Downloaded from YTS.MX
Het geplande Shirley Temple-programma wordt niet uitgezonden...
...in verband met de volgende speciale uitzending.
Official YIFY movies site: YTS.MX
Dit programma wordt onderbroken voor een speciale uitzending...
...vanuit Cape Canaveral.
Vijf mei 1961 is een dag voor in de geschiedenisboeken.
Al wordt de astronautenlancering van dichtbij en live bekeken...
...op televisieschermen, toch reizen honderden mensen naar Cocoa Beach...
...om met eigen ogen...
...op afstand de vlammen te zien terwijl de Redstone de lucht in gaat.
OP 5 MEI 1961 WIL NASA DE EERSTE MENS NAAR DE MAAN STUREN.
NIEMAND WEET OF DE ASTRONAUT DEZE VLUCHT ZAL OVERLEVEN.
Ik kan alleen maar clichés zeggen.
De spanning bouwt op bij Cape Canaveral.
De wereld kijkt met interesse toe.
Het publiek is bezorgd om de man die op zijn rug ligt...
...in de neus van de Redstone-raket.
Dit lijkt geen plek te zijn voor een mens.
DIT IS HET VERHAAL VAN DE EERSTE ZEVEN ASTRONAUTEN.
Dit is mogelijk een grote verkenning.
We hopen de basis te leggen...
...voor toekomstige verkenningen.
ZIJ RISKEERDEN HUN LEVENS OM NAAR DE MAAN TE GAAN.
Je hebt vast aan de mogelijkheid gedacht...
...dat deze vlucht niet goed afloopt en je niet terugkeert.
EEN RACE OM RUIMTEMACHT TEGEN DE SOVJET-UNIE.
Eén man, ondersteund door een team van 10.000 mensen...
...ondersteund door de meest geavanceerde apparaten.
VERTELD MET NIEUWSBERICHTEN, FOTO'S EN AUDIO-OPNAMES.
Maar toch, één man, alleen, in de top van een raket.
Toen we NASA om foto's vroegen van de originele Amerikaanse astronauten...
...John Glenn en de andere zes uit 1959 voor project Mercury, kregen we dit.
De zeven in hun ruimtepak, zo formeel als een klassenfoto of trainingsgroep.
Maar dit zijn ook de mannen die de ruimte ingaan...
...om de Russen in te halen en de Koude Oorlog te winnen...
...met hun haar omlaag en boernoes omhoog...
...na vier dagen survivaltraining in de woestijn.
Wat waren de astronauten?
Superhelden in de maak, of een stel normale gevechtspiloten?
Schrijver Tom Wolfe heeft een aantal jaar...
...hun verhaal uitgezocht en er een boek over geschreven:
Pure klasse.
TOM WOLFE PURE KLASSE
Het is niet het verhaal dat we hoorden van ruimtemanagers en politici...
...of zelfs van de Amerikaanse pers.
Tom Wolfe, welkom. -Goed je te zien.
Hadden we helden nodig toen deze astronauten voorbijkwamen?
Wilden we ze daarom zo graag in valse goden veranderen?
Het is nu lastig je te herinneren...
...hoe serieus de Koude Oorlog werd genomen eind jaren 50.
4 OKTOBER 1957
DRIE JAAR VOOR DE NASA EEN MAN DE RUIMTE IN PROBEERT TE STUREN
KRIJGEN AMERIKANEN EEN ONWELKOME ONDERBREKING IN HUN WOONKAMER.
Jullie zijn de eersten die de lancering van Spoetnik 1 zien...
STEM VAN MIKE WALLACE
...vanuit de Kyzylkum-woestijn in de Sovjet-Unie.
Voor $20.000 zijn hier Eddie Hodges...
DRIE UUR NA LANCERING
...de tienjarige scholier en zijn partner, majoor John Glenn jr, de marinepiloot.
Wat vind je van de Russische satelliet...
...die met 29.000 kilometer per uur om de aarde cirkelt?
Het is voor het eerst dat iemand iets zo ver de ruimte in heeft gekregen.
En het is waarschijnlijk de eerste stap richting ruimte- of maanreizen.
Iets wat Eddie in ieder geval nog zal meemaken.
Eddie, zou jij naar de maan willen? -Nee, ik vind het hier prima.
DOOR DE LANCERING VAN DE SPOETNIK VREZEN AMERIKANEN VOOR DE SOVJETS
DIE NU IN STAAT ZIJN EEN AANVAL UIT TE VOEREN
OP DE VERENIGDE STATEN.
Senator Jackson uit Washington beschrijft de Russische prestatie als een klap...
...tegen het prestige van de VS.
Terwijl de satelliet eens per 1,5 uur om de wereld reist...
...zenden de radiotransmitters op chemische batterijen...
...blijkbaar gecodeerde berichten naar de Russen.
Het Witte Huis meet zo de situatie op.
De lancering van Ruslands en 's werelds eerste kunstmatige maan...
...is wetenschappelijk interessant, maar is geen verrassing.
Generaal, staat u versteld van de Russische prestatie met de Spoetnik?
Je staat alleen versteld van dingen die je niet begrijpt of niet voor mogelijk houdt.
Dus wij weten wat zij moesten weten om dit te kunnen doen?
Zeker. -Waarom hebben wij het niet gedaan?
We zijn te laat begonnen.
We zijn niet vroeg genoeg begonnen.
Nu moeten we ze als een gek inhalen.
Zij lopen voor...
...en wij moeten hard werken om ze in te halen.
Het wordt tijd dat Amerika wakker wordt en er iets aan doet.
Het gevoel in het land was dat het belangrijk was...
...om de Russen in te halen.
John McCormick, woordvoerder van het Huis van Afgevaardigden...
...zei dat we zouden worden uitgeroeid als we de Russen niet inhaalden.
TWEE MAANDEN NA SPOETNIK PROBEERT DE VS
ZIJN EIGEN SATELLIET TE LANCEREN VANAF EEN VANGUARD-RAKET.
De VS keek in wanhoop naar de Vanguard.
Bijna 200 verslaggevers van overal ter wereld waren ingevlogen...
...voor de lancering.
Op het lanceerplatform kregen ze alle details.
Ze zagen elk klein detail van de meestal topgeheime voorbereiding.
En in het gebouw steeg de spanning geleidelijk.
Amerika's prestige was nog nooit lager geweest dan op dit moment.
11.45 uur, 6 december 1957.
TEGENSLAG VOOR IKE IN RUIMTERACE TEGEN CHROESJTSJOV
VS NOEMT HET KAPOETNIK DE RAKET EXPLODEERT
Er is een enorme kloof tussen belofte en prestatie.
Ik geloof dat de Amerikanen actie willen.
HELFT RAKETTEN VS FAALT
En ze eisen dat we ons programma starten.
Het publiek is gewend geraakt aan snelle wetenschappelijke vooruitgang.
Het idee dat de Spoetnik door de ruimte draait, is al geaccepteerd...
...en mensen zeggen: 'Wat nu? Wat komt er na Spoetnik? Na Vanguard?'
De volgende stap is al lang gepland.
Het is een bemande satelliet.
DE SOVJET HEEFT DE VS VERSLAGEN MET DE EERSTE SATELLIET
MAAR HET VOLGENDE DOEL IS OM EEN MENS DE RUIMTE IN TE STUREN
EN AMERIKA IS VASTBERADEN DE EERSTE TE ZIJN.
Alle achterstand inhalen, dat was het doel.
Een zogenaamde snelle en smerige benadering werd toegepast.
Ze lanceerden geen vliegend schip, maar een container.
Een capsule met een man erin.
Die man zou geen piloot zijn, maar een menselijke kanonskogel.
Hij kon de koers van de capsule niet aanpassen.
NACA kreeg de klus...
...het National Advisory Committee for Aeronautics...
...wat later NASA werd.
We gaan voertuigen ontwikkelen en lanceren in de ruimte...
...om wetenschappelijke data te verkrijgen en het zonnestelsel te verkennen.
NASA heeft ongeveer 300 miljoen dollar...
...voor het programma in 1959 en met dit bedrag moeten we...
...de huidige onderzoeksprogramma's in onze laboratoria uitvoeren.
We moeten arbeiders aantrekken...
...in andere velden, zoals elektronica en begeleiding...
...en andere vlakken waar wij niet in gespecialiseerd zijn...
...of de faciliteiten voor hebben.
We moeten onze ontwikkelingsprogramma's versnellen.
We moeten voertuigen aanschaffen...
...voor onze informatieapparaten en uiteindelijk de mens in de ruimte.
IN JANUARI 1959 BEGINT DE ZOEKTOCHT.
NASA ZOEKT MENSEN DIE MET EEN RAKET DE RUIMTE IN WILLEN.
Het programma dat de eerste Amerikaan kiest...
...om met een raket de ruimte in te gaan, is begonnen.
Ruimtechef T. Keith Glennan heeft aangekondigd...
...dat het bemande satellietprogramma Project Mercury heet...
...en de piloten Mercury-aeronauten...
...waarvan één vrijwilliger de eerste ruimtevlucht gaat maken.
Vlak voor de astronauten werden gekozen...
...wilden ze nog coureurs, bergbeklimmers, scubaduikers en infanterie gebruiken.
Mannen die succesvol onder stress en in gevaarlijke situaties werkten...
