Downloaded from YTS.MX
‎PHIM TÀI LIỆU CỦA NETFLIX
Official YIFY movies site: YTS.MX
‎Thành phố này ở Ukraine ‎từng là nhà của gần 50.000 người.
‎Nơi này có đầy đủ tiện nghi cuộc sống
‎dành cho người dân.
‎Nhưng vào ngày 26 tháng 4 năm 1986, ‎đột nhiên người ta không ở đây được nữa.
‎Nhà máy điện hạt nhân Chernobyl gần đó ‎đã phát nổ.
‎Và trong vòng chưa đầy 48 giờ,
‎thành phố đã được sơ tán.
‎Từ đó không một ai ở đây nữa.
‎Vụ nổ là kết quả của kế hoạch tồi tệ ‎và sai lầm của con người.
‎Những sai lầm.
‎Nó gây ra thảm họa môi trường ‎ảnh hưởng khắp châu Âu.
‎Nhiều người coi đó là sự kiện tốn kém nhất
‎trong lịch sử loài người.
‎Nhưng Chernobyl chỉ là một sự kiện.
‎Bi kịch thực sự của thời đại này ‎vẫn đang diễn ra trên toàn cầu,
‎nhưng hiếm ai để ý tới.
‎Tôi đang nói đến sự thiệt hại ‎về đa dạng sinh học nơi hoang dã
‎trên hành tinh này.
‎Thế giới sinh vật là một kỳ quan ‎độc đáo và ngoạn mục.
‎Hàng tỉ cá thể ‎của hàng triệu loài động thực vật,
‎tỏa sáng trong sự màu mỡ ‎và phong phú của chúng,
‎cùng nhau làm việc để hưởng lợi ‎từ ánh mặt trời
‎với khoáng chất của đất,
‎và sống một cuộc sống gắn bó
‎bằng cách hỗ trợ lẫn nhau.
‎Ta hoàn toàn dựa vào ‎cỗ máy hỗ trợ sự sống hoàn hảo này,
‎còn nó thì dựa vào đa dạng sinh học ‎để vận hành trơn tru.
‎Nhưng cách con người sống trên Trái Đất ‎hiện nay
‎đang khiến đa dạng sinh học dần suy tàn.
‎Việc này cũng xảy ra do kế hoạch tồi tệ ‎và sai lầm của con người,
‎và cũng dẫn đến những gì ta thấy ở đây.
‎Một nơi ta không thể sống.
‎Thế giới tự nhiên đang tàn úa.
‎Bằng chứng ở quanh ta thôi.
‎Tôi đã tận mắt chứng kiến suốt đời mình.
‎Bộ phim này là lời khai nhân chứng ‎và tầm nhìn của tôi về tương lai.
‎Câu chuyện về cách ta đã tạo nên ‎sai lầm lớn nhất,
‎và nếu ta hành động ngay bây giờ,
‎ta vẫn có thể sửa sai,
‎Tôi là David Attenborough,
‎và tôi 93 tuổi.
‎Tôi đã sống một cuộc đời phi thường nhất.
‎Mãi đến bây giờ tôi mới hiểu ‎nó phi thường ra sao.
‎Tôi rất may mắn khi dành cả đời
‎khám phá những nơi hoang dã ‎trên hành tinh.
‎Tôi đi đến mọi nơi trên thế giới.
‎Tôi đã trải nghiệm trực tiếp ‎thế giới sinh vật phong phú và kỳ diệu.
‎Thật ra, tôi không thể hình dung ‎cuộc sống của mình
‎theo cách nào khác.
‎Tôi luôn có đam mê khám phá,
‎đi phiêu lưu,
‎tìm hiểu về những vùng hoang dã,
‎và tôi vẫn đang học hỏi,
‎như tôi đã làm khi còn nhỏ.
‎NĂM 1937 ‎DÂN SỐ THẾ GIỚI: 2.3 TỈ NGƯỜI
‎CACBON TRONG KHÍ QUYỂN: 280 PPM
‎VÙNG HOANG DÃ CÒN LẠI: 66%
‎Lúc đó rất khó khăn.
‎Chúng tôi không hiểu nhiều
‎về cách vận hành của thế giới sinh vật.
‎Nó được gọi là lịch sử tự nhiên
‎vì cơ bản nó là thế.
‎Lịch sử.
‎Lúc nhỏ tôi khoái đến chỗ này lắm
‎vì đây là mỏ khai thác quặng sắt ‎bị bỏ hoang.
‎Khắp nơi thoáng đãng.
‎Nó vừa mới ngừng hoạt động thôi.
‎Khi tôi còn bé,
‎tôi dành hết thời gian rảnh rỗi
‎bới đá ở những nơi thế này lên...
‎để tìm kho báu.
‎Hóa thạch.
‎Sinh vật này chính là cúc đá,
‎lúc còn sống, nó ở trong cái khoang này
‎và đưa xúc tu của nó ra ngoài để bắt mồi,
‎nó sống vào khoảng 180 triệu năm trước.
‎Động vật đặc biệt này ‎có tên khoa học là Tiltoniceras
‎vì hóa thạch đầu tiên được tìm thấy ‎gần mỏ đá ở Tilton tại trung tâm nước Anh.
‎Theo thời gian, tôi bắt đầu tìm hiểu ‎về lịch sử tiến hóa của Trái đất.
‎Nói chung thì đó là câu chuyện ‎về sự thay đổi chậm chạp, ổn định.
‎Hơn hàng tỉ năm,
‎thiên nhiên đã tạo ra ‎những hình thù kỳ diệu,
‎mỗi hình thù lại phức tạp và hoàn mỹ ‎hơn cái trước.
‎Đó là một công việc cực kỳ phức tạp.
‎Và sau đó, ‎mỗi hàng trăm triệu năm hoặc lâu hơn,
‎sau tất cả những quy trình cần cù đó,
‎có một thảm họa đã xảy ra.
‎Sự tuyệt chủng hàng loạt.
‎Rất nhiều loài biến mất
‎và đột ngột bị thế chỗ bởi loài khác.
‎Mọi sự tiến hóa đã sụp đổ.
‎Bạn có thể thấy đấy.
‎Một đường kẻ trong các lớp đá,
‎một ranh giới đánh dấu sự thay đổi ‎toàn diện, nhanh chóng và toàn cầu.
‎Bên dưới đường kẻ này
‎là vô số các dạng sống.
‎Ở trên đó lại có rất ít.
‎Sự tuyệt chủng hàng loạt xảy ra năm lần ‎trong lịch sử bốn tỉ năm.
‎Lần cuối cùng nó xảy ra đã đánh dấu
‎sự kết thúc của thời đại khủng long.
‎Một thiên thạch va chạm đã gây ra ‎thay đổi khủng khiếp cho Trái Đất.
‎Bảy mươi lăm phần trăm các loài bị xóa sổ.
‎Sự sống phải xây dựng lại từ đầu.
‎Trong 65 triệu năm,
‎nó đã tái tạo lại thế giới sinh vật...
‎cho đến khi ta đến với thế giới hiện tại.
‎Thời đại của chúng ta.
‎Các nhà khoa học gọi là thế Holocen.
‎Thế Holocen là giai đoạn ổn định nhất ‎trong lịch sử vĩ đại của hành tinh này.
‎Trong 10.000 năm,
‎nhiệt độ trung bình không dao động ‎lên xuống hơn một độ C.
