1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.MX

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.MX

3
00:00:21,855 --> 00:00:23,064
Nagrywam.

4
00:00:23,148 --> 00:00:25,859
Żeby to wyłączyć,
trzeba nacisnąć jeszcze raz.

5
00:00:26,484 --> 00:00:28,153
Powinno się znów kręcić.

6
00:00:28,236 --> 00:00:29,404
- Tak.
- Dobra.

7
00:00:29,487 --> 00:00:32,991
Chciałbyś, żeby niepełnosprawnych
przedstawiano jak ludzi?

8
00:00:34,325 --> 00:00:35,326
Słucham?

9
00:00:40,165 --> 00:00:42,125
Jim LeBrecht to inżynier dźwięku

10
00:00:42,208 --> 00:00:44,502
w Berkeley Repertory Theatre w Kalifornii.

11
00:00:45,128 --> 00:00:49,132
Urodził się z niepełnosprawnością,
która nie wpływa na jego pracę.

12
00:00:49,215 --> 00:00:52,635
A dzięki tej pracy może wieść

13
00:00:52,719 --> 00:00:54,846
niezależne, produktywne życie.

14
00:00:57,140 --> 00:00:58,308
...Tom? Super.

15
00:00:58,391 --> 00:01:00,018
To przez jego chorobę.

16
00:01:08,443 --> 00:01:10,361
Od urodzenia mam rozszczep kręgosłupa.

17
00:01:10,987 --> 00:01:13,782
Mówiono, że nie pożyję
dłużej niż kilka godzin.

18
00:01:15,325 --> 00:01:17,577
Okazało się, że miałem inne plany.

19
00:01:32,050 --> 00:01:33,468
W połowie pierwszej klasy

20
00:01:33,551 --> 00:01:36,221
pozwolono mi na próbę
pójść do szkoły publicznej.

21
00:01:38,473 --> 00:01:40,350
Chciano sprawdzić, czy dam radę.

22
00:01:41,851 --> 00:01:43,144
W tamtych czasach

23
00:01:43,228 --> 00:01:47,023
wiele dzieci takich jak ja
wysyłało się do ośrodków.

24
00:01:49,067 --> 00:01:51,528
Pamiętam, że tata mówił mi:

25
00:01:51,611 --> 00:01:54,155
„Jimmy, musisz być towarzyski.

26
00:01:54,239 --> 00:01:56,908
Musisz przedstawiać się innym,

27
00:01:56,991 --> 00:01:58,535
oni do ciebie nie podejdą”.

28
00:02:00,954 --> 00:02:02,330
Moja siostra Lindsay była zuchem,

29
00:02:03,206 --> 00:02:04,999
mnie nie przyjęli do skautów.

30
00:02:06,835 --> 00:02:09,087
Wszędzie napotykałem przeszkody.

31
00:02:12,507 --> 00:02:14,676
Kochałem muzykę i życie.

32
00:02:15,260 --> 00:02:17,470
Chciałem być częścią świata,

33
00:02:17,554 --> 00:02:19,597
ale nie widziałem w nim mi podobnych.

34
00:02:23,184 --> 00:02:25,979
Aż nagle usłyszałem
o pewnym letnim obozie.

35
00:02:26,604 --> 00:02:30,275
To letni obóz dla niepełnosprawnych
organizowany przez hipisów.

36
00:02:31,234 --> 00:02:32,527
Ktoś powiedział,

37
00:02:32,610 --> 00:02:34,571
że można tam palić zioło z opiekunami.

38
00:02:34,654 --> 00:02:37,490
A ja na to: „Jadę!”.

39
00:02:43,288 --> 00:02:46,291
To nie do pomyślenia,
że ten obóz zmienił świat,

40
00:02:46,374 --> 00:02:48,168
a nikt nie zna jego historii.

41
00:02:49,669 --> 00:02:51,921
NETFLIX — ORYGINALNY FILM DOKUMENTALNY

42
00:04:11,501 --> 00:04:13,544
Pamiętam pierwsze lato w obozie Jened.

43
00:04:14,254 --> 00:04:17,674
Pojechaliśmy autobusem
z Manhattanu w góry Catskills.

44
00:04:18,174 --> 00:04:20,051
To jakieś trzy godziny jazdy.

45
00:04:21,427 --> 00:04:24,055
Piękne, górzyste okolice,

46
00:04:24,138 --> 00:04:27,350
zapach rozgrzanej ziemi i sosen,

47
00:04:27,433 --> 00:04:29,435
śpiew ptaków i inne odgłosy.

48
00:04:30,603 --> 00:04:32,897
Wjechaliśmy na parking,

49
00:04:33,690 --> 00:04:36,192
a przy autobusie
zaczęli się kłębić ludzie.

50
00:04:37,485 --> 00:04:40,571
Mnóstwo hipisów,
niektórzy wyglądali dziwacznie.

51
00:04:41,239 --> 00:04:42,615
Byłem w szoku.

52
00:04:42,699 --> 00:04:45,576
Nie wiedziałem, kto tam jest opiekunem.

53
00:04:54,335 --> 00:04:56,212
Dorastałem w Mobile w Alabamie.

54
00:04:56,296 --> 00:04:57,130
OPIEKUN

55
00:04:57,213 --> 00:05:02,010
Zobaczyłem plakat z napisem:
„Praca na lato. Obóz. Nowy Jork”.