...mochten zich aanmelden, omdat er niet werd gevlogen.
Eindelijk besloot Eisenhouwer: 'We hebben 500 testpiloten in het leger.
We roepen ze morgen naar Washington.
TESTPILOTENSCHOOL
We gebruiken een groep mensen waar we controle over hebben en gaan door.'
Ze riepen die testpiloten op.
AMERIKAANSE LUCHTMACHT EDWARDS-LUCHTMACHTBASIS
Van alle actieve piloten in het leger, de marine en de luchtmacht...
...werden er 473 piloten geselecteerd.
Honderdtien mannen voldoen aan de basisvereisten.
Pure klasse is zowel een gedragscode als een mystiek geloof.
Als testpiloot moet je bereid zijn je sterfelijke schuilplek...
...over de rand te gooien en de ervaring, het lef...
...en het talent hebben om het weer naar binnen te trekken voor de dag erna...
...en de dag daarna en daarna.
De reeks is oneindig.
ASTRONAUTENBOOTCAMP LIJST RUIMTEVAARDERS KRIMPT
Fase twee van het selectieprogramma was een grondig fysiek onderzoek.
De mannen gingen naar de derde fase.
Dit was blootstelling aan de versnelling...
...lage druk, herrie en andere stress die tijdens de vlucht werden verwacht.
VS KIEST 7 'RUIMTEMANNEN'
NAMEN VAN ASTRONAUTEN BLIJVEN GEHEIM
Tijdens een persconferentie in Washington...
...werden zeven zorgvuldig gekozen militaire testpiloten geïntroduceerd.
HUIS VAN VIRGIL 'GUS' GRISSOM ENON, OHIO
Hebben de kinderen trek? -Waarschijnlijk wel.
Meer of minder dan normaal?
Ik denk dat ze te zenuwachtig zijn. Misschien eten ze niet zoveel als normaal.
Dit moet geheim blijven.
Hoe ben je erachter gekomen?
Ik luister naar het nieuws.
Alle zeven mannen zijn officiers en testpiloten.
Drie luchtmacht, drie leger en één marinier. Allemaal vrijwilligers.
Dr T. Keith Glennan, bestuurslid van National Aeronautical and Space...
...heeft ze vanmiddag geïntroduceerd.
Wie van deze mannen als eerste om de aarde cirkelt, weet ik niet.
Hij weet het zelf pas op de dag van de vlucht.
Het is mij een genoegen en een eer om aan jullie voor te stellen...
...van rechts naar links, Malcolm S. Carpenter...
...Leroy G. Cooper, John H. Glenn...
...Virgil I. Grissom...
...Walter M. Schirra...
...Alan B. Shepard, Donald K. Slayton.
Dit, dames en heren, zijn de Mercury-astronauten.
De vraag die iedereen wil stellen...
...is wat vinden de vrouwen en kinderen van deze mannen...
...ervan dat ze de ruimte in willen?
Mijn vrouw denkt er hetzelfde over als bij al mijn vluchten.
Als dit is wat ik wil doen, staan zij en de kinderen erachter.
Mijn vrouw denkt er ook zo over, anders was ik hier niet.
Ze staat helemaal achter me en de jongens zijn te klein om...
...te beseffen wat er aan de hand is.
Mijn vrouw is akkoord dat professionele meningen van mij zijn...
...en het is mijn carrière, maar we moeten ook een gezinsleven hebben.
Dat hoort bij de overeenkomst.
Ik heb geen problemen thuis. Mijn familie staat erachter.
John Glenn was uniek onder de zeven wat betreft zijn persoonlijkheid.
Ik ben John Glenn, de enige marinier en ik ben 37.
Ik zei voor de grap dat ik dit project kreeg...
...omdat ik niet dichter bij de hemel zal komen en daar wil ik gebruik van maken.
Maar volgens mij is dit hele project met betrekking tot de ruimte...
...net zoals hoe de gebroeders Wright 50 jaar geleden bij Kitty Hawk stonden.
Bij de eerste persconferentie bewees John Glenn...
...het meest welbespraakt te zijn.
Mijn vrouw zei laatst dat ik toch niet...
...van deze wereld ben, ik kan er net zo goed heen gaan.
Volgende vraag.
Hij had een landelijke verfijning en een geweldige glimlach...
...en hij was super met wat we nu 'de media' noemen.
De vraag is: wat vonden de heren...
...de minst leuke test?
John Glenn, geef maar antwoord en dan gaan we die kant op.
Dat is lastig, want het waren goede tests...
...maar het is lastig om er eentje uit te kiezen, want als je bedenkt...
...hoeveel openingen een lichaam heeft en hoe ver je daarin kunt...
Je verklapte het al.
Beantwoord jij nu maar welke jij het lastigst zou vinden.
Nu deze welbespraakte Glenn begint te praten...
...over God, het land, familie en de rest...
...creëer je gelijk een beeld van zeven astronauten...
...die godvrezende familiemannen zijn.
En de rest zat eraan vast.
Ze moesten ofwel hun hand opsteken en zeggen:
'Wacht even, dat vind ik niet.
Je hoeft je vrouw, kinderen en de kerk niet trouw te zijn.'
Of je doet wat wijs is en zegt: 'Ik ook.'
Ik ben niet zo actief in de kerk als Mr Glenn, maar ik ben een goede christen.
Mrs Grissom, had u enig idee...
...dat er voor vandaag iets speelde? -Ik had een aardig idee.
Heeft u tijd gehad om te besluiten hoe u zich daarbij voelt?
Nog niet.
VERSLAGGEVER: Wat vinden jullie van wat er met jullie vader is gebeurd?
SCOTT GRISSOM: Ik denk dat hij als een van de eersten mag.
Vragen de kinderen in de buurt ernaar?
Nog niet, maar mijn juf belde een tijdje terug en...
ZOON VAN VIRGIL
...ze zei: 'Gefeliciteerd.'
Denk je dat je nu bekend wordt?
Wat vindt de vrouw van een ruimteman van zo'n groot avontuur?
We zijn niet blind voor de gevaren...
...maar ik zou met hem mee willen gaan als het kon, net als de jongens.
Na zware training zal een van deze mannen in een Project Mercury-ruimtecapsule...
...in een baan van 200 kilometer rond de aarde vliegen...
...voor de capsule wordt vertraagd voor een landing in de Atlantische Oceaan.
Al voelen de astronauten, de testpiloten, dat de ruimtevlucht niet meer is...
...dan de volgende stap op een bekend pad...
...voor ons is het nog onwerkelijk.
Maar het is eigenlijk de werkelijkheid die de onwerkelijkheid inhaalt.
Cocoa Beach, Florida is de thuisbasis voor zij die raketten vliegen...
...van het aangrenzende Cape Canaveral.
Tien jaar geleden woonden hier 246 mensen...
...maar nu zijn de neonborden een getuigenis aan de knal.
De bevolking steeg met 1312 procent.
Alles draait hier om de ruimte.
RIVIERA LOUNGE PERMANENT NACHTENTERTAINMENT
RIVIERA LOUNGE COCOA BEACH, FLORIDA
hier bij Cape Canaveral zijn de astronauten er klaar voor
ze zullen de weg vrijmaken naar de ruimte voor de VS
ze zijn mannen met vrouwen en gewone levens
maar ze maken de weg vrij zoals we zeggen met JFK
er is John Glenn Grissom en Shepard is er ook
zij zijn dappere astronauten
Slayton, Schirra en Cooper zijn geslaagd en Carpenters bongo's zijn een knaller
laten we proosten op de mannen in raketten
en proost op de mannen die de ruimte ingaan
tien, negen, acht, zeven, zes, vijf, vier
drie, twee, één, de ruimte in
IN APRIL 1959 STARTEN DE MERCURY- ASTRONAUTEN EEN ZWARE TRAINING
ALS VOORBEREIDING OP DE GEVAREN VAN DE RUIMTEVLUCHT.
NASA HOOPT DAT EEN VAN HEN BINNEN TWEE JAAR
DE EERSTE AMERIKAAN IN DE RUIMTE WORDT.
We hebben dynamisch testen geprobeerd.
Wat betekent dat? -Bij dynamisch testen...
...geven we de mannen een uitdaging die toepasbaar is op de soort stress...
...tijdens een vlucht. -Bijna net zoals...
...een echte vlucht? -Correct.
Het idee van de training was niet om een astronaut te leren...
...de machine te bedienen, zoals bij andere trainingen.
Ze moesten ongevoelig worden voor de angsten van de onderneming.
Er is een psychologisch principe dat als je een man...
...geleidelijk blootstelt aan een vreselijke gebeurtenis...
...hij die angst kan overwinnen.
We moesten denken in termen van bepaalde stressbelasting.
De mens wordt blootgesteld...
...aan versnelling, warmtelast, vibraties, herrie, fysiek trauma.
Dat hoort gewoon bij dit soort nieuwe avonturen.
ASGAR, dit is Recovery 5.
Je hoort een simulatie van de communicatie...
...tussen de ruimtecapsule en de vluchtleiding.
Ik ben stand-by voor impact en pick-up. Hoort Recovery mij? Over.
Een minder enge oefening, afhankelijk van hoe je het bekijkt...
...is de onderwaterontsnappingstraining.
