels…
…om het uitdrukken van de gevoelens van de Nation aan hem over te laten…
…over de dood van de president.
Elijah Muhammad belde vanuit zijn huis in Phoenix de krant…
…en wilde dat een verklaring op de voorpagina zou komen.
De verklaring luidt:
'Wij en de wereld zijn geschokt door de moord op onze president.'
Ik moet respecteren wat de Boodschapper zei.
We geven geen verklaring.
Dat begrijp ik.
Ik vind dat als je predikt dat de witte man de duivel is…
…wie is dan Kennedy?
Wat mij betreft heeft hij niets voor me gedaan.
Ik moet nog steeds…
…voor mezelf zorgen. Hij heeft geen geld in mijn zak gestopt.
Maar ik moet me aansluiten bij de Eervolle Elijah Muhammad.
Hij zei duidelijk geen verklaringen.
Ondanks de instructies van de Boodschapper…
…sprak Malcolm.
Malcolm X, tweede man van de Zwarte Moslimbeweging…
…sprak zijn vreugde uit over de moord op president Kennedy. Op een bijeenkomst…
…zei Malcolm dat de moord op de president…
…een voorbeeld was van 'je oogst wat je zaait.'
Hij voegde eraan toe: 'Ik ben zelf ook een boerenjongen.
Zulke dingen maken me nooit verdrietig, ze maken me altijd blij.'
In Chicago heeft Elijah Muhammad, leider van de anti-witte moslimbeweging…
…Malcolm X geschorst en zijn verklaring afgewezen.
Het gaf Elijah Muhammad een sociaal aanvaardbaar excuus…
…om Malcolm het zwijgen op te leggen.
ZWARTE MOSLIMLEIDER SCHORST MALCOLM X VOOR LASTER OVER KENNEDY
Hij mag niet prediken…
…en mag niet in zijn moskee in Harlem verschijnen.
En de leden van die moskee mogen ook niet met Malcolm worden geassocieerd.
Dit was een grote breuk in zijn leven.
Hij beschouwde Elijah Muhammad als zijn persoonlijke redder.
De Eervolle Elijah Muhammad.
Zijn gevoelens waren ongetwijfeld diep, vroom.
Ik wil mijn excuses aanbieden dat ik u teleurgesteld heb…
…voor de fouten die ik heb gemaakt, vooral in het afgelopen jaar.
En bovenal bid ik tot Allah voor genade en vergiffenis in uw hart.
Hij wordt verscheurd door het idee dat Elijah Muhammad als zijn vader is…
…en het feit dat zijn vader Malcolm bij de keel heeft.
Deze groeiende kloof zou een groot probleem worden…
…voor onder andere Muhammad Ali.
Als Sonny Liston me verslaat…
…zal ik zijn voeten kussen in de regen…
…hem zeggen dat hij de beste is en pak de volgende jet het land uit.
Dat vind ik van Sonny Liston.
Je hebt in Liston en Ali…
…aan de ene kant een schurk, aan de ander kant een grote bek.
Kijk maar naar me, ik ben vol zelfvertrouwen.
Ik ben onverslaanbaar.
Na 180 amateurgevechten, 22 professionele gevechten…
…ben ik zo mooi als een meisje.
Mensen waren doodsbang voor Liston.
Sonny Liston was een bokser die uit de gevangenis kwam…
…die voor de georganiseerde misdaad werkte.
Was je iemand geld schuldig, kreeg je bezoek van Sonny.
Ko in een ronde of acht, bewijst m'n kracht.
Kletst hij als een wijf, doe ik het in vijf.
Cassius was gefocust op trainen…
…voor die grote partij.
Ik denk niet dat hij was afgestemd op de interne dynamiek…
…van de Nation of Islam.
Op 15 januari 1964 gaat Malcolm naar het zuiden.
Hij gaat met zijn gezin naar Miami om Cassius Clay te bezoeken.
Voor de reis belt hij Cassius en Cassius antwoordt: 'Geweldig'.
Hij is enthousiast en blij hem te zien.
We weten dat dit gesprek plaatsvond omdat een FBI-agent in New York…
…meteen het veldkantoor in Miami belde en een instructie gaf.
'Malcolm komt aan op deze specifieke vlucht.'
'Cassius Clay zal er zijn.'
'Zorg dat je hun auto volgt.'
Miami was de enige plek…
…waar we als gezin samen op vakantie gingen…
…en bij iemand anders thuis waren.
HET HUIS VAN CASSIUS CLAY MIAMA, FL
Die familiefoto van mijn moeder…
…en mijn twee oudere zussen, Attallah en Qubilah…
…en ik zit op de schoot van Muhammad Ali.
Dat mijn vader met zijn vrouw en kinderen…
…naar zijn huis zou gaan…
…betekende dat mijn vader hem 100% vertrouwde.
Mijn vader beschouwde hem als een vriend, als familie.
En Malcolm was een van de weinige mensen die hij ontmoette die hij kon vertrouwen.
Malcolm had bondgenoten nodig.
Hij raakte geïsoleerd in de beweging.
Cassius kon de grote vis zijn.
Ik denk dat dat mogelijk deel uitmaakte van Malcolms berekeningen.
Je kunt niet ontkennen dat hij mogelijk bepaalde motieven had…
…die hem van pas konden komen.
Ik kan gebruik maken van een ander omdat hij, vanwege zijn groeiende invloed…
…mij ook kan helpen.
Malcolm stuurt deze foto's naar twee zwarte kranten.
Malcolm wil Elijah Muhammad eraan herinneren…
…dat Cassius Clay meer leden…
…in de beweging kan brengen en ze zijn zo hecht als broers.