‎Và thế giới sinh vật phong phú quanh ta
‎là chìa khóa cho sự ổn định này.
‎Thực vật phù du ở bề mặt đại dương
‎và những cánh rừng bao la ‎trải dài phía Bắc
‎đã giúp cân bằng bầu khí quyển
‎bằng cách giữ cacbon lại.
‎Đàn gia súc khổng lồ trên đồng bằng ‎đã làm cho đồng cỏ màu mỡ
‎bằng cách bón phân cho đất.
‎Rừng ngập mặn và rặng san hô ‎chạy dọc theo hàng ngàn dặm bờ biển
‎là nơi trú ẩn của những loài cá
‎để khi trưởng thành,
‎chúng sẽ bơi ra ngoài khơi.
‎Một vành đai rừng rậm dày đặc cây cối
‎bao quanh đường xích đạo
‎để hấp thu năng lượng mặt trời ‎càng nhiều càng tốt,
‎thêm độ ẩm và oxy ‎cho luồng không khí toàn cầu.
‎Và diện tích băng vùng cực rất quan trọng,
‎bề mặt trắng của nó ‎phản xạ lại ánh mặt trời,
‎làm mát cả Trái Đất.
‎Đa dạng sinh học của thế Holocen
‎đã giúp mang lại sự ổn định.
‎Và toàn bộ thế giới sinh vật
‎sống theo một nhịp điệu nhẹ nhàng:
‎đó là các mùa.
‎Trên đồng bằng nhiệt đới,
‎mùa khô và mùa mưa sẽ chuyển giao đều đặn.
‎Ở châu Á, gió sẽ tạo ra gió mùa đúng lúc.
‎Ở miền Bắc,
‎nhiệt độ sẽ tăng vào tháng Ba,
‎tạo nên mùa xuân,
‎và giữ mức nhiệt cao
‎cho đến khi hạ xuống vào tháng Mười ‎và mang đến mùa thu.
‎Thế Holocene ‎là Vườn Địa Đàng của chúng ta.
‎Nhịp điệu mùa vô cùng đáng tin ‎đã ban cho ta một cơ hội độc nhất.
‎Ta đã phát minh ra nông nghiệp.
‎Ta học cách khai thác các mùa
‎để sản xuất cây lương thực.
‎Lịch sử của mọi nền văn minh nhân loại ‎đều làm nghề nông.
‎Mỗi thế hệ chỉ có thể ‎phát triển và tiến bộ
‎nhờ vào thế giới sinh vật vì chúng ‎cung cấp cho ta những điều kiện cần thiết.
‎Tốc độ tiến bộ không giống bất cứ thứ gì ‎trong di tích hóa thạch.
‎Sự hiểu biết của ta ‎đã thay đổi cách ta tiến hóa.
‎Trong quá khứ,
‎động vật phải phát triển khả năng thể chất ‎để thay đổi cuộc sống.
‎Nhưng với chúng ta, ‎chỉ cần một ý tưởng thôi,
‎và ý tưởng đó có thể được truyền ‎từ đời này sang đời khác.
‎Ta đã biến đổi thành những gì ‎loài người có thể đạt được.
‎Tôi đã lớn lên vào đúng vài nghìn năm ‎sau khi chuyện này xảy ra.
‎THÁNG 9, 1954
‎Khởi đầu sự nghiệp ở tuổi đôi mươi của tôi ‎trùng với sự ra đời
‎của du lịch hàng không toàn cầu.
‎Nên tôi có vinh dự được là người đầu tiên
‎trải nghiệm đầy đủ sản vật cuộc sống
‎nhờ khí hậu ôn hòa của thế Holocen.
‎NĂM 1954 ‎DÂN SỐ THẾ GIỚI: 2.7 TỈ NGƯỜI
‎CACBON TRONG KHÍ QUYỂN: 310 PPM
‎VÙNG HOANG DÃ CÒN LẠI: 64%
‎Bất cứ nơi nào tôi đi
‎đều là vùng hoang dã.
‎Biển duyên hải lấp lánh.
‎Những cánh rừng bao la.
‎Vùng đồng cỏ mênh mông.
‎Bạn có thể bay hàng giờ ‎qua những vùng hoang sơ chưa ai đến.
‎Rồi tôi đã thực sự được yêu cầu ‎khám phá những nơi đó
‎và ghi lại những kỳ quan ‎của thế giới tự nhiên cho người ở quê.
‎Lúc bắt đầu khá dễ dàng.
‎Người ta chưa từng thấy con tê tê ‎trên truyền hình.
‎Họ chưa thấy con lười bao giờ.
‎Chưa từng thấy trung tâm New Guinea.
‎Đó là khoảng thời gian tuyệt nhất đời tôi.
‎Thời gian tuyệt nhất đời chúng tôi.
‎Thế chiến thứ hai đã kết thúc,
‎công nghệ làm cuộc sống dễ dàng hơn.
‎Tốc độ thay đổi ngày càng nhanh.
‎Dường như chẳng có gì cản nổi ‎sự phát triển của ta.
‎Tương lai sẽ rất thú vị.
‎Những gì chúng ta mơ ước ‎đều hiện hữu ở đó.
‎Đó là trước khi mỗi chúng ta nhận ra
‎có gì đó không ổn.
‎NĂM 1960 ‎DÂN SỐ THẾ GIỚI: 3 TỈ NGƯỜI
‎CACBON TRONG KHÍ QUYỂN: 315 PPM
‎VÙNG HOANG DÃ CÒN LẠI: 62%
‎THÁNG 9, 1960
‎Lần đầu tôi đến Đông Phi là vào năm 1960.
‎Hồi đó, nghe có vẻ thật kỳ lạ
‎khi chúng ta, giống loài duy nhất,
‎một ngày nào đó sẽ có sức mạnh ‎để đe dọa sự tồn tại của hoang dã.
‎Từ "Serengeti" trong tiếng Maasai ‎nghĩa là "đồng bằng bất tận".
‎Với những người sống ở đây, ‎mô tả vậy rất dễ hiểu.
‎Bạn có thể còn nguyên vẹn tại Serengeti ‎vì ở đây chẳng có động vật nào.
‎Và sáng hôm sau,
‎một triệu con linh dương đầu bò xuất hiện.
‎Một phần tư triệu con ngựa vằn.
‎Nửa triệu linh dương gazen.
‎Vài ngày sau đó...
‎chúng lại biến mất ở đường chân trời.
‎Bạn có thể được tha thứ vì nghĩ rằng
‎những đồng bằng này bất tận
‎khi có thể nuốt chửng cả đàn động vật.
‎Một nhà khoa học có tầm nhìn ‎tên Bernhard Grzimek,
‎đã giải thích đây không phải sự thật.
‎Ông ấy và con trai đã dùng máy bay ‎để đi theo đàn động vật
‎đến tận chân trời.
‎Họ ghi vào hải đồ khi chúng băng qua sông,
‎xuyên qua rừng cây ‎và cả biên giới quốc gia.
‎Họ phát hiện ra những đàn động vật ‎ở Serengeti
‎cần một khu vực đồng cỏ rộng lớn ‎để sinh hoạt,
‎do đó nếu không có một không gian bao la,
‎đàn sẽ bị sụt giảm bớt
‎và toàn bộ hệ sinh thái sẽ sụp đổ.
‎Với tôi vấn đề này đơn giản.
‎Hoang dã không hề vô hạn, nó có hạn thôi.
