Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
[Alaize po francusku] To zabawne, bo w ostatnich Avengersach Marvela jest
ekipa superbohaterów...
która próbuje ratować ludzkość,
walcząc o sukces.
My trochę tacy jesteśmy.
[mobilizująca muzyka]
[Alaize] Wszyscy jesteśmy superbohaterami.
Wszyscy przeżyliśmy jakąś tragedię.
Przeżyliśmy coś, co przeszkadza w odniesieniu sukcesu.
Ale to daje nam siłę.
Życie to walka.
Próbujemy ratować świat.
[Gonzalez po angielsku] Olimpiada tworzy bohaterów.
Ale prawdziwi bohaterowie przyjeżdżają na Paraolimpiadę.
NETFLIX — ORYGINALNY FILM DOKUMENTALNY
[mobilizująca muzyka]
[Bebe Vio] Jak miałam 12 lat, byłam w skautach.
Każdemu dają przydomek.
Mnie nazwali Feniks...
[śmiech, dźwięk migawki]
...jak feniks z popiołów.
Bo feniks żyje, ginie, płonie i odżywa.
Koledzy ze skautów widzieli, jak żyłam, płonęłam, umierałam i odżyłam.
Jak byłam mała,
trener powiedział, że raj istnieje i że to jest olimpiada.
I że trzeba bardzo ciężko pracować,
codziennie, ile się da, żeby się na nią dostać.
Marzyłam o olimpiadzie.
To się zamieniło w paraolimpiadę, ale to jest to samo.
[gwar]
Jak miałam 14 lat, niosłam płomień olimpijski
jako przedstawicielka przyszłych pokoleń parasportowców.
[brawa, okrzyki]
[Gonzalez] Paraolimpiady miały swoje wzloty i upadki.
Raz byliśmy dobrzy, raz źli.
Sukces z pewnością
odnieśliśmy w Londynie.
LONDYN
W tym kraju narodził się ruch paraolimpijski.
Tu były pierwsze zawody, tu walczono ze stereotypami.
Londyn to stolica całego świata.
[reporterka] Organizatorzy Paraolimpiady 2012 zaczęli przygotowania.
[reporter] Przestępstwa z nienawiści w stosunku do osób niepełnosprawnych
są na rekordowo wysokim poziomie.
Liczy się każda akcja, która zmieni to nastawienie.
[Gonzalez] Powiedziałem znajomym, że się ubiegam
o stanowisko w Komitecie Paraolimpijskim.
Radzili mi, żeby w to nie wchodzić,
że to sport nie dla mnie,
że to zbyt skomplikowane i że to nawet nie jest sport.
[reporter] Cały świat będzie patrzył na paraolimpijczyków.
To ich symbol zastąpi pięć kółek olimpijskich.
Podczas Olimpiady, jakieś cztery dni przed końcem,
pojawiły się czarne billboardy z napisem:
„Dziękujemy za rozgrzewkę”.
Takie były reklamy paraolimpiady w telewizji.
„Dziękujemy za rozgrzewkę”.
Możliwe, że olimpijczycy nie byliby z tego zbyt zadowoleni,
ale mnie to poruszyło.
Philip nie chce być drugi, chce być na pierwszym miejscu.
[komentator] Craven daje radę.
[Gonzalez] Był sportowcem i chce, by inni zawodnicy mieli większe szanse niż on.
Xavi Gonzalez, świetny facet.
Między prezydentem i przewodniczącym musi się układać.
Chcieliśmy, żeby inaczej zaczęto postrzegać niepełnosprawnych.
[aplauz]
[Alaize po francusku] To jest dom
dla wszystkich narodowości.
WITAMY W WIOSCE PARAOLIMPIJSKIEJ
To jest jak gra zespołowa.
Trzymamy się razem, razem chodzimy na zawody
i sobie kibicujemy.
[Matt Stutzman] Tam jest niesamowita atmosfera,
uczestniczy się w czymś ważnym.
[Ellie Cole] Mamy misję.
Każdy paraolimpijczyk
nie raz słyszał, że życie będzie niemożliwe.
[gwar]
[Stutzman] Obok nas stała drużyna z Iraku.
A w naszej drużynie byli chłopcy, którzy w Iraku zostali ranni.
Świat musi widzieć więcej takich rzeczy.
[budująca muzyka]
Idziemy na ceremonię otwarcia.
[radosne głosy]
[Stephen Hawking] Paraolimpiada
ma także zmienić nasze widzenie świata.
Każdy z nas jest inny,
nie ma żadnego wzorca czy standardu człowieka.
[Craven] Musieliśmy zbudować wiele platform,
na których mogli wystąpić.
Chcieliśmy coś pokazać światu, zainspirować i zainteresować ludzi.
Igrzyska są oknem wystawowym naszego ruchu, są dla niego napędem.
Igrzyska Paraolimpijskie 2012 roku uważam za otwarte.
[reporterka] To trzy Agito.
Logo paraolimpiady zwisające z londyńskiego Tower Bridge.
To moja pierwsza paraolimpiada. Będę miał tylko 19 lat.
Dzień dobry!
[Jonnie Peacock] Trochę się niepokoję,
bo na paraolimpiadach zdarzały się straszne rzeczy:
milczące stadiony.
Co będzie, okazuje się dopiero na miejscu.
[Tatyana McFadden] Nigdy nie jest tak samo.
Byłam zdenerwowana.
[Peacock] Wchodzi się pod stadion.
Tam jest bieżnia, na której można się przygotować.
Wszyscy sportowcy razem, poważna atmosfera.
[książę Sussex] Panowało przekonanie, że impreza się nie uda,
że nie sprzedadzą żadnych biletów.
[głośny aplauz z trybun]
Stadiony były napakowane.
Współzawodnictwo było niesamowite.
- [aplauz widzów] - [komentator] Co za uderzenie!
To chyba zapewni mu tytuł mistrzowski.
Ludzie zobaczyli coś lepszego niż zwykłą olimpiadę.
[głos męski] Na miejsca, gotowi...
- [strzał z pistoletu startowego] - [głośna muzyka, aplauz]
[komentator] Co za atmosfera!
Zhang jedzie po wewnętrznej.
Dave Weir jedzie szerzej.
Musi wykrzesać resztkę sił, jadą prawie łeb w łeb.
Chang!
Dave Weir wychodzi na prowadzenie.
Znowu zwycięży! To prawdziwy geniusz.
[Sussex] Mnie, tak jak wielu widzom, a głównie dzieciom,
oglądanie tych zawodników
mających takie osiągnięcia,
których nie zapewni czytanie książek czy nauka,
daje prawdziwą inspirację.
Widzimy coś, co jak wmawiano nam, jest niemożliwe.
[spiker] Za chwilę finał stu metrów stylem dowolnym, S9.
Reprezentantka Australii, Ellie Cole.
[głośny aplauz]
[trzy gwizdki]
[Cole] Ludzie tutaj bardzo się różnią fizycznie w porównaniu z olimpiadą.
Na olimpiadzie wszystkie ciała wyglądają podobnie.
Na paraolimpiadzie nikt nie jest taki sam.
[gwizdek]
Chwile przed samym startem potrafią sparaliżować.
- [spiker] Na miejsca. - [sygnał]
[Cole] Wpada się do zimnej wody i się myśli:
„To najważniejsza minuta w moim całym życiu”.
Chciałabym, żeby jak najwięcej ludzi zobaczyło paraolimpiadę,
bo gdyby moi rodzice zobaczyli takie zawody, jak miałam trzy lata,
wiedzieliby, co mogą osiągnąć osoby niepełnosprawne.
[mama Cole] Pierwsze kroki Ellie.
Chodź, Ellie!
[Cole] Urodziłam się zdrowa.
Ale któregoś dnia
mama odkryła guz pod moim prawym kolanem.
Lekarz powiedział, że mam bardzo rzadką odmianę raka, neurosarkomę.
- [tata Cole] Ellie? - Co?
- [tata Cole] Kocham cię. - Ja ciebie też.
Przeszłam ciężką chemioterapię.
Po chemioterapii czułam się gorzej niż przed, a guz nie znikał.
Tuż po moich trzecich urodzinach
rodzice zdecydowali się na amputację mojej nogi.
[mama Cole] Powiedziała: „Oddajcie mi nogę”.
- [lekki śmiech] - [kobieta] Świetnie.
To jest twoja noga. Już nigdzie sobie nie pójdzie.
[Cole] Zapytałam mamę,
dlaczego tak się bała tej amputacji.
Bała się, że się bardzo zmienię.
Rodzice nie znali żadnej niepełnosprawnej osoby.
Bali się, że wszystkie szanse w życiu, jakie miałam,
zniknęły w mgnieniu oka.
W Australii wszyscy muszą umieć pływać.
[mama Cole] Ellie, proste ręce.
Przez jakiś czas pływałam w kółko. [lekki śmiech]
Pływanie to był jedyny sport, w którym nie czułam się niepełnosprawna.
Pokochałam pływanie.
Powiedziałam mamie,
że chcę zostać baleriną, bo widziałam Jezioro łabędzie.