Malcolm zegt tegen Elijah Muhammad:
'Hoe zou het zijn als ik op Saviour's Day, dat was de dag na de bokswedstrijd…
…opdaag met Cassius Clay?'
KAMPIOENSCHAP
ELIJAH MOHAMMED SPREEKT
'Ik wil terugkomen, eerbare boodschapper…
…en ik heb iemand die ons kan helpen.'
Ongeveer een week voor de wedstrijd…
…verschijnt Malcolm X.
Malcolm gaat naar een aantal trainingen in het kamp.
Ze vroegen hem te vertrekken…
…en naar huis te gaan.
Dat hij terug kon komen voor de wedstrijd.
De echte nadruk lag op dat moment…
…op de vraag of Cassius Clay nu wel of niet…
…lid was van de Nation of Islam.
Ze wilden niet dat een moslim de zwaargewichtkampioen werd…
…dus bedreigden ze hem in feite.
Cassius wilde de bus pakken om de stad te verlaten…
…omdat ze het gevecht afzegden…
…maar de organisatoren ontdekten dat hij wegging, kwamen terug en zeiden:
'Vertel niemand dat je moslim bent. Wij zeggen niks.'
25 februari 1964
Wereldkampioenschap zwaargewicht.
Malcolm is terug in Miami.
Miami, Florida, waar de Fakkel van Vriendschap een welkom…
…voor goede mensen van alle rassen en geloofsovertuigingen betekent.
Maar Miami is een gesegregeerde stad…
…en hij moet in een hotel logeren dat alleen voor zwarte mensen is.
Zodra je naar de hoofdingang van 't Hampton House rijdt…
…ben je verzekerd van een welkom.
Een thuis weg van huis…
…voor duizenden bezoekers uit de Verenigde Staten…
…en veel buitenlandse landen…
…die de prachtige zon van Florida opzoeken.
CULTUREEL CENTRUM
Wed je op Sonny, zeg dan maar dag tegen je money.
Wed op Clay, da's goed voor je portemonnee.
Ik dacht altijd dat Sonny Liston…
…maar voor één ding bang was, voor een gek.
Hij kwam uit het systeem en had in de gevangenis gezeten…
…waar hij mensen gek had zien worden.
Cassius gebruikte dat…
…viel hem lastig en maakte hem belachelijk.
Bij de weging sloeg hij door…
…en probeerde Sonny te pakken.
Een gek die niets te verliezen had, kon je echt kwaad doen.
We zijn bijna klaar…
…voor 't wereldkampioenschap zwaargewicht.
De vechter, kampioen Sonny Liston, de bokser, uitdager Cassius Clay.
Net voor het gevecht…
…is Cassius nerveus.
Dit is een grote partij.
Hij gaat tegen Sonny Liston vechten, een slechte man.
Plotseling duikt Malcolm X op in de kleedkamer.
Ze deden een gebed en praaatten.
Hij gaf hem instructies en toen hij naar buiten kwam…
…was hij zelfverzekerd.
Malcolm moedigde hem aan…
…te geloven dat hij de macht van God…
…of zelfs God zelf, in die ring moest brengen.
Dit wordt een spannende avond in de Congreshal, Miami Beach.
Met de steun van je broeder…
…die net zo diep gelooft als jij…
…kun je tot God bidden…
…om je de wil te geven om te doen wat je moet doen.
Nu zullen de vragen beantwoord worden.
Als ze de eerste ronde doorkomen zijn er al verrassingen.
Malcolm zit op stoel zeven in rij zeven.
Dit is profetie die uitkomt.
En hier komen ze.
Clay lacht hem uit, gaat achteruit, ontwijkt de klappen.
Clay met een linkse en een rechtse.
Liston is geraakt. Hij bloedt onder beide ogen.
De bel klinkt voor de vijfde ronde en hij heeft moeite met z'n ogen.
'Er zit iets in Listons handschoenen.'
Clay zegt dat hij niet kan zien.
Liston ineengedoken, slaat laag. Clay knippert alsof hij Liston niet ziet.
Dat zal fataal zijn.
Zijn grote lijf en hoofdbewegingen weerhielden Listons slagen.
Ronde vijf, Cassius terug in de aanval.
Tijdens het gele gevecht…
…bleef Cassius met links in Sonny Listons gezicht slaan.
En hier in de zesde ronde heeft Clay het gevecht overgenomen.
Ronde zes eindigt. Liston loopt moe naar zijn hoek.
Naar de zevende ronde…
Wacht eens even.
Sonny Liston komt er niet uit.
De winnaar en de nieuwe zwaargewicht wereldkampioen…
…is Cassius Clay.
Ik krijg nog steeds kippenvel als ik ernaar kijk.
Chaos alom.
Als hij in de ring rondloopt en zegt: 'Ik zei het toch.'
'Ik zei dat ik de beste was. Ik heb het bewezen.'
Dat moment blijft de rest van je leven bij je.
Ik zette de wereld op z'n kop.
'Ik zette de wereld…'
Ik zette de wereld…
Hij zei dat hij de beste was, alle kansen waren tegen hem.
Hij maakte de gokkers van streek.
Hij won, hij werd kampioen.
En de mensen die psychologie begrijpen…
…en het effect dat… Het psychologische effect…
…dat het beeld van iemands held op de persoon zelf heeft…
…ze wisten dat zodra mensen zich met Cassius begonnen te identificeren…
…en het soort beeld dat hij schiep dat problemen met die zwarten zou creëren.
Omdat er zwarten rondliepen die zeiden: 'Ik ben de beste.'