‎Nó cần được bảo vệ.
‎Và vài năm sau,
‎mọi người đều hiểu được ý tưởng đó.
‎Động cơ sẵn sàng.
‎Bốn, ba, hai,
‎một,
‎không.
‎Tôi đã ở phòng thu
‎khi sứ mệnh Apollo được phóng.
‎THÁNG 12, 1968
‎Đó là lần đầu tiên con người
‎rời đủ xa khỏi Trái Đất
‎để ngắm nhìn toàn bộ hành tinh.
‎PHIM CỦA APOLLO 8
‎Và đây là những gì họ thấy.
‎Những gì ta thấy.
‎Hành tinh của chúng ta.
‎Dễ bị tấn công và cô lập.
‎Một trong những điều đặc biệt về nó
‎là thế giới có thể thực sự ‎chứng kiến nó xảy ra.
‎Thật phi thường khi bạn có thể thấy ‎điều mà người ngoài không gian thấy
‎cùng một lúc.
‎Và tôi nhớ rất rõ cảnh quay đầu tiên.
‎Bạn thấy một viên đá cẩm thạch màu xanh,
‎một quả cầu màu xanh trong bóng tối,
‎và bạn nhận ra đó là Trái Đất,
‎và trong cảnh quay đó, ‎có toàn bộ nhân loại
‎với không gì khác ‎ngoại trừ người ở trên phi thuyền
‎chụp bức ảnh đó.
‎Và điều đó hoàn toàn thay đổi ‎suy nghĩ của người dân,
‎người dân toàn thế giới.
‎Hành tinh của ta không hề vô hạn.
‎Sự tồn tại của chúng ta ‎đang đứng trên bờ vực.
‎Đó là sự khám phá lại một sự thật cơ bản.
‎Sau cùng, ta bị ràng buộc và dựa vào
‎thế giới tự nhiên hữu hạn quanh ta.
‎Sự thật này định nghĩa cuộc sống của ta ‎ở thời tiền sử,
‎thời trước khi xuất hiện ‎sự canh tác và nền văn minh.
‎Ngay cả khi có vài người ‎đã đặt chân lên mặt trăng,
‎những người khác vẫn sống cuộc sống ‎ở những nơi hẻo lánh nhất hành tinh.
‎THÁNG 5, 1971
‎Năm 1971,
‎tôi bắt đầu tìm kiếm một bộ lạc biệt lập ‎ở New Guinea.
‎Những người này săn bắt hái lượm,
‎như loài người trước khi canh tác.
‎Bộ lạc của họ thiểu số ‎và cũng không tốn kém mấy.
‎Họ ăn ít thịt.
‎Những tài nguyên họ sử dụng tự phục hồi.
‎Bằng những công nghệ truyền thống,
‎họ sống một cách ổn định,
‎một lối sống có thể tồn tại mãi mãi.
‎Nó hoàn toàn trái ngược ‎với thế giới mà tôi biết.
‎Một thế giới đòi hỏi nhiều hơn mỗi ngày.
‎NĂM 1978 ‎DÂN SỐ THẾ GIỚI: 4,3 TỈ NGƯỜI
‎CACBON TRONG KHÍ QUYỂN: 335 PPM
‎VÙNG HOANG DÃ CÒN LẠI: 55%
‎Tôi dành nửa cuối thập niên 1970 ‎đi khắp thế giới,
‎làm loạt phim mà tôi mơ ước ‎được gọi là ‎Life on Earth‎,
‎đó là câu chuyện về sự tiến hóa ‎và sự đa dạng của cuộc sống.
‎Nó được chiếu ở 39 quốc gia.
‎Chúng tôi quay được 650 loài,
‎và đi một triệu rưỡi dặm.
‎Đó là kiểu cam kết bạn cần
‎nếu muốn bắt đầu ‎vẽ chân dung thế giới sinh vật.
‎Nhưng đáng chú ý là một số loài động vật ‎trở nên khó tìm hơn.
‎THÁNG 1, 1978
‎Khi tôi quay lũ khỉ đột,
‎chúng chỉ còn 300 con ‎tại một khu rừng hẻo lánh ở Trung Phi.
‎Khỉ đột con rất quý giá,
‎và bọn săn trộm sẽ giết cả tá con lớn ‎để săn một con nhỏ.
‎Tôi đã đến gần chúng hết mức vì khỉ đột ‎rất thân quen với người.
‎Cách duy nhất để chúng sống sót
‎là để các kiểm lâm viên ‎ở bên chúng mỗi ngày.
‎Quá trình tuyệt chủng ‎mà tôi đã xem khi còn bé...
‎trong những hòn đá...
‎Giờ tôi đã biết điều đó ‎đang xảy ra xung quanh...
‎với những loài động vật quen thuộc:
‎những họ hàng gần nhất của ta.
‎Và chúng ta phải chịu trách nhiệm.
‎Nó cho thấy một thực tại lạnh lùng.
‎Khi một loài trở thành mục tiêu của ta, ‎chúng sẽ không còn đường nào trốn chạy.
‎Trong thập niên 1970, cá voi bị tàn sát ‎bởi các tàu săn cá voi công nghiệp.
‎Những con cá voi xanh lớn nhất
‎chỉ có vài nghìn con.
‎Hầu như rất khó tìm được chúng nữa.
‎Chúng tôi tìm thấy cá voi lưng gù ở Hawaii ‎nhờ vào tiếng gọi của chúng.
‎Mới vừa nãy thôi, chúng tôi đã ghi âm
‎với một micrô dưới nước ‎ở Thái Bình Dương gần Hawaii.
‎THÁNG 2, 1978
‎Nghe nhé.
‎Những bản thu âm như thế này cho thấy
‎những bài hát của cá voi lưng gù ‎rất dài và phức tạp.
‎Cá voi lưng gù sống trong cùng một khu vực ‎học bài hát của nhau,
‎các bài hát đều có chủ đề ‎và biến tấu riêng biệt
‎tiến hóa theo thời gian.
‎Những bài hát thê lương của chúng ‎là chìa khóa
‎để thay đổi quan điểm ‎của mọi người về chúng.
‎Chào Vostok. Chúng tôi là người Canada.
‎Làm ơn đừng giết cá voi nữa.
‎Động vật chỉ được coi ‎là nguồn cung dầu và thịt
‎đã trở nên...có tính người.
‎Chúng tôi là đàn ông và phụ nữ, ‎và đại diện cho trẻ em,
‎chúng tôi đều muốn nói, ‎"Làm ơn đừng giết cá voi nữa".
‎Chúng ta đã săn đuổi động vật ‎làm chúng tuyệt chủng nhiều lần.
‎Nhưng giờ đã rõ ràng rồi,
‎việc đó không thể chấp nhận được nữa.
‎Việc giết cá voi để thu hoạch ‎nay biến thành tội ác.
‎CỨU CÁ VOI ‎NGƯNG GIẾT CÁ VOI
‎Lương tâm được sẻ chia mạnh mẽ ‎bỗng nhiên xuất hiện.
‎Không ai muốn động vật bị tuyệt chủng cả.
‎Mọi người quan tâm đến thế giới tự nhiên
‎như cách họ nhận thức về thế giới tự nhiên
‎Và giờ ta đã có phương tiện ‎để mọi người trên thế giới nhận thức được.
‎Khi ‎Life on Earth‎ phát sóng vào năm 1979,
‎tôi đã bước vào độ tuổi 50.