Powiedziałam, że one poruszają się z gracją
i że też tak chcę.
Najprawdopodobniej pływam z największą gracją
w całej ekipie australijskiej, bo tak mi się to podoba.
[spokojna muzyka]
[komentator] Ellie Cole, dwudziestolatka z Australii,
ma swój dzień.
Cole jest na trzecim miejscu.
[mama Cole] Dalej, Elli!
[kobieta] Dawaj, Elli!
[Cole] Już w dzieciństwie nie lubiłam być pokonywana.
[kobieta] Płyń!
[Cole] Postanowiłam być najszybsza w ekipie,
chociaż miałam tylko jedną nogę.
[komentator] Cole na prowadzeniu, fantastyczna forma.
[krzyk]
[komentator] Ellie Cole, fenomenalny występ.
[Cole] Mogłam uszczęśliwić mamę.
To plus tej choroby.
[Vio] Nie brałam udziału w Paraolimpiadzie,
więc mogłam tam być od początku do końca.
[po włosku] Cześć, jestem Bebe. Dziś jest mój pierwszy komentarz.
[po angielsku] Poznałam wielu paraolimpijczyków.
Zakochałam się w nich.
Chciałam ich poznać, dowiedzieć się, co im się stało, dlaczego są na wózku,
dlaczego nie mają rąk i nóg.
Są zabawne historie i mniej zabawne też.
„Powiedz, co zrobiłeś”. [śmiech]
[komentator po francusku] Finał skoku w dal...
[po francusku] Pierwszy raz w życiu
widziałem tak pełen stadion.
[krzyczy]
[komentator] Jean-Baptiste Alaize jest faworytem w konkursie skoków.
- [klaszcze, krzyczy] - [aplauz]
[Alaize po francusku] Wybrałem skok w dal,
żeby od czegoś uciec.
To jest jakby się odchodziło i nie wracało.
Lot,
ucieczka.
Bardzo dużo przeżyłem w krótkim czasie.
Jako dziecko przeszedłem piekło.
- [odgłos ciosu] - [krzyk dziecka]
Dręczył mnie ten koszmar.
Próbowałem o tym zapomnieć.
Udało mi się przeżyć wojnę domową w Burundi w 1993 roku.
Pamiętam wszystko, jakby to było wczoraj.
Hutu mordowali wszystkich zdolnych do reprodukcji,
głównie zabijali matki i dzieci.
Miałem trzy lata. Byłem dzieckiem. Nie wiedziałem, dlaczego to się dzieje.
Próbowaliśmy z mamą przed nimi uciec.
Ale za wolno uciekaliśmy.
Dostałem cztery ciosy maczetą. Tak straciłem nogę.
Dostałem też w ramię, w głowę, w plecy.
A potem na moich oczach
zamordowali mamę.
Obudziłem się w szpitalu.
Cztery, pięć dni byłem jak martwy.
Miałem krwawienia zewnętrzne i wewnętrzne.
To niesamowite,
że miałem trzy lata i to przeżyłem. Tę masakrę.
Potem w domu dziecka odbudowywałem swoje życie. Sam, porzucony.
Dlaczego lubię biegać i skakać? Bo uciekam przed tym, co było.
[sapanie]
Biegnę, bo uciekam.
[sapanie]
Upadam, wstaję, upadam, wstaję. Tak jak w życiu.
Ludzie to rozumieją. Ja zrozumiałem to bardzo wcześnie.
I sport mnie uratował.
[krzyczy]
Na pierwszej olimpiadzie nie poznałem smaku zwycięstwa,
ale dużo dowiedziałem się o ludziach.
[Gonzalez po angielsku] Na paraolimpiadzie każdy ma jakąś historię.
Wszyscy musieli przełamać bariery,
żeby osiągnąć to, co osiągnęli, żeby normalnie żyć,
chociaż ludzie myślą, że to niemożliwe.
[aplauz]
W młodości miałem różne marzenia.
Chciałem jeździć na BMX-ie, robić salta. Mówiłem tacie,
że będę jak Michael Jordan,
a on wtedy był królem.
[komentator 1] Odbiera piłkę i rzuca.
- [gwizdek] - [obaj komentatorzy] Och!
Wiadomo było, że nie będę Michaelem Jordanem.
Jakim cudem?
Za niski jestem.
Moją uwagę przykuły samochody.
Mogę kierować stopami i pokonać na torze 90% ludzi.
Samochód nie ocenia kierowcy,
ma gdzieś, czy się ma ręce, czy nie. Samochód chce, żeby nim jeździć.
Dlatego zakochałem się w łucznictwie. Łuk chce, żeby z niego strzelać.
Lekarze nie wiedzieli, dlaczego urodziłem się bez obu rąk.
Ale taki jestem. Wszystkiego najlepszego.
Rodzice mówili mi, dlaczego postanowili mnie adoptować.
Nie szukali niepełnosprawnego dziecka.
Ale dostali telefon,
że pojawiło się takie dziecko i warto je zobaczyć.
„Ale on nie ma rąk. Może to przemyślmy”.
Wzięli mnie do restauracji. Wpychałem buzię do talerza.
[śmiech]
Jadłem jak zwierzę, naprawdę.
Były tam moje dwie starsze siostry i brat.
Rodzice powiedzieli: „Zobaczcie, jak wszyscy na niego patrzą.
Chcecie, żeby tak było?”.
A oni na to: „Nie jedziemy bez niego do domu”.
Postanowili dostosować mnie do świata,
a nie na odwrót.
Jak byłem mały,
zawsze mówili: „Dasz radę”.
A ja na to: „Nie, ja nie mam rąk. Pomóżcie mi”.
A oni na to: „Nie, wymyśl, jak to zrobić”. [śmiech]
Po roku spodobało mi się to, że mogłem wszystkiego próbować.
Brat wszedł na drzewo
i też chciałem na nie wejść.
Tata wtedy powiedział: „Proszę, wchodź na to drzewo,
ale jak na nie wejdziesz, będziesz musiał sam zejść”.
I siedziałem tam 40 minut.
Ale mi nie pomogli, zszedłem sam. I to była dla mnie superważna lekcja:
nie mam rąk, ale i tak mogę robić to, co wszyscy.
Muszę tylko spróbować.
Gdyby nie to,
nie spróbowałbym jeździć na byku, a spróbowałem.
Wtedy miałem pierwsze wstrząśnienie mózgu,
ale jakby byli surowi, to bym tego nie zrobił.
[spiker] W barwach Stanów Zjednoczonych Matt Stutzman.
[brawa i aplauz]
[Stutzman] Wykonano mi kiedyś tomografię mózgu
i okazało się, że normalnie fragment mózgu
odpowiedzialny za poruszanie stopami jest wielkości groszku,
u mnie był wielkości piłki baseballowej.
To chyba jest dar.
Potrafię używać stóp tak jak rąk.
[brawa, aplauz]
Olimpijska wioska to był raczej klub dla osób
- między 18 a 30 rokiem życia. - [śmiech]
A jak było w wiosce paraolimpijskiej?
Udało się coś zamoczyć?
[śmiech publiczności]
Nie mogę na to odpowiedzieć.
Czyli nikogo tam nie wydymałeś?
[śmiech publiczności]
[brawa]
[reporterka] Jonathan Peacock z Shepreth w Cambridgeshire
przeszedł kolejną operację nogi.
[Peacock] W 2011 w każdym wywiadzie pytali,
jak straciłem nogę.
Ale podczas przygotowań do Londynu i po paraolimpiadzie
pytano jedynie o sport.
Przestali pytać o przeszłość i pytali jedynie o sport.
Niesamowita zmiana.
Chciałem biegać tylko na setkę.
Pewnie byłem za leniwy na dłuższe dystanse.
Setka jest dla mnie idealna.
[komentator] A teraz supergwiazda w osobie Oscara Pistoriusa,
najsłynniejszego paraolimpijczyka wszech czasów,
zmierzy się z mistrzem Wielkiej Brytanii, Jonniem Peacockiem.
[wrzawa na trybunach]
[Peacock] W wyścigu brały udział same sławy. Każdy medal by mi wystarczył.
[komentator] To Pistorius.
[Peacock] Przed biegiem Oscar podszedł do mnie i zapytał,
czy może zmówić za mnie modlitwę.
Złapał mnie za rękę i powiedział,
że modli się, żebym pokazał, co się da.
Powiedział: „Bieżnia jest twoja”.
Podziwiałem go, zrobił naprawdę dużo dla ruchu paraolimpijskiego.
Był wtedy moim idolem.
Oscar był twarzą paraolimpiady.
[komentator] Brawa dla Oscara Pistoriusa.
[głośne owacje tłumu]
Jakbym dostał tylko trochę braw,
to by mi wystarczyło.
[komentator] I Peacock.
[jeszcze głośniejsze wiwaty]
Nie wierzyłem, że skandują moje nazwisko.
[tłum] Peacock! Peacock!
[Peacock] Na zawodach lekkoatletycznych ma być cisza.
Więc pokazałem wszystkim, żeby się uciszyli.