Cassius zegt: 'Ik ben iets rechtvaardigs.'
Cassius Clay, de beste.
Wie is de mooiste bokser ooit?
Cassius Clay.
Hij is de beste. -Oké.
Vliegt als een vlinder, steekt als een bij.
Ze verlaten het congrescentrum, een kleine groep mensen.
Rudy, Cassius, Malcolm X…
…Jim Brown, toen een geweldige footballspeler…
…Sam Cooke, de ongelooflijke artiest, en een goede vriend van Cassius.
En ze komen hier…
…naar het Hampton House.
Cassius en Rudy zitten hier op deze krukken.
Cassius Clay de kampioen die ijs eet.
Dat was zijn idee van iets groot vieren, een beker ijs.
Het was de mooiste tijd van mijn leven. Iedereen vierde de overwinning.
Op dit moment zeggen ze allemaal: 'Nou, we geloofden in jou'…
…maar Malcolm geloofde in hem.
En dat betekent iets.
Hij viert het met Malcolm, dankbaar.
Het wordt al laat…
…en het verhaal gaat dat Malcolm, Cassius Clay, Rudy, Jim Brown…
…misschien nog een paar…
…naar Malcolm X's kamer gaan.
Tijd om serieus te praten.
Nu zegt Malcolm X: 'Weet je…
…'t is tijd om die Louisville Lip te beëindigen.'
'Je hebt de titel, je hebt de preekstoel…
…nu moet je goed gaan praten.'
MUHAMMAD ALI'S KAMER
We waren niet in de kamer. We hebben geen opnames van die gesprekken.
We weten alleen wat er daarna gebeurt.
Door te belijden dat Allah God is…
…en Muhammad Zijn boodschapper…
…kon hij een veel sterkere man verslaan.
De vijand wilde dat hij naar buiten kwam.
Ze zeiden dat hij…
…dat Liston je mooie gezicht zou toetakelen.
Maar Allah en ik zeiden nee.
Heeft het feit dat Cassius een zwarte moslim is…
…iets te maken met deze overwinning?
Een zwarte moslim? Niet van hem gehoord.
Ik heb hem horen zeggen dat hij in de islam gelooft.
MAART 1964
Ongeveer een week na de wedstrijd tussen Clay en Liston…
…gaan ze naar de Verenigde Naties.
Malcolm X, ik wil even met je praten over je band met Cassius.
Hoelang ken je hem al?
Ongeveer drie jaar.
En heb je hem geadviseerd…
…betreffende zijn religieuze gezindheid?
Nee, ik geef niemand advies. Hij is mijn broeder en mijn vriend.
Ik vertel hem wat ik weet en begrijp.
En Malcolm X stelt hem voor aan zwarte diplomaten uit heel Afrika.
Daar is mijn maatje. Ja, meneer.
Fijn u te zien.
En hier herinnert Malcolm hem eraan: 'Je bent niet wat je was.'
'Nu kijken ze overal ter wereld tegen je op.'
Ben je van plan om Nigeria te bezoeken?
Ja, Afrika is een van mijn belangrijkste haltes.
Malcolm wilde het groter spelen.
Hij wilde de rassituatie…
…internationaal maken.
Ermee naar de Verenigde Naties.
De Verenigde Staten promootte zichzelf als leider van de vrije wereld…
…de verdediger van de mensenrechten en broeder Malcolm zei:
'Hé, dit gebeurt gewoon niet.'
Malcolm wist dat dit iets zou zijn…
…wat de federale regering zou dwingen iets te doen.
Cassius is in een betere positie dan wie dan ook…
…om raciale trots te herstellen…
…niet alleen in dit land, maar op de hele wereld.
In de loop van de week…
…lijken Malcolm en Cassius hechter dan ooit.
Ze gaan naar Times Square…
…en kijken naar de wedstrijd waarin Clay Liston verslaat.
De winnaar en nieuwe wereldkampioen zwaargewicht is Cassius Clay.
En wat zie je als ze uit het theater komen?
Een menigte, honderden mensen om hen heen.
Verslaggevers vragen Malcolm of de kampioen in zijn beweging zit.
Er zijn vragen over wat er gaat gebeuren.
ZAL MALCOLM X CASSIUS' CARRIÈRE SCHADEN?
Er is een FBI-agent in Chicago…
…die om constante bewaking van Elijah Muhammads landhuis vraagt.
En deze agent ontdekt…
…dat Elijah Muhammad telefoongesprekken heeft gehad…
…met de kampioen zwaargewicht.
Op 6 maart 1964…
…keert Cassius terug naar zijn kamer in Hotel Theresa.
Hij wordt gebeld en het is Elijah Muhammad.
De voorganger zegt dat hij niet meer met Malcolm mag omgaan.
Ik begrijp dat je later vanmiddag naar Chicago gaat…
…om Elijah Muhammad te ontmoeten?
Ja, ik ga met hem uit eten.
Een van de belangrijkste redenen waarom je bij de Black Muslims ging…
…was je vriendschap met Malcolm X, hè?
Nee, ik was al vier jaar moslim voor ik Malcolm X ontmoette.
O, echt?
Hij is nu toch een vriend van je?
Ja. -Hij was…
Hij is een broeder van me. Wat hij ook doet, hij is m'n broeder.
Nu hij zich afsplitste van de moslims… -Afsplitsten? Geen idee.
Daar moet ik meer over weten voor ik commentaar geef.
Daarom ga ik onder andere, om het ware verhaal te horen.
Ik geloof niets van wat de pers en de mensen schrijven.
