Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
1970'lerden beri
video oyunları oyun alışkanlığımızın parçası.
Bireysel, grupça, zihinsel veya fiziksel aktiviteyle oynuyoruz.
Eğlence, kazanma veya öğrenme amaçlı.
Gelişimleri sürüyor.
Günümüzde İnternet'in, iletişim
ve birbirimizle bağ kurma biçimimizi değiştirdiği bir dünyada
aileler ve çocuklar büyük sınavlarla karşı karşıya.
Video oyunlarının, oynama biçimimizi değiştirdiği bir dünyada.
Nereye gittiğimizi bilmiyorduk,
o yüzden tehlikeli olabilecek şeyleri bulmaya çalışıyorduk.
Takıntısı, oynayabileceği bir oyun bulmak.
Çocuğunuzun 12 saat kitap okumasını istemezsiniz.
Bütün gün ağaçlara tırmanmasını da.
Matrix'teki gibi bağlantılı bir dünyaya doğdular.
Çocukların da eğlencesi olmalı.
Sorun şu, ne kadarı yeterli?
Anlamadığımız bir şeyi düzenleyemeyiz.
Günümüzde dünya böyle.
Oynayanın kız olduğunu bilmek istemiyorlar.
Koşmak, topa vurmak… Oradaymışsın gibi oluyor.
İstediği tek şey
bu sanal dünyada başarılı olmaktı.
E-spor başka, oyun başka.
Toplumun yeni araçlarla hep sorunu vardır.
Buradan öğrensek ya.
Mekanik ve analog teknolojiden
dijital elektroniğe geçiş,
hayatımızı yaşama biçimimizi daha önce olmadığı gibi değiştiren
bir devrim yarattı.
40 ve 50'lerde bilim insanlarının
ilk bilgisayarları geliştirmesiyle başladı.
Bazı bilgisayarlar
satranç, dama veya Britanyalı profesör Alexander Douglas
tarafından geliştirilen bir XOX oyunu olan OXO oyununu
oynayabiliyordu.
1958'de William Higinbotham, Tennis for Two'yu yarattı.
Oyun, bir analog bilgisayar olan osiloskopta çalışıyordu,
Pong gibi bazı video oyunlarına öncülük etti.
Spacewar!, 1962'de MIT'de geliştirilen bir uzay savaşı video oyunudur.
İlk video oyunu olarak kabul edilir,
çünkü birçok bilgisayara yüklenerek oynanabiliyordu.
Video oyunları, Pong'a kadar satışa sunulmadı.
Önce oyun salonları vardı, sonra ev konsollarına geçtik.
Magnavox Odyssey ilk ev konsoluydu.
İşleri televizyona bırakan aileler
genelde program seçiminde onun insafına kalıyor.
Ancak televizyona kendi istediğini yaptırmak isteyenler
geleceğin elektronik oyunu
Odyssey ile eğleniyorlar.
Sonra diğer Ponglar, sonra da Atariler çıktı.
Sonra bilgisayarlar öne çıktı.
80'lerin başında Commodore 64, Nintendo Entertainment System,
Sega Master System çıktı.
Gerçek bir devrimdi,
çünkü herkes evde oynayabiliyordu.
Oyun salonuna gitmek gerekmiyordu.
Kendi kendine veya lokal oynamadan çıkış
teknolojiyle oldu.
SEGA'nın ilk zamanlarında İnternet'e bağlanıp
kısıtlı anlamda başkalarıyla oynamanızı sağlayan bir eklenti vardı.
MUD'ı yaptık.
İstediğimiz kadar kapsamlı bir gerçeklik değildi,
çünkü bilgisayarların gücü azdı.
Teknoloji ilerledikçe, İnternet evlerde yaygınlaştıkça
PlayStation Network, Xbox Live
ve birçok bilgisayar oyununda
sunucular, bekleme odaları, lobiler bulundu, buralarda
herkes İnternet'ten bağlantı kurup oynayacak kişiler bulabiliyor.
Bu bir devrimdi.
Artık oynayacak birini tanıman gerekmiyordu.
Oyunu, birinin gelip katılmasını bekleyebiliyordun.
İnternet'in ve hızlı bağlantıların evlere gelişiyle
çocukların ve gençlerin
dijital ve online oyunlarda geçirdiği zaman arttı.
Bazı aileler bu dijital dönüşümü yapmada,
çocuklarının ihtiyaç ve ilgilerini, oynama biçimlerini
ve onları mutlu eden şeyleri anlamada zorlandı.
Yeni dünyalarını.
Ne oluyor lan?
Online oyunların gelişimi,
sosyal medyanın da gelişimiyle birlikte
oyuncu kültürünün oluşumuna yol açtı,
hayranlık, katılımcı medya, insanların kendi içeriğini oluşturması,
online oyunlar yapması gibi
daha büyük trendlerle bir araya geldi,
toplulukların online olarak kaynaşmasını sağladı.
YouTube'da, Twitch'te, benzer platformlarda insanların
video oyunlarını beklentilerinin çok ötesine uzanan bir dünyayı
etkilemekte kullandığını görüyorsunuz.
Gençler video oyunlarıyla daha iyi bağ kuruyor.
Küçüklüğümden beri oynamayı çok sevdim.
Başka şeylerden, o günümden
bahsedebilmemi,
kitlemle vlog kanalımda olduğundan
farklı bir bağ kurmamı sağladı.
Eskiden arada oynuyordum, sonra bıraktım.
Komediye, skeç, video yapmaya yöneldim.
İÇERİK ÜRETİCİSİ MEKSİKA
Tutkuyla, yepyeni bir şeyle başlamak istedim.
İNTERNET'TE HER GÜN 500.000'DEN FAZLA YAYIN AÇILIYOR,
DÜNYA ÇAPINDA 15 MİLYON İZLEYİCİYE ULAŞIYOR
Isıtmayı açmışsın aptal!
Biliyorum, lanet olsun!
Niye ısıtmayı açtın? Çok saçma!
Tanrım!
Kahretsin! Şimdi başlayacak…
Yere vuracaksın!
Tanrım!
Şunu fark ettim, çocuklar video oyunu oynarken bölerseniz
saldırganlaşıyorlar.
Tanıdığınız o kişiden beklemediğiniz bir tepki.
YAZAR & MARKALAŞMA UZMANI MADRİD, İSPANYA
Genelde çocuğun hayatında başka şeyler de oluyor,
aşırı oyun sorunun kendisi değil, semptomu.
Siktir!
Siz çok…
Neden?
Oyun kolunu attım, çarptı.
L1 tuşu masanın altına gitti.
MADRİD, İSPANYA
Oyun kolu bozuldu,
içinde bir şey kırılmış gibi.
Böyle sallayınca marakas gibi ses çıkıyor,
içinde bir şey kırılmış gibi.
Bırakmasını söylediğimde "Bekle." diyor.
O bekleme bir saat olabiliyor. Ona hiç yetmiyor.
MİMAR & OYUNCU ANNESİ
Sinirleniyor ve odasına gidiyor.
Annemin oynamamla sorunu yoktu ama aşırı oynamamı istemiyordu.
Cazibesini anlamıyordu çünkü oyunlarla büyümemişti.
Onun zamanında yoktu.
Zararı olduğunu düşünmedik.
Ben çok küçüktüm, düşünemezdim ama ailem de düşünmedi.
Bana zararı olabileceğini bilmiyorduk.
Babam "Bırak şunu." diyordu.
Kendimce zorundaydım. "Anlamıyorsun." diyordum.
Takıntısı, oynayabileceği bir oyun bulmak.
Hafta içi izin vermiyoruz, çünkü çok dersi oluyor.
Annem çok kötü bir şey olduğunu söylüyor
ama hafta içi oynayamıyorsam hafta sonu oynamak istiyorum.
MADRİD, İSPANYA
Mesele suçu çocuklara veya ailelere atmak değil.
Mesele çocukların bulunduğu ortamı tanımak.
Aile yaşamı teknoloji sebebiyle
ve çocukların eğlence biçimi sebebiyle çok değişti.
Aileler tehlikeli olabileceğine dair bilgilerle
kuşatılmış olduklarından ve oyun sürelerinden,
oyunların sosyal yaşamlarına
ve evdeki yaşamlarına etkisinden endişeliler.
Yaptıkları şeylerle ilgili ahlaki bir panik olabilir.
Tarihe baktığımızda 1700 ve 1800'lerde
genç kızların roman okuması panik yaratıyordu, çünkü zamanlarını
kendilerine iyi gelmeyen bu şeye harcıyorlardı.
Yine de oyunda önemli bir fark var,
sosyal etkileşim.
Roman okumak, radyo dinlemek
tek yönlü.
Buysa iletişim.
Ve bu ek bir boyut oluyor, çünkü aileler rahatsız olabiliyor.
Hem çocuklarının veya ergen evlatlarının ne gördüğünü bilmiyorlar
hem de konuşup tanıştıkları kişileri.
Ve bu gerçek bir endişe.
Ailen seni nasıl koruyor?
Annem "Elinde makasla koşma." diyor.
Beni örümceklerden uzak tutuyorlar.
Hep yatağın altına bakıyor.
Dizliğim, dirsekliğim, kaskım var.
Kıyafetleri çalan vampir diye bir şey yoktur.
Annem emniyet kemerimi taktırıyor.
"Karşıdan karşıya geçmeden önce elimi tutmalısın."
Bana araba çarpabilir.
Canım acır.
Annem bana hokeyde dişlik taktırıyor
çünkü dişlerim çok önemliymiş.
Sıradayken ellerini tutmak zorundayım,
çünkü kaçırılabilirim.
Yabancılara yaklaşma!
Ailen seni İnternet'te nasıl koruyor?
Bilmiyorum.
Çocukları İnternet'te
korumak için aileleri, profesyonelleri
ve sektörü eğitmek ve güçlendirmek istiyoruz.
Çocuklar uygunsuz içeriklerle karşılaşabilir,
yaşlarına göre yetişkin işi olabilir, online zorbalık riski var.
Genelde çocuklar orada birbiriyle iletişim kuruyor,
bazı grup sohbetlerinden dışlanabilirler.
Kendileri hakkında negatif şeyler görebilirler.
Küfürlü dile de denk gelebilirler.
Zorbalığı araştırdığınızda
birçok veri anketlerle toplanıyor.
O gün, o olayda değil. Bu da birçok zorluk yaratıyor.
Sorumluluk bir problem.
Ailenin sorunu mu? İnternet sağlayıcısının mı?
Uygulama geliştiricisinin mi? Sorumlu kim?
İş, telefonu kapatmak veya online olmamak kadar basit değil.
Çünkü genç, iletişim kuramaz olur.
İnternet'te büyüdüler. İlk oyunları anne telefonundaydı…
RADYOCU / BBC
…veya sürekli online PlayStation'da.
Baktığınızda Matrix'teki gibi bağlantılı bir dünyaya doğdular.
Hep orada olmak istiyorlar.
Dışarıda top oynamanın dijital versiyonu
ama oynayacak biri her zaman var.
LONDRA, BK
Daha önce görmediğiniz bir şeye hazır olun.
Eşsiz bir deneyim.
Yeni bir oyun dünyasına adım atın.
Gaming Party Bus!
Birinin evine gelip parti düzenliyoruz.
Sanal gerçekliğimiz var.