‎Dân số trên hành tinh đã tăng gấp đôi
‎so với hồi tôi mới sinh ra.
‎Bạn và tôi là sinh vật bậc cao ‎và phổ biến nhất trên Trái Đất.
‎Chúng ta là loài động vật đông đảo nhất.
‎Ngày nay, dân số của chúng ta ‎vào khoảng bốn ngàn triệu,
‎và ta đã đạt đến con số này ‎với tốc độ thiên thạch.
‎Tất cả đều xảy ra trong khoảng 2.000 năm.
‎Có vẻ như chúng ta đã thoát khỏi ‎những hạn chế
‎chi phối các hoạt động ‎và số lượng động vật.
‎Chúng ta đã thoát ra.
‎Chúng ta đã tách biệt với phần còn lại ‎của sự sống trên Trái Đất,
‎để sống một cuộc đời rất khác.
‎Thú ăn mồi đã bị loại trừ.
‎Ta đã kiểm soát được hầu hết bệnh tật.
‎Ta tìm ra cách sản xuất thực phẩm ‎theo trình tự.
‎Không còn gì có thể giới hạn chúng ta.
‎Không gì cản được ta.
‎Trừ khi chúng ta tự dừng lại.
‎Chúng ta sẽ tiếp tục tiêu thụ Trái Đất
‎cho đến khi nó cạn kiệt.
‎Việc cứu từng loài hoặc thậm chí ‎các nhóm loài vẫn không đủ.
‎Toàn bộ môi trường sống sẽ sớm biến mất.
‎Đầu tiên tôi chứng kiến sự tàn phá ‎của toàn bộ môi trường sống ở Đông Nam Á.
‎Vào những năm 1950,
‎ba phần tư đảo Borneo ‎được bao phủ bởi rừng mưa nhiệt đới.
‎Chúng tôi nghe tiếng máy bay rơi ‎ở phía trước,
‎và cách đó chỉ vài mét,
‎chúng tôi phát hiện một con vật màu đỏ ‎đầy lông, lắc lư trên cây:
‎đó là con đười ươi.
‎Vào cuối thế kỷ đó,
‎rừng mưa nhiệt đới ở Borneo ‎đã giảm một nửa.
‎Rừng mưa nhiệt đới ‎là môi trường sống rất quý giá.
‎Hơn một nửa số loài trên cạn sống ở đây.
‎Đó là những nơi mà tài năng thiết kế ‎của sự tiến hóa bay cao.
‎Rât nhiều loài trong rừng ‎tồn tại với số lượng nhỏ.
‎Mỗi loài đều đóng vai trò quan trọng.
‎Các bà mẹ đười ươi phải ở với con mình ‎đến mười năm,
‎dạy chúng ăn loại quả nào cho đáng.
‎Nếu không được huấn luyện,
‎chúng sẽ không hoàn thành ‎vai trò phân tán hạt giống.
‎Các thế hệ tương lai ‎của nhiều loài thực vật sẽ gặp nguy hiểm,
‎và đa dạng sinh học của thực vật ‎rất quan trọng với rừng nhiệt đới.
‎Trong một mảng nhỏ rừng mưa nhiệt đới,
‎có thể tồn tại ‎tới 700 loài thực vật khác nhau,
‎bằng với số lượng trên toàn Bắc Mỹ.
‎Nhưng ta đã biến ‎sự đa dạng sinh học chóng mặt này
‎thành nơi để trồng độc canh cọ dầu.
‎Nếu đem so sánh thì môi trường sống này ‎đã chết.
‎Bạn thấy tấm màn màu xanh lá, ‎đôi khi có chim bay lên từ trong đó...
‎và bạn nghĩ chắc là nó ổn thôi.
‎Nhưng nếu ngồi trên trực thăng, bạn thấy ‎đó là một dải rộng khoảng nửa dặm,
‎và phía xa bên kia dải rừng đó,
‎không có gì ngoài những hàng cây cọ dầu.
‎Con người có động cơ kép
‎để đốn rừng.
‎Người ta hưởng lợi từ gỗ,
‎và sau đó lại hưởng lợi
‎từ việc canh tác đất đai bị bỏ lại.
‎Đó là lý do chúng ta đốn 3.000 tỉ cây ‎trên toàn thế giới.
‎Một nửa rừng nhiệt đới trên thế giới ‎đã bị đốn sạch.
‎Thứ ta thấy hôm nay ‎chỉ là chương mới nhất
‎trong quá trình toàn cầu ‎trải dài hàng thiên niên kỷ.
‎Việc tàn phá rừng ở Borneo ‎đã làm giảm số đười ươi xuống còn 2/3
‎kể từ lần đầu tôi thấy một con ‎hơn 60 năm trước.
‎Chúng ta không thể đốn rừng mãi như thế,
‎và cái gì ta không làm mãi được ‎thì nghĩa là không bền vững.
‎Nếu ta làm những thứ không bền vững,
‎thì tổn thất sẽ chồng chất ở đó ‎đến mức làm sụp đổ toàn bộ hệ thống.
‎Dù hệ sinh thái có rộng lớn cỡ nào ‎cũng không an toàn nữa.
‎Ngay cả đại dương rộng lớn cũng thế.
‎Môi trường sống này là chủ đề ‎của loạt phim ‎The Blue Planet‎,
‎mà chúng tôi quay ‎vào cuối những năm chín mươi.
‎NĂM 1997 ‎DÂN SỐ THẾ GIỚI: 5.9 TỈ NGƯỜI
‎CACBON TRONG KHÍ QUYỂN: 360 PPM
‎VÙNG HOANG DÃ CÒN LẠI: 46%
‎Tầm nhìn kinh ngạc của một thế giới ‎hoàn toàn lạ lùng hiện ra trước mắt,
‎một thế giới đã tồn tại từ đầu.
‎Tất cả những thứ mà bạn không hề biết ‎đã từng tồn tại
‎dưới vô số màu sắc,
‎và tất cả đều đẹp tuyệt vời.
‎Và cuộc sống chúng không vì sự hiện diện ‎của bạn mà xáo trộn.
‎Đại dương rộng lớn là thế ‎nhưng nó hầu như chẳng có gì.
‎Nhưng ở một số nơi,
‎có những điểm nóng
‎nơi dòng chảy đưa chất dinh dưỡng ‎lên bề mặt
‎và làm bùng nổ sự sống.
‎Ở những nơi như vậy,
‎có những đàn cá khổng lồ tụ tập lại.
‎Vấn đề là các tàu đánh cá ‎cũng giỏi tìm được những điểm nóng đó
‎như lũ cá.
‎Khi họ tìm được,
‎họ có thể dễ dàng tập hợp ‎những đàn cá dày đặc.
‎Chỉ trong những năm năm mươi,
‎những tàu lớn lần đầu tiên ‎mạo hiểm đi vào vùng biển quốc tế...
‎để thu hoạch được vụ cá biển khơi ‎trên toàn cầu.
‎Nhưng họ đã diệt trừ 90% cá lớn trên biển.
‎Ban đầu, họ thả lưới được rất nhiều cá.
‎Nhưng chỉ trong vài năm,
‎những chiếc lưới ở khắp thế giới ‎cũng dần trống rỗng.
‎Nghề cá nghèo đi nhanh chóng...
‎đến nỗi các nước bắt đầu trợ cấp ‎cho các tàu để duy trì ngành này.