[komentator] Peacock prosi o ciszę. Tłum go słucha.
Chwilę potem stoimy w blokach.
[spiker] Prosimy o ciszę podczas startu.
[komentator 2] Na stadionie panuje olbrzymie napięcie.
[spiker] Gotowi.
[strzał z pistoletu startowego]
[aplauz]
[pełna napięcia muzyka]
[Peacock] Nie pamiętam pierwszych 60 metrów.
Trenujemy, żeby po strzale z pistoletu startowego biec automatycznie.
Wtedy byłem już na prowadzeniu.
Ale skupiłem się nie na tym, co trzeba.
Myślałem tylko, że za chwilę Oscar mnie przegoni,
bo na wszystkich poprzednich paraolimpiadach
Oscar dostawał przyśpieszenia na samym końcu.
I wygrywał o milimetry.
Prawie narobiłem w gacie. [śmiech]
Byłem tak spięty,
że walczyłem o to, żeby dobiec do mety.
[komentator] Start jest najważniejszy,
Peacock jest przed Pistoriusem.
Browne próbuje go przegonić. Peacock prowadzi.
Pistorius przyśpiesza.
Peacock zdobywa złoto dla Wielkiej Brytanii.
[owacje]
[krzyczy, wiwatuje]
[Peacock] Na linii mety pomyślałem: „Właśnie wygrałem!”.
- [niesłyszalne] - [triumfalna muzyka]
Zobaczyłem swoje nazwisko na tablicy i nie mogłem w to uwierzyć.
[reporterka] Już się mówi, że to jest najważniejszy moment
w historii paraolimpiad.
- Oscar, zgadzasz się z tym? - Bez wątpienia.
Ten sport się rozwija.
[owacje tłumu]
[Eva Loeffler] Jonnie Peacock
biegł wokół stadionu, na którym było 80 tysięcy ludzi.
Ludzie nie krzyczeli,
nie bili brawa, dlatego że Jonnie jest niepełnosprawny.
Cieszyli się, bo byli na fantastycznych zawodach.
Wtedy zrozumiałam,
czym jest paraolimpiada.
Mój ojciec rozpoczął coś wspaniałego.
Jestem z niego dumna.
Był neurochirurgiem i neurologiem.
Jednym z najlepszych w Niemczech.
Był przed czterdziestką, kariera mu się rozwijała,
miał dwójkę dzieci.
I nagle to wszystko mu odebrano.
[okrzyki dzieci]
[reporter] W Berlinie nastał piękny dzień,
dotarł tu właśnie święty płomień olimpijski z Grecji.
OLIMPIADA W BERLINIE 1936
[po niemiecku]
[Loeffler po angielsku] Hitler doszedł do władzy
i natychmiast stwierdził, że żydowscy wykładowcy, naukowcy i lekarze
nie mogą już pracować w normalnych szpitalach
i na uniwersytetach.
[tłum skanduje Sieg Heil]
[Loeffler po angielsku] Ojciec stracił pracę, ponieważ był Żydem.
Pojechał do Wrocławia,
gdzie został dyrektorem żydowskiego szpitala.
Bo na to mu pozwolono.
[Guttmann] Dziewiątego listopada pojechałem samochodem do synagogi.
Wokół stały setki ludzi. Synagoga płonęła,
a esesmani grali w nogę książkami do nabożeństwa.
Stałem i łzy płynęły mi po policzkach.
Postanowiłem pomóc prześladowanym.
[Loeffler] W „noc kryształową” pobito mnóstwo Żydów.
CÓRKA LUDWIGA GUTTMANNA
Około 60 zjawiło się w szpitalu.
Ojciec powiedział: „Przyjmować wszystkich”.
[Guttmann] Stanowisko dawało mi możliwość pomocy chrześcijanom, żydom,
bez różnicy. Pomagałem im ukryć się przed Gestapo.
[Loeffler] Nazajutrz zadzwonili z Gestapo do ojca,
kazali mu natychmiast zjawić się w szpitalu.
Matka powiedziała: „Weź buty i płaszcz”.
Była pewna, że wywiozą go do obozu koncentracyjnego.
[Guttmann] W szpitalu
czekało na mnie trzech oficerów SS.
„Przyjęto 64 osoby. Jak pan to wytłumaczy?”
Omówiłem każdy przypadek.
Wymyślałem najróżniejsze diagnozy.
Z 64 ludzi uratowałem 60.
[Loeffler] Pamiętam, jak wjeżdżaliśmy do Francji i mama się rozpłakała.
To zrobiło na mnie potężne wrażenie.
Zostawiła za sobą rodzinę i wiedziała, co się może stać.
Padało, kiedy dopłynęliśmy do Anglii.
Wszystko było inne i język był też inny. Bałam się.
Była olbrzymia kolejka uciekinierów.
[Guttmann] Podszedł funkcjonariusz służb granicznych
i zapytał: „Czyje to dzieci?”.
Żona odparła: „Nasze”.
„To proszę na początek kolejki. Dzieci nie powinny stać w przeciągu”.
To nas bardzo zaskoczyło.
Po tym, co przeszliśmy w Niemczech,
to „Dzieci nie powinny stać w przeciągu”
odbudowało we mnie wiarę w człowieczeństwo.
Nigdy już jej nie straciłem.
[głośne brawa]
[reporter] Za chwilę się dowiemy, w którym mieście odbędą się
Igrzyska Olimpijskie w 2016 roku.
Dziękuję czterem miastom-kandydatom za zgłoszenia.
[mężczyzna] Madryt! Madryt!
- Rio de Janeiro! - Brazylia!
Zwycięzca może być tylko jeden.
[po hiszpańsku]
Mam zaszczyt poinformować,
że w 2016 roku 31. Igrzyska Olimpijskie odbędą się...
w Rio de Janeiro.
[wiwaty]
[jęk]
[spiker] Zaraz, Chicago odpadło?
[wiwaty]
To było coś cudownego, jak nirwana.
Krzyczeliśmy, ściskaliśmy się, płakaliśmy.
I nagle ściskałem się z Pelem.
Byliśmy w innym wymiarze.
Kiedy złożyliśmy ofertę organizowania olimpiady i paraolimpiady,
cieszyliśmy się na paraolimpiadę.
Był to silny element naszej oferty.
Urodziłem się w Rio, to było jak spełnione marzenie.
Andrew zbudował w Brazylii potężny ruch paraolimpijski.
[Parsons] Chciałem, żeby Brazylijski Komitet Paraolimpijski
był jedną z najsilniejszych organizacji sportowych w kraju.
[reporter] Rio de Janeiro to pierwsze miasto w Ameryce Łacińskiej,
w którym odbywają się igrzyska olimpijskie.
Po Londynie oczekiwania mediów, sponsorów były bardzo wysokie.
Nie mogliśmy zawieść.
[muzyka chóralna]
[Vio] Marzyłam o Rio de Janeiro.
To marzenie może się spełnić.
Zakochałam się w szermierce, jak miałam pięć lat.
Byłam w krajowej czołówce przez sześć lat.
Byłam dobra.
Jak miałam 11 lat, byłam na treningu,
poczułam silny ból głowy.
Poszłam do domu i mama zobaczyła wielki siniak na czole.
Zapytała, czy trenowałam bez maski.
Odpowiedziałam, że oczywiście, że nie.
Byłam szalonym dzieckiem.
Miałam szczęście, bo 97% ludzi
umiera w pierwszych dwóch godzinach.
Ta choroba to zapalenie opon mózgowych.
[dramatyczna muzyka]
Nic potem nie pamiętam, bo byłam w śpiączce.
Zupełnie, jakbym wybuchła od środka.
Część mojego ciała próbowała mnie zabić.
To było jak pojedynek,
musiałam fechtować się z chorobą.
Ale o wiele trudniej mieli rodzice.
Codziennie, jak wychodzili do domu,
bo nie mogli spać w szpitalu ze mną, mówili: „Cześć”.
I nie wiadomo, czy to było arrivederci,
czyli po włosku „do zobaczenia”, czy to było „cześć” i koniec.
Kilka dni później amputowali mi ręce.
Powiedzieli, że to będzie koniec choroby
i że wszystko będzie dobrze.
Ale choroba nawróciła.
„To co robimy, amputujemy nogi?”
Rodzice byli przerażeni, ja podjęłam tę decyzję.
Jeśli mam jeden procent szans na przeżycie, obcinajcie mi nogi.
Czy można żyć bez nóg i rąk?
Przed chorobą nie widziałam nikogo bez nóg
albo na wózku. Wózek był dla staruszków.
Miałam 11 lat, dobrze się uczyłam, byłam sportowcem.
Dlaczego ta choroba spotkała mnie?
Jest tylu ludzi w więzieniach, ich postawcie w tej fatalnej sytuacji.
Nigdy nie zrobiłam niczego naprawdę złego. Dlaczego ja?
Ale pytanie: „Dlaczego ja?” prowadzi donikąd.
Nie ma na nie odpowiedzi, nie ma powodu.
To się po prostu stało, tak bywa.