Just Dance oynayabiliyoruz
ama en iyi dans edip el sallayan kazanıyor.
Pop Star oynayabiliyorsun, mikrofona şarkı söylüyorsun.
Bir sürü, çeşit çeşit video oyunu var.
Xbox'tan PlayStation'a.
Harika eğlencelerle dopdolu.
Minecraft, FIFA seviyorum.
Fortnite.
LONDRA, BK
Ghost Recon.
Mario Kart, FIFA, Clash Royale.
LONDRA, BK
Biraz tuhaf çünkü otobüs.
Çok güzel bir ortam var,
çünkü herkes yan yana oturup oyun oynuyor.
Annem bazen bu kadar oynamama izin vermiyor.
Çocuklar çok mutlu ve sadece birkaç saatlik.
Bütün gün değil. Yani sonra maç da yapıyorlar.
Barbekü yapıyoruz.
Günün, doğum günü partisini deneyiminin
bir parçası.
Rezervasyonda "Tek oyunculu mu?" dedim.
"Hayır, interaktif." dediler.
Oyun oynarken
yaptıkları şeyleri de konuşuyorlar.
Evde ailen genelde başka şeyler yapıyor veya işte oluyor.
Sen video oyunu oynuyorsun, herkes kendi işine bakıyor.
Ama oyun partisinde
etkileşime girebiliyorlar ve eve gittiklerinde
iki farklı odada olmak yerine
bir odayı paylaşıyorlar orada da iletişime giriyorlar.
Herkesi dâhil etmek isterim, eğleniyorlarsa
kendimi başarılı sayarım.
Bitince toplanıyoruz, veda ediyorum, gidiyoruz.
Günümüzde dünya nüfusunun yarısından biraz fazlasının
İnternet erişimi var,
bu da online oyunun
kırsal ve ücra bölgelerdeki evlere ulaşmasını zorlaştırıyor.
EL HIERRO, ATLAS OKYANUSU'NDA, AFRİKA AÇIKLARINDA
KÜÇÜK BİR VOLKANİK ADA
Burası büyükbabamın yeriydi.
Dik yamaçta müthiş bir mahsül. Yüzde 70 eğim var.
Bana şarap tutkusu aşılandı, biz de geleneği sürdürmeye çalışıyoruz.
2011'DE SU ALTI VOLKANI TAGORO, ADANIN YAKINLARINDA PATLADI
Ada hâlâ aktif.
Su altı volkanımız var.
İnsanlar korktu, turistler gelmeyi bıraktı.
Birçok şirket iflas etti.
ŞARAPÇI & OYUNCU BABASI
Cristian'ın doğduğu dönemde ilk bilgisayar, Nintendo 64…
OYUNCU ANNESİ
…Game Boy patlamaları yaşanıyordu, çocuklar tatil için onları istiyordu.
O küçükken, ağabeyi Mario oynarken,
Cristian iki yaşındaydı,
televizyonu gösterip "Mario" dedi.
Hiç bilgisayarım olmadı, hep telefon oyunlarını sevdim.
Clash Royale'den önce telefonda çok oynuyordum.
PROFESYONEL OYUNCU LIQUID TAKIMI, ABD
Telefonda Nintendo 64 emülatörlerim bile vardı.
İzole bir adadayız,
kapsama alanı konusunda çok sorun yaşadık.
O yüzden sürekli iyi bağlantı olan bir yer arıyordu.
Başladığımda zorlandım.
İnternet iki, üç gün kesiliyordu, oynayamıyordum.
Ailesi olarak tabii ki endişelendik,
çünkü saatlerce telefonunda oyun oynuyordu.
Babam odama gelip "Yemek hazır." diyordu,
"Bir dakika." dediğimde "Ne? Hemen gel." diyordu.
Oyunda olduğumu söylüyordum ama o zamanlar online oyunu anlamıyorlardı.
Durduramıyorsunuz.
Biriyle gerçek zamanlı oynuyorsunuz.
Telefonuma çok el koydular.
Sınavlarımı geçersem vereceklerini söylediler.
Büyüdükçe, Game Boy'u vermesini
veya kapatmasını söylemek
bizim için zorlaştı.
Devam etti. Sürekli arttı.
Hep şu günü hatırlıyorum, evde yemek yerken dedi ki
"Anne, baba, size bir şey söylemem lazım.
oynadığım bir oyunda işe alınabilirim."
Bize biraz imkânsız göründü.
"Seni işe mi alacaklar?" dedim. "Evet, maaşlı ve sigortalı." dedi.
Forma geldi, telefon geldi, o zaman inanmaya başladık.
İspanya'da iki kulüpte oynadıktan sonra
Los Angeles'a gitmesi gerekebileceğini söylemeye başladı.
LIQUID TAKIMI'NA KATILDIKTAN SONRA
CLASH ROYALE DÜNYA KUPASI'NDA OYNADI
Bir yarı final oynadık.
Babam bütün köyün beni desteklediğini söyledi.
Orada birçok kişi oyunu anlamıyor
ama onun yanındalar.
Oynayanları tanımazken futbol maçında tezahürat yapabiliyoruz.
Ama hedefin, topun ağlarla buluşması olduğunu anlıyoruz.
Ama Cristian'ın ne yaptığını bilmiyoruz.
Yine de kazandığı için ellerini kaldırdığında
heyecanlanıyoruz.
Kanariooo başarıyor!
Liquid Takımı'nın art arda altıncı zaferi!
İkiye iki!
Profesyonel oldu. Artık bununla geçiniyor.
Bence istediği şeyi yapması en önemlisi.
Çalışıyor ve bu, onu mutlu ediyor,
hem ruhsal hem ekonomik kazanç sağlıyor. Mesele bu.
İnsanlar onu haberlerde gördüğünde
çocuğuna oynama izni vermesi gerektiğini düşünüyor.
"Ben de oynama diyorum." diye düşünüyorlar.
Bu da diğerleri gibi bir fırsat.
18 yaşında ne yapmak istediğimi bilmiyordum ve şimdi
sevdiğim şeyi yaptığım bu fırsatı
sürdürmeye çalışacağım.
Çünkü bunun anlamı
düşük eğitimli, yoksul görülen bir mahalle olduğumuz.
Buradaki insanlar sahip olduğumuz en iyi kaynaklar.
İnsanlara, bu mahallenin
hiç iyi bir şey yaşanmayan bir yer olmadığını
hissettirecek projeler yapabiliriz.
MAJORA, GENÇLERİ
YAZILIM SEKTÖRÜNE SOKACAK BİR SOSYAL PROJE YÜRÜTTÜ
Bir sürü oyun turnuvası yaptık,
çoğunlukla mahallemizdeki yeteneklerle iletişim için.
Yöntem buydu. Çünkü gidip
"Sana önerebileceğimiz bir bilişim işi var." deseydik
beceri ve pratik zekâları yeterli olsa bile
çok farklı yönlerden umutsuzluğa sürüklendikleri için
"Yaparım." demezlerdi.
Biz de bu oyun turnuvalarının,
komşularımızla tanışmak, yetenek keşfetmek,
aynı zamanda topluluk inşa etmek için
harika bir yol olduğunu gördük.
17 TEMMUZ 2014, NEW YORK
İşime bakıyorum. Lütfen rahat bırakın!
Söylemiştim, rahat bırakın beni.
-Dur. -Dokunma bana.
Dokunma bana.
Yok artık.
Nefes alamıyorum.
ERIC GARNER İKİ SAAT SONRA ÖLDÜ
Olay şüphesiz trajikti.
Polisin, beyaz olmayanlara uyguladığı aşırı orantısız gücün
bir örneğiydi. Yasa dışı bir boğma hareketiydi.
Bunu yapan memur suçlu bulunmayınca
bu olay, diğer birçok olayın aksine unutulmayacaktı.
Bence herkesin, özellikle New York City'dekilerin sabrı
her anlamda taşmak üzereydi.
Sokaklar kimin? Bizim!
Nefes alamıyorum!
Çok kötü olaylar olmasından,
polis ve halk arasında şiddet olmasından korkuyorduk.
"Komşuları bir araya getirmek için ne yapabiliriz?" dedik.
Call of Duty oyun turnuvası düzenlemeye karar verdik.
Karakol buna katılmaya gönüllüydü.
"Yaklaşılabilir, konuşmaya,
oynamaya açık olduğunuzu gösterme fırsatı." dedik.
Neler olacağını hiç bilmiyorduk.
Genelde hepsi siyah veya Latin genç erkeklerle polisler
oyun oynadı.
İnsanlar birlikte takılıyordu işte.
Oyun, insanların düşündüğü kadar tehlikeli olmaya yaklaşmaz bile
ve iyiye götüren bir araç yapılabilir.
Eric Garner kararından sonra halk ve polis şiddeti daha azdı.
Bu, barışı korumanın çok düşük maliyetli bir yolu oldu.
Toplumumuzda şiddetin yüceltilmesini durdurmalıyız.
Buna şu anda yaygın olan dehşet verici,
korkunç video oyunları da dâhil.
Günümüzde sorunlu gençlerin
şiddeti kutlayan bir kültüre teslim olması çok kolay.
Özellikle medyada ve anlatılarda
şiddet olayları genelde hemen video oyunu kullanımına bağlanıyor
ama çoğu kez yoksulluğa, ruhsal sorunlara,
sosyal dışlanmaya bakılmıyor.
Video oyunlarıyla büyümediyseniz
şiddet içeren oyunlarla saldırganlık arasında
bağ olduğuna inanmanız çok olası.
Gençlerin ağır şiddet içeren oyunlar oynadığını görüp
bir neden sonuç ilişkisi olduğunu düşünüyoruz
ama elimizdeki verilerle bunu söyleyemeyiz.
Bilgisayar oyunlarına ve şiddete baktığınızda
neden sonuç ilişkisi der ki,
bu oyunları oynayanlar şiddete yönelir.
Seçim yanlılığı der ki, şiddete eğilimliler bu oyunları oynar.
Şuna benziyor, romantik bir kitap okuyunca
romantik mi olurum?
Yoksa romantik olduğumdan mı romantik kitap okurum?
Hangi ilişki doğru?
Boylamsal çalışmalar kesinlikle ikincisini işaret ediyor.
Bu çalışmalarda insanlara bakıp birkaç yıl sonra
saldırganlaşmışlar mı diye tekrar bakıyoruz. Saldırganlaşmıyorlar.
Saldırganlar, başta da saldırgan olanlar çıkıyor.
Oyunlar şiddete sebep olamaz, demiyoruz.
Tabii olabilirler,
televizyon haberlerinin olabileceği biçimde.
Filmlerin, siyasetin
sebep olabileceği biçimde.
Birçok şey şiddete sebep olabilir, oyun bunlardan biri
ama diğerlerinden önde değil.
Bilgisayar oyunlarından endişe duyan
ama hiç oynamamış kişiler yaşlanıp ölecek.
Ve o zaman yaşayan herkes bilgisayar oyunu oynamış olacak.
Kendilerini, arkadaşlarını saldırganlaştırmadığını bilecekler.
Saçma, diyecekler.
Bıraktıramıyorum. Bütün gece uyanık.
Güç.
Hafife alma onu.
OYUN BİTTİ YENİ OYUN
Adanma! Hazır mısınız? Hadi!
İhtiyacımız bu!