‎Không có cá lớn và các loài săn mồi biển,
‎vòng tuần hoàn dinh dưỡng của đại dương ‎không ổn định nữa.
‎Các loài săn mồi giúp giữ chất dinh dưỡng ‎ở vùng biển ngập ánh sáng,
‎tái sinh chúng để sinh vật phù du ‎có thể dùng đi dùng lại.
‎Không có các loài ăn thịt,
‎các chất dinh dưỡng bị chìm xuống đáy ‎đến hàng thế kỷ
‎và số điểm nóng giảm dần đi.
‎Đại dương bắt đầu chết.
‎Đời sống đại dương cũng tan rã ‎ở vùng nước nông.
‎Năm 1998, nhóm nhà làm phim ‎Blue Planet
‎tình cờ gặp một sự kiện ‎ít được biết đến vào lúc đó.
‎Rạn san hô đang chuyển sang màu trắng.
‎Màu trắng là do san hô trục xuất tảo
‎sống cộng sinh trong thân của chúng.
‎Khi lần đầu nhìn thấy nó,
‎có lẽ bạn sẽ nghĩ nó thật đẹp,
‎và đột nhiên bạn nhận ra nó bi thảm
‎vì những gì bạn thấy là bộ xương,
‎bộ xương của những sinh vật đã chết.
‎Sau cùng, các bãi san hô trắng ‎bị bao phủ bởi tảo biển,
‎và các rạn san hô ‎biến từ xứ sở thần tiên...
‎thành xứ sở đìu hiu.
‎Trước hết, nguyên nhân của việc tẩy trắng ‎vẫn là một ẩn số.
‎Nhưng các nhà khoa học ‎bắt đầu khám phá ra rằng
‎những nơi có hiện tượng tẩy trắng
‎thì đại dương ấm lên.
‎Có một dạo,
‎các nhà khoa học khí hậu ‎cảnh báo rằng hành tinh sẽ ấm lên
‎khi ta đốt nhiên liệu hóa thạch
‎và thải ra khí cacbonic ‎cùng các khí nhà kính vào khí quyển.
‎Một sự thay đổi rõ rệt ‎của cacbon trong khí quyển
‎luôn không phù hợp với Trái Đất ổn định.
‎Đó là đặc điểm ‎của năm lần tuyệt chủng hàng loạt.
‎Trong những lần trước,
‎núi lửa hoạt động lên đến một triệu năm
‎để nạo vét đủ cacbon từ bên trong Trái Đất
‎nhằm gây ra một thảm họa.
‎Bằng cách đốt cháy các sinh vật sống ‎của hàng triệu năm
‎cùng một lúc như đốt than và dầu,
‎thì ta đã làm được điều đó ‎trong vòng chưa đầy 200 năm.
‎Nhiệt độ không khí toàn cầu ‎tương đối ổn định cho đến những năm 90,
‎nhưng hiện nay dường như ‎đại dương hấp thụ rất nhiều nhiệt dư,
‎để che giấu tác động của chúng ta.
‎Tôi biết đó là dấu hiệu đầu tiên
‎cho thấy Trái Đất bắt đầu mất cân bằng.
‎Môi trường sống xa xôi nhất
‎tồn tại ở cực bắc và nam của hành tinh.
‎CUỘC SỐNG Ở VÙNG BĂNG GIÁ, 1993
‎Tôi đã đến thăm các vùng cực ‎trong nhiều thập kỷ.
‎Nơi đó luôn vượt xa sức tưởng tượng
‎với khung cảnh không giống bất cứ thứ gì ‎trên Trái Đất,
‎và những giống loài lạ đời ‎thích nghi với cuộc sống khắc nghiệt.
‎Nhưng thế giới xa xôi đó đang thay đổi.
‎Vào thời của tôi, tôi đã trải qua ‎sự ấm lên của mùa hè Bắc Cực.
‎Chúng tôi đã đến các địa điểm ‎để mong tìm thấy những dải băng biển
‎nhưng chẳng có gì.
‎Chúng tôi đã đi du lịch bằng thuyền ‎đến những hòn đảo
‎mà theo lịch sử là không thể tiếp cận
‎vì chúng vĩnh viễn bị nhốt trong băng.
‎Trước khi ‎Frozen Planet ‎lên sóng ‎vào năm 2011,
‎lý do của những thay đổi này ‎đã được xác định rõ.
‎Từ lâu đại dương đã không thể hấp thụ ‎tất cả nhiệt dư
‎do những hoạt động của chúng ta.
‎Kết quả là,
‎nhiệt độ trung bình toàn cầu hiện nay ‎ấm hơn một độ C
‎so với lúc tôi mới sinh ra.
‎Tốc độ thay đổi vượt qua bất kỳ tốc độ nào ‎trong 10.000 năm qua.
‎Băng biển mùa hè ở Bắc Cực ‎đã giảm 40% trong 40 năm.
‎Hành tinh của chúng ta đang cạn kiệt băng.
‎Hệ sinh thái nguyên sơ và xa xôi nhất này ‎đang hướng đến thảm họa.
‎Dấu vết của chúng ta ‎đã có mặt khắp toàn cầu.
‎Tác động của chúng ta thực sự sâu sắc.
‎Cuộc tấn công mù quáng của ta ‎lên hành tinh
‎cuối cùng đã thay đổi những quy tắc cơ bản ‎của thế giới sinh vật.
‎Chúng ta đã đánh bắt quá 30% nguồn cá ‎đến mức nguy cấp.
‎Mỗi năm chúng ta đốn hơn 15 tỉ cây.
‎Bằng cách xây đập, làm ô nhiễm ‎và khai thác quá mức sông hồ,
‎ta đã giảm thiểu lượng nước ngọt ‎xuống hơn 80%.
‎Ta đang thay thế hoang dã bằng thuần hóa.
‎Một nửa số đất màu mỡ trên Trái Đất
‎giờ là đất nông nghiệp.
‎Bảy mươi phần trăm khối lượng chim ‎trên hành tinh này là gia cầm.
‎Phần lớn là gà.
‎Chúng ta chiếm hơn một phần ba ‎khối lượng động vật có vú trên Trái Đất.
‎Thêm 60 phần trăm ‎là những con vật chúng ta nuôi để ăn.
‎Số còn lại, từ chuột đến cá voi ‎chỉ chiếm 4%.
‎Giờ thì đây là hành tinh của chúng ta,
‎do nhân loại vận hành.
‎Chỉ còn lại một ít không gian ‎cho thế giới sinh vật.
‎Từ khi tôi bắt đầu quay phim ‎vào những năm 1950,
‎số lượng động vật hoang dã trung bình ‎còn hơn một nửa.
‎Giờ đây tôi nhìn những hình ảnh này, ‎và nhận ra rằng dù khi còn thanh niên,
‎tôi thấy mình ở nơi hoang dã,
‎trải nghiệm thế giới tự nhiên hoang sơ,
‎nhưng đó chỉ là ảo ảnh.
‎Những khu rừng, đồng bằng và biển cả ‎đã cạn kiệt hết rồi.
‎Thế giới chẳng còn hoang dã như trước nữa.
‎Chúng ta đã tiêu diệt nó,
‎chứ không phải chỉ tàn phá. ‎Ta hoàn toàn...
‎Ta đã tiêu diệt thế giới đó.
‎Thế giới không có con người đã biến mất.
‎Con người tràn ngập khắp thế giới rồi.
‎Đó là lời khai nhân chứng của tôi.