Elijah Muhammad zegt:
'Voor al mijn volgelingen en mensen die in de islam geloven…
…dit is de broeder, Cassius Clay…
…wie de meest vertrouwde volgeling is.'
'En ik noem hem…
…Muhammad Ali.'
Zo kreeg hij die naam.
Cassius Clay krijgt zijn moslimnaam, Muhammad Ali.
De meeste mensen moesten daar jaren op wachten.
Hij werd een held.
Hij verscheen op het podium met de Boodschapper.
En Malcolm stond…
…in de kou.
MALCOLM X SCHEIDT ZICH AF
Muhammad Ali staat in het kruisvuur…
CLAY BLIJFT
…tussen twee zeer machtige individuen…
…twee machtige zwarte leiders, Elijah Muhammad en Malcolm X…
…bewust of onbewust.
Toen hij gedwongen werd te kiezen…
…kon Malcolm alleen voor zichzelf kiezen.
Cassius moest zijn spirituele vader kiezen.
Malcolm was een individu.
Elijah was een instellng.
Deze breuk die werd gemeld, stoort u dat?
Nee, wat Malcolm X doet zijn zijn zaken. Hij is één man.
Je leider is Elijah Muhammad? -Ja.
'SEPARATISME OF DE DOOD' ELIJAH MUHAMMAD
De Boodschapper was onze vader.
Een vader die we nooit hadden en altijd wilden.
Hij was als het bloed in onze aderen.
Geen Melchisedek zonder de leer van de Boodschapper.
Zonder die leer ben ik maar een doodgewoon figuur.
Snap je wat ik bedoel?
Het was een simpele verhaallijn en mijn vader zat er middenin…
…een jongeman die probeerde te kiezen.
En er had een overlevingselement kunnen zijn.
Cassius Clay is geen naam meer, toch?
Klopt. Het is Muhammad Ali.
Muhammed betekent 'alle lof waardig' en Ali betekent 'de hoogste'.
Toen Malcolm dit hoorde…
…ontplofte hij en zei: 'Dat is politiek.'
Gaf iemand jou die naam?
Ja, mijn leider en leraar, de Eervolle Elijah Muhammad.
Hij wist dat in de strijd om het hart van Muhammad Ali te winnen…
…had hij verloren.
LEIDER NOEMT CLAY 'MUHAMMAD ALI'
Muhammad. Ik heet Muhammad.
Jullie blijven me Cassius noemen. Ik ben het zat.
Weet je, je bent intelligent. Ik ben Muhammad Ali, niet Cassius.
Ali liet Amerika hem niet definiëren…
…en hem zelfs geen naam geven.
Muhammad Ali, beter bekend als Gaseous Cassius…
…is net aangekomen voor zijn…
Alle aanmoedigingen, alle reclames…
…Hollywood, alles wat voor jou openligt…
…en je naam veranderen sluit die deur.
Het zou veel moed vergen in de 21e eeuw, maar het was ondenkbaar…
Je moest wel gek zijn.
'IK BEN MUHAMMAD ALI'
Het was het ultieme statement.
Mr Clay, als u…
Muhammad Ali, meneer.
Mr Clay… -Muhammad Ali, meneer.
Mr Muhammad Ali, een ervan. -Ja, meneer.
Alleen Muhammad Ali. -Toen u kwam…
En opeens zeiden de mensen…
'Wie denkt hij dat hij is? Een N met een grote bek.'
'Een N met een grote bek. Wie denkt hij dat hij is?'
'Neem een andere naam, een andere religie.'
Mij Cassius Clay noemen is beledigend, ik ben niet wit.
Ik ben Muhammad Ali. Ik ben zwart. Het is de naam van onze afkomst.
Dus nu is het een eer om door zelfkennis bij mijn eigen naam genoemd te worden.
Hoe zou 't lijken als een Rus George Washington zou heten?
Zeg nog eens, wie is de macht? -Muhammad Ali.
Opnieuw. Wie? -Muhammad Ali.
Er zijn moslims over ter wereld die misschien nooit een bokswedstrijd volgden…
…maar nu deze naam horen in de persberichten: Muhammad Ali.
DE ARABISCHE BOKSLIGA HEET HELD WELKOM
1964, Muhammad en Malcolm…
…reisden naar Afrika en het Midden-Oosten…
…maar niet samen.
Ze waren allebei bezorgd…
…over de veranderingen die in heel Afrika toenemen.
Muhammad Ali ontmoette al deze aanbiddende massa's mensen.
Hij was zo betoverend op vele manieren.
Het soort charisma dat hij bezat was buitengewoon.
En Malcolm reist alleen.
Toen hij deze wereldleiders ontmoette…
…probeerde hij de boodschap van 22 miljoen Afro-Amerikanen…
…op het wereldtoneel te brengen…
Salam aleikum. -Waleikum salam.
…en de Verenigde Staten aan te klagen voor hun schending van de mensenrechten.
Ons probleem is geen Amerikaans probleem, maar een mensenprobleem.
Het is geen zwartenprobleem, maar een humaniteitsprobleem.
Hij is een vertegenwoordiger, een congreslid…
…een senator uit zwart-Amerika…
…zo niet de president van zwart-Amerika.
'De moslim uit Amerika…
…wekte overal de grootste nieuwsgierigheid en interesse op.'
DE AUTOBIOGRAFIE VAN MALCOLM X
'Ik had het steeds mis met Cassius Clay.'
'Een plaatselijke krant had een foto…
…van Cassius en mij bij de Verenigde Naties gedrukt.'
'Op dat moment legde hij de verbeelding…
…en de steun van de hele donkere wereld vast.'