ORDUNUN SANA İHTİYACI VAR
Britanya Ordusu, oyuncuların orduda gereken özellik ve becerilere
sahip olabileceğini gösteren bir kampanyayla onları hedef alıyor.
Ordu, ön yargılara kapılmadan
Milenyal ve Z Kuşağı'nda potansiyel gördüğünü göstermek istiyor.
Eğlence ve video oyunu dünyasında…
İÇERİK ÜRETİCİSİ İSPANYA
…sadece oyun yok, kariyer fırsatı da var.
Video oyunu bir kültür.
Aynı zamanda diğer kültürel alanlardan…
GENEL MÜDÜR / AEVI MADRİD, İSPANYA
…sinema, müzik, edebiyat dünyasından profesyonelleri işe alan bir sektör.
Oyun yapmak, oyun oynamakta iyi olmaktan
çok farklı bir deneyim.
Bunun yanında, oyun oynamaya dair çok şey biliyorsanız
bu beceri oyun tasarımına yansıyabilir.
Ama oyun geliştiricisi olmak için
çok iyi bir programcı, mühendis
veya sanatçı olmalısınız.
Veya örneğin çok iyi bir müzisyen.
Johnny'ye dört yaşında
bir konuşma ve dil bozukluğu teşhisi kondu.
Okulda zorluk çekti.
Herkesten farklı olduğunu hissetti,
tabii dersleri de takip edemedi.
Zamklı kulak hastalığım, dinlememi engelliyordu, günümüzde yaşadığımız gibi.
Su altında gibi duyuyordu.
Tüm sesler boğuktu.
Diğer çocuklardan biraz dışlanma gördü. Zorbalık da yaşadı, öyle şeyler.
Yani Johnny için hayat kolay değildi.
JOHNNY KULAK AMELİYATI OLDU
Ameliyattan sonra uyandığında yeni bir dünyaya adım atmış gibiydi.
Düzgün duyduğunu fark edişi…
Bakışlarını hatırlıyorum.
Sanki tamamen farklı bir dünyaya uyanmıştı.
Arkadaşlarıyla oynamayı seviyordu ama yalnız kalmayı da.
Yalnızken oyun oynuyordu.
Çok video oyunu oynuyordu.
Mario çıktı,
küçük bir İtalyan adamın zıplayıp duvarlara vurduğu
çok basit bir oyundu.
Müzik müthişti.
Çok MIDI ve eski, retro tarzındaydı
ama oynamaya devam etmeyi isteten bir yönü vardı.
Hep müzik ögesi olan oyunlara ilgi duydu.
Dokuz yaşındayken ona davul aldık.
Star Wars sevgisiyle büyüdüm
ve Luke Skywalker'ın müziğini hatırlıyorum.
Çaldığında "Vay be." diyorsunuz.
Oyunda müzikle oyunun daha parçası gibi hissediyordum.
O karakter olabiliyordum.
Bu, hayatımı tamamen değiştiren bir şey oldu.
"Bu işi yapmak istiyorum." dedim.
Hikâyeyi anlatan müziği yazmak istiyordum.
Oyunlara müzik yazmak bana sinema ve televizyona
girme fırsatı verdi.
Sinema, televizyon ve oyunlar arasında büyük bir fark yok.
Hepsinde olay hikâyenin işitsel peyzajını yaratmak.
Müziğin konsepti için fikir üretiyorsun,
geliştiricilerle uzun bir yola çıkıyorsun
ve oyunda ilerlerken müziği inşa ediyorsun.
Oyuna giriyorsun
çünkü gerçek dünyada olanlardan uzaklaşıp
macera yaşamak istiyorsun.
Müzik de seni hep oraya götürüyor.
Çoğunu kendisi, kendi gücüyle yaptı.
Aklına koyduğu her şeyi yapabiliyor ve yapıyor.
Onunla çok gurur duyuyor, onu seviyorum.
Babam şey aldı, sanırım PlayStation'daydı.
FIFA 98 oyunu.
Futbol da oynuyordum.
Tırmanıştaydım, hatta profesyonel futbolcu olma fırsatım olabilirdi
ama ağır bilek sakatlığı geçirdim
ve çok daha fazla oyun oynamaya başladım.
Las Palmas'ta oynarken dizim sakatlandı, bıraktım.
PRO OYUNCU / FIFA MOVISTAR RIDERS TAKIMI
Sonra konsolda FIFA oynamak kaçışım oldu.
PRO OYUNCU / FIFA LEVANTE UD TAKIMI
Diz bağım ve menisküsüm yırtıldı, bırakmam gerekti.
Babam Ajax'ta oynamamı istiyordu ama Fortuna Sittard'dayım.
"Yapabileceğini düşünüyorsan,
hayalinin peşinden gitmek istiyorsan git." dedi.
02 ARENA, LONDRA, BK
FIFA eWorld Cup, her yıl düzenleniyor ve hızla büyüyor,
dünyanın dört bir yanında 20 milyondan fazla oyuncu
finale kalmaya çalışıyor
ve 47 milyonun üstünde izlenmeye ulaşılıyor.
En büyük futbol liglerinde ve millî takımlar arasında
gerçek maçların yanı sıra dijital maçlar da yapılmaya başlıyor.
İspanya millî takımıyla Norveç ve İsveç'e oynamaya gittik.
Onlar futbol oynadı, biz e-spor oynadık.
Çok dokunaklı ve anlamlıydı. Futbolla oyunların yakınlaşması.
Futbol yeni nesli heyecanlandırırken video oyunları çıldırtıyor.
SPOR MÜDÜRÜ
League of Legends oynayan bir sürü çocuk futbol sevmiyor.
90 dakikalık bir maçın golsüz bitebileceğini kabullenemiyorlar.
CEO / MOVISTAR RIDERS E-SPOR
League of Legends'ta 30 dakikada
ejderha öldürüyorlar, canavarlar ve diğer oyuncularla savaşıyorlar.
Aksiyon olacağı kesin.
Bununla dost olmak
kulüp ve liglerin önündeki büyük bir görev.
Yolları farklı değil.
Video oyunu tasarımı dünyasında iki trend var.
Biri free-to-play,
bunlar ücretsiz oynayabileceğiniz, küçük şeyler satın alabileceğiniz oyunlar.
Bir de bu modelin çarpıtıldığı pay-to-win var,
daha iyi olmak için para vermeniz gerekiyor.
FIFA bir pay-to-win.
PRO OYUNCU / FIFA
Kazanmak değil ama yarışmak paralı.
Oyunda içinde kartlar olan zarflar var
ve açmak için gerçek para kullanmanız gerekiyor.
Şanslıysanız iyi oyuncular çıkıyor. Yoksa ortalama.
Oyunlarda kumar fikri yıllardır bir problem
ve birkaç yıldır, hediye sandığının icadıyla işler daha da kötüleşti.
Bazı şirketler "sürpriz mekaniği" diyor,
anlamı "Bir şey alıyorsun ama ne çıkacağını bilmiyorsun."
Oyunda bulabileceğiniz bir kutu var,
en iyi eşyanın çıkması umuduyla para ödüyorsunuz.
Örneğin yeni bir görünüm, farklı bir silah.
Ödüyorsunuz, hareketini izliyorsunuz,
slot makinesi izler gibi.
Bir şey çıkıyor. İstediğiniz de olabilir istemediğiniz de.
O seferde çıkmazsa tekrar tekrar alıyorsunuz.
İstedikleri eşyaların çıkması için yüzler, binler harcayanlar var.
Bu dinamiklere sahip 12+ oyunlar var.
AKADEMİK DİREKTÖR MADRİD, İSPANYA
Böyle hediye kutuları olan oyunlar
otomatikman 18+ olarak görülmeli.
Ayrıca video oyunu olarak değil, şans oyunu olarak vergi ödemeliler.
Oyun şirketleri para kazanmalı.
Para kazanmanın başka yolları da var, insanları psikolojik sebepler,
bağımlılık veya yönlendirme gibi şeylerle
kandırıp oynatmak zorunda değiller.
Eğlenceli diye oynamalarını istiyorlar.
Sektör, olanları görmeli.
Ve tabii bunlar şirket, para kazanmalılar.
İyi olanlarla ilgilenen milyonlarca ergen
ve genç var.
Ama diğer tarafa gözümüzü kapatamayız.
Ve diğer taraf ciddi.
Şu anda binlerce çocuğun normal bir hayatı olmuyor.
HOLLANDA'DAKİ YES WE CAN GENÇLİK KLİNİKLERİ,
OYUN BAĞIMLISI GENÇLERİ TEDAVİ EDİYOR
Hep izole hissettim, aileme, arkadaşlarıma uzak.
Oyunlar bana bir kaçış, rahatlama sağladı.
Hayatımdaki başka hiçbir şeyden alamadığım bir zevk verdiler.
Oyunun arkasına…
VINI'NİN BABASI LONDRA, BK
…saklandığını görmeye başlıyorsunuz.
Odamdan çıkmayı reddediyordum.
İletişim kurmaktan çok korkuyordum, nasıl kuracağımı da bilmiyordum.
Diyaloğu kaybetmeye
başladığınızda sorunun boyutunu hissetmeye başlıyorsunuz.
Artık pek iletişim kuramadığınızda.
İnkâr ediyordum.
Anksiyetemi ve depresyonumu suçluyordum.
Babamla bunu konuştum, "Neler oluyor?" dedi.
"Ne olduğunu bilmiyorum." dedim.
"Sadece artık yapamadığımı biliyorum.
Bir şey beni durduruyor ve çaresiz hissediyorum."
Yapacağınız ilk şey bir sorununuz olduğunu
ve kendiniz çözemeyeceğinizi kabul etmek.
Çoğu çocuk sorunun farkında
ama buldukları çözüm işe yaramıyor.
Bu, kokain kullanmak, alkol almak, kendini kesmek,
zarar vermek, izole etmek
ve tabii çok fazla video oyunu oynamak olabilir.
Günde 15 ila 18 saat.
Oyun davranışı, kontrol edilemediğinde
bir bozukluk hâline gelir.
Kişinin kendini kontrol etme yetisi zayıftır.
Ayrıca hayattaki diğer aktivitelere kıyasla
oyun oynamaya verilen öncelik artar.
Artık okula, spor kulübüne gitmiyorsun,
ailenle, arkadaşlarınla iletişim kurmuyorsun.
Hayatını ele geçiriyor.
"Ne kadar?" sorusu yerine
"Neden?" sorusu çok daha önemli.
Neden video oyunu oynuyorsun?
Ve temelde soru şu,
istediğin için mi oynuyorsun?
Bu bir seçim mi?
Yoksa sence zorunda olduğunu hissettiğin için mi oynuyorsun?
Bir zorunluluk, takıntı hissi.
Başta sebebinin depresyon veya endişe
olduğunu sanıyordum.
Çok endişeliydim.
Ama sonra bağımlı olduğumu öğrendim.
Gerçek sorunları, travmalarını, anksiyetelerini,
depresyonlarını paylaşacak kadar
güvende hissettiklerinde, davranışlarında değişimin
kesin olması için onlarla yüzleşiyoruz.
Oyun oynamayı bıraktım.
Ailemden bilgisayarımı, konsollarımı,
her şeyi kaldırmalarını istedim.
Tavsiyelere uydu.
İsteğiniz, kararlılığınız çok önemli
ve bence o, çok kararlı davrandı.