Bij welke test tijdens hun training...
...ondervinden ze de grootste druk?
Ik denk dat het centrifugeprogramma de beste stresslast is.
Dit komt het dichtst bij het projecteren van alle vlieglasten...
...op één plek, tegelijkertijd.
De centrifuge is een draaimolen met één stoel...
...aan een lange arm die je ronddraait tot je het gewenste G-niveau bereikt.
We gaan tot wel 18 G's, dat is 18 keer de zwaartekracht.
Scène één, opname één.
Ik ben John Glenn, een van de astronauten die zich voorbereidt...
...op onze eerste bemande ballistische ruimtevlucht.
We zijn natuurlijk allemaal erg geïnteresseerd...
...in de Mercury-capsule waar een van ons mee naar de ruimte zal gaan.
DE INTERESSE IN DE ASTRONAUTEN EN HUN FAMILIES
HEEFT EEN HOOGTEPUNT BEREIKT.
LIFE MAGAZINE DOET EEN LUCRATIEF AANBOD
VOOR DE EXCLUSIEVE RECHTEN OP HUN VERHALEN.
'RUIMTEMANNEN' MAKEN GOEDE DEAL LIFE BETAALT 500.000 DOLLAR
LIFE Magazine koopt de rechten op de persoonlijke verhalen van de astronauten.
ASTRONAUTEN VERTELLEN OVER BAANBREKENDE MISSIE
Ze betaalden voor die tijd een kolossaal bedrag...
...van 500.000 dollar voor drie jaar aan de zeven mannen.
Het kwam neer op 25.000 dollar per familie per jaar, drie jaar lang.
Voor families die gewend waren aan $8.000 - $9.000 was dat veel geld.
We wisten dat er veel aandacht van de pers zou zijn...
...maar niemand had gedacht dat we onze anonimiteit zouden verliezen.
Time Life schilderde ons af als padvinders en we waren Amerikaanse helden...
...en dat was prima.
PROD. NR. PADVINDERS
Hier is astronaut John Glenn.
Dag, mannen. Ik wil met jullie praten over avontuur.
Heb je ooit een berg beklommen? Of een forel gevangen?
Dat soort avonturen krijg je bij de padvinders.
als je zoekt naar avontuur kom dan bij de padvinders
PADVINDERS VAN AMERIKA
Alan Shepard heeft een levendig gevoel voor het absurde...
...wat hij redelijk goed onder controle houdt.
Maar hij omzeilt liever de serieuze onderwerpen.
In een groep maakt hij de grappige opmerkingen...
...die het gesprek luchtiger maken.
Als de technici die de astronauten moesten trainen...
...een favoriet mochten hebben, dan was dat Shepard.
Elke astronaut heeft meerdere zorgvuldig op maat gemaakte uniformen...
...die zij liever 'drukpakken' noemen in plaats van ruimtepakken.
Shepard zei dat het bijdraagt aan hun gemoedsrust...
...om te zeggen dat ze zijn opgeblazen in plaats van ontploft.
Waar praten jullie onderling over?
Nou, we hebben weinig vrije tijd.
We zijn voornamelijk bezig met de ruimtevlucht.
We doen weleens wat ernaast, zoals waterskiën en golfen.
Hou je van waterskiën? -Ja.
En die witte Corvette...
...van je, vind je die mooi? -Ja, ik rij er graag in.
Wat vind je er zo mooi aan?
Er zitten wat snufjes onder de kap, zodat hij sneller gaat dan een normale auto.
Toen ik over de astronauten ging lezen...
...kwamen ze uit een wereld die ze zelf gevechtspiloten noemden.
Ja. -En de gevechtspiloten...
...staan boven aan de piramide van vliegen in het leger.
Deze mannen vliegen hard, spelen hard en zijn vaak weg van huis.
Vrouwen vinden ze aantrekkelijk. Dit speelde een rol...
...in hun levens, net als bij andere gevechtspiloten.
Bij de astronauten waren er op een punt zoveel vrouwen dat Glenn er iets over zei.
Het werd te openbaar, dat zei hij in San Diego.
ASTRONAUTEN IN SAN DIEGO
Je kon een conflict verwachten tussen iemand als Glenn...
...aan de ene kant en Alan Shepard aan de andere.
Er was een kleine confrontatie.
Het was bij het Kona Kai Hotel op Shelter Island in San Diego.
Glenn vindt het niet erg om een buitenbeentje te zijn.
Hij vond dat het spelen met de koekjes uit de hand liep.
Groupies werden in die tijd koekjes genoemd.
Glenn vond dat het tijd was om een preek te geven...
...over het onderwerp, dus zei hij dat hij niet...
...zou toekijken hoe andere leden de kans zouden verpesten...
...door een schandaal te creëren door met die meisjes om te gaan.
De anderen konden niet geloven dat één piloot, een collega...
...opstond om een morele les te geven.
Dus Alan Shepard, die heel anders was dan John Glenn...
...stond op en zei in zijn ijzige commandantenstem:
'Luister, jij hebt niets te vinden van mijn moraal of die van een ander.'
Daardoor ontstond er een conflict tussen twee kampen.
Het ene kamp was John Glenn en Scott Carpenter...
...en het andere kamp was het eens met Shepard.
Hij zei: 'Het is niet aan jou, als een van onze gelijken...
...om ons de les te lezen.'
Om deze positie werd gestreden.
Van president tot taxichauffeur, elke Amerikaan vreest...
...voor Rusland in de race om een mens naar de maan te sturen.
We moeten alles doen om een offer te maken om ons land daar ook te krijgen.
NASA MOET EERST DE VEILIGHEID VAN DE MISSIE BEVESTIGEN.
ZE TRAINEN CHIMPANSEES VOOR DE EERSTE VLUCHT.
Het MR-2-toestel heeft een chimpansee die voor de missie is getraind...
...bij de Holloman-luchtbasis in New Mexico.
De chimpansees zijn ontvoerd uit West-Afrika en getraind...
...om in de Mercury-capsule te vliegen.
De training was erg complex...
...en begon tegelijkertijd met die van de astronauten.
Ze konden zelfs het paneel aflezen.
Ze kregen symbolen, zoals twee cirkels en een driehoek...
...en ze moesten op de driehoek drukken, het vreemde symbool...
...om geen shock te krijgen.
Het volgende besluit was welke chimpansee mocht vliegen.
Elke kandidaat kreeg een complete medische controle.
En de eer gaat naar astrochimp 'Ham'.
31 JANUARI 1961
Dit is Mercury Redstone 2...
...MR-2, en Ham is onderweg.
De spanning stijgt. Hams hartslag en ademhaling stijgen snel.
De ogen van de medische officier zitten aan dit paneel...
...met Hams toestand geplakt.
De medische officier bekijkt de monitoren. Het gaat beter met Ham.
MR-2 is nu over de top en de terugkeer begint.
Het ruimteschip is gezien in de lucht.
Ham is in orde.
MR-2 was een bijzondere mijlpaal op weg naar de mens in de ruimte.
Het bewijs is een levende chimpansee die in de ruimte is geweest.
HOEWEL HAMS SUCCESVOLLE TEST OPENBAAR IS
DOET DE SOVJET-UNIE HEM IN HET GEHEIM.
DE PERSOON DIE HET PROGRAMMA LEIDT IS ONBEKEND.
DE AMERIKANEN KENNEN HEM ALLEEN ALS 'HOOFDONTWERPER'.
De SU heeft de leider van hun ruimteprogramma nooit geïdentificeerd.
Het was altijd 'Hoofdontwerper'.
Chroesjtsjov zei altijd dat ze hem niet konden identificeren...
...omdat de vijandelijke agenten hem dan zouden vermoorden.
De echte reden was dat de man Sergej Koroljov was.
Hij was al tien jaar een politiek gevangene.
Hij was een ex-gevangene in de SU.
Ze konden niet toegeven dat een ex-gevangene het programma leidde.
Er werd aangenomen dat de SU...
...een hele generatie superwetenschappers had...
...die deze ruimtevoertuigen bedachten.
Maar het was deze man, dit genie genaamd Koroljov...
...die als gek werd bestempeld.
NA NASA'S SUCCES MET EEN CHIMPANSEE BEREIDT DE SU EEN VLUCHT VOOR.
40.000 kilometer, 27.000 kilometer per uur.
Niemand heeft ooit zoiets gedaan.
Zijn voertuig, een machine die tot nu toe slechts een term was...
...in het fictieve vocabulaire, was een ruimteschip.
Het ruimteschip was in Rusland gebouwd...
...de opstijging en de landing was ergens in Rusland.
De naam van de man...
MAN IN DE RUIMTE
...Joeri Aleksejevitsj Gagarin.
De eerste held van het ruimtetijdperk wordt als held verwelkomd.
Joeri Gagarin, de eerste man die ooit om de aarde heeft gecirkeld, meldt zich...
...bij Nikita S. Chroesjtsjov, minister-president van de Sovjet-Unie.
Op een dag van wild gefeest werd hij omarmd door het Sovjetvolk...
...als een nieuwe pionier, een Columbus, een Linden, Lenin in een ruimtepak.
Bij Cape Canaveral heeft de aankondiging van het Russische succes...
...geen zichtbare impact op de ruimte-georiënteerde gemeenschap.