MOOIE, AARDIGE MAN JE BENT WELKOM
WELKOM CASSIUS CLAY KONING VAN DE WERELD
Ali. Ali.
Mijn vader sprak altijd over de verlossing van Afrika.
En 'Redemption Song' was een eerbetoon aan Marcus Garvey…
…en een statement die Marcus Garvey in 1937 maakte dat we…
…ons moeten bevrijden van mentale slavernij…
…want terwijl anderen ons kunnen helpen om onze lichamen te bevrijden…
…kunnen we alleen zelf onze geest bevrijden.
EBBENHOUT
Ik denk dat Malcolm zelf die verantwoordelijkheid…
…op zich ging nemen.
Dankzij de spirituele wedergeboorte…
…die ik mocht ondergaan…
…als gevolg van de bedevaart naar de heilige stad Mekka…
…steun ik geen radicale aanklacht tegen geen enkel ras.
MALCOLM X VOORMALIG BLACK MUSLIM
17 mei 1964
Accra, Ghana…
…bij het Ambassador Hotel…
Malcolm was met een paar Amerikaanse expatvrienden…
…Maya Angelou en anderen.
Malcolm wordt naar het vliegveld gebracht…
…en buiten het hotel…
…komt Muhammad Ali eraan.
WELKOM IN GHANA
Vergeet niet dat Malcolm…
…in Egypte en Saoedi-Arabië is geweest…
…en in zijn dagboek…
…schrijft hij over Ali als zijn broeder en zijn vriend.
Dus op dit moment, in Accra, Ghana…
…als hij toevallig de kampioen ziet…
…denkt hij dat ze elkaar als broeders zullen omarmen.
Malcolm X blijft zeggen: 'Muhammad, Muhammad.'
Uiteindelijk keert Muhammad Ali zich naar hem toe en zegt:
'Je keerde Elijah Muhammad de rug toe.'
'Je had het mis, broeder.' Hij draait zich om en loopt weg.
Hij wees Malcolm terecht op dat punt.
Hun relatie was behoorlijk verpest.
Maya Angelou zou later schrijven over hoe Malcolm in de auto stapt…
…en zich op de passagiersstoel laat vallen.
Hij zegt: 'Ik heb zoveel verloren.'
Hij heeft Elijah Muhammad verloren…
…die een vaderlijke rol in zijn leven speelde…
…en nu heeft hij Muhammad Ali verloren.
Als dat de bloedbroederschap is waar we het over hebben…
…dan was het waarschijnlijk het einde ervan.
Wat is nu je plan?
Ik ga terug naar de VS…
…zien hoe het met mijn familie gaat.
Ja. -Kijken wat er gebeurt.
Toen hij terugkwam uit Afrika op het vliegveld JFK…
…gaf mijn moeder me aan mijn vader…
…en hij lachte.
Ik weet niet of dat een goede herinnering is, of omdat ik de foto zo vaak zag…
…maar het voelt alsof hij naar me kijkt…
…alsof hij wacht tot er iets gebeurt.
En dit is een gouden moskee…
…die me werd aangeboden door de Islamitische Raad van heel Egypte.
JUNI 1964
Het is massief goud.
Allemaal massief goud.
Massief goud.
Massief goud. Ja…
Voor onze leider omdat hij ons wakker schudde.
We waren er slecht aan toe voor we naar hem luisterden.
Ja.
Hoera. Ja, meneer.
Zijn jij en Malcolm X…
…de man die je hielp te bekeren tot de Black Muslim-beweging…
…uit elkaar?
Als Elijah Muhammad met iemand breekt…
…dan geldt dat automatisch voor al zijn volgers.
In mijn krant stond een verhaal dat bij je terugkeer uit Afrika…
…je niet in het Theresa Hotel wilde verblijven, je eerdere hoofdkwartier.
Mijn leider zei, niet mijn leider, maar verschillende functionarissen…
…zeiden dat ik niet in hetzelfde hotel hoor te zijn als hij…
…en ik doe wat ze zeggen.
Toen Cassius Clay in Accra was…
…schijnt hij niet zulke aardige dingen te hebben gezegd.
Kunt u daar iets over zeggen? -Daar weet ik niks van.
Ik neem wat ik in de kranten lees met een korreltje zout…
…over wat de ene zwarte man zei over een andere zwarte man.
Nou, hij was…
En als ik iets over Cassius te zeggen heb, dan zeg ik het tegen hem.
Ik praat niet eens over Malcolm X. We denken niet aan hem. Hij is wat…
We maken ons geen zorgen om Malcolm X.
Hij is gewoon iemand die, zoals wij zeggen, afdwaalde.
Zie je hem nog steeds als een vriend?
Ja, ik zie al onze mensen als mijn vriend.
En bij degenen die zich onvriendelijk gedragen…
…uit zich alleen het gif dat iemand anders erin heeft gestopt.
Ik vraag me af of je nog steeds gelooft, zoals je zeker hebt gedaan…
…toen je verbonden was met de Black Muslim-beweging…
…in een gesegregeerde zwarte natie in Noord-Amerika?
Ik geloof in geen enkele vorm van segregatie of racisme.
Ben je nog moslim? -O ja.
Ik ben een moslim. Ik geloof in de religie van de islam die in broederschap gelooft.
Volledige broederschap van alle mensen.
MALCOLM X NOEMT ELIJAH EEN 'BEDRIEGER'
Malcolm voelde zich nu een grote man voor het publiek…
…en dat leek zijn wens te zijn.
Hij wilde gezien en gehoord worden.