‎Một câu chuyện về sự sụp đổ toàn cầu ‎chỉ trong một đời người.
‎Nhưng chưa kết thúc đâu.
‎Nếu ta tiếp tục tiến trình hiện tại,
‎những thiệt hại đã thành đặc tính ‎của đời tôi
‎sẽ bị lu mờ bởi những thiệt hại sắp tới.
‎NĂM 2020 ‎DÂN SỐ THẾ GIỚI: 7.8 TỈ NGƯỜI
‎CACBON TRONG KHÍ QUYỂN: 415 PPM
‎VÙNG HOANG DÃ CÒN LẠI: 35%
‎Khoa học dự đoán rằng ‎nếu tôi sinh ra hôm nay,
‎tôi sẽ chứng kiến những điều sau.
‎NHỮNG NĂM 2030
‎Rừng nhiệt đới Amazon,
‎bị đốn trụi cho đến khi nó không thể ‎sản xuất đủ hơi ẩm,
‎nên nó sẽ biến thành sa mạc khô,
‎mang đến sự mất mát giống loài thê thảm...
‎và thay đổi chu kỳ nước toàn cầu.
‎Cùng lúc đó,
‎Bắc Cực sẽ không có băng vào mùa hè.
‎Nếu không có chỏm băng trắng,
‎năng lượng mặt trời ‎sẽ ít phản xạ lại không gian,
‎và tốc độ ấm lên toàn cầu cũng tăng nhanh.
‎NHỮNG NĂM 2040
‎Ở khắp phía Bắc,
‎đất đóng băng tan chảy ra,
‎giải phóng khí mêtan,
‎một loại khí nhà kính mạnh hơn cacbonic ‎gấp nhiều lần
‎sẽ đẩy nhanh tốc độ biến đổi khí hậu.
‎NHỮNG NĂM 2050
‎Khi đại dương tiếp tục nóng lên ‎và mang tính axit nhiều hơn,
‎các rạn san hô trên thế giới sẽ chết.
‎Số lượng cá sẽ cạn kiệt.
‎NHỮNG NĂM 2080
‎Sản xuất lương thực toàn cầu ‎rơi vào khủng hoảng
‎khi đất bị lạm dụng quá nhiều ‎dẫn đến cạn kiệt.
‎Các loài côn trùng thụ phấn cũng biến mất,
‎và thời tiết ngày càng khó lường hơn.
‎NHỮNG NĂM 2100
‎Hành tinh của chúng ta ấm hơn bốn độ C.
‎Nhiều nơi trên Trái đất không thể ở được.
‎Hàng triệu người mất nhà cửa.
‎Lần tuyệt chủng hàng loạt thứ sáu...
‎đang diễn ra.
‎Đây là hàng loạt các cánh cửa một chiều,
‎mang đến thay đổi không thể đảo ngược.
‎Trong vòng đời tiếp theo,
‎sự an toàn và ổn định của thế Holocene,
‎Vườn Địa Đàng của chúng ta,
‎sẽ bị mất.
‎HỘI NGHỊ LIÊN HIỆP QUỐC ‎VỀ THAY ĐỔI KHÍ HẬU, 2018
‎Hiện giờ,
‎ta đang đối mặt với thảm họa nhân tạo...
‎có quy mô toàn cầu.
‎Mối đe dọa lớn nhất ‎của ta trong hàng ngàn năm.
‎Nếu ta không hành động,
‎sự sụp đổ của nền văn minh nhân loại...
‎và sự tuyệt chủng của thế giới tự nhiên...
‎sẽ sớm xảy đến thôi.
‎Nhưng nếu ta càng để lâu,
‎càng khó để hành động.
‎Anh đã có thể vui vẻ nghỉ hưu.
‎Nhưng giờ anh muốn...
‎giải thích cho chúng tôi sự nguy hiểm...
‎mà ta đang gặp phải.
‎Và theo cách nào đó, tôi...
‎tôi ước gì mình không tham gia ‎vào cuộc đấu tranh này.
‎Vì tôi mong sẽ không cần hay không có ‎cuộc đấu tranh nào.
‎Nhưng tôi đã rất may mắn,
‎và tôi nhất định sẽ cảm thấy rất có lỗi...
‎nếu tôi thấy được vấn đề ‎nhưng lại quyết định lờ đi.
‎DIỄN ĐÀN KINH TẾ THẾ GIỚI ‎DAVOS, 2019
‎HÀNH TINH CỦA CHÚNG TA
‎Trèo lên những con nằm san sát nhau ‎là cách duy nhất để đi qua.
‎Những con bên dưới có thể ‎bị đè bẹp tới chết.
‎Ta đang đối mặt với không gì hơn...
‎là sự sụp đổ của thế giới sinh vật,
‎chính là thứ đã sinh ra ‎nền văn minh của chúng ta,
‎thứ mà chúng ta dựa vào mọi yếu tố ‎của cuộc sống.
‎Không ai muốn nó xảy ra.
‎Không ai trong chúng ta ‎khiến nó xảy ra được.
‎Vậy ta phải làm gì?
‎Khá đơn giản.
‎Nó đã ở trước mắt chúng ta từ lâu rồi.
‎Để khôi phục sự ổn định cho hành tinh,
‎ta phải khôi phục đa dạng sinh học của nó,
‎thứ chúng ta đã loại bỏ.
‎Đó là cách duy nhất để thoát khỏi ‎khủng hoảng ta đã tạo ra.
‎Ta phải tái hoang dã thế giới.
‎Tái hoang dã thế giới ‎đơn giản hơn bạn nghĩ,
‎và những thay đổi ta tạo ra ‎chỉ có lợi cho chính ta
‎và những thế hệ tiếp theo.
‎Một thế kỷ nữa,
‎hành tinh của chúng ta ‎có thể lại là một nơi hoang dã,
‎và tôi sẽ chỉ bạn cách làm.
‎Sau một thời gian, từng loài trên Trái Đất ‎sẽ đạt đến số lượng tối đa.
‎Số lượng đó có thể được duy trì nhờ vào ‎nguồn tài nguyên thiên nhiên có sẵn.
‎Dân số của ta đã tăng đột biến ‎mà không gì cản nổi.
‎Theo dự đoán hiện tại,
‎vào năm 2100, dân số thế giới ‎sẽ là 11 tỉ người.
‎Nhưng sự tăng trưởng dân số ‎có thể chậm lại, thậm chí ngưng hẳn
‎trước khi nó đạt tới mức đó.
‎Tiêu chuẩn sống của Nhật Bản ‎tăng nhanh vào nửa cuối thế kỷ 20.
‎Khi chăm sóc sức khỏe và giáo dục ‎được cải thiện,
‎kỳ vọng và cơ hội của người dân ‎cũng tăng theo,
‎nhưng tỉ lệ sinh đẻ lại giảm.
‎Năm 1950, một gia đình người Nhật ‎có thể có từ ba đứa con trở lên.
‎Đến năm 1975, tiêu chuẩn là hai đứa.
‎Kết quả là dân số đã ổn định
‎và không thay đổi từ mười thế kỷ nay.
‎Có dấu hiệu cho thấy chuyện này ‎bắt đầu xảy ra trên toàn cầu.
‎Khi các quốc gia phát triển khắp nơi, ‎người ta chọn có ít con hơn.
‎Số trẻ em sinh ra mỗi năm ‎trên toàn thế giới
‎sắp được cân bằng.