[śmiech]
[Vio i mężczyzna się śmieją]
[Vio] Najśmieszniejsze,
że wszystkiego trzeba się uczyć od nowa, krok po kroku.
Chodzić, jeść, myć zęby. Wszystko jest nowe,
bo mięśnie straciły pamięć.
[mężczyzna po włosku] Nogi wyleciały.
[śmieje się]
[Vio] Najważniejszy był powrót do szermierki.
Musiałam znowu poczuć zapach sal treningowych.
Uwielbiam ten zapach.
To najlepsze perfumy. Nawet jeśli zapach jest nieładny.
Zobaczyłam tam szermierkę na wózkach.
Powiedziałam, że to żadna szermierka,
to jest coś dla niepełnosprawnych. Nie chcę robić takich rzeczy.
Ojciec przykleił mi floret taśmą do ręki
i wróciłam do szermierki. Znowu się zakochałam.
Umysł musi być czysty, gotów na wszystko.
Najlepsze jest to, że żeby wygrać, nie można się bać.
A ja uwielbiam wygrywać.
W masce świat wygląda inaczej.
[śpiewa sopran]
Najbardziej lubię świat widziany przez maskę.
[sopran kontynuuje]
Mam szczęście, bo najlepszy moment w życiu przeżyłam dwa razy.
[sopran kończy pieśń]
W młodości marzyłam o olimpiadzie.
Ale przez chorobę kompletnie o tym zapomniałam.
Jak wróciłam do szermierki,
zrozumiałam, że to marzenie może się spełnić.
[Loeffler] Ojciec powiedział: „Marzy mi się,
żeby niepełnosprawni mogli wziąć udział w olimpiadzie”.
Wszyscy uznali, że to zwariowany pomysł.
[wystrzały z dział]
[karabin maszynowy]
W 1944 roku człowiek z urazem kręgosłupa nie miał żadnych szans.
[Craven] Przywozili ich do Anglii w otwartych trumnach.
Lekarze mówili: „Nie nadają się do niczego”.
Nie mogą wrócić na pole walki. Pompować w nich morfinę
i za pół roku zejdą na zakażenie.
SZPITAL STOKE MANDEVILLE
[Loeffler] Otworzono Oddział Urazów Kręgosłupa
w szpitalu Stoke Mandeville.
Nikt nim nie chciał kierować, bo pacjenci umierali.
Zaproponowali to stanowisko mojemu ojcu. Miał mnóstwo pomysłów
i się zgodził.
Wprowadził niezwykły system przewracania ich co dwie godziny.
Skończyły się odleżyny i pacjenci przeżywali.
Ponieważ nie miał personelu,
sam zostawał w szpitalu i pomagał przewracać pacjentów.
Nigdy nie było go w domu. [lekki śmiech]
Wiedziałam, że jest świetnym lekarzem,
i że robi coś wyjątkowego.
Umarłbym, gdyby on się nie zjawił.
[Guttmann] Paraplegia to nie jest koniec,
to początek nowego życia.
Cel sir Ludwiga był prosty, ci ludzie mają być podatnikami.
[Parsons] Czyli obywatelami.
Nie chodziło jedynie o przeżycie,
ale o bycie użytecznym, bycie przyjacielem, członkiem rodziny,
mężem, żoną, normalnym człowiekiem.
[Guttmann] Zrozumiałem, że koniecznie
trzeba wprowadzić zajęcia sportowe do rehabilitacji osób niepełnosprawnych.
To był chyba mój najlepszy pomysł jako lekarza.
[Sussex] Kluczem jest sport. Nie ma lepszej rzeczy
na przywrócenie człowieka do życia niż sport.
Okazało się, że ludzie sparaliżowani lubią sport.
Logicznym krokiem było rozpoczęcie działalności sportowej.
Pierwsze zawody między szesnastoma sparaliżowanymi żołnierzami
odbyły się 29 lipca 1948 roku
w chwili otwarcia Igrzysk Olimpijskich w Londynie.
[gwar na stadionie]
[gwizdek]
[Loeffler] Bez przerwy trenowali, żeby nabierać formy,
pracować nad techniką, prędkością. Tak powstał ten ruch.
[reporter 1] Osiemnaście krajów wysłało swoje reprezentacje
na Igrzyska Sparaliżowanych.
[reporter 2] Reprezentacje z 22 krajów...
[reporter 3] Dwadzieścia sześć krajów
bierze udział w Igrzyskach w Stoke Mandeville.
[Loeffler] To naprawdę puchło.
W Rzymie udało się zorganizować pierwszą paraolimpiadę.
Wiele osób myślało, że to ma coś wspólnego z paraliżem.
Ale chodziło o paralelizm do olimpiady.
[Parsons] Guttmann przewidział, że sport będzie doskonałym narzędziem
do walki z percepcją niepełnosprawności.
- [orkiestra podniośle] - [tłum klaszcze]
[Loeffler] Pojechałam do Chin.
To kraj, w którym nie widać ludzi niepełnosprawnych,
są w ukryciu.
[Cui Zhe po mandaryńsku] Stałam się niepełnosprawna w bardzo młodym wieku.
Rodzina nie miała w stosunku do mnie oczekiwań.
Tylko się zastanawiali, kim będę, jak dorosnę.
Jak się utrzymam?
[trener po mandaryńsku]
- [Zhe stęka] - [trener po mandaryńsku]
[brawa]
[spiker po mandaryńsku]
Chińska Federacja Osób Niepełnosprawnych
szukała sportowców na paraolimpiadę w 2008 roku.
Przyszli do mnie i zapytali, czy mnie interesuje sport.
Urodziłam się w biednej rodzinie.
Oni otworzyli mi drzwi.
[po angielsku] Chiny to największy kraj świata...
[spiker] Chińska Republika Ludowa.
[tłum wiwatuje]
[Gonzalez] Postanowili urządzić najdoskonalszą paraolimpiadę,
wykorzystać ją do zmiany życia ludzi niepełnosprawnych.
[spiker 1 po mandaryńsku]
[spiker 2 po angielsku] Proszę państwa, dwie drużyny w meczu o złoty medal.
Numer trzy - Ryley Batt.
[spiker 1 po mandaryńsku]
Chiny zaskoczyły wszystkich. Zorganizowali wspaniałą paraolimpiadę.
Graliśmy w finale przeciwko Stanom Zjednoczonym.
Przyszło ponad osiem tysięcy widzów.
[spiker po mandaryńsku]
[Batt] Jak usłyszałem o paraolimpiadzie,
nie bardzo interesowali mnie ludzie na wózkach.
Byli dla mnie jak krypton.
Nie chciałem mieć z nimi nic wspólnego.
- [tłum skanduje] USA! - [spiker po mandaryńsku]
[gaworzenie]
[Batt] Jak mama była ze mną w ciąży,
zrobiła sobie USG.
Nic nie wyszło w badaniu.
Jak się pojawiłem, rodzina była w szoku, że nie mam nóg i kilku palców.
Słyszałem, że moja babcia, najcudowniejsza osoba na świecie,
nie wiedziała nawet, jak mnie trzymać.
Nie potrafiła mnie zaakceptować. Przez wiele tygodni babcia płakała z mamą.
Nie wiedziały, co ze mną robić. I co ze mnie wyrośnie.
To jest kamera filmowa. Rower. Powiedział: „Rower”.
[Batt] Z kolei dziadek nie znał słowa „nie”.
Zrób „pa, pa” mamie.
Pomachaj mamusi.
[Batt] Jak miałem trzy i pół roku, kupił mi quada.
Rodzice popatrzyli na niego i zapytali: „Niby jak ma nim jeździć?”.
[tata Batta] Ale masz super quada, Ryley. Jedź.
Pierwszy dzień na tym quadzie
to był najlepszy dzień w moim życiu. Do dziś to pamiętam.
Dzięki dziadkowi czułem się jak normalny chłopak.
[tata Batta] Ale zasuwa.
[Batt] Ani razu nie myślałem o sobie jako o niepełnosprawnym biedactwie.
Nie uważałem siebie za niepełnosprawnego.
Uważałem tylko, że mam jakąś niepełnosprawność.
Poruszałem się na skateboardzie,
chciałem być taki jak koledzy.
Byłem w szkole
i jakoś wylądowałem w rugby na wózkach.
Chciałem wskoczyć na wózek, ale było mi wstyd.
Jakiś tydzień później poszedłem popływać.
W tym czasie ktoś mi ukradł skateboard.
Coś mi przeskoczyło w głowie
i postanowiłem sprawdzić rugby na wózkach.
Lubię adrenalinę.
Jak się z kimś zderzam, to jest jak mały wypadek samochodowy.
[reporter] Ostra, szybka gra dla twardzieli.
Nie ma się co dziwić, że na rugby na wózkach mówią murderball,
mordercza piła.
[widzowie] Och!
Rugby idealnie mi podchodzi, ale przyznam,
że najciężej mi było, jak byłem nastolatkiem.
Nie podobało mi się, kim byłem.
Nie chciałem nigdzie wychodzić, bałem się,
co ludzie o mnie powiedzą.