Hij wilde zichzelf boven zijn leraar verheffen.
Als Malcolm eenmaal als hypocriet afgeschilderd wordt…
…wordt hij een doelwit.
MALCOLM GROOTSTE HYPOCRIET
Wat mensen denken dat hypocriet betekent…
…of hen toestaat dat te overwegen…
…brengt hem in een zeer kwetsbare positie.
We zien dat als een van de ergste dingen die je kunt doen.
Een hypocriet zijn.
We sluiten ons niet aan bij hypocrieten…
…en we laten onze hypocrieten over aan Allah.
Waarom bedreigen ze je leven?
Vooral omdat ze bang zijn…
…dat ik de echte reden zal vertellen waarom…
…ik uit de Black Muslim-beweging ging, die ik nooit heb verteld.
Maar de echte reden is dat Elijah Muhammad…
…het hoofd van de beweging…
…de vader is van acht kinderen bij zes verschillende tienermeisjes.
Zes verschillende tienermeisjes die zijn persoonlijke secretaresses waren.
Je had niet zo over hem moeten praten. Elijah Muhammad?
Hij heeft je alles geleerd.
Ik ga me tegen die man keren.
Wat een dwaas.
DE DOOD
Dat is een fout van hem.
Je missie en je privéleven zijn gescheiden.
Als ik een pakje voor je heb…
…en mijn missie is om je het pakje te geven…
…dan is dat mijn missie.
Als je me aan de overkant ziet met een meisje of wijn drinken…
…dan zijn dat jouw zaken niet.
Want ik heb mijn missie volbracht.
De Boodschapper hoeft zijn privéleven niet te bespreken of uit te leggen.
Hij moet de boodschap overbrengen.
Wie ben jij om de Boodschapper in twijfel te trekken…
…die je uit de goot haalde, reinigde en je voor de wereld plaatste…
…als woordvoerder van de zwarte mensen?
Ga je hem nu in twijfel trekken?
Nee, nee.
Toen Malcolm dat deed…
…over Elijah sprak en slechte dingen zei over zijn levensstijl…
…met vrouwen en dat soort dingen…
…keerden Elijah's volgelingen zich tegen hem.
Dat had hij niet moeten zeggen.
Zoveel mensen houden van Elijah, zouden 'n moord voor 'm doen.
En dat deden ze.
Op 14 februari 1965…
…werd Malcolms huis in East Elmhurst bestookt met brandbommen.
Zijn huis in Queens werd zwaar beschadigd door brand…
…die begon met Molotov-cocktails.
Voor mijn moeder werd een bom in de kinderkamer gegooid…
…waar haar kinderen sliepen.
Dat moet beangstigend zijn geweest.
Mijn huis is gebombardeerd door de Black Muslim-beweging…
…op bevel van Elijah Muhammad.
Ze wilden het van voren en van achteren doen zodat ik er niet uit kon.
Ik werkte in de nachtdienst…
…in een autofabriek in Detroit.
Hij stond op het schema om naar Detroit te komen om te spreken.
Ik hoorde 's ochtends dat er brandbommen op z'n huis waren gegooid.
Ik wist dat hij niet zou komen.
Ik had het mis.
Om negen uur zat Malcolm op een vlucht…
…naar Detroit en sprak in het Ford Auditorium.
Een vriend van me zei dat hij naar rook stonk.
Hij had uit z'n huis gered wat hij kon.
21 FEBRUARI 1965
AUDUBON BALZAAL
Er waren zo'n 400 mensen in de balzaal.
Ze vertegenwoordigden…
…een organisatie die bekend staat als de Afro-Amerikaanse Eenheidsorganisatie…
…onder leiding van Malcolm X.
De Audubon-balzaal was een enorme balzaal…
…maar er was een kleine lobby.
Ik zat in de lobby, tegenover de ingang.
Ik was er hoogstens tien, 15 minuten geweest…
…en ik hoorde Malcolm salam aleikum zeggen…
…en daarna hoorde ik schoten.
Salam aleikum.
Ik zag mensen op de grond kruipen…
…en ik deed hetzelfde.
En mijn kinderen huilden…
DE VROUW VAN MALCOLM X
'Wat is dit? Gaan ze ons neerschieten?'
Ik wist dat ze m'n man hadden neergeschoten.
Ik rende naar voren.
Malcolm hield zijn handen op zijn zij en zijn buik en viel neer.
We hebben nu twee verdachten in hechtenis.
Een van deze mannen werd op straat gearresteerd…
…door een van onze agenten in de buurt.
Zijn ze lid van de Black Muslims?
Dat zou ik niet weten.
Hoe voelt u zich? -Ik wil iemand vermoorden.
Ja, ik wil iemand vermoorden.
Als Malcolm sterft, gaat er iemand dood, voor de nacht voorbij is.
MALCOLM X VERMOORD NEERGESCHOTEN OP BIJEENKOMST
Hij was onze mannelijkheid.
Hij was een mijlpaal. Ons toeverlaat.
Malcolm X was de beste zwarte man sinds Marcus Garvey.
En toen je het verloor…
…ontdekte je hoe verloren je was als volk.
We zullen ooit overwinnen…
Mr Muhammad, gisteren werd in een artikel aangehaald…
…dat een moslim had gezegd:
'Ze kwamen oogsten wat Malcolm had gezaaid.'
Refererend naar wat Malcolm eens zei over de moord op president Kennedy.
Zou een moslimbroeder zoiets over Malcolm zeggen…
…toen hij hoorde dat hij dood was?
Ik weet het niet.
Ik weet net als jij niet wie dat was.