56
00:05:03,177 --> 00:05:04,846
Nie znałem nikogo niepełnosprawnego.

57
00:05:06,055 --> 00:05:08,891
Trochę stresowały mnie te dzieciaki.

58
00:05:10,101 --> 00:05:13,021
Nie miałem doświadczenia
z niepełnosprawnymi.

59
00:05:13,104 --> 00:05:13,938
OPIEKUN

60
00:05:14,022 --> 00:05:17,483
Znałem tylu niepełnosprawnych,
co zawodników sumo.

61
00:05:18,693 --> 00:05:21,321
Stałem z przodu autobusu

62
00:05:21,404 --> 00:05:26,951
i nie byłem gotowy na widok
tylu niepełnosprawnych.

63
00:05:27,493 --> 00:05:31,247
Zamarłem. Sparaliżował mnie strach.

64
00:05:32,373 --> 00:05:36,544
Ktoś mnie popchnął,
bo stałem mu na drodze,

65
00:05:36,627 --> 00:05:40,298
i to napędziło mnie na całe lato.

66
00:06:03,404 --> 00:06:05,073
Gdy trwał Woodstock,

67
00:06:05,156 --> 00:06:08,076
byłam u babci
i słuchałam radia tranzystorowego.

68
00:06:08,743 --> 00:06:11,662
Marzyłam o tym, żeby tam być.

69
00:06:12,413 --> 00:06:15,500
A gdy pojechałam na Jened, myślałam sobie:

70
00:06:15,583 --> 00:06:17,126
„Jestem na Woodstocku!”.

71
00:06:17,835 --> 00:06:19,212
OBOZOWICZKA, 18 LAT

72
00:06:19,295 --> 00:06:21,172
Muzyka i ludzie...

73
00:06:22,090 --> 00:06:24,926
Miałam wrażenie, że ci ludzie są szaleni.

74
00:06:25,009 --> 00:06:26,344
W dobrym sensie.

75
00:06:29,472 --> 00:06:32,183
Przyjedź na obóz Jened
i przekonaj się sam.

76
00:06:45,279 --> 00:06:49,700
To było wariactwo.

77
00:06:49,784 --> 00:06:51,911
OBOZOWICZKA, 18 LAT

78
00:06:52,036 --> 00:06:55,123
Ale to była utopia.

79
00:06:55,706 --> 00:06:58,960
Gdy tam przebywaliśmy,

80
00:06:59,043 --> 00:07:04,799
świat zewnętrzny nie istniał.

81
00:07:47,508 --> 00:07:50,470
15 LAT

82
00:07:50,553 --> 00:07:53,014
Jeśli chcesz
coś pokazać na filmie, to mów.

83
00:07:53,097 --> 00:07:53,931
Żaden problem.

84
00:07:55,433 --> 00:07:58,811
A to... część dla dorosłych.

85
00:08:01,189 --> 00:08:04,567
- Co to za żółty budynek?
- Mówiłem, to...

86
00:08:05,693 --> 00:08:06,611
część dla dorosłych.

87
00:08:06,694 --> 00:08:08,779
- Część obozu dla dorosłych.
- Tak.

88
00:08:11,407 --> 00:08:13,409
To jedna z naszych cudnych opiekunek.

89
00:08:15,786 --> 00:08:17,205
- Przywitaj się.
- Cześć.

90
00:08:17,288 --> 00:08:18,206
No dobra.

91
00:08:21,459 --> 00:08:24,337
To domek dziewczyn numer jeden.

92
00:08:24,837 --> 00:08:26,589
Miejsce zabaw i swawoli.

93
00:08:27,423 --> 00:08:30,426
To jedna z obozowiczek, Valerie Vivona.

94
00:08:30,510 --> 00:08:31,385
Jimmy!

95
00:08:34,180 --> 00:08:36,766
Musisz to robić? To ważne?

96
00:08:36,849 --> 00:08:38,059
O matko.

97
00:08:42,188 --> 00:08:43,648
To nasz kierownik?

98
00:08:44,607 --> 00:08:45,983
Tak, Larry Allison.

99
00:08:49,946 --> 00:08:51,864
Pan jest kierownikiem obozu?

100
00:08:52,823 --> 00:08:55,368
Tak, jestem kierownikiem obozu i...

101
00:08:55,451 --> 00:08:56,827
KIEROWNIK OBOZU

102
00:08:58,246 --> 00:09:04,835
Byłem właśnie przy basenie
i patrzyłem, jak dzieciaki pływają.

103
00:09:04,919 --> 00:09:09,340
Wykopałem kilka dziur,
bo dzieciaki są niezdarne

104
00:09:09,423 --> 00:09:11,592
i będzie śmiesznie, jak się potkną.

105
00:09:12,969 --> 00:09:14,595
Dasz kalekom nauczkę.

106
00:09:14,679 --> 00:09:15,555
Zgadza się.

107
00:09:18,140 --> 00:09:18,975
GŁOS LARRY'EGO ALLISONA

108
00:09:19,058 --> 00:09:23,437
Jened był okazją
do wypróbowania nowych rzeczy.

109
00:09:25,064 --> 00:09:27,650
Na początku istnienia w latach 50.

110
00:09:27,733 --> 00:09:31,612
to był tradycyjny obóz letni.