De mensen die hier wonen, die in hun vrije tijd raketten zien afvuren...
...hebben nog lokale trots in NASA's Project Mercury.
Ze wachten gespannen af tot Amerika een astronaut de ruimte in stuurt.
Een schot dat de komende twee of drie weken wordt verwacht.
Bij Cape Canaveral is het aftellen, wat dagen kan duren...
...vanochtend vroeg begonnen.
Er zijn geruchten dat Shepard geselecteerd is...
...met Glenn als stand-by en vice versa.
De Project Mercury-autoriteiten hebben niets aangekondigd...
...wat betreft de tijd van de lancering of de astronaut.
Maar de lanceringkoorts heeft de kaap in de greep en verspreidt zich door het land.
De spanning wordt echter afgezwakt door het versoberende feit dat...
...zelfs als dit experiment slaagt...
...de VS nog steeds verliest van Rusland.
En als het faalt, zal er een diepe somberheid zijn...
...door het mogelijke verlies van een mensenleven.
5 MEI 1961 23 DAGEN NA GAGARINS VLUCHT
We onderbreken dit programma voor een speciale uitzending...
...vanuit Cape Canaveral. We gaan nu naar de Cape.
VLOEIBARE STIKSTOF
De raket die wordt afgevuurd en de capsule die erop zit...
...zijn geselecteerd en gereedgemaakt in Cape Canaveral.
De naam van de gekozen astronaut wordt pas vlak voor de lancering bekendgemaakt.
DE ASTRONAUTEN STEMMEN WIE ALS EERSTE DE RUIMTE IN MAG.
ALAN SHEPARD IS GEKOZEN VOOR DE HISTORISCHE VLUCHT.
JOHN GLENN IS ZIJN BACK-UP.
De piloot die is gekozen voor de eerste vlucht is Alan B. Shepard jr.
Honderden mensen zijn naar Cocoa Beach afgereisd om met eigen ogen...
...op lange afstand de vlammen te zien van de Redstone.
Mensen kijken vanaf uitkijkpunten op het strand en slapen in auto's...
...in een slaapzak.
Op afstand, zo'n drie kilometer verder, worden enorme schijnwerpers gericht...
...op de Redstone looptoren.
Shepard heeft de astronautenhangar van Mercury verlaten...
...in de speciaal uitgeruste transportbus...
...en ging naar het lanceerplatform, stapte uit...
...keek naar de raket en ging naar de lift...
...om zijn positie in te nemen in de ruimtecapsule.
Hij zal niet in een baan gaan zoals Joeri Gagarin...
...maar hij zal met zijn ruimteschip 198 kilometer omhooggaan.
Daar zal hij vijf minuten gewichtloos hangen tot de zwaartekracht...
...hem terug naar de zee trekt, zo'n 480 kilometer binnen bereik.
De hele vlucht duurt slechts 16 minuten, maar al is het kort...
...het zal ons laten zien of een mens nuttig kan zijn in de ruimte.
De hoge looptoren is bijna drie uur geleden op zijn baan gezet...
...waardoor de Redstone nu net een monument van het ruimtetijdperk is.
Alan Shepard zit in zijn omslachtige drukpak...
...op zijn rug in de capsule...
...bezig met zijn laboratorium aan complexe instrumenten...
...terwijl hij de handelingen doorneemt zoals tijdens de trainingssessies.
Vuurcommando, 30, Mark.
Roger, de periscoop is ingetrokken.
Dit is de beste periscoop die we hebben.
Centrale bus 24 volt.
Hij zou niet menselijk zijn als hij de spanning niet voelt.
Programma. Roger. Brandstof. Controlebrandstof.
Operaties. Roger, vuur één. Te gek paneel.
Automatisch brandstof is 95. Normaal 96. Camera's lopen.
Er zijn 62 journalisten uit 12 landen.
Sommigen ijsberen, anderen staren naar het lanceerplatform met de Redstone.
Een radio heeft net T-minus zes minuten aangekondigd.
Ik denk dat bij Alan Shepards vlucht...
...hoe dichter bij nul het kwam...
...hoe gespannener elke technicus werd...
...dat hun systeem een ramp zou veroorzaken.
Ten slotte hoorde Shepard een van hen...
...over een oververhit apparaat praten.
Is er een technicus?
De ene technicus zei tegen de ander: 'We kunnen dat ding beter nakijken...
...voor we doorgaan.' En Shepard wist dat dit...
...geen klus van 15 minuten was, maar twee dagen.
Nee, ze zijn op stand-by.
Op dit punt kwam hij op de radio en zei: 'Ik ben cooler dan jullie.
Waarom lossen jullie je probleempje niet op en steken jullie dit kaarsje aan?'
Gelijkstroom wordt toegepast op de capsule.
En daardoor zeiden ze:
'Als hij het risico wil nemen, dan doen wij dat ook.'
T-minus 15 seconden.
T-minus tien, negen, acht, zeven, zes, vijf, vier...
...drie, twee, één, nul.
Lancering. Ontsteking.
Roger, lancering en de klok is begonnen.
De Redstone stijgt eerst langzaam op van zijn lanceerplatform...
...en gaat recht de lucht in.
Ik hoor u luid en duidelijk.
Het geluid bereikt nu ons uitkijkpunt.
Tot nu toe gaat het goed.
De journalisten applaudisseren.
Er wordt enorm gejuicht.
Alan B. Shepard in de neus van de raket.
Dit is Freedom 7. De brandstof loopt. 1,2 G, cabine op 14 psi.
Zuurstof loopt. -35.000 kilo stuwkracht.
Ze duwen de raket de lucht in.
Het traject is in orde.
De snelheid gaat naar 7.000 kilometer per uur...
...om ruimteman Shepard 185 kilometer boven de aarde te dragen.
Freedom 7 is nog steeds in orde. Het traject is oké.
Freedom 7 met astronaut Alan B. Shepard meldt dat brandstofsysteem werkt, 4 G.
De cabine is 5,5.
Cabine is 5,5 pond per vierkante inch.
Zuurstof loopt, alle systemen werken.
De medische monitor is oké. De vlucht gaat...
...zoals gepland, misschien zelfs beter.
Geen van de noodgevallen waar we op hebben gepland...
...heeft plaatsgevonden en we hopen natuurlijk dat dat zo blijft.
Wat een prachtig uitzicht op de periscoop.
Op dit punt is de piloot zo'n zes minuten en 30 seconden...
...na de lancering, 6.30 na lancering.
Over enkele momenten bevestig hij dat hij op het hoogtepunt is...
...dat is het verste punt van de aarde, zo'n 185 tot 188 kilometer.
Op zee staat een vloot aan schepen op stand-by om de capsule...
...uit de zee op te halen.
De retro's voor de terugkeer zijn afgestoten.
De capsule dropt antiradarsneeuw voor de zoekvliegtuigen en het schip.
G-opbouw... drie...
...zes, negen.
De hoofdparachute is groen, hij is uitgeklapt en ziet er goed uit.
Dit wordt het eerste bericht.
We hopen dat de capsule over een paar seconden wordt gezien.
Hij heeft net het water geraakt.
Er werd gejuicht door de mensen die van alle dekken toekijken...
...vanaf het vliegdekschip.
De astronaut, Alan Shepard, is uit de capsule geklommen.
Ze proberen hem nu in de helikopter te krijgen.
Niemand, vooral de journalisten niet...
...mag hem iets vragen, tot hij de dokters heeft gesproken.
Glenn en de anderen keken toe vanaf de zijlijn...
...terwijl Shepard uit hun midden werd getakeld.
Hier komen de astronauten en daar is Shepard.
Hij is nu een nationale held in de orde van Lindbergh.
Als de eerste Amerikaanse astronaut was het een bijzondere bijdrage...
...aan de vooruitgang van menselijke kennis van ruimtetechnologie.
Ik spreek namens de vicepresident, die voorzitter is van onze ruimteraad...
...de leden van het Huis en de senaat, en het ruimtecomité dat hier vandaag is.
En deze versiering, die op de grond viel.
VERSLAGGEVER: Hoe voelde je je tijdens die vijf minuten van gewichtloosheid?
Plotseling, halverwege de gewichtloosheid...
...besefte ik dat iemand me die vraag zou stellen.
Dus...
Dus ik bedacht dat ik maar beter een antwoord kon bedenken.
Maar zoals we al zeiden, de korte periodes...
...aan gewichtloosheid die we hebben ervaren tijdens onze trainingen...
...waren een fijn gevoel.
DRIE WEKEN NA ALAN SHEPARDS VLUCHT SPREEKT KENNEDY HET CONGRES TOE.
Eindelijk gaan we de strijd winnen die nu de wereld rondgaat...
25 MEI 1961
...tussen vrijheid en tirannie. De dramatische prestaties in de ruimte...
...die de afgelopen weken plaatsvonden, zouden ons duidelijk moeten maken...
..net als met de Spoetnik in 1957...
...wat de impact van dit avontuur is in de geesten van mannen overal...
...die proberen te bepalen welke weg ze moeten inslaan.
Ik geloof dat dit land zich moet toewijden aan het bereiken van het doel...
...om voor het eind van het decennium een man op de maan te laten landen...
...en veilig terug te laten keren.
De president stelde het zo. Het is niet één man die naar de maan gaat...