Heeft de politie u om een verklaring gevraagd?
Nee.
Mr Muhammad, voordat hij gisteren werd vermoord…
…zei Malcolm dat de Black Muslims hem wilden doden.
Wilt u daar iets over zeggen? -Ik weet er niets van.
We zijn geen gewelddadige mensen.
Dit is een schok voor ons.
Wat kan er met Malcolm X gebeurd zijn?
Wat ik denk? -Ja.
Wat ik weet, wat er met hem is gebeurd.
Ik weet dat hij afdwaalde en…
En hij ging dood.
Het is makkelijk om het verhaal te vertellen van de moord op Malcolm X…
…als het verhaal van een dissident…
…die een beweging verlaat en daarvoor gestraft wordt.
En er was zeker kwaad bloed…
…tussen Malcolm en de Nation of Islam.
ALLAH IS DE GROOTSTE VRIJHEID RELIGIE
Maar van wat we hebben opmaken…
…uit de vrijgegeven FBI-dossiers en ze zijn niet allemaal vrijgegeven…
…is dat de FBI blij was…
…te zien dat deze kloof groeide…
…en bitter groeide tussen Malcolm…
…en de Nation of Islam.
KLOOF TUSSEN ELIJAH MUHAMMAD EN MALCOLM X WORDT GROTER
De verborgen hand was de federale overheid.
Ze zouden nooit een witte man Malcolm laten neerschieten…
…dat zou een ramp zijn geweest.
Nu heb je altijd, excuseer mijn uitdrukking…
…schoften die hun moeder voor 2 dollar verkopen.
De politie is overal, op de daken…
…bij nooduitgangen, in burger…
…en honderden New Yorkse agenten in uniform langs 147th Street.
Tot nu toe worden de laatste riten voor Malcolm X…
…uitgevoerd zonder incidenten.
Mijn zussen en ik verloren onze vader…
…maar de zwarte mensen…
…verloren iemand die briljant was…
…aardig, liefdevol…
…en erg meelevend.
Ik denk dat je wel zo moet zijn…
…om zo'n diepgaande reactie op onrecht te hebben.
James Baldwin schreef over Malcolm X:
'Hij was de zachtaardigste en tederste man die ik ooit heb ontmoet.'
Dat is niet Malcolms image.
Maar hij zag Malcolm met zwarte mensen.
Hij respecteerde zijn eigen code en onderwees ons.
Accepteer de dood. Als je de dood accepteert, ben je vrij.
De dag voordat Malcolm X begraven werd…
…verscheen Elijah Muhammad voor het eerst openbaar sinds de moord.
Nations leider was nauwelijks zichtbaar achter de menselijke wig van lijfwachten.
Als je iemand tegen mij wilt volgen…
…ga je gang.
Maar je einde zal behoorlijk slecht zijn.
Ik vrees voor je.
Ook in Chicago, deelnemend aan de moslimconventie…
…is de zwaargewicht kampioen Cassius Clay.
Zijn aangenomen islamitische naam: Muhammad Ali.
DE BEGRAFENIS VAN MALCOLM X
Malcolm X en iedereen die Elijah Muhammad…
…aanvalt of praat over Elijah Muhammad aan te vallen, zal sterven.
MAART 1965
Niemand kan zich tegen de Boodschapper van de Almachtige God verzetten…
…verbaal of fysiek, en ermee wegkomen.
Muhammad Ali wordt deel van dit koor…
…dat iedereen die Elijah Muhammad dwarsboomt moet sterven.
Dat is de tragedie hier.
Dat Malcolm de vijand is?
Was Malcolm de vijand toen hij zijn familie naar Miami bracht?
Dacht hij dat Malcolm de vijand was…
…toen hij met hem bad voor zijn bokswedstrijd?
Malcolm X werd vooral beroemd…
…omdat hij hard was voor mensen zoals jij, witte mensen.
Witte duivels, jij duivel met je blonde haar en blauwe ogen.
De witten gaven niets om Malcolm of de zwarten…
…toen hij bij Elijah Muhammad was…
…maar ze schijnen van onze dode leiders te houden…
…en nu hebben ze een dode man die niets meer was dan een…
En Malcolm gaf zelf toe…
…dat hij een zwerver was…
Witte vrouwen verkochten hun lichaam voor hem.
Hij was niets tot Elijah Muhammad hem groot maakte.
En als Malcolm X bij de man was gebleven die hem groot maakte…
…hem alles leerde wat hij wist, dan was hij nu zo groot.
In '72 ging mijn vader naar Mekka.
En dat bracht mijn vader tot de ware islam.
Elijah Muhammad, leider van de Black Muslims…
…stierf vandaag aan hartproblemen in Chicago. Hij was 77 jaar oud.
We verlieten de Nation rond '75.
Ik was toen zeven..
Mijn broer was zo goed.
Je moet mij zijn om te begrijpen hoe ik me voel.
Ik was de enige broer. Slechts één broer.
Bloedbroeders.
Ik mis hem zo, maar ik zal hem in de hemel zien.
Ik sta te popelen. Ik zal hem omhelzen en kussen.
Herinner je je nog iets waar Muhammad Ali spijt van had?
Even denken.
Laat me even nadenken.
Ja.
Dat is me een vraag.
Er zullen zoveel jaren voorbijgaan…
…en we zijn altijd benieuwd zijn naar de volgende generaties…
…en welke percepties ze zullen hebben…
…wat hun waardering van Muhammad Ali zal zijn…
…en van Malcolm X?
Hoe hun leven verliep en wat dat betekende?
Het wordt al beschreven…
…in boeken, verschillende films…
…en tonelen.