‎Lý do chính khiến dân số ‎vẫn đang phát triển
‎là vì nhiều người sống lâu hơn.
‎Vào thời điểm nào đó trong tương lai, ‎dân số sẽ đạt đỉnh điểm lần đầu tiên.
‎Việc đó xảy ra càng sớm ‎thì mọi thứ ta phải làm càng dễ dàng hơn.
‎Bằng cách nỗ lực ‎đưa người dân thoát nghèo,
‎được chăm sóc y tế,
‎và đặc biệt là cho phép các bé gái
‎được học càng lâu càng tốt,
‎ta có thể làm dân số đạt đỉnh điểm ‎ở mức thấp hơn.
‎Sao ta lại không muốn làm ‎những việc này chứ?
‎Ta đều muốn cho người khác ‎nhiều cơ hội hơn trong đời.
‎Bí quyết là nâng cao tiêu chuẩn sống ‎trên thế giới
‎mà không làm ảnh hưởng đến thế giới đó.
‎Nghe có vẻ bất khả thi,
‎nhưng để làm được thì có nhiều cách lắm.
‎Thế giới sinh vật chủ yếu được vận hành ‎bằng năng lượng mặt trời.
‎Mỗi ngày thực vật Trái Đất hấp thụ được
‎ba nghìn tỉ kilowatt giờ ‎năng lượng mặt trời.
‎Gấp gần 20 lần so với ‎năng lượng ta cần từ ánh mặt trời.
‎Hãy tưởng tượng nếu chúng ta ‎giảm dần nhiên liệu hóa thạch
‎và vận hành thế giới ‎bằng năng lượng vĩnh cửu của thiên nhiên,
‎đó là ánh sáng mặt trời, gió, nước ‎và địa nhiệt.
‎Ở thềm thế kỷ mới,
‎năng lượng mà Maroc dùng hầu hết ‎đều dựa vào dầu và ga nhập khẩu.
‎Ngày nay, năng lượng mặt trời ‎tạo ra 40% nhu cầu tại nhà
‎từ mạng lưới các nhà máy điện tái tạo,
‎bao gồm trang trại năng lượng mặt trời ‎lớn nhất thế giới.
‎Nằm ở rìa sa mạc Sahara...
‎và giáp với một số nước ở Nam Âu,
‎Maroc có thể là nước xuất khẩu ‎năng lượng mặt trời vào năm 2050.
‎Trong vòng 20 năm,
‎năng lượng tái tạo được dự đoán là ‎nguồn năng lượng chính của thế giới.
‎Nhưng ta có thể biến chúng ‎thành nguồn năng lượng duy nhất.
‎Thật điên rồ khi thấy các ngân hàng ‎và quỹ hưu đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch
‎khi đây là những thứ gây nguy hiểm ‎cho tương lai mà ta đang cứu rỗi.
‎Một tương lai tái tạo đầy lợi ích.
‎Năng lượng ở khắp nơi ‎sẽ có giá phải chăng hơn,
‎các thành phố sẽ sạch và yên tĩnh hơn,
‎và năng lượng tái tạo ‎sẽ không bao giờ cạn kiệt.
‎Thế giới sinh vật không thể vận hành ‎nếu thiếu một đại dương khỏe mạnh,
‎và chúng ta cũng vậy.
‎Đại dương là một đồng minh quan trọng
‎trong cuộc chiến giảm lượng cacbon ‎trong khí quyển của ta.
‎Đại dương càng đa dạng ‎thì nó càng hoạt động tốt.
‎Và, tất nhiên, đại dương là nguồn thức ăn ‎quan trọng đối với ta.
‎Câu cá là sự thu hoạch hoang dã ‎lớn nhất thế giới,
‎và nếu ta làm đúng,
‎thì có thể tiếp tục khai thác...
‎vì cả hai bên đều được lợi.
‎Môi trường sống ở biển càng lành mạnh
‎thì càng có nhiều cá,
‎và càng có nhiều thức ăn.
‎Palau là một quốc đảo ở Thái Bình Dương,
‎phụ thuộc vào các rạn san hô ‎để bắt cá và phát triển du lịch.
‎Khi nguồn cá bắt đầu suy giảm,
‎người Palau đã đáp trả
‎bằng cách hạn chế hoạt động câu cá
‎và cấm đánh bắt cá hoàn toàn ‎từ nhiều khu vực.
‎Số lượng cá được bảo vệ ‎sớm trở nên khỏe mạnh,
‎rồi họ kéo tới những khu vực đó ‎thoải mái câu cá.
‎Kết quả là,
‎các khu vực cấm đánh bắt cá ‎làm tăng sản lượng của ngư dân địa phương,
‎đồng thời cho phép ‎các rạn san hô phục hồi.
‎Hãy tưởng tượng nếu ta có cách tiếp cận ‎tương tự trên khắp thế giới.
‎Ước tính cho thấy tạo vùng cấm đánh bắt ‎trên một phần ba vùng biển duyên hải
‎sẽ đủ để cung cấp cho chúng ta ‎tất cả số cá ta cần.
‎Ở vùng biển quốc tế,
‎Liên Hợp Quốc đang cố tạo ra ‎vùng cấm đánh bắt cá lớn nhất.
‎Chỉ bằng một động thái,
‎việc này sẽ biến đại dương rộng mở
‎từ một nơi cạn kiệt ‎bởi các tàu cá được trợ cấp
‎thành vùng hoang dã giúp chúng ta ‎trong nỗ lực chống lại biến đổi khí hậu.
‎Khu bảo tồn động vật hoang dã ‎lớn nhất thế giới.
‎Đối với đất liền,
‎ta phải giảm thiểu triệt để ‎khu vực ta dùng để trồng trọt
‎để có thể tạo ra không gian ‎nhằm tái hoang dã,
‎và cách nhanh lẫn hiệu quả nhất ‎để làm việc đó
‎là ta phải thay đổi chế độ ăn.
‎Động vật ăn thịt lớn còn rất ít ‎trong tự nhiên
‎vì mỗi con cần tiêu thụ rất nhiều mồi.
‎Mỗi con thú săn mồi ở Serengeti
‎phải tiêu thụ hơn 100 con mồi.
‎Mỗi khi chọn một miếng thịt,
‎chúng ta cũng vô tình đòi hỏi
‎một không gian rộng lớn.
‎Hành tinh không thể chu cấp ‎cho hàng tỉ người ăn thịt.
‎Không chỉ có mỗi không gian.
‎Nếu tất cả chúng ta có một chế độ ăn ‎dựa trên thực vật,
‎ta chỉ cần một nửa số đất đai ‎ta đang dùng thôi.
‎Vì sau đó ta sẽ trồng trọt thật tận tụy,
‎nên có thể tăng sản lượng của vùng đất này ‎một cách đáng kể.
‎Hà Lan là một trong những quốc gia ‎đông dân nhất thế giới.
‎Nó được bao phủ bởi các trang trại nhỏ ‎do gia đình quản lý
‎đến nỗi không còn chỗ mở rộng.
‎Nông dân Hà Lan đã trở thành ‎chuyên gia tận dụng tối đa mỗi hecta.
‎Càng ngày, họ làm càng ổn định.
‎tăng sản lượng gấp mười lần ‎trong hai thế hệ
‎đồng thời dùng ít nước hơn,
‎ít thuốc trừ sâu, ít phân bón hơn,
‎và thải ra ít cacbon hơn.