...maar het hele land moet aan de slag om hem daar te krijgen.
WE GAAN ECHT PROBEREN EEN MAN NAAR DE MAAN TE STUREN
EEN ECHTE UITDAGING VOOR DE VS
Dit trainingsapparaat is speciaal voor de astronauten gecreëerd.
Door luchtstromen vrij te laten, leren ze hun bewegingen te controleren...
...in een van de drie richtingen of een combinatie van de drie.
VOOR NASA EEN ORBITALE MISSIE KAN UITVOEREN
MOETEN ZE BEWIJZEN DAT SHEPARDS SUBORBITALE VLUCHT GEEN GELUK WAS.
GUS GRISSOM IS GEKOZEN OM DE TWEEDE AMERIKAAN IN DE RUIMTE TE WORDEN.
Terwijl ze deze oefeningen uitvoeren, wordt een filmstrip van de wereld...
...op een scherm geprojecteerd, zodat ze in één blik kunnen zien...
...waar ze op hun geprojecteerde pad zijn.
Virgil Grissom is de astronaut.
Vind je het lastig om jezelf te overtuigen dat je mogelijk de wereld zo zal zien?
In de trainer denk ik niet bij mezelf dat ik 160 km boven de aarde ben.
Ik ben bezig met de controletaak en daar...
...hou ik me echt mee bezig, niet met dagdromen.
We zijn terug bij het ABC News hoofdkantoor op Cape Canaveral.
Nog amper drie minuten tot Amerika’s tweede bemande...
...ruimtelancering met kapitein Gus Grissom in de Mercury-capsule...
...op die Redstone-raket van 25 meter hoog.
Het lijkt erop dat alles doorgaat.
De periscoop is ingetrokken.
T-minus 15 seconden.
Tien, negen, acht, zeven, zes...
...vijf, vier, drie, twee, één.
Ontsteking. Opstijging.
GRISSOM: Roger, dit is Liberty Bell 7. De klok werkt.
SHEPARD: Luid en duidelijk, Jose. Niet te veel huilen.
GRISSOM: Okidoki.
Alle systemen werken en Gus Grissom klinkt als een zelfverzekerde testpiloot.
Luid en duidelijk. -Roger.
De brandstof loopt, ongeveer 1,25 G's.
De cabinedruk is normaal. Zuurstof loopt.
6.17 in de vlucht.
De capsule is ter hoogte van de baan.
480 KM
Hij heeft zijn ruimteschip rond de hoogte van de terugkeer gebracht...
...die met de grote belvorm omlaag begint te wijzen.
GRISSOM: We zijn aan het versnellen. De G's beginnen op te bouwen.
De G's bouwen zich op. We zitten op zes.
Nu negen.
Ongeveer tien.
De versnelling gaat terug naar zeven.
Ik zie wat condensstrepen. Blijkbaar een schokgolf.
15.000 meter. Ik voel me goed.
De medisch officier meldt dat Gus Grissom door de hoge G-krachten...
...van de terugkeer is en in goede conditie verkeert.
GRISSOM: We naderen de hoogte van de loodsparachute.
Daar is de loodsparachute.
Ik maak me klaar voor de impact.
U.S.S. RANDOLPH 480 KM VAN CAPE CANAVERAL
We hebben van de communicatie gehoord...
...dat Gus Grissom in het water drijft en de reddingshelikopters heeft verteld...
...dat hij zijn checklist af wil maken en wil zorgen dat alles...
...in orde is voordat hij uit de cockpit komt.
Astronaut Virgil Grissom is uit de capsule en zwemt in het water.
De capsule zelf zinkt blijkbaar wat dieper het water in...
...en men vreest dat hij helemaal onder water zal zinken.
Twee helikopters vliegen erg dicht bij de astronaut en de capsule.
De helikopter houdt de capsule zelf omhoog.
Ze controleren Grissom weer, maar de helikopter heeft een kabel...
...aan boord van de capsule en houdt hem nu omhoog.
De helikopter zweeft erboven en houdt de capsule omhoog.
De capsule zonk diep in het water en dat is de reden...
...dat Virgil Grissom uit de capsule kwam.
Een helikopter zweeft erg dicht boven de capsule...
...en nu vliegen ze ernaast.
Ze moeten de capsule omhooghouden en de kabel naar Grissom laten zakken.
De capsule is gevallen.
De helikopter heeft de capsule laten vallen.
Hij ligt weer in het water.
Hem weer te pakken krijgen voor hij zinkt, wordt een groot probleem.
Grissom verdronk bijna.
Hij was vergeten een van de inlaatkleppen voor de zuurstof in zijn pak te sluiten.
Ze proberen de kabel bij Virgil Grissom te krijgen.
Het lijkt erop dat Grissom weer uit het water omhoogkomt.
Nu kun je hem zien.
Hij is zo'n 6,5 kilometer bij ons vandaan en wordt omhooggetrokken.
Grissom is veilig en wel in de helikopter na zijn zwempartij...
...en de capsule zelf is aan het zinken.
Korte samengevat, we hebben een tweede succesvolle lancering...
...van een Amerikaanse astronaut. Niet zo succesvol...
...als de eerste, omdat de capsule zelf verloren is gegaan...
...maar succesvol wat betreft de belangrijkste onderdelen.
De astronaut zelf, luchtmachtkapitein Virgil Grissom, is teruggehaald.
De capsule was voor het eerst uitgerust...
...met een luik dat je van binnenuit kon openen.
De controverse ging erover of hij in paniek was geraakt...
...en dacht: ik moet hieruit, en op de knop drukte...
...en deze ramp veroorzaakte, of dat hij een fout maakte...
...en er per ongeluk op had gedrukt.
Het is hoe dan ook een doodzonde.
De president heeft de astronaut, kapitein Virgil Gus Grissom gebeld.
KENNEDY: Kapitein, ik wilde je feliciteren.
Ik heb je vlucht op tv gezien en ik ben blij dat je...
...het hebt gered. -GRISSOM: Ja, meneer. Ik heb het gered.
Ik heb net gehoord dat we de capsule, camera en film zijn verloren.
Ja, maar je hebt het geweldig gedaan en we zijn blij dat jij het hebt gered.
Grissom had John F. Kennedy te danken.
Hij wilde de tweede vlucht van zijn nieuwe regering niet classificeren...
...als een fiasco.
Als een soort universele afspraak zei men: 'Gus' vlucht was een succes.
Hij had gewoon wat problemen.'
Ik begon aan mijn draai- en stopbeweging...
...om het handmatige bedieningssysteem te controleren en ik was gefascineerd...
...door het uitzicht, waardoor ik me niet goed...
...kon concentreren op de instrumenten, omdat ik naar buiten wilde blijven kijken.
Jij daar.
Wat gebeurde er met de rubberboot, Gus? Moest je er daarvoor...
...te snel uit, wat is de procedure?
Ik deed mijn helm af, maakte mezelf los en zei tegen de helikopters...
...dat ik naar buiten wilde.
Ik was klaar en wachtte op hen op de bank.
Ik lag daar en toen...
Het luik ging open, ik zag alleen maar blauwe lucht...
...en toen stroomde er water naar binnen.
Dat was de grootste schok van de dag, dat die deur openging.
Hier. -Heb je een idee...
...hoeveel tijd er verstreek tussen het luik dat openging...
...en de capsule die onderliep? -Iemand zei:
'Ga nu snel uit de capsule.'
Was dat deel van je gesprek? -Wat waren naast het luik...
...dingen die je...
Kapitein, heeft u een verklaring waarom het luik openging?
Kan het zijn dat u per ongeluk op de knop hebt gedrukt?
Ik weet vrijwel zeker van niet...
...want het is vrij lastig om erbij te komen.
NBC News toonde u een persconferentie met astronaut Virgil I. Grissom...
...die gisteren Amerika's tweede man in de ruimte werd.
DE SU HEEFT TWEE MANNEN IN EEN BAAN OM DE AARDE GESTUURD.
NU WIL NASA DE EERSTE MAN OP EEN ORBITALE VLUCHT STUREN.
HET RISICO OP EEN RAMP IS GROTER DAN OOIT.
Twee pilotenteams zijn geselecteerd...
...voor de eerste bemande orbitale ruimtevlucht van Project Mercury.
John H. Glenn jr. is geselecteerd...
...voor de eerste vlucht, met Scott Carpenter als back-up.
We hebben veel training gehad, zoals jullie weten.
Veel was nieuw en gevarieerd en terwijl we dit doornamen...
...heb ik geprobeerd veel met de familie te delen wanneer ik thuiskwam.
Dat is meestal het eerste wat we doen wanneer ik thuiskom.
We praten elkaar bij over mijn activiteiten...
...maar ook over wat Annie en de kinderen hebben gedaan.
Je hebt vast nagedacht over de mogelijkheid dat deze vlucht...
...mogelijk niet goed afloopt en dat je niet terugkomt.
Als dat zou gebeuren, welke herinnering wil je dan dat je zoon van je heeft?
Dat is een interessante vraag.
Ja.
We hebben allemaal talenten.
Het is aan ons om die talenten maximaal te benutten.
Als ik kan nalaten dat ik mijn talenten zo goed mogelijk heb gebruikt...
...dan is dat de beste herinnering.