Ergenler veya gençler haftada 40, 50, 60, 70 saat çalışarak
oyun oynamanın doğru dengesini buluyorlarsa,
çok para kazanmak veya gelişmek için sıradaki turnuvaya giriyorlarsa
onlarla profesyonel futbolcu arasındaki fark nedir?
Büyük bir fark yok.
Buraya hiç e-spor oyuncusu da olan bir çocuk gelmedi.
Hiç.
Çünkü koçları, antrenörleri var.
Hatta belki de aileleri motive veya yardım ediyor.
Mesele diğerleri, izole olanlar,
duymadığınız, görmediğiniz ama hep online olanlar.
Çocuğunuzun ne yaptığını, hangi oyunları kullandığını,
kaç saat oynadığını bilmemeniz bir tehlike işaretidir.
Ailelerde oyunlara dair çok fazla yanlış anlama var
ve birçok aile çocuğunu nasıl eğiteceğini, yaşamlarında ve evlerinde
oyunla baş etmeyi nasıl öğreteceğini pek bilmiyor.
Video oyunlarının veya tablet kullanımının bir çocuğun veya
onun beyninin gelişimine negatif etkisi olduğuna dair kanıt yok.
Yeni bir beceri edinmek zenginleştirici olabilir.
NÖROPSİKOLOG ULUSLARARASI RUBER HASTANESİ
Sorun zaman sınırında.
Çocuk tabletle, oyunla ne kadar zaman geçiriyor?
Sınırlamamız gereken şey bu.
Çünkü fazla oynarlarsa
doğal gelişimleri için hayati olan diğer şeyleri yapmazlar,
örneğin çocuklarla oynamak, nesnelere dokunmak, spor yapmak.
Ailesi olarak çocuğunuzun hayatının
dengeli olmasını sağlamalısınız.
Çocuğunuzun 12 saat kitap okumasını istemezsiniz.
Bütün gün ağaçlara tırmanmasını da.
Sorun sadece spor yapmamak değil,
hareketsiz yaşam, oturarak geçirdiğimiz zaman.
ENDOKRİNOLOJİ & BESLENME BÖLÜMÜ / QUIRONSALUD
Buna video oyunu oynamak, dizi izlemek,
çok uzun saatler oturarak çalışmak dâhil.
Bu, sağlığımızı negatif etkiliyor.
Bir ara psikolojim çok kötüydü.
Genel olarak hayattan zevk almakta çok zorlanıyordum
ve evde, kendi içimde sorunlarım vardı,
öyle bir noktaya geldi ki…
Bir noktada majör depresyon teşhisi aldım
ve sabah kalkmak bile çok zordu.
İntihar düşüncelerim falan vardı.
Cidden çok sorunum vardı.
Bence video oyunları ve onlar sayesinde tanıştığım insanlar
olmasaydı bugün burada olmazdım.
Tanıştığımızda çok gençti.
Muhtemelen 15, 16 yaşlarındaydı,
hep güleryüzlüydü,
hep gülüp eğlenmek istiyordu.
Oyun oynamaya bayılıyordu.
Oyun onun bir parçasıydı ve oynarken bunu görebiliyordunuz.
Ne kadar mutlu olduğunu da.
New York'ta, bu mahallede
bilgisayarları yoktu,
bilgisayar dükkânı falan yoktu.
O yüzden New Jersey'de bir yer buldu.
Spor yapmadığı için en azından bunun
iyi geleceğini düşündüm, öz güvenini artıracak
bir yarışma olacaktı onun için.
Haftada bir, cuma günleri onu oraya götürdüm.
Ondan sonra
ilk yarışmasına girdi,
ilk canlı yarışmasına.
Çok içe dönük, çok sessizdi.
Ama seyahat ettikçe kendi oldu.
Kendine daha fazla inanmaya başladı,
ben de onu daha çok zorladım
çünkü müthiş bir oyuncu ve kişi.
Neredeyse bir aile, ikinci bir aile gibi.
Sürekli arayıp soruyor
ve çok yardımcı oluyor.
Ve bence zamanla ilişkimiz gelişmeye devam edecek.
Çocukluğumdan beri araba yarışı oynamışımdır.
En sevdiğim oyunlardı ve bütün suç babama ait.
Formula 1'e girmeyi hayal eden her pilot gibi karting'e başladım.
Ağabeyim Formula'ya girdi ama ben karting'de kaldım
çünkü önüme fırsat gelmedi.
PROFESYONEL YARIŞ PİLOTU
MADRİD, İSPANYA
Video oyunlarında aradığım, gerçek bir pilot gibi
hissettirecek bir simülatördü.
Gran Turismo 5 Prologue'la hayatım değişti.
2008'de Dubai 24 Saat Yarışı'nın
elemelerine katılma fırsatı buldum.
Gerçek araçta gerçek yarış.
Her şey orada başladı. Elemeleri geçtim.
25.000 kişiyi yenip zorluklarla karşılaşmış
bir pilot olduğumu kanıtlama baskısı vardı üzerimde.
Orada profesyonel pilot olma hayali için savaşmış bütün oyuncuları
temsil ediyordum.
Tulumumla, kaskımla,
etrafta 30, 40 araçla oradaydım
ve yapabilmeliydim.
Simülatörde, ekranda, televizyonda sürmekten
gerçek rakiplerin olduğu gerçek bir yarış arabasına geçiş
çok büyük bir adım.
Simülatörde olmayacak durumlarla gerçek araçta karşılaşmak zorundasın.
Risk faktörü. Hayatını riske atıyorsun.
Simülatörde kaza yapabilirsin, yeniden başlata basarsın,
yeni aracın olur, güvendesindir.
Hayalim gerçek olmuştu ama dahasını istiyordum.
LE MANS 24 SAAT, FRANSA
Le Mans'ta en çok galibiyet alan, oranın kralı Tom Kristensen,
ilk gidişimde yanıma geldi ve dedi ki
"Lucas, video oyunlarından gelen sen misin?
Şimdi de burada mısın? Doğru mu?" Ben de "Doğru." dedim.
Büyülendim.
Daha 23 yaşındaydım,
Kristensen gelip bana bunu sordu.
LUCAS, NISSAN İÇİN YARIŞIRKEN
LE MANS 24 SAAT'TE İKİ KEZ PODYUMA ÇIKTI
Harika bir his.
Hayatımın en güzel günü.
Ailem o zamanlar inanamıyordu.
Ama özellikle babam, beni orada görmekten çok gurur duymuştu.
Herkes öyle.
Düşündüğünüz zaman inanılmaz, üç yılda bir video oyunundan
dünyanın en prestijli yarışına gidebiliyorsunuz.
Karting'de çok arkadaş edindim ve şimdi çıldırıyorlar, 20 yıl sonra
bir video oyunu sayesinde yarışa katılıyorum.
Onlar yıllarca karting'de, Formula Promotions'ta,
gerçek yarışlarda mücadele ederken
ben Gran Turismo'yla kestirmeden gittim.
Ve bence simülasyonda bir dönüm noktası yarattık.
Şimdi bir sürü gencin hayallerine bu şekilde ilerlediğini görüyoruz.
MADRİD, İSPANYA
YAGO'YA, ALTI AYLIKKEN
NADİR GÖRÜLEN VE AGRESİF BİR KANSER TÜRÜ TEŞHİSİ KONDU
Önce bir yanlışlık oldu sandık.
Tedaviye başladıklarını söylediler ama hiç iyileşmedi.
Tam tersine hastalık ilerliyordu.
Kemiklerini, iliğini, ince bağırsağını etkiledi.
Yago için ne yapacaklarını bilmediklerini söylediler.
Boston'daki Çocuk Hastanesi'nde bir doktorun
klinik deneyler yaptığını öğrendim.
Hastalığı kontrol altına alındı ama bağışıklık sistemi çökmüştü.
Bu başka bir engel yarattı.
Yago tamamen izoleydi çünkü savunma mekanizması yoktu.
Her virüs öldürebilirdi.
Bu yüzden dört metrekare odada, yatakta yaşıyordu.
Annesi olarak çocuğuma bir uyaran vermem gerekiyordu
çünkü 24 saat uyuyamayacağını anladım.
Juegaterapia'nın direktörü,
"Oynayacak bir şeyi olması için Yago'ya bir konsol versek ya." dedi.
"Ona oyunlarla, hafıza oyunlarıyla,
yapbozlarla, hayvan oyunlarıyla falan bir uyaran verelim
çünkü beyninin harekete geçmesi lazım."
Yaratıcılığını kullanmak, oyunda olacaklara, nereye gideceğine,
hangi seviyede oynayacağına,
hangi kahramanla savaşacağına karar vermek, avatar yaratmak…
PSİKOLOG
Bir sürü ağacın, mayının olduğu bir dünyada bir macera oyunu,
istediğin yere mayın koyuyorsun.
MADRİD, İSPANYA
Biraz yağmur yağıyordu, tavşanım boğuldu.
Hemşireler, o video oyunlarını oynaması sayesinde
çok değiştiğinden bahsetmeye başladı.
Öyle eğleniyordu ki odada hasta yattığını unutuyordu.
BAŞKAN YARDIMCISI / JUEGATERAPIA
YAGO, DOĞDUKTAN DÖRT YIL SONRA İLK KEZ DIŞARI ÇIKTI
Kapıdan bahçeye üç adım attı.
Birden durdu, devam etmesini söyledim.
Hiç kıpırdamıyordu, yürümesini söyledim.
"Anne, benim de gölgem var." dedi.
Hepimizde olduğunu söyledim.
"Bende yoktu." dedi.
Sonra yapay ışıkta gölge oluşmadığını fark ettim.
Ve hastanedeyken herkesin gölgesi olduğunu, onun olmadığını sanmış.
Yago böcekleri tabletinde görmüştü.
Birden sinek gördü.
Bağırmaya başladı, çok korktum.
Hemen kucağıma aldım, yüzünü elleriyle kapattı.
Böcek olduğunu söyledim, "Çok hızlı uçuyor!" dedi.
Yago, doktor ve hemşirelerle yetişkinlerin dünyasında büyüdü
ama video oyunları sayesinde ağabeyleriyle, ailesiyle,
arkadaşlarıyla iletişim hâlinde oldu,
daha önce pencereden gördüğü dünyayı gördü.
Ve bunlar, hayatımızın en kötü zamanında
Juegaterapia'nın bize verdiği konsol ve tablet sayesinde oldu.
NEREDEYSE BEŞ YIL HASTANEDE KALDIKTAN SONRA
YAGO ARTIK EVİNDE YAŞIYOR
Hiç dışarı çıkmadan saatler,
belki haftalar geçirdikleri odaları
insanileştirmemiz gerektiğini fark ettik.
Doktorlar onları odaya aldığında büyüleniyorlar.
BASINLA İLİŞKİLER / JUEGATERAPIA
Hastanede olduklarını unutuyorlar.
Pelones Bebek'i yarattık, bir hayır bebeği.
David Bisbal, Ricky Martin, Shakira, Alejandro Sanz, Richard Gere katıldı.
Oyunu hastanelere götürüyoruz.
İSVEÇ'TE BİR GRUP EMEKLİ
DÜNYANIN İLK YAŞLILAR E-SPOR TAKIMINI KURDU
Hazır olun! Kavgaya hazırlanın millet!
Şu pusuya bakın!