Za dużo jadłem i zacząłem tyć.
- [reporterka] Masz dziewczynę? - W tej chwili nie.
Chodzę na imprezy. Są różne laski, czasem.
- [reporterka] Tak? - Nie za często.
- [śmiech] Trochę zmyślasz? - Nie.
[śmieją się]
Pekin 2008.
Wykorzystywałem swój talent.
Nie byłem tak sprawny, jak powinienem.
Przegraliśmy finał, poczułem, że zawiodłem 11 kolegów.
Nie lubiłem swojej niepełnosprawności, było mi ciężko.
[spiker] Paraolimpijski złoty medal dla Stanów Zjednoczonych.
[wiwaty tłumu]
[Zhe po mandaryńsku] Po paraolimpiadzie w Pekinie
ludzie na całym świecie zmienili swoje podejście do osób niepełnosprawnych.
- [trener po mandaryńsku] - [brawa]
Życie naszej rodziny bardzo się poprawiło.
[Craven po angielsku] Przed paraolimpiadą
Chiny nie traktowały dobrze niepełnosprawnych.
Ale tak było na całym świecie.
To się zdarza także tutaj, w Wielkiej Brytanii,
może nieco delikatniej.
[Alaize po francusku] Adoptowano mnie we Francji.
Jakbym wylądował na innej planecie.
Często słyszałem, że się do niczego nie nadaję.
Że jestem parszywym kaleką.
Czarnym.
To...
[wzruszenie]
To...
Byłem mały, nie rozumiałem, o co chodzi.
Powiedziałem o tym rodzicom...
Nie rozumiem, dlaczego ludzie są tacy brutalni dla innych.
[Cole po angielsku] W Australii
byłam idealną kandydatką do wyśmiewania się.
Taki chłopak z klasy zobaczył, że mam jedną nogę i mówi:
„Ty, piratka”.
[śmiech]
Jak zrobił to drugi raz,
zdjęłam protezę i rzuciłam nią w niego przez całą klasę
jak oszczepem.
To był pierwszy dzień w liceum. Więcej nikt się mnie nie czepiał.
[Craven] Serce działa, mózg działa.
Nie zabraniajcie mi niczego, bo się na to nie zgadzam.
Dajcie nam szansę, a zobaczycie.
A jeśli nie, to sami sobie te szanse stworzymy.
REPUBLIKA POŁUDNIOWEJ AFRYKI
[Ntando Mahlangu] Pochodzę ze wsi, a tam ukrywa się różne rzeczy.
Dziwna sprawa.
Dawniej chowali takie dzieci.
Ludzie myśleli, że niepełnosprawne dziecko
to przekleństwo.
Przecież są ludzie, którzy nie chcą widzieć takich dzieci.
[mruczenie geparda]
Do dziesiątego roku życia byłem na wózku inwalidzkim.
Z wózka nie widzi się tego,
co inni widzą, nie widzi się przyszłości.
Organizacje charytatywne
pomogły mi z protezami.
[młody Mahlangu] Przytrzymaj. To albo to.
[mężczyzna] Dobrze, obróć.
Dostałem pierwsze protezy biegowe.
To odmieniło moje życie.
Teraz mogę spojrzeć ludziom prosto w oczy,
zamiast patrzeć im w pępek.
Jestem na tym samym poziomie.
Od razu pokochałem to uczucie chodzenia.
[kobieta] Dobrze.
[Mahlangu] Ludzie pytają,
dlaczego nie potrafię ustać w miejscu.
Bo nie chcę, chcę być w ruchu.
Jak wychodzę biegać, od razu się śmieję.
Niczym się wtedy nie przejmuję
i tylko słyszę wiatr.
[triumfalna muzyka]
Chciałem coś zrobić,
być coraz lepszy, zmienić świat.
Trener powiedział: „Masz talent.
Jedziemy do Rio”.
ROK DO ROZPOCZĘCIA IGRZYSK
[Gonzalez] Mieliśmy za sobą dwie doskonałe paraolimpiady, w Pekinie i w Londynie.
Oczekiwania były ogromne.
[Parsons] Zostały już tylko ostateczne uzgodnienia.
Budowa jest w toku zgodnie z planem.
Byliśmy pewni, że zrobimy coś naprawdę wyjątkowego.
Ale pojawiły się pewne problemy.
[po portugalsku] Tu odbędą się najlepsze w historii
igrzyska paraolimpijskie.
Nie tylko w kwestii organizacji,
ale także w ciepłym przyjęciu zawodników.
[Parsons] Właśnie miano ogłosić oficjalną nazwę
komitetu organizacyjnego. Miał się nazywać:
Komitet Organizacyjny Igrzysk Olimpijskich.
A nie Igrzysk Olimpijskich
i Paraolimpijskich. Powstało pytanie,
dlaczego paraolimpiada nie jest w nazwie komitetu.
Ludzie na szczycie drabiny mieli to gdzieś.
Jeśli spojrzeć na historię paraolimpiad,
to nasi sportowcy nie zawsze byli traktowani z należnym szacunkiem.
Atlanta to była katastrofa.
[strzela pistolet startowy]
[Gonzalez] Komitet Organizacyjny Olimpiady postanowił nie organizować paraolimpiady.
[Parsons] Na zdjęciach z Aten widać puste trybuny.
Nie było reklamy. Było wiele problemów.
Jak nie ma problemów, to to nie jest paraolimpiada.
[reporter 1] Rosja nie zgodziła się na paraolimpiadę.
OLIMPIADA W MOSKWIE, 1980
[reporter 2] Profesor sir Ludwig Guttmann
jest zły, że Rosjanie nie przyjęli osób niepełnosprawnych.
[Guttmann] Jestem rozgoryczony.
[prezenter] Związek Radziecki nie chce się przyznać do tego,
że są u nich osoby niepełnosprawne.
Oni są co najmniej 20 lat za nami.
[reporter] Rosjanie, odmawiając organizacji paraolimpiady,
złamali 20-letnią tradycję sięgającą olimpiady w Rzymie.
Paraolimpiadę zorganizowała Holandia.
Kiedy przyjechałem do Arnhem, nie wiedziałem,
że sir Ludwig zmarł tego roku.
[Loeffler] Walczył do samego końca, żył pracą.
To on ostatni gasił światło i ostatni wychodził.
Był bardzo zaangażowany w pracę.
To był dobry moment na odejście.
Pojechałam do Arnhem, wszyscy byli smutni,
była minuta ciszy, żeby uczcić pamięć ojca.
W tej minucie ciszy
ci wszyscy ludzie myśleli o moim tacie.
To było szalenie wzruszające.
Obok mnie był chłopak z ciężkim porażeniem mózgowym.
Nie mógł mówić. Ale miał tablicę z literami
i wskazując na nie, zapytał: „Dlaczego pani tu jest?”.
Odparłam, że Ludwig Guttmann to mój ojciec.
Chłopiec z wielką trudnością po kolei wskazał litery: „To wielki człowiek”.
Igrzyska były wielkim sukcesem.
Odbyły się tam, ponieważ Rosjanie powiedzieli,
że u nich nie ma osób niepełnosprawnych.
A teraz mają ich całkiem sporo. [śmiech]
Masz 17 medali paraolimpijskich,
masz rekordy świata na wszystkich dystansach:
na sto metrów, 200, 400, 800, 1500 i 5000 metrów. Pierwsza na świecie
wygrałaś jednego roku cztery największe maratony i to przez trzy lata z rzędu.
[aplauz widowni]
Niesamowite.
Opowiedz nam swoją historię. Gdzie się urodziłaś?
Urodziłam się w Petersburgu w Rosji.
Osoba niepełnosprawna w latach 80. w Rosji miała ciężko.
Mama nie miała środków na moje utrzymanie,
oddała mnie do Domu Dziecka nr 13.
Żadnej wyszukanej nazwy, patrona, tylko numer 13.
Tam życie było proste.
Nie miałam wózka inwalidzkiego,
przepychałam się po podłodze rękoma.
Byłam buntowniczką. Byłam uparta.
Adoptowano mnie dopiero, jak miałam sześć lat.
Nagle weszła mama i zawdzięczam jej życie.
Nim się zorientowałam, leciałam samolotem do Ameryki.
Nie znałam świata na zewnątrz.
Mama mówi, że się darłam, bo to było coś nowego.
Zostawiłam coś, co znałam od wielu lat,
i trafiłam do nowego świata, gdzie nawet języka nie znałam.
- [dziecko płacze] - [mała McFadden chichocze]
Witam.
- [kobieta] Ile masz lat? - Sześć.
[chichocze]
[McFadden] Jak przyjechałam do Stanów, miałam atrofię nóg.
Miałam chyba dziesięć operacji, żeby je wyprostować.
Lekarze nie widzieli dla mnie przyszłości.
Miałam krótko żyć,
bez pracy.
Nie patrzyli szeroko.
Jak wsiadłam na wyścigowy wózek, od razu wiedziałam,
- że to jest coś dla mnie. - Pa!
[McFadden] Nigdy czegoś takiego nie czułam.