WIJ BIDDEN VOOR KOLONEL JOHN GLENN
In de stad bouwt de spanning zich nog meer op dan normaal.
Waar de meeste vraagtekens over zijn omtrent de lancering van morgen...
...van astronaut John Glenn in een driedubbele baan om de aarde is het weer.
Vooral hier op de lanceringslocatie en boven de Atlantische Oceaan...
...waar reddingsschepen naar Glenn toe zullen komen wanneer hij uit de baan komt.
John Glenn stond op het punt zijn vlucht te maken...
...als eerste Amerikaan in een baan om de aarde.
De vlucht zou plaatsvinden in februari en vier of vijf vluchten...
...waren vertraagd door het weer.
Glenn zat al vijfenhalf uur op de raket...
...te wachten tot het zou opklaren.
Uiteindelijk klaarde het niet op en werd de vlucht geannuleerd.
Ik heb een aankondiging.
SUCCES GLENN!
Een poging om een man te lanceren in een ruimteschip...
...is uitgesteld door zware bewolking in het lanceringsgebied.
Op dit punt had Lyndon Johnson, de vicepresident en leidinggevende...
...van het ruimteprogramma...
...last van een extreem geval van media-onthouding.
Hij was vastberaden om in het gezin van Glenn te komen...
...en Annie Glenn op landelijke televisie te troosten...
...voor wat ze moest doorstaan terwijl ze wachtte of haar man...
...de ruimte in zou worden geschoten of naar het HARP-project zou gaan.
Het gezin van Glenn is natuurlijk teleurgesteld.
Mrs Glenn zat in spanning voor de lancering, en wij ook.
Ze kijkt uit naar de volgende lanceringsdatum, die nog onbekend is.
Zoals u ziet, is er een grote menigte aan verslaggevers, buren en toeschouwers.
Annie Glenn was doodsbang voor dit bezoek.
Wat vrijwel niemand wist, was dat ze erg stotterde.
Ze bleef maar zeggen: 'Nee, bedankt. Ik wil de vicepresident niet zien.
Dit is een erg privé moment voor me.'
Ze liet hem niet binnen.
Hij zat in een limousine zes straten verderop...
...en wachtte tot hij naar de ruimtevrouw mocht komen.
Voor Glenn het weet, zit hij weer in de briefingkamer z'n pak uit te doen...
...en marcheert er een delegatie hoge piefen van NASA de kamer binnen...
...die zeggen: 'John, je moet helpen, er is een probleem met je vrouw.'
Hij zegt: 'Met mijn vrouw?'
Ze zeiden: 'Ja, ze wil de vicepresident niet binnenlaten.
Jij moet haar zeggen dat ze de vicepresident van de VS...
...binnen moet laten om haar te troosten.'
Glenn pakt de telefoon en zegt:
'Als jij niet wil dat de vicepresident binnenkomt...
...of zelfs de president zelf, dan komen ze niet binnen.'
Hierdoor was de kans groot dat Glenn zijn vlucht verloor...
...want James Webb, de nieuwe bestuurder van NASA, wilde hem gelijk vervangen.
Hij zei: 'Hij is geen teamspeler.'
Alleen omdat een van Webbs ondergeschikten gelijk zei:
'De astronauten hebben hun meningsverschillen.
Er is veel rivaliteit.
Maar bij iets als dit sluiten ze de rangen...
...net als elke piloot in het eskader en komen ze in opstand.
Daar kun je niets tegen doen.'
20 FEBRUARI 1962 DRIE WEKEN LATER
Piloot Glenn komt naar buiten.
STEM VAN HERBERT KAPLOW
Hij wisselt de luchtkoeler van zijn linker- naar zijn rechterhand en terug.
Hij loopt om de truck heen naar lanceerplatform 14.
Hij stapt nu de lift in, gevolgd door dr Douglas...
...paktechnicus Schmitt en astronaut Deke Slayton.
Kolonel John Glenn werd vanochtend om 2.20 uur Eastern Time wakker...
...om zich voor te bereiden op de missie.
De tweede poging om 's werelds eerste man te zijn...
...die drie banen om de aarde maakt.
Ik kan alleen maar clichés zeggen. De spanning stijgt in Cape Canaveral.
We hebben het al zo vaak gehoord, maar ik ken geen andere situatie...
...waar het meer op van toepassing is.
Statuscheck, drukregeling? -Ja.
LOX-tank? -Hij knippert, hoog niveau?
Ja. -Umbilical ingetrokken?
Bereikoperaties? -Ja, klaar voor lancering.
Mercury-capsule? -Ja.
Vijftien seconden. Red het, alsjeblieft. -Succes, John Glenn.
We zijn nu 30 seconden aan het aftellen.
Nog tien seconden te gaan.
T-minus tien seconden. -Tien, negen, acht, zeven...
...zes, vijf, vier, drie...
HUIS VAN JOHN GLENN
...twee, één, nul, ontsteking.
Lancering.
De Atlas-raket is opgestegen van het platform...
...en vliegt nu de lucht in.
En John Glenn jr. is zijn eerste orbitale vlucht rond de aarde begonnen.
De lanceringstijd was 9.47 uur.
Terwijl het ruimteschip uit het zicht van Florida verdween...
...werd het opgepikt door het Bermuda-volgstation.
John Glenns stem was luid en duidelijk.
De zon komt op, achter mij in de periscoop.
Een prachtig rode kleur. Over.
Roger.
JOHN GLENN START ZIJN EERSTE VAN DE DRIE BANEN OM DE AARDE.
HIJ IS NU 65 KM VERDER IN DE RUIMTE DAN WELKE ANDERE AMERIKAAN OOIT.
Een uur en drie minuten geleden verliet John Glenn Cape Canaveral.
Hij reist 28.235 kilometer per uur en de hoogte varieert...
...van 160 tot 258 kilometer boven de aarde.
Ben je vandaag naar je werk gegaan? -Ja.
We mochten van ons bedrijf kijken.
Goed. Vandaag zou je toch niet veel doen. -Niet vandaag.
Ze vonden dit belangrijker dan werk.
BAAN ÉÉN 1.15 UUR NA LANCERING
Dit is Friendship 7, ik zal proberen te beschrijven waar ik ben.
Ik zit in een grote massa van kleine deeltjes...
...die oplichten, alsof ze lichtgevend zijn.
Ik heb nog nooit zoiets gezien. Ze vliegen rond de capsule...
...en lijken op kleine sterren. Er komt een hele douche voorbij.
Het waren deeltjes die het zonlicht in een bepaalde hoek opvingen.
Ze waren prachtig.
Het zijn er duizenden.
Maar kwamen ze van de capsule? Dat kon een probleem zijn.
GLENN: Dit is Friendship 7. Ik denk niet...
...dat ze van mijn controlejets komen. Negatief. Over.
Ze draaiden om de capsule als gewichtloze diamanten...
...kleine sieraden. Nee, het waren net vuurvliegjes.
Nu ik in de zon zit, zijn ze verdwenen.
FRIENDSHIP 7 START DE TWEEDE BAAN EN HET CENTRUM KRIJGT EEN LEZING
VAN HET LANDINGSSYSTEEM: HET HITTESCHILD WERKT NIET.
GLENN WEET NIET VAN HET GEVAAR DAT KAN ONTSTAAN BIJ ZIJN TERUGKEER.
Datareductie voor vlucht.
Kom maar door.
Als je overschakelt naar Auto en je ziet een lampje...
...van een dubbel defect...
...dan is je reserverelais ook ingeschakeld.
Je krijgt een rood of een groen lampje.
Begrepen. Bij beide lichtjes komen we met het pakket aan.
Friendship 7, we zien...
BAAN TWEE
...op de grond bij segment 51...
...dat is het landingsgestel, dat er een fout signaal is.
RIEMEN, HITTESCHILD, IMPACTROK
LANDINGSGESTEL
Als het landingsgestel uit was gegaan, had hij het nooit kunnen zien...
...zelfs niet met de periscoop, want die zat recht achter hem.
Als het gestel uit was, dan zat het hitteschild los...
...en zou het eraf vallen bij de terugkeer.
Als het hitteschild eraf viel...
...zou hij in de capsule verbranden.
Wanneer het schip in een dichtere atmosfeer komt...
...stijgt de temperatuur naar 1650 graden.
Dat gebeurt op ongeveer 40 kilometer hoogte.
Op dat punt vliegt het ruimteschip zo'n 24.000 kilometer per uur.
Het schip zal die temperatuur zo'n twee minuten kunnen weerstaan.
Het probleem is dat het moet worden geabsorbeerd door het hitteschild...
...wat van een speciaal soort plastic is gemaakt...
...en daarna verbrandt.
30 MINUTEN TOT TERUGKEER
Kun je hem die boodschap geven, Linus?
Roger, doen we.
Zeven, dit is Cape. Over?
We weten niet zeker of je landingsgestel uit is.
Het is veel veiliger om terug te keren met het retropakket aan.
We voorzien geen problemen met die vorm van terugkeer. Over.
Dit is Friendship 7.
Is hier een reden voor? Over.
CAPCOM: Nog niet. Dit is de beoordeling van Cape Flight.
Er waren problemen met het hitteschild...
...boven Hawaï en ze hebben voorzorgsmaatregelen genomen...