Windy ne yapabilir? Windy geliyor.
Anti terörist kazandı.
AT kazanıyor!
Rock yapabilir mi? Üçe bir.
30 saniye kaldı.
Rock çıkmaya çalışıyor, Teenslayer onu vuruyor!
Oyunların güzelliği bize birbirimizi
ve kendimizi tanıma fırsatı vermeleri.
İnsanlar çevrelerini güvendikleri, bir şeyler öğrendikleri,
birlikte oynadıkları kişilerle kuruyor.
Çok yoksul bir mahallede büyüyordum,
homofobik, transfobik, geneli siyah karşıtı bir mahallede.
Irkçılığa çeşitli biçimlerde maruz kalıyordum.
Ve video oyunları güvenli alanımdı.
Sektörde siyah yok. Neredeler?
Para çok önemli çünkü oyunları yapmak çok uzun sürüyor.
Ve eğer…
Bence siyahların ve beyaz olmayan herkesin
oyun yapmasını engelleyen
en önemli şey kaynaklar.
Genelde temsili eksik olan yüzleri görmüyoruz.
Yukarı çıktıkça daha beyaz ve erkek baskın oluyor.
Risk almayı gerektiren birçok alanda, örneğin e-sporda
küçük ölçekte oynayan birçok oyun tutkunu görüyorsunuz
ama en üst seviyede oynayanlar genelde beyaz ve erkek
çünkü en çok riski onlar alabiliyor.
Başkasına ilerlettirmiş e-girl.
"BENİM OYUNUM, BENİM ADIM", 2018
Kızlar çok kötü ya.
Mutfaktan çıkmayın.
Oyun bitmiştir. Kız geldi.
Benim Oyunum, Benim Adım, kadınları kendi rumuzlarını
yazma konusunda cesaretlendiren, bundan utanmamalarını, korkmamalarını
söyleyen bir projeydi.
Bir sürü yorumla uğraştım
ve ben genelde etkilenmem
ama bazen moraliniz bozuk olduğunda, kötü bir günse
etkileniyorsunuz ve çok sinir bozucu oluyor
çünkü cinsiyetsiz bir rumuz kullansanız
veya bilerek sesli mesajlaşmayı
kullanmasanız da
kadın olduğunuzu anlarlarsa
sırf bu yüzden birden size hakaret ediyorlar.
Irkçılık, cinsiyetçilik, homofobi,
kötü davranışlar
hep vardı.
Dijital çağında
olduğumuz için kötüleşmedi, değil mi?
Herkesin kendi kamerası,
bağlantısı var, dünya burada.
OYUNCULARIN %46'SI KADIN
AMA SADECE %5'İ PROFESYONEL OLUYOR
Kadın erkek arasında fark olmaması gerektiği için
e-sporda kadın turnuvalarının saçma olduğunu düşünenler var
ama camiaya daha fazla kız çocuğunun ve kadının
girebilmesi adına oyuncu havuzunun büyümesi için
bunlar kesinlikle büyük bir destek.
Ligler karma
ve sorun, kadınların profesyonel erkekler kadar…
PR DİREKTÖRÜ / MOVISTAR RIDERS E-SPOR
…iyi oynamamasıydı.
Tabii ki temel hedefimiz kadın takımları değil,
karma takımlar.
Şu anda büyüyor.
Yavaş görünse bile aslında çok hızlı.
Her yıl kızlar için profesyonel fırsatlar artıyor.
Mücadele ederek sırf kız olduğum için seçilmediğimden
emin oldum.
Pazarlama yüzü olmak istemiyorum.
PRO OYUNCU / RAINBOW SIX
Seviyeme göre muamele görmek isterim.
Göze, kulağa farklı geliyor olabiliriz,
isimlerimiz, yaptıklarımız farklı olabilir ama farkımız yok.
Hepimiz aynı şeyleri yapabilir, büyüyüp başarılı olabiliriz.
Bu zihniyeti değiştirmeliyiz.
Kapsayıcılık, kabul, inanç.
Uğruna savaştığımız ve istediğimiz tüm bu şeyler
zaman alıyor.
WALTON-ON-THAMES, BK
Thames üstünde küçük bir adada yaşıyoruz.
Eşimin teknesi vardı.
Tekne bağlama yeri olan bir ev bakıyorduk.
Benjy sporu hep sevmiştir.
Temel sporları kriket ve ten-pin bowling'di.
Bowling'e ikinci doğum gününde başladı
ve üç yaşında ilk yarışmasına girdi.
Doğuştan yetenekliydi.
Osgood-Schlatter hastalığına yakalandı,
yürürken çok acı çekiyordu.
Ragbi oynadıktan, herhangi bir spordan sonra
yürüyüşü 70 yaşında biri gibi oluyordu.
Doktor bir süre spor yapmamasını söyledi.
Ve o zaman doğal olarak bilgisayar oyunları bunun yerini aldı,
o sporlara hiç dönmedi.
On yaşından beri profesyonel oyuncu olmak istiyordum.
Profesyonel oyuncuların YouTube videolarını falan izliyordum.
Bana verdiği…
Bilmiyorum, hep özendiğim kişilerin düzeyinde olmak istedim.
Annesi olarak
onu sürekli bilgisayardan uzaklaştırmaya çalışıyordum.
Hep bir savaş oluyordu.
Ertesi gün okulu oluyor, sınavları yaklaşıyordu.
Derslerine çalışmasıyla video oyunu oynamasını
ve diğer aktivitelerini dengelemeye çalışıyordum.
Ve annesi olarak, dâhil olabileceği bir sektör
olduğunu bilmiyordum.
Montana Black adlı bir yarışmaya katıldığında farkına vardım.
Hatırlıyorum, pazar akşamıydı.
Ben yatmıştım,
gelip 10.000 dolar kazandığını söyledi.
"Gerçekten mi? Emin misin?" dedim.
"Yok, birinci olduk." dedi.
"Tanrım. Gerçekten mi?" dedim.
Sonra işler hızla büyüdü.
Limitet şirket kurduk, banka hesabı açmaya çalıştık.
Onlardan aldığım cevapta
bunu rekabetçi spor gibi değil,
kumar gibi görüyorlardı.
Şöyle açıkladım,
"Mesela tenisçi olsaydı,
Wimbledon'ı kazansaydı
o parayı hesabınıza almaz mıydınız?"
FORTNITE DÜNYA KUPASI FİNALLERİ
Fortnite Dünya Kupası, e-sporda büyük bir andı.
Bence oyun oynamayan birçok kişinin
bunu tanıma anıydı.
E-sporun ne olduğunu tam bilmiyorlardı.
Birden devasa bir etkinlik oluyor, e-sporun en büyük ödülü.
Hem de ABD Açık Tenis Turnuvası'ndan tanıdıkları stadyumda yapılıyor.
O yüzden bir anda gözleri e-spora çevirdi,
insanlar ciddiye almaya başladı.
NEW YORK CITY, ABD
Benjy, Dünya Kupası'nı kazanacaksın!
New York, ilk büyük yarışmaydı.
Benjy o zamana dek sadece odasında oynamıştı.
Çok heyecanlıydı.
Hepimiz heyecanlıydık
çünkü sonunda yıllardır konuştuğu oyuncularla tanışacaktı.
Benjy'nin bütün lobiyi tek başına katletmesini izlemek…
Sanat gibi dostum.
Çok iyi bir deneyimdi. Bir sürü harika insanla tanıştım.
Çok gergindim.
Hatta yarışmadaki ilk gününde
çok duygulandım, sürekli ağladım.
Yeniyor…
KYLE "BUGHA" GIERSDORF DÜNYA ŞAMPİYONU OLDU,
ÜÇ MİLYON DOLARLIK ÖDÜLÜ KAZANDI
BENJY İLK ONA GİREMEDİ
Yıkıldı.
Oraya
birinci olmak, şampiyon olmak için gitmişti.
Annesi olarak,
başarılı olmadığı takdirde etkinlik sonrası
bununla başa çıkması için beklentilerini yönettim.
Ne oldu, bilmiyorum.
Sanırım hem en iyi performansımı sergileyemedim
hem de şanssızlık yaşadım.
Gerileceğimi düşünüyordum ama hiç gerilmedim.
Kendi standardımda oynamadım, bu yüzden performansım en iyide değildi.
Herkes futbolcu olmak ister.
Başaran yalnızca yüzde birdir,
e-spor da bundan farklı değil.
İleride en iyi olmak istiyorum.
Mümkün olduğu kadar çok çalışacağım,
potansiyelime ulaşmak için
gerekli zamanı ve çabayı harcayacağım.
Çocuklarım neye ilgi duyarsa duysun
istediklerine ulaşmalarına yardım edeceğim.
GALİÇYA, İSPANYA
Ben küçükken bir sürü oyuna zaman vardı.
Miskete,
kaybolan palen oyununa, futbola…
BÜYÜKBABA
…hatta bazen topsuz.
Samanla doldurduğumuz çorapları kullanırdık.
Top yapardık onu.
Başka seçeneğimiz, TV, radyo yoktu,
biz de diğer çocuklara katılıp bu oyunları oynardık.
Galiçya'da aileler çok çocuk yapardı
ama mirasın beşte üçünü alan tek varis olurdu.
Kalan beşte ikiyse dört, beş kişiye yetmezdi.
O yüzden bu kişiler göç etmek zorunda kalırdı.
Gemiyle gitmek gerekiyordu ve yolculuk yaklaşık bir ay sürüyordu.
Paraları yoktu. Sırtlarındaki kıyafetleri vardı sadece.
İki, üç ayda bir mektup gönderirlerdi,
mektup bir, iki, üç ay sonra gelirdi.
Yazları babamın köyünde geçiriyoruz.
Galiçya'da bir köy,
babamın atalarının yaşadığı yer.
Büyükanne ve büyükbabaları, onların büyükleri…
Biz küçükken,
çalışmak için giden herkesin çocukları gelirdi.
MÜHENDİS & OYUNCU
Meksika, Fransa, Bilbao, La Coruña ve Madrid'den.
Gittikten sonra birbirimizi göremiyorduk.
Sadece mektupla haberleşebiliyorduk.
Manuel, Galiçya'daki Ribas Pequeñas köyünden arkadaşım.
MADRİD, İSPANYA
Ben tatillerde gidiyorum, o orada yaşıyor.
RIBAS PEQUENAS, İSPANYA
Yetişkinler pek oynamıyor. Burada da sadece yetişkinler var.
GALİÇYA, İSPANYA
Ailem de küçükken
buraya gelip arkadaşlarını görürmüş.
Sonra ertesi yıl yine gelinceye kadar görüşemezlermiş.
Ama biz
köyde görüşüyoruz…
Madrid'e, Fransa'ya dönüyorlar,
ben burada kalıyorum, iletişimde kalıp oynayabiliyoruz.
Buluştuklarında futbol oynuyorlar, nehirde yüzüyorlar
ama ayrıyken bunları yapamıyorlar.
Onlar da online buluşup video oyunları oynuyorlar.
Eğlendikleri için sık sık yapıyorlar ve pasif olan mektup
veya telefona göre bağları çok daha sıkı.
Arkadaşlıkları yaşatmak ve ilerletmek için harika bir yol.
Oyun için buluştuğunuzda ilişkiniz ilerliyor ve yaşıyor.
Keşke daha sakin olsalar.