Kijk eens wie het nu krijgt.
De beste.
De Ali die aan het publiek wordt voorgesteld…
…sinds 1996…
…is een vals beeld.
Ze zijn erin geslaagd om die dingen…
…eruit te halen die Muhammad Ali in een ander tijdperk controversieel maakte.
Dezelfde mensen die hem een staande ovatie gaven in Atlanta…
…dezelfde mensen spraken 20 jaar eerder…
…over hem als een hond.
Hij was een fel criticus op de witte suprematie.
En ik denk niet dat ik 10.000 km hiervandaan moet gaan…
…en zwarte mensen neerschieten die me nooit neger noemden…
…me nooit lynchten, met honden aanvielen, mijn moeder niet verkrachtten.
En veel daarvan is weggeschreven…
…vanwege zijn ziekte…
…en het feit dat hij niet echt kon praten.
En zelfs vandaag is Amerika nog steeds een land met een regeringssysteem…
…gebaseerd op vrijheid, gerechtigheid en gelijkheid alleen voor witte mensen.
Er bestaat niet zoiets als vrijheid voor een zwarte man in dit land.
Malcolm werd natuurlijk vermoord in '65…
…en dus herschrijven mensen zijn verhaal sindsdien.
ZWART ERFGOED MALCOLM X
De eerste keer dat ik Malcolm X-postzegels kocht, was ik in conflict.
Toen Malcolm in 1965 werd vermoord…
…had niemand gedacht dat hij ooit…
…op een officieel product van de Amerikaanse overheid zou staan.
Malcolm op een postzegel staat echt symbool…
…voor hoe zijn imago gaandeweg is veranderd.
Tot op zekere hoogte leeft hij nog bij ons.
Hij is niet weggenomen.
Zijn geest leeft.
GEDENKMONUMENT EN EDUCATIEF CENTRUM
Je kunt een man doden…
…maar het idee niet.
Elke middelbare school, elke universiteit, overal op YouTube…
…spelen Malcolms audio's en video's alsof hij er nog is.
En wat hij 50 jaar geleden onderwees…
…zie je nu gebeuren.
De geschiedenis van de zwarten, van Amerika en de wereld veranderde…
…door deze twee mannen die het lef hadden…
…om zichzelf en moedig te zijn.
En die moed werd besmettelijk…
…want de tweebenige hond is de baas…
Ze kenmerkten een hele generatie…
…waar we met opgeheven hoofd liepen…
…en de schouders naar achteren.
Mensen vergeten dat m'n vader nog een jonge twintiger was…
…met een kampioenschap als doel.
Er zijn dingen die mijn vader van Malcolm leerde, die hij…
…tot zijn laatste dag meedroeg.
Wat vond je broer van Malcolm X…
…nadat hij vermoord was?
Heeft hij ooit over spijt gesproken of hoe hij zich voelde?
Nee, nooit, maar ik ken m'n broer.
Hij voelde zich rot.
Het deed mijn broer pijn, ja.
Toen hij de banden met de Nation of Islam verbrak…
…nam Muhammed Ali contact op met onze familie.
Ik denk dat Muhammad Ali waarschijnlijk voelde…
…dat hij het aan mijn vader verschuldigd was…
…om te zorgen dat zijn vrouw en kinderen veilig waren…
…en dat ze in orde waren.
Er was een dubbele verbaasde reactie toen ik hem tegenkwam.
Ik was zo'n 18, 19 of 20.
OUDSTE DOCHTER VAN MALCOLM X
Ik keek recht in zijn gezicht.
Je weet hoe hij is.
Hij geeft je die gedurfde: 'Ben jij dat?'
MUHAMMAD ALI HERDENKING 10 JUNI 2016
Vanaf het moment dat we elkaar vonden was het alsof er geen tijd was verstreken.
We huilden.
Z'n verdriet omdat hij m'n vader niet had gesproken.
Muhammad Ali in m'n leven te hebben was voor mij als mijn vaders adem…
…nog even langer…
…nog 51 jaar langer.
Tot nu.
Ik maakte Sonny Liston kwaad toen ik net 22 was.
Ik moet wel de beste zijn.
Ik ben de koning van de wereld.
Hij is m'n broeder en vriend.
Ik vertel hem wat ik weet en begrijp…
…maar hij kan zelf nadenken en begrijpen.
WELKOM IN MUHAMMED ALI TRAININGSKAMP
Het was het lot dat ze die broederschap zouden voelen…
…en samen zouden leren.
Maar er waren krachten van buitenaf…
…die verhinderden dat ze…
…deze prachtige relatie konden voortzetten.
Toen we m'n vaders autobiografie schreven, The Soul of a Butterfly, in 2003…
…vroeg ik hem naar Malcolm X…
…en over de relatie en hoe die eindigde.
En ik weet nog…
…dat mijn vader achterover leunde en z'n ogen sloot…
…en het duurde even voor hij reageerde, tien of 15 seconden…
…en hij zei tegen me…
…dat hij veel spijt had dat hij Malcolm de rug had toegekeerd.
Hij wilde dat hij terug kon gaan en Malcolm kon vertellen dat het hem speet…
…dat hij van hem hield, dat hij zijn vriend was…
…dat hij gelijk had over zoveel dingen.
MUHAMMAD ALI'S MOSKEE
Een van de dingen die ik nooit zal vergeten…
…was naar Mohammed Ali opkijken en vragen…
…of hij van mijn vader hield.
En dat hij dan zei:
'Ik hield van je vader met heel mijn hart.'
Ondertiteld door: Marianna Stavinga