...om het hitteschild bij het retropakket te houden...
...en zeker te weten dat de waarschuwing die ze kregen vals alarm was.
Dus het retropakket van het hitteschild zit nog op de ruimtecapsule...
...en maatregelen zijn genomen. -Dit is Friendship 7...
...dan ga ik naar de terugkeerhoogte.
Het retropakket en de retroraketten zijn eigenlijk remmen.
John Glenns capsule was in de ruimte met een stomp einde naar voren gericht...
...en de retroraketten zitten aan dat uiteinde.
Ze werpen een soort stuwkracht naar voren...
...waardoor de capsule vertraagt tot onder de orbitale snelheid...
...en de capsule terug kan keren in de dampkring.
Roger, ik trek de scoop handmatig in.
Hij is in goede toestand en bereidt de retroraketten voor...
...op de lange landingsvlucht richting de Atlantische Oceaan.
Vijf, vier, drie, twee, één, vuur.
Roger, retro's worden afgevuurd.
Zijn ze klaar?
Het voelt alsof ik terugga naar Hawaï.
WANNEER DE CAPSULE TERUGKEERT IN DE DAMPKRING
VANAF ORBITALE HOOGTE, BLOKKEERT INTENSE HITTE DE RADIOCOMMUNICATIE
GEDURENDE DRIE MINUTEN.
Zeven, dit is Cape. Over?
Ja, Cape.
We raden je aan...
Friendship 7 komt nu de dampkring binnen...
...bij de oostkust van Florida.
Hij is boven de oostkust van Florida...
...en er is nog geen contact met John Glenn.
Ik heb een wit zand...
Zeven, dit is Cape, hoor je me? Over.
De Mercury is op dit moment bezig met zijn terugkeer.
Zeven, dit is Cape, hoor je me? Over.
We hebben nog geen communicatie.
We wachten op het moment dat we de parachute horen...
...en hij weer veilig terug wordt gebracht naar de aarde.
Friendship 7, dit is Cape, hoor je me?
Dit is Friendship 7. Wat een vuurwerk buiten.
CAPCOM: Zeven, dit is Cape. Hoe ben je eraan toe?
Voel je je goed? -GLENN: Met mij gaat het goed...
...maar dat was een knaller, zeg.
Er braken enorme stukken van dat retropakket af.
We hebben nog geen teken gezien van de loodsparachute...
...die op 12.000 meter moet openen.
De parachute is open. De parachute werkt...
...op 3290 meter en is prachtig.
De parachute ziet er goed uit.
De Destroyer heeft de capsuleparachute in zicht.
Ze praten. Roger.
Hij plonst over ongeveer 20 seconden neer...
...als onze inschatting klopt.
Dit is Friendship 7, ik ben klaar voor de impact.
De Destroyer Noa is nu vlak naast de capsule.
Binnen enkele minuten zullen we horen...
...of ze John Glenn hebben opgepikt uit de Friendship 7.
We hebben een nieuw verslag van kolonel Powers. Hier is hij.
Het ruimteschip is uit het water gehaald om 15.01 uur en stond op het dek...
...om 15.04 uur vanmiddag, Eastern Standard Time.
Onze verslaggever, Dave Nichols, wacht in Arlington, Virginia...
...bij kolonel Glenns huis.
Mrs Glenn zal daar vandaag voor het eerst verschijnen.
We willen meerdere dingen zeggen...
...maar ik wil dat iedereen weet dat dit de mooiste dag ooit is...
...voor mijn gezin en we zijn zo trots op hun vader...
...op het Mercury-team...
...en op iedereen die deze dag succesvol heeft laten verlopen.
Elke baan duurde ongeveer 89 minuten.
Er waren er drie. Zonder twijfel de meest bewogen vier uur...
...en 50 minuten van zijn leven.
Ze hadden me wat eerder de informatie kunnen geven...
...en iets vollediger kunnen zijn over het hitteschild...
...toen ze dachten dat het los zat.
Blijkbaar was hier een lange discussie over...
...waar ik niets van afwist.
Als ik had geweten dat er een probleem was...
...dan had ik beter gelet op kleine bobbels op de capsule...
...of iets wat de status zou aanduiden.
Ik werd erbuiten gehouden.
Hoe heet u, meneer? -Ik ben Oliver Whiting, ik ben Brits.
Dat is duidelijk. Wat vindt u van...
Dit is een... -...wat Amerika vandaag heeft bereikt?
Het is een van de grootste wetenschappelijke sprongen...
...die ooit hebben plaatsgevonden in ons leven.
Ik wil graag iets zeggen, als dat mag.
Natuurlijk. -Nou, meneer...
...ik denk dat we in dit wetenschappelijke tijdperk...
...het aardoppervlak zodanig hebben gekrompen...
...dat het nu een eenheid is en we kunnen het nooit meer anders zien.
23 FEBRUARI 1962
KOL. GLENN WELKOM OP AARDE
John Glenn kwam vanochtend thuis aan bij zijn familie.
ONZE GEBEDEN ZIJN VERHOORD
John Glenn geeft details van de capsule aan bij president Kennedy.
Normaal vallen die retroraketten er na het afvuren af.
Maar op de grond leek het er al op dat het hitteschild...
...los zou kunnen komen, en als dat was gebeurd...
...dan was het hele ding uiteengevallen...
...en verbrand.
Dus het was een interessante terugkeer.
Het was alsof...
Naast wat antwoorden zorgde Glenns vlucht ook voor vragen...
...zoals over het mysterie van de kleine, lichtgevende deeltjes...
...die hij zag bij zonsopkomst.
Het enige wat ik kan zeggen, is dat ik ze zag...
...bij het eerste zonlicht, gedurende zo'n...
...drieënhalf tot vier minuten.
Ik kon ze van dichtbij zien.
Ze waren lichtgevend. Een geelachtige, groene kleur.
En als onze psychiater George Ralph hiernaar luistert...
...zou hij zeggen: 'Wat zeiden ze, John?'
1 MAART 1961
Toen John Glenn als eerste Amerikaan een baan om de aarde maakte...
...werd er een optocht voor hem gehouden.
De astronauten herinnerden zich nog de New Yorkse politieagenten...
...die het verkeer leidden voor deze parade...
...met de tranen over hun wangen.
Ze zeiden: 'We houden van je, Johnny' tegen John Glenn.
Het was een ongekend emotioneel moment in de geschiedenis van dit land.
Daarna hebben we nooit meer zo'n held gehad.
In de 72 jaar van mijn leven...
...heb ik nog nooit zoiets gezien.
Vandaag lijkt het alsof ik alleen op dit grote podium sta...
...net als dat ik alleen in de cockpit leek van de Friendship 7...
...maar nee.
Naast mij staan duizenden Amerikanen...
...en honderden burgers van landen overal ter wereld.
Terwijl onze kennis over dit universum groter wordt...
...hoop ik dat God ons de wijsheid geeft om het goed te gebruiken.
Bedankt.
NASA'S EERSTE ORBITALE VLUCHT IS EEN SUCCES.
DE VOLGENDE ZAL MET ZIJN EIGEN UITDAGINGEN KAMPEN.
Deze vlucht was het einde van het begin.
Het was de eerste Amerikaanse orbitale vlucht, maar niet de laatste.
De volgende is gepland voor over 60 dagen.
Donald Slayton, bekend als Deke, is vervangen door M. Scott Carpenter...
...de volgende astronaut in de rij, vanwege milde hardkloppingen.
ONREGELMATIGE HARTSLAG CARPENTER VERVANGT SLAYTON
Zeg me na: ik ging naar een leuk feest.
Ik ging naar een leuk feest. -Het plezier was intens.
Het plezier was intens.
We moesten doen wat mensen over 100 jaar zouden doen.
IN 1972 HEEFT TOM WOLFE EEN INTERVIEW MET RENE CARPENTER
DE VROUW VAN SCOTT CARPENTER, ALS ONDERZOEK VOOR PURE KLASSE
RENE CARPENTER: Heb je ooit een opstelling gezien voor het huis van een astronaut?
Ze kamperen buiten. De straat is vol. De oprit is vol.
Je kon het huis niet uit. Als je naar je auto wilde, was het:
'Waar ga je heen? Wat ga je doen? Mogen we mee naar de supermarkt?'
RENE VERTELT DAT ZE STIEKEM BIJ SCOTTS MERCURY-LANCERING WAS
IN PLAATS VAN DAT ZE THUIS KEEK.
TOM WOLFE: Dus je ging stiekem naar de Cape.
En dit wilde je voor iemand schrijven?
Voor LIFE.
Je wilde het voor LIFE schrijven. -Ja, ik vroeg het.
Toen ik besloot erheen te gaan en vroeg of ik notities kon maken...
...en het verhaal mocht schrijven...
Als het goed genoeg was, zouden ze het dan zo laten?
Ik wilde het zo graag schrijven.
Na een tijdje wist Rene niet of het haar literaire ambities waren...
...of haar wrok tegen haar rol als astronautenvrouw waardoor ze het deed.
RENE CARPENTER: Ik voelde een gevoel van afkeuring omdat ik...
...naar de Cape wilde gaan.
Ik kon dit verhaal gewoon niet doen met die mensen voor de deur.