111
00:09:31,696 --> 00:09:34,490
W latach 60. i 70. ewoluował,

112
00:09:34,574 --> 00:09:39,287
chcieliśmy zorganizować przestrzeń,

113
00:09:39,370 --> 00:09:41,247
gdzie młodzież mogła być młodzieżą

114
00:09:41,330 --> 00:09:43,791
bez stereotypów i etykiet.

115
00:09:43,874 --> 00:09:48,170
To był produkt swoich czasów.
Społeczny eksperyment.

116
00:09:52,383 --> 00:09:56,345
Zrozumieliśmy, że problemem
nie są niepełnosprawni.

117
00:09:56,429 --> 00:10:00,141
Problemem byli pełnosprawni.

118
00:10:00,224 --> 00:10:02,059
To był nasz problem.

119
00:10:02,143 --> 00:10:05,229
Dlatego to my musieliśmy się zmienić.

120
00:10:05,896 --> 00:10:08,566
Chcę powiedzieć, że kocham obóz Jened.

121
00:10:09,150 --> 00:10:11,402
I Larry'ego Olsona.

122
00:10:12,236 --> 00:10:13,070
Olsona?

123
00:10:13,863 --> 00:10:14,780
Allisona.

124
00:10:16,782 --> 00:10:18,034
Cieszę się, Sophie.

125
00:10:20,453 --> 00:10:22,204
Zbierzmy się w kole.

126
00:10:23,956 --> 00:10:24,957
Jak się nazywasz?

127
00:10:25,041 --> 00:10:27,251
Ellie Abrashkin.

128
00:10:29,045 --> 00:10:32,089
- Skąd jesteś?
- Z Brooklynu. Nowy Jork.

129
00:10:34,550 --> 00:10:35,551
Brooklyn.

130
00:10:38,220 --> 00:10:42,683
Cześć, nazywam się Jean Malafronte.

131
00:10:43,351 --> 00:10:48,022
Potrącił mnie autobus.

132
00:10:48,731 --> 00:10:50,316
Gratulacje.

133
00:10:50,399 --> 00:10:54,737
Nie wiem dokładnie, co mi dolega.

134
00:10:55,321 --> 00:10:57,281
To wszystko.

135
00:10:58,115 --> 00:10:59,241
Mam na imię Carl.

136
00:10:59,325 --> 00:11:02,370
Jeśli to kiedyś poleci w telewizji,

137
00:11:02,453 --> 00:11:07,583
mój numer to 212-YU8-0367.

138
00:11:07,667 --> 00:11:12,630
Jeśli ktoś lubi rozmawiać,
fajnie by było, gdyby do mnie zadzwonił.

139
00:11:12,713 --> 00:11:14,715
Jestem niewidomy i niedosłyszę.

140
00:11:14,799 --> 00:11:17,885
W inkubatorze podano mi za dużo tlenu,

141
00:11:17,968 --> 00:11:19,345
a źle słyszę,

142
00:11:19,428 --> 00:11:22,598
bo wypadłem z taksówki i pękła mi czaszka.

143
00:11:23,391 --> 00:11:26,769
Chciałbym, żeby każdy,
kto to usłyszy, do mnie zadzwonił.

144
00:11:30,314 --> 00:11:31,524
Tutaj mieszkam.

145
00:11:34,735 --> 00:11:37,154
- Steve to opiekun.
- Zrób zdjęcie temu kociakowi.

146
00:11:37,738 --> 00:11:38,781
Uśmiech, Steve.

147
00:11:38,864 --> 00:11:40,825
OPIEKUN, 20 LATA

148
00:11:42,201 --> 00:11:44,120
Uwaga na obozowiczów.

149
00:11:49,041 --> 00:11:50,709
Chodźmy teraz tam.

150
00:11:51,293 --> 00:11:52,670
Było miło, Steve.

151
00:11:52,753 --> 00:11:53,921
Kurczę.

152
00:11:55,089 --> 00:11:56,465
Dziękuję.

153
00:11:57,341 --> 00:12:01,137
Zaraz woda sodowa uderzy mi do głowy.

154
00:12:03,013 --> 00:12:05,641
Masz jakieś światło, żeby pokazać wnętrze?

155
00:12:07,059 --> 00:12:07,977
Nie wiem.

156
00:12:08,769 --> 00:12:10,813
Straszny tam bałagan.

157
00:12:12,606 --> 00:12:15,985
Ale tak lubimy.

158
00:12:18,112 --> 00:12:19,029
Cześć, Tommy.

159
00:12:21,073 --> 00:12:22,158
To Tommy Curran.

160
00:12:23,242 --> 00:12:24,076
Cześć, Tommy.

161
00:12:27,329 --> 00:12:29,498
Nikt nie śpi na górze?

162
00:12:29,582 --> 00:12:30,833
- Co?
- Na górze.

163
00:12:30,916 --> 00:12:32,918
- Opiekunowie.
- Opiekunowie.

164
00:12:35,171 --> 00:12:36,714
- Cześć, JJ.
- Co tam?

165
00:12:36,797 --> 00:12:39,258
Opiekunowie zwykle tak wyglądają.

166
00:12:43,429 --> 00:12:46,265
Pierwsza noc na obozie była stresująca.

167
00:12:47,892 --> 00:12:49,310
Byłem świeżo po operacji.