[kobieta] Tatyana!
[McFadden] To była wolność, prędkość.
Tak się tym zakręciłam, że niczym się nie przejmowałam,
wszystko było tak, jak trzeba.
To była nieskończoność. Mogłam jechać bez końca.
Jeździłam prawie 200 km tygodniowo.
Ćwiczenie ramion jest bardzo zbliżone do zwykłego treningu biegacza.
Patrzcie.
[McFadden] Podobno poruszanie się na rękach przez pierwsze sześć lat
wzmocniło mi mięśnie rąk i pleców.
Pamiętam, że na początku roku szkolnego kazali nam napisać,
jakie mamy cele.
Wymieniłam je wszystkie, a na końcu napisałam:
„Pojechać na olimpiadę do Aten w 2004 roku”.
[aplauz]
[spiker] Tatyana McFadden.
[aplauz]
[pistolet startowy]
[mama McFadden] Tatyana, dawaj!
[aplauz]
[McFadden] Nikt nie sądził, że się dostanę do ekipy i że zdobędę medal.
Jak wróciłam z Igrzysk,
ludzie nawet nie wiedzieli, że była paraolimpiada.
W liceum chciałam być w drużynie lekkoatletycznej.
Ale nie miałam prawa być na bieżni z innymi zawodnikami.
Byłam jedyną zawodniczką na wózku.
Nie rozumiałam, skąd się bierze ta dyskryminacja.
Nawet trenerzy mówili, że powinnam mieć swój klub
i że do tej drużyny nie pasuję.
To bolało.
Postanowiłam z tym walczyć.
Wystąpiliśmy do sądu, nie o zadośćuczynienie,
nie o pieniądze, a o prawo do udziału
w zajęciach sportowych w szkole.
[reporter 1] Dzięki administracji Obamy
osoby niepełnosprawne mają już równy dostęp do zajęć sportowych w szkole.
[McFadden] Teraz mogłam trenować z innymi.
[reporter 2] Pierwszy raz w historii niepełnosprawni uczniowie
mogą należeć do szkolnych drużyn sportowych.
[McFadden] Było ciężko, ale teraz to prawo
obowiązuje w całym kraju.
Równy dostęp do zajęć sportowych, zwany także Prawem Tatyany.
Okazało się, że Olimpiada będzie w Rosji.
Genialna okazja, żeby zrobić coś specjalnego.
[Parsons] Wiele osób dziwi, że mamy zimową paraolimpiadę.
ZIMOWA PARAOLIMPIADA W SOCZI
Niewidomi sportowcy gnający sto na godzinę,
mający sto procent zaufania do przewodnika mówiącego przez radio:
„W lewo, w prawo”.
[komentator] Supergigant dla osób niedowidzących.
- [odgłosy szaleńczego zjazdu] - [sapanie zawodnika]
[McFadden] Nie lubię szybko zjeżdżać,
więc bieg zjazdowy odpadł.
Ale narciarstwo biegowe jest dla mnie idealne.
To były najcięższe treningi w życiu.
Trenerzy drużyny powiedzieli, że powinnam się skupić na letnim sporcie
i na Olimpiadzie w Rio.
[komentator] Tatyana McFadden, bardzo interesująca zawodniczka.
[McFadden] Cudowny widok,
moja rodzina trzymająca amerykańską flagę
i moja rosyjska rodzina trzymająca rosyjską flagę.
Wielkie połączenie.
[komentator] McFadden próbuje pozostać na prowadzeniu.
Z lewej dogania ją Marthinsen,
McFadden nadal się broni.
Marthinsen mocno pracuje kijami.
Co za finisz. Wygrała chyba Marthinsen o jedną dziesiątą sekundy.
Co za finisz.
Zdobyłam srebrny medal.
A moja biologiczna mama na mecie
to była wisienka na torcie.
To spotkanie z mamą było niesłychane.
Na jej twarzy malowała się ulga.
Miała bardzo ciężkie życie, codziennie martwiła się o mnie.
Jak mnie zobaczyła, odmłodniała o 20 lat.
SIEDEM TYGODNI DO IGRZYSK W RIO
[reporter] Do Olimpiady w Rio
zostało kilka tygodni.
[Mahlangu] Niczego nie obiecuję, jestem bardzo młody.
Trzeba dać z siebie wszystko i może się uda. Mam 14 lat
i jadę do Rio na olimpiadę. [okrzyk triumfu]
[Stutzman] Bardzo się cieszę,
bo cztery lata przygotowywałem się do olimpiady.
[kobieta] Tak!
Cztery lata. [wzdycha]
[Batt] Trzeba sporo poświęcić.
Wieczory kawalerskie, śluby, urodziny... To odpada.
[Vio] Może to moja jedyna paraolimpiada,
przez pięć lat wszystko może się zmienić.
[Parsons] Kilka tygodni przed olimpiadą
zadzwonili do mnie z Komitetu Organizacyjnego.
Zapytałem, o co chodzi. A oni, że powiedzą, jak przyjdę.
Nieciekawie.
Osiemnasty lipca był kluczowy.
Poszliśmy do nich we trzech.
Powiedzieli, że chodzi o fundusze.
Że paraolimpiada jest zagrożona.
Że nie wiedzą, na jakim poziomie uda się ją zorganizować
i że może wcale nie być paraolimpiady.
To było pięć najdłuższych minut w moim życiu.
Jasna cholera.
Nie było pieniędzy.
Co jest? O co chodzi?
Na olimpiadę potrzeba pieniędzy.
Nie powiedzieli:
„Nie zrobimy tego czy tamtego”. Miało nie być paraolimpiady.
Byliśmy w szoku.
Znam Xaviego dziesięć lat,
pierwszy raz widziałem, żeby nie zareagował.
Nie wiedziałem, jak możemy temu zaradzić.
I to było przerażające.
A oni wyszli.
Siedzieliśmy pięć, dziesięć minut w ciszy,
nie wiedząc, co powiedzieć, i od czego zacząć.
PIĘĆ TYGODNI DO ROZPOCZĘCIA OLIMPIADY
[reporter] Przewiezienie sportowców na paraolimpiadę za miesiąc
stoi pod wielkim znakiem zapytania
według prezydenta Komitetu Paraolimpijskiego sir Philipa Cravena.
Nigdy w historii igrzysk paraolimpijskich nie postawiono nas w takiej sytuacji.
Nie ma pewności co do paraolimpiady.
Powiedzieli, że nie ma pieniędzy na paraolimpiadę.
[reporter] Świat nigdy by nie pozwolił na taką sytuację
z Pucharem Świata czy z Olimpiadą. To skandal.
Płakałam przez cały miesiąc przed Rio.
Co się stanie? Nie wierzyłam.
Nie pamiętam, co wtedy myślałem. Byłem jak porażony.
Zaczęło się od wątpliwości, a chyba mamy już kryzys.
[reporter 1] Jak potężny jest ten kryzys? Jest tragiczny.
[reporter 2] Okazało się, że środki przeznaczone
na paraolimpiadę zostały wydane na igrzyska olimpijskie.
NASI SPORTOWCY SĄ TRAKTOWANI JAK OBYWATELE DRUGIEJ KATEGORII
Będę szczery, naprawdę się wściekłem.
To jakaś bzdura.
Jest budżet na paraolimpiadę i osobny na olimpiadę.
Dlaczego bierzecie nasze pieniądze?
Dla nich paraolimpiada jest nieistotna.
Wszystkie komitety paraolimpijskie
pytały, co się dzieje. Czy igrzyska się odbędą, czy nie?
CZTERY TYGODNIE DO IGRZYSK
Paraolimpijczycy nie mają czasu na martwienie się o to, co nie działa.
Wykorzystują, co się da.
I to samo zrobimy teraz.
[Parsons] Zapomnijmy o władzach, bo one nam nie pomogą.
Nie mogliśmy zawieść sportowców.
We trzech wzięliśmy się do roboty.
Xavi poprzesuwał dostępne środki.
Na tablicy pisaliśmy sobie: Czy to jest możliwe? Nie.
Kontrakt jest podpisany, wszystko zapłacili. Odpada.
Czy to jest możliwe? Tak. Ale musimy zrobić „to”.
[Parsons] Philip robił swoje, z mediami, z politykami.
[Gonzalez] Andrew Parsons współpracował z brazylijskim rządem.
Próbowałem znaleźć pieniądze. Uderzyłem do rządu.
[reporter] Pierwsza brazylijska kobieta prezydent Dilma Rousseff
została zawieszona.
W Brazylii impeachment prezydenta to normalna sprawa.
[ludzie skandują]
To jest przepis na katastrofę.
- [krzyki] - [wybuch]
[Gonzalez] Wprowadziliśmy sporo zmian operacyjnych,
ale kluczem były pieniądze.
Pieniądze będą za tydzień, za tydzień...
Rozmawialiśmy, komunikowaliśmy się przez WhatsApp.
XAVI - SĄ WPŁATY OD NOWEGO SPONSORA?