Artık her şey çok hızlı. Her şeyi hemen istiyorlar.
Modern teknolojiye pek alışamadım. Bulaşmıyorum.
Farklı bir hayat bu.
Neyse ki iyi yönde farklı.
İnsanlar eskiye göre daha bağlantılı.
Küresel düşünen insanlar bunlar,
çünkü uyanıp terlikleriyle PC'lerini açtıklarında
anında bütün dünyayla iletişim hâlindeler.
Çiftler tanıyorum…
World of Warcraft sayesinde ilişkiye başlayan kişiler.
Bu, video oyunlarının sosyal yanı. Oyunda tanışıp
sonra gerçekte buluşabiliyorlar.
Oyun, konuşma başlatıcı olabiliyor.
Oyuna girdim, rastgele rumuz seçtim.
Onu bulabildim, çünkü adının Neca olduğunu söylediler,
sonra oyunun sohbet kısmından konuşmaya başladık.
Oyunda birinin rumuzunu bilirseniz onunla konuşabiliyorsunuz.
"Bana yazan kim?" dedim. Yeni karakteri olan bir arkadaş sandım.
Trollediğini sandın.
En son kim olduğunu söyledi.
Böylece beni etkiledi.
İkimizin de video oyunu hobisi olması
ilişkimizi güçlendirdi.
Çok doğal biçimde gelişti
ve ömürlük olduğunu biliyorduk.
Biraz utangacım,
insanlarla tanışmakta biraz zorlanıyorum,
ortak noktalarımın olduğu kişileri bulmakta.
Ve aslında bu kişiler oyuncular.
Oradan bir topluluğun varlığını ve bağı hissediyorsun.
Olanları görmek için gözlerimi çok kullanıyordum,
başka bir oyuncunun varlığı çok yardımcı oluyordu.
Şimdi yeni özelliklerle durum çok daha iyi.
Çok büyüdü.
Çok öz güven kazandı.
Bir sürü arkadaş edindi, çevre edindi.
Harika bir deneyim oldu,
oyun camiasından büyük destek görüyor.
Daha mutlu olamazdım.
EWOK'UN BABASI INDIANAPOLIS, ABD
COVENTRY, BK
OYUNCU
John'un yaptığı her şeyi bir bakıcı veya ben yapmalıyız.
Kas distrofisi var,
burnunu bile bir bakıcının kaşıması lazım.
John'un solunumunu, solunum cihazı yapıyor.
Hiç tek bırakılamıyor.
Boynundaki hortum çıkarsa
saniyeler içinde ölür.
Futbol oynama hayalleri kurardım.
Haberim olmadan
Manchester'a götürüldüm.
Old Trafford'da "Vay canına." dedim.
"Bugün bütün futbolcularla ve Alex Ferguson'la
tanışacaksın." dediler.
Müthişti. Hayatımın en güzel günlerindendi.
Zorluk çekerken
İnternet'e girip, yardım edecek biri
veya bir hayır kurumu var mı diye bakmaya karar verdim.
Special Effects, fiziksel engeli olan kişilerin
video oyunu oynamasına yardımcı oluyor.
Herkesin engeli farklı.
Çok küçük hareketleri yakalamamız gerekiyor,
milimetrik hareketleri.
Mevcut veya yeni ekipmanları eşsiz biçimlerde modifiye ederek
tam olarak o kişinin engeline uyacak
tamamen kişiye özel düzenekler yaratıp
oyundan en iyi şekilde faydalanmasını sağlamaya çalışıyoruz.
Bu noktaya geleceğimi hiç düşünmezdim,
o yüzden herkesin kullanabileceği kadar iyi
ekipmanlar geliştirecek düzeye
gelmemizden çok gurur duymuştum.
Herkese oyun oynama fırsatı veriyor ve bu, önemli.
Video oyunlarında, gerçekte yapamadığım
birçok şeyi yapabiliyorum,
örneğin araç kullanmak, koşmak, topa vurmak.
Oradaymışsın gibi oluyor. Fiziksel olarak.
Zihninde, oynuyorsun.
Video oyunlarında arkadaş edinmeyi
ve dünyanın dört bir yanından insan tanımayı seviyorum
çünkü eşit muamele var.
Oyuncuyu görüyorlar,
arkasındaki kişiyi değil.
KÖPEKLER KALBİNİZDE PATİ İZLERİNİ BIRAKIR
Michael çok hızlı gelişti.
Lego gibi bir şey verdiğimizde Noel sabahı açardı,
bitirene kadar bir şey içmek, yemek, tuvalete gitmek için durmazdı.
Çok odaklanıyordu.
Arabalarını, trenlerini seviyordu. Araçları çok değerliydi.
O bir yaşındayken kardeşi Nathan'ı dünyaya getirdim.
İki oğlum da küçüklüklerinden beri
bilgisayara takıntılıydı.
Bizim de bilgisayara ilgimiz vardı,
boş zamanlarımızda oyun oynardık.
Eve morluklarla gelirdi, çok büyük, darbe kaynaklı morluklarla.
"Nasıl oldu?" deyince "Bilmiyorum." derdi.
Okulda zorbalığa uğramıyordu,
tabii ki biz de bir şey yapmıyorduk,
tıbbi olmalıydı.
MICHAEL'A KASIM 2013'TE LÖSEMİ TEŞHİSİ KONDU
Dokuz yaşındaydı.
O günden bu yana çalkantılı bir altı yıl geçirdik.
Teşhis konan günden itibaren annem bana destek oldu.
Ama sonra annemin sağlığı bozuldu
ve vefat etti,
Michael'ın nisandaki doğum gününden hemen sonra,
tedavinin ilk yılında.
Laura ve Michael'ı destekleme konusundaki en büyük kaynağımızı kaybettik,
o yüzden birleşip güçlenmemiz gerekti.
KANSERİ YENDİM
ÜÇ BUÇUK YIL TEDAVİNİN ARDINDAN KANSER GERİLEDİ
Bu büyük zaferdi, değil mi?
Hepsi bitmişti. Savaşı atlatmıştık.
Her şey görece kontrol altında gibiydi,
birkaç aylığına.
Maalesef hastalığı nüksetti,
daha yoğun tedavi görmek zorunda kaldı,
sonunda da kemik iliği nakli olması gerekti,
bağışıklık sisteminizi yok ettikleri bir şey.
Tek bir oyuna bağlı kalmıyordu.
Bir oyunu 20 ila 30 dakika oynayabiliyordu, sonra değiştiriyordu.
Sanırım Elite, yarım saatten fazla
oynayabildiği ilk oyundu.
Elite Dangerous, galaksimizin
bire bir gösterimi.
Dünyayı kurtarmanız beklenmiyor, orada yaşamanız bekleniyor.
İsterseniz kahramanlık yapabilirsiniz.
Kötü adam da olabilirsiniz.
Oyun online çalışıyor, çok oyunculu,
bir grup kurup oyunda birlikte maceraya atılabilirsiniz.
Michael'ın hayatının son yılında biz kesinlikle…
Elite'te co-pilottuk.
Ve genelde…
Nathan bazen bize katılırdı.
Ortalığı karıştırmak için,
Mat'le ortak olduğunda
uzay gemisine çarpar veya ateş açardım.
Michael daha çok ciddiye alıyordu
ama Michael olduğu için ben de oynamaktan zevk alıyordum.
Michael'da şişkinlik ve kilo alımı başladı.
Akciğerlerinde sızma vardı,
hava vücuduna sızıyordu.
Yüzünün her yerinde derisinin altına toplandı,
ekranı görmek için çabalıyordu,
oyunlarını oynamak için.
Sanırım hayatta kalmayacağını
kabullendiğimiz nokta orasıydı.
Tweet attım, sanırım
yardım istemek için.
YEĞENİMİN EKRANI GÖRMEYE ÇALIŞMASI İÇİMİ SIZLATIYOR
Gönderiyi gördüğüm anda içim acıdı,
çünkü Mat şöyle demişti,
"Yeğenim Michael'ın sevdiği oyunu oynadığını,
muhtemelen hedeflerine
asla ulaşamayacağını görmek içimi sızlatıyor."
Kocaman kalplere sahip
müthiş insanlar olan kaptan pilotlar
konuşmaya girerek "Sen de kaptan pilotsun.
Durumun ne olursa olsun, bizden birisin." dedi ve moral verdi.
Seçenekleri yüzünden hayalleri çok dardı.
İstediği tek şey bu sanal dünyada başarılı olmaktı.
O dünyadan ve oyunda yaşadığı deneyimden
çok zevk alan birinin tutkusunu, heyecanını beslemeye
yardım edecek ne yapabiliriz?
Oynayamıyorsa bunu nasıl besleyebiliriz?
Biz de dedik ki,
"Sesli kitap yaratsak güzel olmaz mıydı?"
Zac, bu fikri cumartesi günü bana mesajla söyledi.
Cevap verdim,
"Deneyelim
ama lütfen işin içindeki herkes…
…olmayabileceğini bilsin."
Birbirimize baktık ve "Tamam, hızlı olmalıyız." dedik.
Joe'yu aradım,
kendisi Elite Dangerous'ın ses ekibi lideri.
Mahcup gibiydi, "Selam." dedi,
"N'aber?"
Ben de "İyiyim. Ne oldu?" dedim.
Dedi ki "Aklıma çılgın bir fikir geldi, mümkün mü, öğrenmek istiyorum."
Joe dedi ki,
"Çok emek gerektirir.
Ama doğru olan bu. Yapabiliriz.
Bence güzel bir fikir, ne olacağına bir bakalım."
Sıradaki iş, birine yazdırmaktı.
Drew'la iletişime geçtim.
"Şeye kadar sesli kitap senaryosu yazabilme ihtimalin ne,
yarın sabaha?"
"Ne uzunlukta bir hikâyeden bahsediyorsun?" dedim.
Zaman çok azdı.
"20, 30 dakikalık olacak." dedi.
Ben de metnin ne uzunlukta olacağını düşündüm
ve "5000 kelime civarı olur." dedim.
"Tamam, epey… Sanırım yapabilirim." dedi.
Pazar sabahı kahveyi hazırladım
ve başladım yazmaya.
Onlar eşyalarım, kostümüm…
Arabama binerken telefonuma baktım,
Zac'in yardım isteyen mesajını gördüm,
hiç düşünmedim bile.
Özellikle böyle bir camia için.
Dostuna yardım edersin.
Pazartesi sabahı Joe her şeyi birleştiriyordu.
Elite Dangerous ses ekibine mesaj attım.
"Katılmak isteyen var mı?" dedim.
Hepsi anında "Evet, neye ihtiyacın var?" dedi.
Dedim ki,
"Kartal uçuşu sesi,
uzay gemisinin asteroide çarpma sesi, kabin sesi lazım."
Göndermeye başladılar.
Zamanlamalarını, miksajı yaptım.
Zaman azdı, biliyorduk.
Dinleyebilecek mi, bilmiyorduk.
Salı akşamı Zac ve Paige, hastaneye
bitmiş ürünle geldi.
Hikâyede sen de varsın.
Kaptan Michael Holyland, dayısının sesini, yüklenme sebebiyle
cızırdayan iletişim kanalından duymaktadır.
O şeye ne yaptın Michael?
Takip edemiyor musun Mat dayı?
Dirty drive, G5 modları, ışıklı gövde, ne yapmadım ki?