168
00:12:50,769 --> 00:12:55,107
Musiałem nosić pieluchy,
bo nie kontrolowałem pęcherza.

169
00:12:56,192 --> 00:12:59,695
Wyobrażacie sobie,
co czuje piętnastolatek,

170
00:12:59,778 --> 00:13:02,156
który musi ukrywać to, że nosi pieluchy.

171
00:13:05,451 --> 00:13:09,413
Żyłem w strachu, że ktoś się dowie.

172
00:13:10,998 --> 00:13:15,794
Potem mój mocz był odprowadzany
do zewnętrznego worka.

173
00:13:15,878 --> 00:13:17,004
To nie było wygodne.

174
00:13:17,087 --> 00:13:21,175
Ciągle mi spadał i przeciekał.

175
00:13:22,718 --> 00:13:25,804
Ale na obozie
każdy miał jakieś problemy z ciałem.

176
00:13:26,555 --> 00:13:28,557
To nie był wielki problem.

177
00:13:31,393 --> 00:13:32,228
Dlatego...

178
00:13:32,311 --> 00:13:34,522
Mój pierwszy gość. Jak się nazywasz?

179
00:13:34,605 --> 00:13:36,232
Michael Tannenbaum.

180
00:13:36,315 --> 00:13:37,149
Ile masz lat?

181
00:13:37,858 --> 00:13:39,193
Skończyłem 18.

182
00:13:40,903 --> 00:13:43,948
Co najbardziej ci się podoba
w obozie Jened?

183
00:13:46,033 --> 00:13:47,034
Opiekunowie.

184
00:13:47,117 --> 00:13:49,870
Są cudowni, świetnie się z nami dogadują.

185
00:13:50,746 --> 00:13:53,123
- Kłamiesz?
- Nie kłamię.

186
00:13:53,666 --> 00:13:55,000
Byłem na innych obozach

187
00:13:55,084 --> 00:13:57,086
i nigdzie opiekunowie nie byli...

188
00:13:57,169 --> 00:13:59,421
Nigdzie nie traktowali nas tak jak tu.

189
00:13:59,505 --> 00:14:00,965
Nie niańczą nas.

190
00:14:02,716 --> 00:14:05,427
- Dobra odpowiedź.
- Dzięki, John.

191
00:14:08,055 --> 00:14:09,598
To nie jest pewne,

192
00:14:09,682 --> 00:14:12,685
ale skoro w czwartek
szykuje się wycieczka...

193
00:14:12,768 --> 00:14:13,602
OPIEKUNKA, 23 LATA

194
00:14:13,686 --> 00:14:16,689
...chcemy, żeby w środę
kucharz miał wolne,

195
00:14:16,772 --> 00:14:19,900
więc w środę będziemy gotować.

196
00:14:19,984 --> 00:14:22,361
Ktoś ma jakieś propozycje?

197
00:14:22,945 --> 00:14:25,823
Myślałam o cielęcinie z parmezanem,

198
00:14:25,906 --> 00:14:27,658
ale cielęcina jest za droga.

199
00:14:27,741 --> 00:14:29,535
Może makaron po chińsku?

200
00:14:29,618 --> 00:14:32,162
- Bekon jest drogi.
- Kurczak z parmezanem.

201
00:14:32,246 --> 00:14:33,873
Może lasagne?

202
00:14:34,623 --> 00:14:37,668
Super-duper!

203
00:14:39,545 --> 00:14:40,713
Cicho!

204
00:14:41,255 --> 00:14:43,215
Ile osób... Podnieście rękę.

205
00:14:43,299 --> 00:14:45,342
Kto chce lasagne?

206
00:14:48,470 --> 00:14:50,556
Kiedy zjemy coś innego niż skrobię?

207
00:14:51,849 --> 00:14:54,810
Nie musimy jeść tyle skrobi,

208
00:14:54,894 --> 00:14:55,769
po co robić lasagne?

209
00:14:55,853 --> 00:14:58,397
Kto nie chce lasagne?

210
00:15:00,441 --> 00:15:03,068
- Lasagne wygrywa!
- Nieprawda.

211
00:15:03,652 --> 00:15:04,486
No dobra.

212
00:15:05,946 --> 00:15:08,282
Gdy wrócicie... Mark.

213
00:15:08,782 --> 00:15:13,829
Gdy wrócicie do grup, zdecydujecie też...

214
00:15:13,913 --> 00:15:18,792
Zastanówcie się, co chcecie zjeść,
a gdy wrócimy do swoich grup,

215
00:15:19,543 --> 00:15:22,129
zdecydujemy, co będziemy jeść.

216
00:15:22,212 --> 00:15:24,590
Dobra? Jeśli kucharz weźmie w środę wolne.

217
00:15:27,301 --> 00:15:32,014
Czułam, że akceptacja jest potrzebna,

218
00:15:32,097 --> 00:15:35,184
bo w dzieciństwie

219
00:15:35,267 --> 00:15:37,394
nie znałam żadnych
niepełnosprawnych dorosłych.

220
00:15:37,728 --> 00:15:41,148
Dzięki akceptacji ci ludzie
czuli się częścią świata.

221
00:15:41,982 --> 00:15:43,859
- Dobry pomysł.
- Tak!