PHILIP - JAK ZARAZ NIE ODPOWIE, BĘDZIE ZA PÓŹNO
ANDREW - PRÓBUJĘ, WSZYSCY SĄ NA OLIMPIADZIE
[Craven] Ratowanie paraolimpiady przebiegało podczas Igrzysk Olimpijskich.
Podczas olimpiady byłam na zgrupowaniu w Alabamie,
przygotowywałam się do paraolimpiady.
Nie przerywałam treningów,
licząc, że wszystko się uda.
TRZY TYGODNIE DO PARAOLIMPIADY
[Alaize po francusku] Trudno się było skupić,
mnóstwo stresu, przygotowań psychologicznych.
[Stutzman po angielsku] Nie oglądałem wiadomości.
Nie chciałem wiedzieć, co się dzieje, żeby się skupić na sporcie.
ANDREW - RZĄD DA 100 MILIONÓW REALI W RAMACH SPONSORINGU
PHILIP - ŚWIETNA WIADOMOŚĆ
XAVI - KIEDY PIENIĄDZE BĘDĄ DOSTĘPNE?
[Craven] Znaleźliśmy pieniądze.
Ale sędzia federalny zadecydował,
że rząd nie może przekazać pieniędzy,
jeśli Komitet Olimpijski nie pokaże dokumentów.
A oni nie chcieli tego zrobić.
[grzmot]
[reporter] Igrzyska rozpoczynające się za trzy tygodnie wiszą na włosku.
ANDREW - JADĘ DO SĄDU POROZMAWIAĆ Z SĘDZIĄ
PHILIP - ROZMAWIAJ OSTRO
[Parsons] Nigdy tego nie zapomnę.
Jechałem z przedstawicielem rządu,
z prokuratorem generalnym miasta...
I powiedziałem sędziemu:
„Jeśli nie dostaniemy tych pieniędzy, to nie będzie paraolimpiady”.
Mamy w kraju, w którym są 24 miliony niepełnosprawnych,
powiedzieć im: „Wy się nie liczycie”?
„Słuchajcie... [naśladuje umywanie rąk]
Nie warto o was walczyć”.
- [syrena wozu policyjnego] - [dramatyczna muzyka]
XAVI - JAKIE WIEŚCI? PHILIP - JAK POSZŁO?
ANDREW - DOWIEMY SIĘ ZA 24 GODZINY
Byłem przerażony. Jeśli igrzyska się nie odbędą,
to po nas. To koniec naszego ruchu, organizacji.
[Craven] Przerwalibyśmy cykl,
w przyszłości nikt by nam nie zaufał.
Zgasilibyśmy płomień paraolimpijski.
Xavi powiedział, że jest po nas.
Był przybity.
Trudno to wyjaśnić.
Bo uważamy,
że jesteśmy częścią czegoś o wiele większego,
że to jest ruch w imię dobra. [pociąga nosem]
[Cole] Byłam na pływalni, gdy zadzwonił do mnie
szef Australijskiego Związku Pływackiego.
Poczułam wielką ulgę. Igrzyska miały się odbyć.
Byliśmy strasznie nakręceni. Próbowałam nie okazywać emocji.
Byłam superuprzejma.
Dobrze, to ja teraz pójdę na trening, jeśli można.
[śmiech] Siedziałam i płakałam.
Najważniejsze, że mieliśmy pieniądze.
Dzięki Bogu.
Mieliśmy zero, ale poskładamy to.
Igrzyska się odbędą, choćby nie wiem co.
[reporterka] Lata przygotowań wieńczy jedna podróż.
[brawa]
[McFadden] Paraolimpiada odbywająca się co cztery lata
ma w sobie coś magicznego.
[ludzie śpiewają i klaszczą]
Jesteśmy zgraną społecznością i się wspieramy nawzajem.
- [rytmiczna muzyka] - [radosny gwar]
[Stutzman] Podczas tych igrzysk świat widzi tę więź.
[radosne okrzyki]
To jest bardzo silny przekaz,
bo wszyscy ciężko walczyliśmy, żeby tam dotrzeć.
[po portugalsku] Wasze marzenie się spełniło.
Jesteście na Igrzyskach Paraolimpijskich Rio 2016.
[mężczyzna po angielsku] Tam jest Park Olimpijski.
[spiker 1] Paraolimpiada w Rio zaczyna się za chwilę.
[niewyraźne rozmowy]
[spiker 2] Za chwilę finałowy bieg mężczyzn
na 800 metrów w kategorii T-54.
[sędzia] Trzydzieści do piętnastu.
[spiker po angielsku i portugalsku] Dziesięć.
To było jak wymarłe miasto.
[Alaize po francusku] To było szokujące.
[Craven po angielsku] Szlag by to trafił.
Komitet Organizacyjny, który wydał nasze pieniądze,
nie sprzedał w ogóle biletów.
Sprzedali mało biletów, o wiele mniej
niż na poprzednich igrzyskach.
To tworzyło złą atmosferę.
Pieniądze to jedno, ale po co to robimy,
jak nikt nie przyjdzie tego oglądać?
Te tysiące miejsc mogą mieć wpływ na ludzkie życie.
Tak, życie zmienia się zależnie od wyników na bieżni,
ale także zależy od tego, co się dzieje na trybunach.
[aplauz]
[komentator] Finał biegu mężczyzn na 200 metrów, kategoria T-42.
Pierwszy poważny bieg o mistrzostwo
dla Ntando Mahlangu.
[Mahlangu] Zapomnijmy o pustych stadionach.
Tak, stadion jest ważny. Chcemy mieć wsparcie kibiców,
ale ważniejsze, że reprezentuję miliard ludzi.
To jest ważne dla kraju, z którego pochodzę.
Nigdy nie zapomnę, jakie mam korzenie.
- [gong z pogłosem] - [dramatyczna muzyka]
[komentator] Wystartowali. Mahlangu wolno wyszedł z bloków.
Reprezentuję nasz lud,
swoje plemię, inne plemiona.
Biegnę dla taksówkarza, który wozi mnie do miasta,
dla ludzi, którzy dostarczają chleb do nas na wieś,
biegnę dla ludzi, którzy są ważni w moim życiu.
[komentator] Mahlangu z RPA przyśpiesza.
[muzyka orkiestrowa]
Whitehead zdobywa złoto, Mahlangu srebro.
Mahlangu ma drugie miejsce i nowy rekord Afryki.
Każdy sportowiec marzy o złotym medalu.
[komentator] Ntando Mahlangu.
Ale jak dostałem srebro,
nie mogłem się opanować.
[Parsons] Pamiętam, jak mówiono: „Ale jest niska sprzedaż biletów”.
Odpowiadałem: „Czekajcie.
Ludzie przyjdą.
Dadzą nam wsparcie. Nie zawiodą”.
[sygnał do startu]
[Gonzalez] Nagle pojawił się duch paraolimpijski.
Sportowcy stali się najważniejsi.
[komentator 1] Ellie Cole zdobywa paraolimpijskie złoto.
[komentator 2] Trzy pierwsze miejsca Amerykanek.
Tatyana McFadden zdobywa złoto.
[komentator 3] Cudowny bieg Peacocka.
[Parsons] Wzrosła sprzedaż biletów.
[dmucha kilkakrotnie]
[Craven] Ludzie nie wiedzieli, że są te bilety,
ale jak już się dowiedzieli, to się pojawili.
[komentator] To będzie bardzo bliski finisz! Van Rhijn przyśpiesza!
Dała radę!
[Peacock] Najwięcej ludzi pojawiło się w Parku Olimpijskim
nie podczas olimpiady, ale podczas paraolimpiady.
[radosne okrzyki]
Sport, parasport nas uratował.
Kibice z Rio, Cariocas,
zjawili się tłumnie i od razu nawiązali kontakt
ze sportowcami.
[Parsons] Był taki moment w rozgrywkach w boccia...
W tym sporcie zawodnicy
mają dużą niepełnosprawność. Więc narzekają. Jest za zimno,
za ciepło, za wilgotno, za głośno.
Trybuny zaczęły ryczeć jak na meczu piłkarskim.
[głośny doping]
Sędziowie zastanawiali się,
czy trochę uciszyć widzów. A sportowcy powiedzieli:
„Nie, to cudowne, już zawsze tak chcemy”.
[komentator] Ciężka praca opłaciła się brazylijskiej drużynie.
Kapitan zespołu, Antonio Leme, nigdy tego nie zapomni.
[Batt] W Rio była fantastyczna atmosfera.
Kibice pokochali te sporty.
Trzeba powiedzieć,
że mieliśmy szczęście w meczu finałowym, bo kibice
bardziej lubili Australijczyków niż Amerykanów.
[komentator] Oto najlepszy zawodnik na świecie, Ryley Batt.
[doping tłumu]
[Batt] Koniecznie chcieliśmy pokonać Amerykanów.
Oglądałem zdjęcia z Pekinu i coś się we mnie zmieniło.
Srebrny medal leżał na nocnej szafce, codziennie rano na niego patrzyłem
i mówiłem sobie:
„Nie. To musi być złoto. Wyskakuj z łóżka i trenuj”.