‎Tuy diện tích rất nhỏ,
‎nhưng Hà Lan hiện là nhà xuất khẩu ‎thực phẩm lớn thứ hai thế giới.
‎Chúng ta hoàn toàn có thể áp dụng ‎cả giải pháp công nghệ thấp và cao
‎để sản xuất nhiều thực phẩm hơn ‎từ vùng ít đất hơn.
‎Ta có thể bắt đầu sản xuất thức ăn ‎trong không gian mới.
‎Trong nhà ở thành phố.
‎Ngay cả ở những nơi không có đất.
‎Khi ta cải thiện ‎cách tiếp cận nông nghiệp,
‎ta sẽ bắt đầu đảo ngược ‎việc chiếm dụng đất
‎mà ta cứ đeo đuổi ‎từ hồi bắt đầu trồng trọt,
‎đó là điều cần thiết vì ta có ‎nhu cầu cấp thiết cho vùng đất tự do đó.
‎Rừng là yếu tố cơ bản ‎trong việc khôi phục hành tinh.
‎Chúng là công nghệ tốt nhất mà tự nhiên có ‎để giữ cacbon lại,
‎và là trung tâm đa dạng sinh học.
‎Một lần nữa, hai tính năng này ‎hoạt động cùng nhau.
‎Các khu rừng càng hoang dã và đa dạng,
‎thì chúng hấp thụ ‎cacbon từ khí quyển hiệu quả hơn.
‎Ta phải ngay lập tức ngăn chặn ‎nạn phá rừng ở khắp nơi...
‎và trồng các loại cây như cọ dầu ‎và đậu nành
‎trên những mảnh đất bị tàn phá từ lâu.
‎Sau tất cả, còn rất nhiều ‎mảnh đất như thế.
‎Nhưng ta có thể làm tốt hơn.
‎Một thế kỷ trước, hơn ba phần tư ‎Costa Rica được bao phủ bởi rừng.
‎Đến thập niên 1980, việc đốn gỗ bừa bãi ‎làm giảm lượng rừng xuống còn một phần tư.
‎Chính phủ đã quyết định hành động,
‎đó là tài trợ cho chủ đất ‎trồng lại các loài cây thổ sản.
‎Chỉ trong 25 năm, các cánh rừng ‎đã sống lại
‎để bao phủ một nửa Costa Rica lần nữa.
‎Cứ tưởng tượng nếu ta làm được điều này ‎trên phạm vi toàn cầu.
‎Các cánh rừng sống lại sẽ hấp thụ ‎đến 2/3 lượng khí thải cacbon
‎được bơm vào khí quyển ‎bởi các hoạt động của ta cho đến nay.
‎Có một nguyên tắc quan trọng
‎đối với những điều này.
‎Thiên nhiên là đồng minh ‎và là nguồn cảm hứng lớn nhất của ta.
‎Chúng ta chỉ phải làm ‎điều mà thiên nhiên luôn làm.
‎Nó đã tìm ra bí mật cuộc sống từ lâu rồi.
‎Trong thế giới này,
‎một loài chỉ có thể phát triển mạnh...
‎khi mọi thứ xung quanh nó ‎cũng phát triển mạnh.
‎Chúng ta có thể giải quyết những vấn đề ‎mà ta đang đối mặt
‎bằng cách chấp nhận thực tại này.
‎Nếu chúng ta chăm lo cho thiên nhiên,
‎thiên nhiên sẽ chăm lo cho ta.
‎Giờ là lúc loài của ta
‎ngừng phát triển,
‎để tạo dựng cuộc sống trên hành tinh ‎sao cho hài hòa với thiên nhiên,
‎và để bắt đầu phát triển.
‎Bạn thử nghĩ xem, ‎ta đang hoàn thành một hành trình đấy.
‎Mười ngàn năm trước, ‎khi còn săn bắn hái lượm,
‎chúng ta sống bền vững ‎vì đó là lựa chọn duy nhất.
‎Những năm sau đó,
‎nó lại là lựa chọn duy nhất.
‎Chúng ta cần tìm lại...
‎cách sống bền vững ‎để tránh xa khỏi thiên nhiên
‎nhằm trở thành một phần ‎của thiên nhiên thêm lần nữa.
‎Tối nay, chúng tôi có ‎một chương trình khác cho bạn.
‎Nếu ta có thể thay đổi cách ta sống ‎trên Trái Đất,
‎một tương lai khác ‎sẽ hiện ra trong tầm mắt.
‎Trong tương lai này,
‎ta khám phá ra cách để hưởng lợi từ đất ‎có lợi thay vì cản trở hoang dã...
‎cách để câu cá ở biển ‎giúp chúng nhanh chóng phục hồi...
‎và cách thu hoạch cây rừng bền vững.
‎Cuối cùng chúng ta sẽ ‎học cách làm việc với thiên nhiên,
‎thay vì chống lại nó.
‎Cuối cùng,
‎sau một cuộc đời ‎khám phá thế giới sinh vật,
‎tôi chắc chắn một điều.
‎Đây không phải là để cứu ‎hành tinh của chúng ta.
‎Mà là để bảo vệ chính chúng ta.
‎Sự thật là, dù chúng ta ‎có tồn tại hay không,
‎thế giới tự nhiên vẫn sẽ tái tạo.
‎Trong 30 năm kể từ vụ sơ tán Chernobyl,
‎hoang dã đã giành lại không gian.
‎Ngày nay, rừng đã mọc lan đến thành phố.
‎Đây là nơi trú ẩn cho động vật hoang dã ‎thuộc loại hiếm ở nơi khác...
‎và bằng chứng mạnh mẽ là ‎tuy chúng ta đã mắc sai lầm,
‎nhưng cuối cùng, thiên nhiên ‎vẫn sẽ chiến thắng.
‎Thế giới sinh vật sẽ tồn tại lâu dài.
‎Con người chúng ta không thể ‎được đoán trước như thế.
‎Chúng ta đã tiến xa như vậy ‎vì ta là sinh vật thông minh nhất
‎từng sống trên đời.
‎Nhưng để tiếp tục,
‎ta cần nhiều hơn là trí thông minh.
‎Chúng ta cần...
‎sự thông thái.
‎Có nhiều điểm khác biệt
‎giữa con người ‎và các loài khác trên Trái Đất,
‎nhưng một điểm rõ ràng
‎là ta có thể tưởng tượng được tương lai.
‎Tôi, và có lẽ cả bạn đã khiếp sợ ‎tương lai đó trong một thời gian dài,
‎nhưng giờ đây rõ ràng là ‎nó cũng không tối tăm và mờ mịt đến thế.
‎Ta có cơ hội để bù đắp thiệt hại,
‎để hoàn thành hành trình phát triển ‎và quản lý ảnh hưởng của ta,
‎và trở thành một giống loài sống hài hòa ‎với thiên nhiên thêm lần nữa.
‎Tất cả những gì ta cần là ý chí.
‎Giờ chúng ta có cơ hội ‎tạo ra ngôi nhà hoàn hảo cho mình
‎và khôi phục thế giới giàu có, khỏe mạnh ‎và tuyệt vời mà chúng ta thừa kế.
‎Cứ tưởng tượng xem.
‎BỘ PHIM LÀ TUYÊN BỐ NHÂN CHỨNG ‎CỦA DAVID ATTENBOROUGH
‎AI KHÁC CẦN PHẢI XEM?
‎Biên dịch: Tuan Nguyen