222
00:15:43,943 --> 00:15:46,153
Czułam się tam bardziej wolna i otwarta

223
00:15:46,236 --> 00:15:49,782
niż w codziennym życiu w domu.

224
00:15:55,245 --> 00:16:00,376
Dorastałam na Brooklynie w Nowym Jorku
w dzielnicy East Flatbush.

225
00:16:02,127 --> 00:16:05,255
Nie czułam się wtedy inna.

226
00:16:05,798 --> 00:16:06,924
Miałam polio.

227
00:16:07,007 --> 00:16:09,551
Nie mogłam chodzić,

228
00:16:09,635 --> 00:16:10,970
ale było tam dużo dzieci.

229
00:16:11,053 --> 00:16:14,098
Bawiliśmy się na dworze,
graliśmy w piłkę i w gumę.

230
00:16:14,181 --> 00:16:15,808
To była fajna dzielnica.

231
00:16:18,519 --> 00:16:21,855
Pewnego dnia szłam do sklepu
z grupą przyjaciółek.

232
00:16:21,939 --> 00:16:24,316
Koleżanka pchała mój wózek.

233
00:16:24,400 --> 00:16:26,986
Poszłyśmy na inną ulicę

234
00:16:27,069 --> 00:16:31,031
i podeszły do nas dzieciaki.
Jakiś chłopak spytał, czy jestem chora.

235
00:16:33,117 --> 00:16:35,744
Byłam w szoku,

236
00:16:36,245 --> 00:16:40,916
pamiętam, że nieśmiało zaprzeczyłam.

237
00:16:41,583 --> 00:16:43,210
Ale pamiętam...

238
00:16:43,293 --> 00:16:45,587
że chciało mi się płakać.

239
00:16:46,338 --> 00:16:48,841
Często się tak czuję nawet jako dorosła.

240
00:16:48,924 --> 00:16:53,345
Szokuje mnie to pytanie,

241
00:16:53,429 --> 00:16:55,305
może nawet złości,

242
00:16:55,389 --> 00:16:57,933
a jednocześnie chcę zachować spokój.

243
00:16:58,976 --> 00:17:01,395
Wtedy zrozumiałam,

244
00:17:01,478 --> 00:17:06,108
że ludzie nie widzą we mnie Judy,

245
00:17:06,191 --> 00:17:08,318
tylko chorą osobę.

246
00:17:12,489 --> 00:17:14,158
Gdy miałam pięć lat,

247
00:17:14,241 --> 00:17:18,120
matka zabrała mnie do lokalnej szkoły,
żeby mnie zapisać,

248
00:17:18,203 --> 00:17:21,707
ale dyrektor odmówił,
bo nie mogłam chodzić.

249
00:17:21,790 --> 00:17:23,500
Byłam zagrożeniem pożarowym.

250
00:17:23,584 --> 00:17:26,920
Uczyła mnie matka.

251
00:17:29,339 --> 00:17:32,926
Wszyscy moi znajomi z osiedla
chodzili do szkoły,

252
00:17:33,010 --> 00:17:34,344
ja siedziałam w domu.

253
00:17:35,179 --> 00:17:37,931
Gdy miałam jakieś osiem, dziewięć lat

254
00:17:38,015 --> 00:17:40,350
mama dostała telefon, że w szkole 219

255
00:17:40,434 --> 00:17:43,979
jest wolne miejsce w klasie specjalnej.

256
00:17:47,816 --> 00:17:50,569
Klasy dla niepełnosprawnych
były w piwnicy.

257
00:17:50,652 --> 00:17:52,821
Inne dzieci uczyły się na górze.

258
00:17:52,905 --> 00:17:56,742
Pełnosprawne dzieci nazywaliśmy
„dzieciakami z góry”.

259
00:17:58,077 --> 00:18:02,414
Część z nich schodziła na dół w piątek,
żeby pomóc nam przyjść na apel.

260
00:18:03,082 --> 00:18:05,334
Pozwalano im do nas przychodzić,

261
00:18:05,417 --> 00:18:08,837
spotykać się z nami w klasie,
pchać nasze wózki.

262
00:18:11,215 --> 00:18:15,052
W szkole poznałam dzieciaki,

263
00:18:15,135 --> 00:18:17,596
z którymi potem pojechałam na obóz Jened.

264
00:18:19,306 --> 00:18:23,936
Neila Jacobsona, Steviego Hofmanna
i Nancy Rosenblum.

265
00:18:24,478 --> 00:18:26,563
Siedzieliśmy razem podczas lunchu

266
00:18:27,564 --> 00:18:31,360
i pomagaliśmy innym
włożyć kanapkę w uchwyt.

267
00:18:32,778 --> 00:18:34,363
Myślę, że się szanowaliśmy

268
00:18:34,446 --> 00:18:38,200
i uważaliśmy,
że to, co mówimy, jest ważne.

269
00:18:39,743 --> 00:18:44,123
W pewnym sensie
nawet w tak młodym wieku wiedzieliśmy,

270
00:18:44,206 --> 00:18:46,500
że spycha się nas na drugi plan.

271
00:18:49,336 --> 00:18:51,213
My nie chcieliśmy nikogo odpychać.

272
00:18:52,422 --> 00:18:54,383
Chcieliśmy wysłuchać każdego.

273
00:18:54,466 --> 00:18:56,135
Byliśmy gotowi słuchać.