Kardeşinin önünde olmaya çalışıyorsun, değil mi?
Yüzünden belliydi, adının geçeceği anı bekliyordu.
Ve kendi sesini duyduğu anda
"Ben!" dedi.
Ve dertleri arasında
minik tombul suratındaki gülümsemeyi görmek…
Canlı hissetti, heyecan vericiydi.
Bir hedefi, amacı oldu.
Önemli ve güçlü hissetti.
Bunun ne demek olduğunu anladık.
Vefatını öğrendiğimizde çok duygulandım.
Ama yaptığımıza memnunum.
O günün son günü olduğunu düşününce
maalesef vefatına
24 saatten az kalmışken dinleyebilmesi harikaydı.
Ama her kaptan kendi yolunu çizmeli,
kendi yolunu bulmalıdır.
Bazısı, bir fark yarattığında, zor bir karar verdiğinde,
ihtimaller karşısındayken,
durum karanlıkken
galibiyetten tatmin olur.
İnsanı tüketen ihtimaller karşısında
eğilmeyen cesaret ve cüret.
Gerçek Elite'in yolu budur.
Video oyunlarından son konuşmamızda tenis oynadığınızı
ama tenis video oyununda hep Roger Federer
olduğunuzu söylediniz. Hâlâ böyle mi?
Evet, doğru mu bilmiyorum
ama oyunu yapan kişi beni defansif yapmış.
Çizginin iki metre gerisindeyim.
Winner yapmak imkânsız.
Sadece koşuyorum, başka tenisçi seçmek daha iyi.
Geleneksel spora çok benzer.
Biri kaybettiğinde görülen tutkuya ve ciddiyete bakın.
Mesela futbol sadakate çok dayalı.
Tamamen gruplaşma.
Kimse tuttuğu takımı değiştirmez.
Dini, her şeyi aşan şehirler arası bir düşmanlık, sadakat var.
E-spor böyle değil, küresel bir olay.
Almanya'da yaşayan kişiler
Alman oyuncu var diye Amerikan takımını tutabilir.
Seyahat eden, büyük etkinliklere katılan profesyonel oyuncular
takım maaşı olarak ayda 5000 euro
ila 30.000 euro kazanabilir,
üstüne ödül parası var,
en iyi takımların toplam ödülü
dört milyon dolara kadar çıkabiliyor,
beş oyuncu ve koç arasında paylaştırılıyor.
Kesinlikle çok zengin gençler olduklarından bahsedebiliriz.
HELSINGBORG, İSVEÇ
Video oyunu oynamaya babamla başladım,
neredeyse her gün oynuyorduk.
Babam boş zamanında CS de oynuyordu,
ben de dizinde oturup oyunuyordum.
Başta profesyonel olmak istediğimi bilmiyordum.
Eğlence için oynuyordum. Gittikçe geliştiğimi gördüm.
İlk takımıma 15 yaşında girdim.
X6tence'a.
Onu izledik, sonra İsveç'e yanına gittik.
Doğuştan yetenekli bir çocuk olduğunu gördük.
Profesyonel sözleşme teklif ettik, ağlamaya başladı.
Öyle yetenekli bir çocuğun x6tence'e katılması…
CEO / X6TENCE TAKIMI
…beni çok mutlu etti.
Geldiğinde kurum ve liglerle savaşmam gerekti,
14 yaşında bir çocuğun oynamasına izin vermiyorlardı,
babasının izni olsa bile.
14 yaşındaki ilk turnuvasında kazandık, en iyi oyuncu seçildi.
Öne çıkmaya başladı.
16 yaşında birinin o kadar iyi performans…
ALICANTE, İSPANYA
…göstermesi nadirdir.
Ve büyük Counter kulüplerinin ilgisini çekti.
Bir e-spor takımının başında olduğunuzda hep yeni yetenekler ararsınız.
Onu bir süre takip ettik.
Bizce dünyanın en iyi oyuncularından olabilir.
ESN ONE KÖLN 2019 PLOPSKI'NİN NIP'LE İLK TURNUVASI
Birden ortaya çıkan
ve devasa bir takıma giren kişiler
çok nadirdir,
Plopski bunu ilk yapanlardan oldu.
Bence Plopski'nin takıma katılması hepimiz için harika oldu.
Genç, yetenekli bir İsveçli oyuncu,
sonunda keşfedildi,
umarım GeT_RiGhT'la birlikte pro camiasında,
harika bir oyuncu olmasına yardımcı olabiliriz.
Başarabilir, heyecanlıyım.
Gururlandım, özellikle arenaya çıkınca
herkes ayağa kalkıp bağırdığında.
PLOPSKI'NİN BABASI
Plopski'nin adını bağırdıklarında gözlerim doldu.
Kimin aklına gelirdi?
Müthiş bir şey.
…eğer…
Plopski kafaya nişanı buluyor!
Sis hâlâ orada.
Ne yaptığını biliyor! Orada olmalı! Çok zeki!
Bence çok iyi bir oyuncu, sahnede ilk seferiydi
ve bence çok başarılıydı.
Stratejisi büyüleyiciydi,
çok etkilendim.
Oyunda çok yetenekliyseniz
ve NIP'te oynamak kadar büyük bir fırsat elde ettiyseniz
başka şeylere de bakmanız lazım.
"Egomun şişip her şeyi berbat etmesini
nasıl engellerim?" demeniz lazım.
"Nasıl ayaklarımı yere basıp
yalnızca gelecek aylara değil,
kariyerimin bir, iki, üç yıla geleceği yere de odaklanabilirim?"
E-sporun gerçek spor sayılması konusunda bir tartışma var.
Ve diğer sporlarla karşılaştırılması kaçınılmaz.
Alman Spor Üniversitesi'nde
bir araştırma projesi, e-spor oyuncularının beceri
ve stres profillerini test ediyor.
ALMAN SPOR ÜNİVERSİTESİ
E-sporda performans, el ve parmaklarla sağlanıyor.
Oyuncular, dakikada 400 küçük ve neredeyse görünmez hareket yapıyor.
İnce motor becerileri test ediyoruz,
örneğin el göz koordinasyonu, bilek hızı, el hareketinin çevikliği ve hassaslığı.
Algı ve dikkat testi için NeuroTracker kullanıyoruz.
Temel odağımız, 3D alanda algı ve seçici dikkat,
bunun yanında merkezî beyin fonksiyonları,
çalışma belleği veya bilgiyi hızlı işleme becerisi.
Birçok e-spor turnuvası saatler veya günler sürdüğünden,
artan dayanma kapasitesi de
beynin formda kalmasına yardımcı oluyor.
Bu testlerle, e-sporcuların
optimum beceri ve stres profillerini
toplayıp analiz ederek
bir çalışma teorisi geliştirmek istiyoruz.
NÖROLOJİ BÖLÜMÜ ULUSLARARASI RUBER KLİNİĞİ
Aynı cinsiyet ve yaşta iki kişi aldık.
Aralarındaki tek fark
birinin pro oyuncu, profesyonel olması,
birinin amatör oyuncu olması.
MR sırasında video izlediler.
Bana video gösterdiler.
Görüp o anda ne yapacağımı düşünmem bekleniyordu.
Oyunda olanları anlamaya çalışıyordum
ve ne beklemem gerektiğini bilmiyordum.
Çevreyi, hareketlerini, olanları görüyordum.
Hatta korktum.
Profesyonel oyuncu ve amatör oyuncu arasında
çok net görülen
beyin aktivitesi farkları var.
NÖRORADYOLOJİ BÖLÜM BAŞKANI ULUSLARARASI RUBER HASTANESİ
Amatörün beyni çok daha yoğun şekilde aktif.
Beynin hangi bölgelerinin aktif olduğuna baktığımızda
işitme bölgeleri uzmanda aktifken amatörde değil.
Elleri kontrol eden motor bölgeler uzmanda çok aktif.
Kıpırdamasa da ellerinin kıpırdaması gerektiğini biliyor.
Ve oyunun sırf videosunu izlediğinde bile
beyin, elleriyle ne yapması gerektiğini ekliyor.
E-spor başka, oyun başka.
Bütün gün oturup oyun oynayabilirsiniz
ama o e-spor olmaz.
E-spor, yapılandırılmış, kuralları olan,
yarışmaları olan bir ortamda yarışmaktır.
Artık yavaş yavaş
"E-sporcu olmak istiyorum." diyen bir nesil geliyor.
12 yaşında gidip ailenize "Futbolcu olmak istiyorum." deseniz
aileniz muhtemelen şöyle düşünür, "Bunun olma ihtimali çok düşük
ama destekleriz, ayakkabı alırız,
parasını öderiz, antrenmana götürürüz,
çünkü birçok yararını göreceğini biliyoruz."
Kendine yüzde 110 çaba göstereceğin bir süre veriyorsun,
bir yıl, bir buçuk yıl.
Sonra gerçekçi, objektif olup
bir buçuk yılda neler olduğuna, konumuna bakmalısın. Geliştin mi?
İyi bir takımda mısın? Yarışıyor musun? Yavaş da olsa ilerliyor musun?
Sonra sonuca da gerçekçi bakmalısın.
Yapamıyorsan belki de sana göre değil.
Hem becerine güvenmeli, yapabileceğini bilmelisin
hem de kendine gerçekçi bakmalısın.
Finansal desteğin olmalı.
Maaş kesinleşinceye kadar işimi bırakmadım.
B planım vardı, hâlâ istersem okula gidebilirim.
Umarım çocuklarım ailemin yetiştirdiği kadar akıllı olur.
B planı gerektiğini, A planı gitmezse B planının
hazır olması gerektiğini anlarlar.
E-spor, bir sürü ilginç imkâna kapı açıyor.
Eski bir futbolcunun fizyoterapist,
menajer, koç, televizyonda uzman,
yorumcu olabilmesi gibi.
Daha fazla insan bu alandaki
kariyer veya eğitim fırsatlarıyla ilgilenmeli, en azından düşünmeli.
E-spor avukatları, satışçıları, koçları var.
Şu anda yapabildiğiniz tüm geleneksel işlere
e-sporu katabilir ve bir kariyer bulabilirsiniz.
Artık gerçek sporcular, bilim insanları buna yatırım yapıyor.
Gelecek görüyorlar.
Video oyunu sektörü dünyanın her yerinde büyüyor
ve rekabetçi oyunların çok ciddiye alındığı Güney Kore,
bir süredir bu alanda öncü.
Kültürel olarak video oyunları, özellikle Kore'de
popüler olanın ve popüler kültürün merkezinde.
Seul'ün ortasında,
merkez tren garının yanında
LOL Park adında bir arenamız var.
Kore ligi bütün maç ve yayınlarını burada yapıyor.
Güney Kore'de genel olarak rekabet çok yüksektir.
Çocuklar ana sınıfından itibaren yarışır.
O yüzden insanlar rekabetçi ortamlara çok alışkındır.
O yüzden profesyonel oyunu seçen oyuncular
zihnen tamamen zafere odaklıdır.
Oyunu hobi olarak oynuyordum ama sonra iyi bir oyuncu oldum.
Profesyonel oyuncu olmayı düşündüm.
İnsanlar hep profesyonel bir takıma katılmamı söylüyordu.
PRO OYUNCU / COUNTER STRIKE MVP, GÜNEY KORE
Ve şimdi ailemin izniyle
MVP takımındayım.