[komentator] Wszyscy na pozycjach.
- [gwizdek] - Mecz rozpoczęty.
Zaczęło się.
Jest bardzo silny, przebija się.
Jak schudłem, pogodziłem się z niepełnosprawnością.
[komentator] Pogubił się.
Byłem z siebie bardziej dumny.
[komentator 1] I znowu mamy remis.
Ma wolne z prawej.
Jedzie z piłką. Jak taran.
[komentator 2] Ryley Batt, 58-57.
[komentator 1] To może być zwycięski punkt.
[komentator 2] Poprosili o czas dla drużyny.
[Batt] Dziadek był dla mnie wzorem.
Zawsze mówił: „Dawaj innym przykład”.
Nie patrz tak, mów do dziadka.
[Batt] Chciałem tego zwycięstwa
dla niego. Dla niego chciałem
dać z siebie wszystko.
[łamiącym się głosem] Niestety odszedł rok temu.
Trochę mnie to wzrusza.
Byłby ze mnie dumny.
Pa.
[kobieta] Pa, pa.
[komentator] Australia ma piłkę i 3,6 sekundy. Wszystko w rękach Batta.
[tłum dopinguje]
Przejedzie z piłką przez linię. I koniec meczu.
Mają złoto!
Wygrali w doliczonym czasie.
[Batt] To jest cudowne, bo wygrałem razem z 11 najlepszymi kumplami.
[razem triumfalne okrzyki]
[Parsons] Moim zdaniem Rio jest ważniejsze
dla Paraolimpiad niż Londyn,
bo nigdy nie byliśmy aż tak zagrożeni.
Wygrał czysty sport.
[komentator po portugalsku] Ricardihno idzie z piłką. Czeka. Mija obronę.
Strzela. I gol!
[wrzask kibiców]
[komentator] Ricardihno!
[Vio po angielsku] Paraolimpijczycy
dzięki sportowi tworzą rzeczywistość.
Trenujemy całe życie, żeby przeżyć tę jedną chwilę.
Rio było trudne, bo miałam problem z ręką.
Przez cały tydzień nie mogłam fechtować się, byłam w depresji.
Wszyscy trenowali, poprawiali formę,
a ja siedziałam i nic nie robiłam.
W Rio doskonale strzelałem,
wiedziałem, że wygram.
[spiker] Dziesięć!
- [mężczyzna] Juhu! - [aplauz]
- [brzęczyk] - [komentator po portugalsku]
[Stutzman] Ostatnia strzała. Musiałem trafić dziesiątkę, żeby wygrać.
Dziewięć to remis, osiem – przegrywam.
[komentator] Dziesięć punktów i wygrywa.
Osiem punktów i zwycięża Brazylijczyk.
[Stutzman] Sprzęt zawiódł i przegrałem.
Załamałem się.
Rio nie jest moim ulubionym miejscem. [śmiech]
Dość długo dochodziłem po tym do siebie.
Bo bardzo ciężko trenowałem przez cztery lata.
[komentator] Witamy w hali Carioca na zawodach szermierczych na wózkach.
[Vio] Dwa dni przed Paraolimpiadą
wróciłam do treningów. Ale słabo mi szło, bo byłam w stresie.
Trener powiedział: „Świetnie ci idzie”.
A ja mu na to: „Nie gadaj, że świetnie mi idzie,
jak mi nie idzie. Zostaw mnie!”.
Było mi naprawdę trudno.
Mogą sobie we mnie nie wierzyć,
ale jak sama w siebie nie wierzę, to jest źle.
[komentator] Sprawdzają florety i maski.
[Vio] Chinki zdominowały cały sport.
Są naprawdę silne. Jak to możliwe?
[doping widowni]
[komenda po portugalsku]
[komentatorka] Za kilka minut
będziemy mieli nową mistrzynię paraolimpijską.
Sędzia prosi zawodniczki o zajęcie pozycji wyjściowych.
[trener] Hej!
Bebe! Bebe!
[komentatorka] Świętuje pierwszy punkt,
co będzie po piętnastym?
Hej!
[Vio] Szło mi doskonale,
pierwszy punkt i następny.
- [sędzia] Allez. - [trener] Hej!
Mamma mia, co ja wyprawiam?
[sędzia] Allez.
[Zhou krzyczy]
[komentator] Nie zapominajmy,
że walczy z obecną mistrzynią floretu.
[sędzia] Allez!
[komentator] Szybka akcja, mamy punkt różnicy.
[Vio] Fizycznie jest lepsza ode mnie,
ma ręce, ma nogi. Jest lepsza.
[sędzia] Allez!
[trener] Hej!
[krzyczy]
[po włosku] Traf ją!
[komentator po angielsku] Bardzo chce wygrać.
Znowu strata punktu.
- [krzyczy] - [komentatorka] Vio jest nakręcona,
znowu ma pięciopunktową przewagę.
[sędzia] Prêtes. Allez.
[trener] Hej!
[komentatorka] Włoszka czuje jakiś ból.
Została trafiona za maską w tył głowy.
Zhou zrobiła wrzutkę na plecy.
Prosto nad maską i w tył głowy.
[mężczyzna] Chce lodu.
[Vio] Jak byłam młoda i teraz też, nie skarżyłam się na ból.
Nieważne, przejdzie.
Ale jak mówię, że mnie boli, to boli naprawdę.
[komentatorka] Uśmiecha się, ale to chyba bardzo boli.
[dramatyczna muzyka]
[tłum bije brawo, okrzyki]
[komentator] Beatrice Vio bardzo chce wygrać.
Paraolimpiady tworzą prawdziwych bohaterów.
- [sędzia] Prêtes. Allez. - [trener krzyczy]
[krzyczy]
[komentatorka] Został jeden punkt do złota.
[Vio] Przy czternastym punkcie dociera, że został już tylko jeden.
I jeśli zrobi się tak jak trzeba, to się wygra.
I wtedy to dociera. Dociera całe życie.
[niezrozumiałe okrzyki]
[krzyczy po włosku]
Ale jak się nie zdobędzie tego ostatniego punktu,
to się będzie płakać do końca życia.
[tłum klaszcze rytmicznie i skanduje]
[męski głos dopinguje Bebe po włosku]
[komentatorka] Wszyscy siedzą jak na gwoździach.
- [sędzia] Prêtes. Allez. - [Vio krzyczy]
[komentatorka] Dziewiętnastolatka z Wenecji nie wie,
co ze sobą zrobić!
To są czyste emocje!
[spiker niewyraźnie]
[Vio] Jak wróciłam do szermierki, powiedziałam:
„Cześć, jestem Bebe, nie mam rąk i nóg, ale chcę się fechtować”.
„Nie, to jest niemożliwe. Do floretu musisz mieć te trzy palce
i nadgarstek. To jest niezbędne,
a tego nie masz, więc nie możesz się fechtować”.
[podniosła muzyka]
Na początku było beznadziejnie.
Ale na początku wszystko jest trudne.
Uwierz w siebie i zrobisz wszystko, co zechcesz.
[skandowanie] Brazylia! Brazylia!
[tłum wiwatuje]
Ceremonia zamknięcia igrzysk paraolimpijskich.
W Rio udowodniliśmy, że jesteśmy zjednoczonym ruchem.
[tłum wiwatuje]
A jak znowu zrobi się niedobrze,
to powiemy: „Nie zrobicie nam tego,
będziemy mieć swoje igrzyska, ludzie o nas usłyszą,
zmienimy świat, żeby tu się lepiej żyło”.
- [fajerwerki] - [radosny gwar]
[triumfalna muzyka]
Tu chodzi o wiele więcej niż o medale.
[wiwaty]
[pilot po włosku] Bebe Vio, bardzo ci dziękujemy za te chwile radości.
Dzięki tobie lataliśmy w powietrzu.
[po angielsku] Szanowni państwo,
na pokładzie samolotu jest zdobywczyni złotego medalu
na Igrzyskach Paraolimpijskich 2016.
[tłum skanduje] Bebe! Bebe!
[spiker] Oto finaliści olimpiady i paraolimpiady!
Chcemy odegrać ważną rolę w walce o prawa człowieka.
Wracamy do korzeni.
[Sussex] Wizja sir Ludwiga nie została dokończona,
ponieważ nadal osoby niepełnosprawne nie są zachęcane
do uczestnictwa w życiu społecznym.
To, co robił Sir Ludwig, jest dziś jeszcze bardziej potrzebne.
[mobilizująca muzyka]
[Peacock] Ludzie mi współczują. Dlaczego? Bo tak nas postrzegają.
„Gościu nie ma nogi. Współczuję mu”.
[Alaize po francusku] Moja niepełnosprawność to moja siła.
Tak umrę,
noga mi nie odrośnie.
Nie jestem jaszczurką.
[Stutzman po angielsku] Każdy ma jakąś supermoc w sobie,
którą kiedyś odkrywa.
[Vio] Trzeba się pogodzić ze swoją sytuacją.
I odkryć, jak jest pięknie.
[triumfalna muzyka]
Napisy: Anetta Radolińska-Czwaczka