274
00:19:00,889 --> 00:19:02,683
- To brzmi jak...
- Super.

275
00:19:13,443 --> 00:19:15,154
- Ciągle gadasz.
- Ciągle gadasz.

276
00:19:17,114 --> 00:19:18,490
Bo umie przemawiać.

277
00:19:19,700 --> 00:19:21,827
Jean i ja myślałyśmy, że...

278
00:19:21,910 --> 00:19:23,537
Ja też.

279
00:19:24,079 --> 00:19:24,913
Jack?

280
00:19:25,789 --> 00:19:28,000
Fajna z ciebie współlokatorka.

281
00:19:28,083 --> 00:19:30,711
Gdy dzieje się coś złego, ty się śmiejesz,

282
00:19:30,794 --> 00:19:32,921
więc przy tobie nikt się nie załamuje.

283
00:19:37,050 --> 00:19:39,553
Wie, co robi, jak siedzi cicho.

284
00:19:41,096 --> 00:19:43,015
Naprawdę cię lubię, Nance.

285
00:19:43,098 --> 00:19:45,976
Chciałabym lepiej cię poznać,

286
00:19:46,059 --> 00:19:49,146
ale to, co o tobie już wiem,
bardzo mi się podoba.

287
00:19:50,355 --> 00:19:52,065
Jest miła i...

288
00:19:52,149 --> 00:19:54,735
Pamiętaj, mówisz do niej, nie o niej.

289
00:19:56,445 --> 00:19:58,864
Nie wiem o tobie dużo, ale jesteś fajna.

290
00:20:14,796 --> 00:20:17,216
Wiem, że niektórzy

291
00:20:18,717 --> 00:20:20,510
kręcą tu filmy.

292
00:20:21,428 --> 00:20:25,474
Poprosiłam ich, żeby z nami porozmawiali

293
00:20:25,557 --> 00:20:27,059
i przedstawili swoje pomysły,

294
00:20:27,142 --> 00:20:30,520
a my będziemy mogli zadawać pytania.

295
00:20:30,604 --> 00:20:32,231
Jesteśmy People's Video Theater.

296
00:20:32,481 --> 00:20:36,276
To Ken Marsh, ja jestem Howie Gutstadt,
a to Ben Levine.

297
00:20:36,860 --> 00:20:39,071
Pracujemy na tym oto sprzęcie.

298
00:20:39,154 --> 00:20:43,158
Taśma 13 mm,
jakość telewizji przemysłowej.

299
00:20:43,742 --> 00:20:48,372
Jeśli chcecie coś o sobie powiedzieć,
dajcie nam znać.

300
00:20:48,455 --> 00:20:50,374
Rozmawiajmy ze sobą.

301
00:20:53,126 --> 00:20:55,295
- Tommy!
- Tommy!

302
00:20:56,713 --> 00:20:58,048
- Tommy, patrz!
- Tommy!

303
00:20:59,049 --> 00:21:02,219
- Tommy!
- Kto jest w telewizji, Tommy?

304
00:21:05,055 --> 00:21:07,015
Ale paskudna gęba. Boże.

305
00:21:29,371 --> 00:21:31,290
Przez pierwsze tygodnie obozu

306
00:21:31,373 --> 00:21:33,292
musiałem się przystosować.

307
00:21:37,045 --> 00:21:38,255
Chodziłem do szkoły publicznej,

308
00:21:38,338 --> 00:21:40,674
rzadko widywałem niepełnosprawnych.

309
00:21:41,675 --> 00:21:45,095
Nie siedziałem w domu.
Mogłem wychodzić, kiedy chciałem.

310
00:21:46,013 --> 00:21:49,516
Nie wszyscy na obozie
mieli takie możliwości.

311
00:21:51,351 --> 00:21:52,185
Rory.

312
00:21:53,020 --> 00:21:54,604
Niektórzy byli w szkołach specjalnych.

313
00:21:54,688 --> 00:21:57,524
Część z nich
większość czasu spędzała w izolacji.

314
00:21:57,607 --> 00:22:00,068
Były tam osoby z ośrodków.

315
00:22:12,748 --> 00:22:15,334
Miałem 15 lat,
więc ciągnęło mnie do ludzi,

316
00:22:15,417 --> 00:22:18,337
którzy palili papierosy i słuchali muzyki.

317
00:22:25,844 --> 00:22:28,347
Poza obozem nie czułem się fajny.

318
00:22:28,889 --> 00:22:30,682
Ale na obozie taki byłem.

319
00:22:32,350 --> 00:22:37,481
Na obozie było dużo fajnych dziewczyn,
a ja byłem przyjazny.

320
00:22:49,993 --> 00:22:55,332
U mnie niektórzy ludzie

321
00:22:55,415 --> 00:23:00,879
mieli hierarchię niepełnosprawności.

322
00:23:01,463 --> 00:23:06,760
Osoby z polio były na szczycie,

323
00:23:06,843 --> 00:23:13,391
bo wyglądały bardziej normalnie,

324
00:23:14,101 --> 00:23:20,941
a osoby z porażeniem mózgowym
były na samym dole.

325
00:23:22,859 --> 00:23:29,699
Ale na Jened
wszyscy byliśmy tylko dzieciakami.