Kore'de kurulu bir düzen var. Mesela pro ligi var.
Oyuncular profesyonel oyunculukla geçinebiliyorlar.
Piyasaya göre Güney Kore'de
bir League of Legends oyuncusunun maaşı ortalama 150.000.
Bütün oyun şirketleri, dünya çapındaki oyun içeriğini
kapsayabilecek bir ürün yaratma peşinde.
E-SPOR LİDERİ / PUBG SEUL, GÜNEY KORE
Video oyunları popüler kültürü de etkiliyor,
özellikle modayı ve cosplay'i.
Cosplay, katılımcıların çizgi film, manga
ve artık video oyunlarındaki karakterleri canlandırmak için
kostüm giydiği bir performans sanatı.
Küçükken animasyon izlerdim.
Kostümlerini ve giyimlerini çok severdim.
Sonra bunu araştırdım ve cosplay'e başladım.
COSPLAY MODELİ SEUL, GÜNEY KORE
Video oyunlarına ve cosplay'e hep ilgim vardı.
Sonra cosplay'le
para kazanabileceğimi fark ettim.
Ve cosplay sektörü için
bir şirket kurdum.
SEUL, GÜNEY KORE
E-spor, son birkaç yıldır hızla gelişiyor.
İzleyici kitlesi büyüyor, çoğu turnuvada
Asya, Avrupa ve ABD'den takımlar üst sıralar için yarışıyor.
Ama dünyanın kalanı da onlara hızla yetişiyor.
BUENOS AIRES, ARJANTİN
Jerónimo video oyunu oynamaya küçükken başladı,
Club Penguin'le.
Ve o zamandan beri hiç durmadı. Video oyunları art arda geldi.
Babası olarak tek gördüğüm, bilgisayar başında bir çocuktu.
Pek bilgim yoktu.
Sonra işler biraz karışmaya başladı.
On yaşındayken eğlenceliydi ve kontrol etmek kolaydı,
ödevini yapmasını, oyunu bırakıp yatmasını
söyleyebiliyordum ama 14 yaşında
"Tamam, yatacağım ama birazdan." demeye başladı.
Kontrol edemiyordum.
Ve 15, 16 yaşlarında "Tamam, yatıyorum." diyordu.
Beni atlatıp uyanık kalıyordu.
Sonra okulla çatışmaya başladı.
Müdürle, öğretmenlerle.
Okulda bütün sabah
uyuduğu için bizi aradılar.
"Nasıl yani?" dedik.
Sonra iş, neredeyse takıntı olarak tanımlanabilecek bir hâle geldi.
Günde 12 saat, okulda düşük notlar falan.
Çok şey yaşadık.
İnternet'i kesip modemi camdan atmak zorunda kaldık.
Modemin kablosunu kesiyordu veya PC güç kablosunu saklıyordu.
12 yaşında İnternet kafede
dokuz saat geçiriyordum, çünkü modemim yoktu.
Sonra klavye kırmaya başladı.
Oyuna siniri bozulduğunda
öfkesini, sinirini yönetemediği için.
Annemle çok kavga ediyorduk. Hayatımı bundan kazanmak istiyordum
ama o, ders çalışıp üniversiteye gitmemi istiyordu.
Bizim için biraz utanç vericiydi.
Birbirimize "Bir sorunu var." diyorduk.
Çünkü klavye kırdığında, ben yenisini aldığımda
Luz, "Hayır, yenisini alma.
Hep sorunlarını çözüyorsun." diyordu, bunun gibi şeyler.
Annesi ne yapacağını bilmiyordu, benim ilgilenmemi istedi.
30 yıl önce aileme reklamcılık okumak istediğimi söylediğimde
"Niye mimar veya doktor olmuyorsun?" demişlerdi.
Ben de bunu dikkate alarak şöyle düşündüm,
"Ya bunun arkasında fark etmediğim bir şey varsa?"
Jero bana
"Şöyle oluyor. Ligler var, para alıyorsun,
YouTube'daki abone sayıma bak." dediğinde
onu cesaretlendirmeye başladım.
Ona söylemeden
bu çalışmasını okulun önüne koymaya başladım.
Ama bu kararı aile vermeli.
Meseleyi anladığımda
futbol kulübü gibi olduğunu gördüm.
Bana hep çok destek oldu.
Beni hep desteklediği için hep onu hak etmediğimi düşünmüşümdür,
teşekkür edemediğimi.
Jero'nun dediğine göre annesi için zor oldu ama sonunda anladığında
en önemli destekçilerinden biri oldu.
Ve birinin değişip seni tebrik ettiğini görünce rahatlıyorsun.
JERÓNIMO, E-SPOR KARİYERİNİ GELİŞTİRMEYİ SÜRDÜRMEK
VE İÇERİK ÜRETİCİSİ OLARAK ÇALIŞMAK İÇİN AVRUPA'YA TAŞINDI
İçerik üretip bunu dağıtabilmek dijital medyanın
sunduğu bir fırsat, geleneksel medya bunu yapamıyordu
ve birçok geleneksel spor kulübü de yapamıyor.
Benim rakibim futbol değil, Netflix. Niye?
Taraftarlar aralıksız içerik istiyor.
Onlara sürekli kendi takımımla…
CEO / HERETICS TAKIMI
…içerik üreticilerimle,
oyuncularımla, kulübümle içerik sağlayabilirsem
ne olursa olsun taraftar kalırlar.
Oyuncularla ilişki futboldakine benzer.
Onlar sözleşmesi ve maaşı olan sporcular
ama bu dijital dünyada
imajlarına futboldakine göre çok daha fazla dikkat etmeleri gerekiyor.
Hem oyuncu hem içerik üreticisi olmalılar.
Profesyonel oyuncu için iyi oynamak yetmiyor.
Takımı için yeter ama kitlesini büyütmek için eğlendirmeli.
Devreye biz giriyoruz.
YouTuberlar olarak eğlendiriyoruz ama ileri seviyede değiliz.
YouTube ve e-sporu çok izliyordum.
Bir yer edindim ve bu yeri, YouTube'daki kitlemi
e-spora taşıyabileceğimi fark ettim.
Sınıftan arkadaşlarımla YouTube'a başladım
ve oradan İnternet, e-spor dünyalarına ilgi duydum.
İÇERİK ÜRETİCİSİ
O zamanlar adı bu değildi.
Seçmelere gittim, bizi seçtiler.
Genelde video oyunları, bazen anime
üstüne konuşuyorum. Oyunların en sevdiğim kısımlarıyla
Top 10'ler yapıp skeçlerle ilginç hâle getiriyorum.
Bunun bir YouTube kariyerine gitmiş olması çok tuhaf.
Bu öğrenilebilen, seçilebilen bir şey değil.
Azmim sayesinde ünlü oldum, çok önemliydi.
İlgi çeken içerikler ürettim.
Yeni bir oyun çıktığında alıp oynarken kendimi çekiyordum,
insanların da zevk alması için.
Evde oyun oynayıp YouTuberları izliyordum,
bir gün "Ben neden yapmayayım? Bütün gün oynuyorum." dedim.
İÇERİK ÜRETİCİSİ
"Niye göstermeyeyim?"
Çünkü birçok kişi yaşadığım zorluklara rağmen
ellerinde engeli olmayanlardan iyi oynadığımı söylüyordu.
Nasıl oynadığımı merak ettiler, kanalıma bir video koydum.
Sonra kanalım büyümeye başladı.
Ailemin kafası karışmıştı, "Bunların amacı ne?" dediler.
"Bilmiyorum baba, eğleniyorum. Zevk alıyorum." dedim.
"Sen bahçende eğleniyorsun, ben de oyun oynayıp, çekip yüklüyorum."
Dünyanın en ünlüleri aktörler, medyanın yüzü olmuş kişiler değil.
Genelde İnternet'te ünlü olan bireyler.
Bazı YouTuber ve Instagrammerlara bakın,
en ünlü aktörlerden bile daha büyük nüfuza sahipler.
Bazılarımız bir yer edindik ve kolektif zihni kuruyoruz.
HIP HOP SANATÇISI ALICANTE, İSPANYA
Ve bizi dinleyen çocukların öğretmenlere
veya doğruyla yanlışın öğretilmesine ihtiyacı yok.
Ama bence değerleri,
hayatı, toplumsal hayatı anlamanın bir yolunu onlara ilettiğimizde
yarının toplumunun kurulmasına yardımcı oluyoruz.
Teknoloji günümüzün dünyasını değiştirmeyi,
hayat kalitemizi yükseltmeyi,
bir yandan karşımıza yeni zorluklar çıkarmayı sürdürecek.
Daha önce görülmemiş bir devrimi yaşıyoruz,
iletişim ve bağlantı yeni yollarla oynamamızı sağlamakla kalmıyor,
eski oynama biçimimizi de dönüştürüyor.
VR ve AR, dünyayla doğal bir etkileşim kurmayı sağlıyor.
Konsol, ekran veya giyilebilir bir şey kullanmak yerine
oyun orada, transparan olacak.
Düşünmeniz bile gerekmeyecek.
Bilgisayarın, çevresindeki dünyayı
zekâyla anlama becerisini artırmak.
Ve veri transferinde bir eşik var,
burada 5G aşılıyor.
Gerçek zamanda VR'ımız,
artırılmış gerçekliğimiz, HD oyunumuz olacak,
bunlar sınırları yok ederek
yaşadıkları sanal dünyalar sayesinde
dünyanın dört bir yanından çocukların arkadaş olmasını sağlayacak.
Gözlerimizin önünde tarih yazılıyor
ama aynı zamanda yok oluyor.
Alıştığımız şeyler, belgeleyene
ve alışana kadar kullanımdan kalkıyor.
Gelecekte ne olacak? İnsanlık üstünde bir iz bırakacaklar mı?
Yoksa kültür mü bu? Gelip geçici kültür.
Dünyada çok düşmanca bir ortamda yaşadığımız bu günlerde
bizi birliktelik için, başkalarına inanmamız için
hiç olmadığı kadar birleştiriyorlar.
Bu oyunları oynarken bunlar bir kenara bırakılıyor.
Yeni bir şeye karşı şüphe, korku duymak çok anlaşılır.
Sektör de adım atmalı
ama devletlerin ve ailelerin desteğine ihtiyacımız var.
Video oyunlarını suçlamak çok kolay.
Çocuklarımızın sorumluluğunu aldığımızı,
bundan kaçamayacağımızı bilmeliyiz.
Sonuçta çocuklarınız için endişeliyseniz
yaptıklarına dikkat edin, ilgilenin, onlarla bunu konuşun.
Çok sevdikleri şeyleri dinlemenizi çok isterler,
sonra değerlendirebilirsiniz.
Toplumun yeni araçlarla hep sorunu vardır.
Buradan öğrensek ya.
Oyuncuysanız oynarsınız.
"Niye bunu yapıyorsun? Dışarı çık. Bir hayatın olsun."
Ama hayatın var.
YÖNETMEN VE TÜM PRODÜKSİYON EKİBİ
BU FİLMİ MICHAEL HOLYLAND VE ASIER LEAL'İN ANISINA ADAMIŞTIR
ÇÜNKÜ SİZ OYNAMAYI HİÇ BIRAKMADINIZ…
Alt yazı çevirmeni: Hazal Ünlüçay