24 MEI 1962 CAPE CANAVERAL, FLORIDA
Na de eerdere successen van Shepard, Grissom en Glenn...
...lijkt Scott Carpenters missie bijna een routine.
Maar het was de meest ambitieuze uitdaging tot nu toe.
De piloot moest dingen doen die we hun voorgangers niet durfden te vragen.
Er was een grotere mate van controle en manoeuvreren van de ruimtecapsule...
...en meer tests om te meten hoe dingen in de ruimte bewegen en hoe ze eruitzien.
TOM WOLFE: Waar zag je de lancering van Scott?
RENE CARPENTER: In het huis in... -Het LIFE-huis?
Cocoa Beach. Nee, dit was een andere.
De astronaut is klaar en de rest ook.
Tien, negen, acht, zeven, zes.
We keken naar de vlam op tv.
Nul, ontsteking. Lancering.
Lancering. De klok loopt.
Roger.
STEM VAN GUS GRISSOM
Luid en duidelijk, Gus.
Roger, Aurora 7. Bereid je voor op tijdhack.
Roger.
Ik rende naar buiten met Chrissy. Ze stond op een prikkel en schreeuwde.
Ik heb een foto waarop ik haar beethoud...
...en ze schreeuwt en probeert te kijken en ik probeer te kijken.
Ze stond op een prikkel? -Op zo'n stekelplant.
Roger, Aurora.
Een heldere lucht.
TIJDENS CARPENTERS LAATSTE BAAN ZIET HIJ HETZELFDE FENOMEEN
ALS JOHN GLENN.
DE LICHTBOLLEN DIE GLENN 'VUURVLIEGJES' NOEMDE.
SCOTT CARPENTER: Als iemand me hoort, ik zie de vuurvliegjes. Ze zijn zo helder.
Ze stralen uit de capsule.
Bij het luik zitten er honderden.
Ik zal proberen een foto te maken. Ze zijn fantastisch.
Het zijn net kleine stukjes vorst.
Ik denk hierdoor dat er vorst op de capsule zit.
TERWIJL HIJ FOTO'S VAN DE VORSTDEELTJES MAAKT
KOMT CARPENTER ACHTER TE LIGGEN OP DE TERUGKEERPROCEDURE.
TERWIJL HIJ HET RUIMTESCHIP MANOEUVREERT OM ZE TE OBSERVEREN
VERLIEST HIJ KOSTBARE TIJD EN BRANDSTOF.
CAPCOM; Aurora 7, Cape CAPCOM. Over.
SCOTT CARPENTER: Hallo, Cape CAPCOM. Ik hoor je.
Roger. Hoeveel brandstof heb je?
Brandstof is 15 auto.
En hij zegt zeven handmatig, maar hij is leeg en werkt niet.
Roger.
Het wordt krap met de brandstof, Gus.
Ik zie de horizon.
Ik kan nu elk moment in black-out gaan. -Roger.
Het publiek bij Grand Central New York en overal in de VS...
...wacht en bidt voor dit moment, hier is Powers.
Uit onze gegevens blijkt dat het mogelijk is...
...dat de Aurora 7 aanzienlijk verder weg kan landen dan gepland.
Onze schatting is dat hij wel 320 km verder kan landen.
Cronkite legde uit dat Scott een brandstofprobleem had bij terugkeer...
...in de dampkring en toen klonk Cronkites stem telkens zorgelijker.
We hebben nog vervelender nieuws...
...vanuit NASA, de ruimteautoriteiten.
Ze zeggen dat ze nog geen radarpiepjes hebben opgepikt...
...van het dalende ruimteschip.
Het smeekt om interpretatie van wat dat kan betekenen.
Er is nog geen radarcontact gemaakt met de Aurora 7 sinds het laatste contact...
...met Scott Carpenter...
...dat plaatsvond toen hij zijn G-krachten aankondigde...
...vlak voor de terugkeer in de dampkring.
Dit is de zwaarste klus die deze journalist ooit heeft meegemaakt...
...de tijd proberen te vullen terwijl er niets te zeggen valt, op wachten na.
Dat was een onvoorstelbaar moment. -Ja.
Je zou denken dat 320 kilometer niet te ver zou zijn om de radar op te pikken.
Een Amerikaans marinevliegtuig...
...in het landingsgebied heeft een elektronisch contact ontvangen.
Ik was niet zo ongerust.
Uit elk onderzoek...
...van gestorven mannen of piloten, denkt geen enkele vrouw dat hij dood is.
We hebben nog geen details, alleen dat zijn toestel nu...
...naar de directe omgeving wordt geleid.
We gaan nu naar Joe Campbell, aan boord van de USS Intrepid.
We hebben gelukkig net gehoord...
...dat een van de zoekhelikopters van het schip...
...die op de landingsplek is afgesneld...
...astronaut Scott Carpenter net heeft gered...
...en richting de Intrepid gaat.
Jeetje.
Dat waren de langste 45 minuten ooit.
Scott Carpenter is uit de Atlantische Oceaan.
Na vier uur en 50 minuten in de ruimte en drie uur in de Atlantische Oceaan...
...in die kleine boot.
Het begon als Buck Rogers...
...en eindigde als een verkorte versie van Robinson Crusoe.
Het nieuws van Carpenters redding heeft zijn vrouw Rene bereikt in Florida...
...bij het hoofdkwartier. -Ik wil zeggen...
...dat de benodigde inspanning...
...bij een dergelijke missie zo groot is...
...dat we ons na afloop vaak emotioneel uitgeput voelen...
...en we terugvallen op...
...bekende zinnen...
...en woorden als 'blij', 'trots', 'geweldig'...
...en we voelen zoveel meer.
VERSLAGGEVER: Mrs Carpenter, het voelt alsof er vandaag twee verhalen weren.
Een was de spannende redding van uw man...
...en hoe u zo succesvol de pers heeft weten te ontlopen.
En we feliciteren u.
Ik wil zeggen dat ik weet dat het lastig voor jullie was...
...om niet het interview voor de deur te hebben...
...maar de privacy die ik erdoor kreeg...
...was fijn voor mij vandaag.
55 MINUTEN DIE EEUWIG DUURDEN
'DE TIJD DIE TE LANG DUURDE' DOOR RENE CARPENTER
Ik vind het geweldig.
Ik stopte alles en keek, en de baby keek en ze wilde ook gaan.
Ze is vier jaar en wilde ook op de reis met die man.
En zijn kinderen en vrouw...
Ik vond het heel spannend.
Iedereen zat op het randje van zijn stoel...
...tot ze hem vonden. -Het is geweldig.
Het is fantastisch voor dit land.
Geloof me, ons krijgen ze er nooit onder.
ER ZIJN NOG TWEE MERCURY-MISSIES.
OP 3 OKTOBER 1962 VLIEGT WALTER SCHIRRA IN DE SIGMA 7
OP DE LANGSTE RUIMTEVLUCHT VAN DE VS VAN NEGEN UUR.
Roger, Wally. Wil je iets zeggen tegen iedereen die nu kijkt?
We zijn live.
Ik kijk naar de Verenigde Staten...
...en ik kantel iets omhoog.
Ik zie de maan, en ik weet zeker dat niemand in de VS hem zo goed ziet als ik.
BIJ DE LAATSTE MERCURY-VLUCHT DRAAIT GORDON COOPERS FAITH 7
22 KEER OM DE AARDE IN 34 UUR.
DAARNA VERLIEST ZIJN SYSTEEM ELEKTRISCHE VOEDING.
HIJ STUURT HET SCHIP HANDMATIG DOOR DE LAATSTE BAAN EN TERUGKEER.
Dit is de laatste vlucht van het Mercury-programma...
...voor we beginnen met vliegen in onze tweemanscapsule, de Gemini...
...de tussenstap voor we met de Apollo naar de maan gaan.
9 NIEUWE ASTRONAUTEN
Amerika's team van astronauten bestaat nu uit 16 man...
...nadat het Space Center in Houston de mannen vandaag benoemde.
Ze worden opgeleid voor reizen naar de maan.
Er waren een aantal ceremonies in het Witte Huis...
...en bij Cape Canaveral als eerbetoon aan deze speciale groep Amerikanen...
...die in onze tijd...
...in deze burgermaatschappij hebben laten zien dat er...
...nog groten grenzen kunnen worden overschreden.
Terwijl ze in de ruimte vliegen, dragen ze de wensen...
...gebeden, hoop en trots van 180 miljoen landgenoten bij zich.
Hopelijk worden we aangemoedigd dit programma voort te zetten.
Ik weet dat veel mensen zeggen: 'Waarom naar de maan?'
Net zoals mensen tegen Lindbergh zeiden: 'Waarom naar Parijs?'
Lindbergh zei: 'Het gaat niet om de logica, maar om het gevoel.'
Ik denk dat de VS zich heeft gecommitteerd...
...aan dit enorme avontuur in de jaren 60 en voor het einde ervan...
...zullen we een Amerikaan op de maan zien.
Ik denk dat we niet alleen geïnteresseerd zijn...
...in deze specifieke reis, maar we zijn geïnteresseerd in dominantie...
...op deze nieuwe zee en we willen dat in deze nieuwe avontuurlijke tijd...
...Amerika net zo'n grote rol speelt als in het verleden.
Ondertiteld door: Maartje van der Zeijden