326
00:23:31,493 --> 00:23:37,541
Poznaliśmy się na Jened,

327
00:23:37,624 --> 00:23:43,797
ale on jest ode mnie młodszy.

328
00:23:46,466 --> 00:23:49,678
Gdy postanowiliśmy się pobrać,

329
00:23:49,761 --> 00:23:52,597
mama powiedziała mi:

330
00:23:52,681 --> 00:23:59,229
„Rozumiem, czemu chcesz się ożenić

331
00:23:59,312 --> 00:24:01,690
z niepełnosprawną.

332
00:24:02,357 --> 00:24:06,111
Ale dlaczego nie z taką chorą na polio?”.

333
00:24:06,194 --> 00:24:08,113
Boże!

334
00:24:15,328 --> 00:24:17,247
To jeden z opiekunów z kelnerką.

335
00:24:19,416 --> 00:24:22,919
Tam jest taki mały kącik.

336
00:24:24,171 --> 00:24:25,881
Nocą jest tam ciemno.

337
00:24:27,299 --> 00:24:29,301
No i? Co tam się dzieje?

338
00:24:31,303 --> 00:24:32,137
Małe bara-bara.

339
00:24:32,220 --> 00:24:34,681
Zrobiłeś mi prowizoryczną wycieczkę.

340
00:24:34,764 --> 00:24:36,141
Pora przejść do sedna.

341
00:24:36,224 --> 00:24:38,852
Właśnie tam chodzi z Nanci i...

342
00:24:39,436 --> 00:24:41,646
- Kto to Nanci?
- Moja dziewczyna.

343
00:24:50,113 --> 00:24:53,658
Na Jened poznałem
swoją pierwszą dziewczynę.

344
00:24:55,118 --> 00:24:56,328
Była zabawna i urocza.

345
00:24:56,411 --> 00:24:57,287
UCZESTNICZKA OBOZU, 17 LAT

346
00:24:57,370 --> 00:25:00,999
Zawsze we wszystkim uczestniczyła
i dobrze się bawiła.

347
00:25:01,625 --> 00:25:03,001
Naprawdę ją kochałem.

348
00:25:04,085 --> 00:25:06,546
Jak na 15-latka.

349
00:25:07,589 --> 00:25:11,509
Pamiętam, jak całowaliśmy się na stołówce.

350
00:25:11,593 --> 00:25:14,221
Mam wrażenie, że ciągle się całowaliśmy.

351
00:25:17,933 --> 00:25:22,854
Jeśli ktoś tego pragnął,
można było tam nawiązać romans.

352
00:25:23,396 --> 00:25:25,982
Nigdy nie miałam chłopaka poza obozem.

353
00:25:26,608 --> 00:25:29,444
Ale na Jened można było się całować

354
00:25:29,527 --> 00:25:31,780
za domkami i w innych miejscach.

355
00:25:32,864 --> 00:25:36,284
Podczas mojego pierwszego obozu

356
00:25:36,868 --> 00:25:41,122
jedna z opiekunek

357
00:25:41,206 --> 00:25:46,503
dała mi lekcję całowania.

358
00:25:46,586 --> 00:25:50,090
To była jedna z najlepszych

359
00:25:50,173 --> 00:25:53,635
rehabilitacji w moim życiu.

360
00:25:55,595 --> 00:25:58,556
Kilka dni później

361
00:25:58,640 --> 00:26:02,269
poszedłem na pierwszą randkę

362
00:26:02,352 --> 00:26:05,188
z jedną z obozowiczek.

363
00:26:05,272 --> 00:26:08,358
Dotknęła ręką

364
00:26:08,441 --> 00:26:11,236
mojego fiuta.

365
00:26:11,319 --> 00:26:14,322
To był raj.

366
00:26:30,255 --> 00:26:31,464
Powiedzieć, co się stało?

367
00:26:31,548 --> 00:26:32,841
- Tak.
- Cóż...

368
00:26:35,385 --> 00:26:39,014
Dwie osoby mają wszy łonowe
i to się rozprzestrzenia.

369
00:26:39,097 --> 00:26:42,851
Obsiadają ludzkie ciało i... Nie wiem.

370
00:26:42,934 --> 00:26:46,646
I się... rozmnażają.

371
00:26:46,730 --> 00:26:48,982
Zaczęło się w nocy, zorientowaliśmy się,

372
00:26:49,065 --> 00:26:50,275
co się dzieje.

373
00:26:50,358 --> 00:26:52,485
Wszyscy zaczęli panikować.

374
00:26:52,569 --> 00:26:56,323
Skąd mieli wiedzieć,
czym są mendy albo wszy?

375
00:26:56,406 --> 00:26:59,034
Chcę tam iść.

376
00:26:59,117 --> 00:27:00,035
Co tam jest?

377
00:27:00,577 --> 00:27:01,411
Moja dziewczyna.

378
00:27:02,329 --> 00:27:03,371
Widziałeś ją dziś?

379
00:27:03,872 --> 00:27:05,081
Tylko stąd.

380
00:27:05,165 --> 00:27:05,999
Gadałeś z nią?

381
00:27:06,624 --> 00:27:08,418
Nie, tylko ją widziałem.

382
00:27:08,501 --> 00:27:09,794
Mamy kwarantannę.

383
00:27:10,837 --> 00:27:11,671
Tak.

384
00:27:12,339 --> 00:27:14,632
Jestem z nią już tydzień.

385
00:27:15,508 --> 00:27:17,886
Macie rocznicę,
a nawet nie możecie pogadać.

386
00:27:17,969 --> 00:27:19,054
Tak.

387
00:27:19,137 --> 00:27:20,638
- Czemu jestem zła?
- Przez chłopaka.

388
00:27:20,722 --> 00:27:21,806
Tak.

389
00:27:21,890 --> 00:27:25,226
Nie mogę zobaczyć Jimmy'ego,
a mamy tygodniową rocznicę.

390
00:27:32,108 --> 00:27:35,236
Nie bawiłem się tak, odkąd babci
wkręcił się cycek w wyżymaczkę.

391
00:27:36,112 --> 00:27:38,365
Wyzbieramy wszy i wszystkie wszamiemy.

392
00:27:39,824 --> 00:27:41,576
Trzeba będzie je wykurzyć.

393
00:27:44,621 --> 00:27:47,332
To najgłupsza rzecz, jaką słyszałem.

394
00:27:47,415 --> 00:27:51,211
Jak się nad tym zastanowię,
to nic mnie nie swędzi,

395
00:27:51,294 --> 00:27:53,421
więc nie muszę się dezynfekować.

396
00:27:53,505 --> 00:27:56,007
Nie swędzi mnie wózek, łóżko,

397
00:27:56,091 --> 00:27:58,676
materac ani mój kumpel z pokoju, Bruce.

398
00:27:58,760 --> 00:28:01,805
To dehumanizacja.

399
00:28:01,888 --> 00:28:02,764
Masz zapałkę?

400
00:28:03,640 --> 00:28:06,267
Mamy moc wszy!

401
00:28:09,854 --> 00:28:13,316
To najlepsza atrakcja obozu.

402
00:28:13,400 --> 00:28:16,861
- Ja tak twierdzę.
- Powiedz im, Jean.

403
00:28:16,945 --> 00:28:19,781
To się roznosi!

404
00:28:21,157 --> 00:28:23,827
Chcielibyście, żeby ktoś mył wam jaja?

405
00:28:26,830 --> 00:28:28,331
- Ta część ciała...
- Zależy kto.

406
00:28:28,832 --> 00:28:32,335
Ja sam sobie umyję. Wszystko jedno kto.

407
00:28:33,002 --> 00:28:34,295
Ale inni nie mogą.

408
00:28:34,838 --> 00:28:36,256
Im trzeba umyć.

409
00:28:36,339 --> 00:28:39,300
Ludzie tutaj często czują się malutcy,

410
00:28:39,384 --> 00:28:41,177
a gdy ktoś myje im jaja,

411
00:28:41,261 --> 00:28:42,595
czują się jeszcze mniejsi.

412
00:28:45,265 --> 00:28:48,685
Tak naprawdę to dobrze się bawiliśmy.

413
00:28:48,768 --> 00:28:54,023
Współpracowaliśmy ze sobą.
Razem sprzątaliśmy i się myliśmy.

414
00:28:54,107 --> 00:28:55,525
Robiliśmy rzeczy pierwszy raz.

415
00:28:55,608 --> 00:28:58,153
To wyjątkowe doświadczenie.

416
00:28:58,236 --> 00:29:00,196
Muszę iść umyć kilka osób.

417
00:29:00,280 --> 00:29:01,364
Do zobaczenia.

418
00:29:02,782 --> 00:29:04,159
Dla osób z obozu Jened

419
00:29:04,242 --> 00:29:08,496
pomoc była częścią życia,
potrzebowaliśmy jej.

420
00:29:11,708 --> 00:29:14,794
Ludzie pomagali mi
ubierać się i rozbierać,

421
00:29:14,878 --> 00:29:17,464
korzystać z łazienki,
kąpać się, wejść do basenu.

422
00:29:22,177 --> 00:29:26,723
Wtedy pierwszy raz zobaczyłam,

423
00:29:26,806 --> 00:29:30,518
jakby to było, gdyby w tych sprawach
pomagał mi ktoś inny

424
00:29:30,602 --> 00:29:32,020
niż matka i ojciec.

425
00:29:38,234 --> 00:29:42,906
Na obozie mogliśmy robić wszystko,
czego chcieliśmy spróbować.

426
00:29:43,490 --> 00:29:46,367
W domu nikt nie wybierał nas do drużyny.

427
00:29:47,076 --> 00:29:50,789
Ale na Jened każdy był pałkarzem.

428
00:29:54,000 --> 00:29:57,837
Jeśli nie trafiłeś piłki, odpadałeś.

429
00:30:09,933 --> 00:30:14,813
Gdy byliśmy na Jened, nie było jeszcze
ustawy o niepełnosprawnych.

430
00:30:15,688 --> 00:30:20,443
Gdy zabieraliśmy obozowiczów
do miasta na lody,

431
00:30:20,527 --> 00:30:22,362
nie mogliśmy przejść przez drzwi.

432
00:30:23,613 --> 00:30:25,865
Wszyscy się gapili

433
00:30:25,949 --> 00:30:28,034
albo narzekali,

434
00:30:28,117 --> 00:30:31,329
że odstraszają innych klientów.

435
00:30:32,622 --> 00:30:38,211
Te same problemy, które miałem wtedy
jako czarny mężczyzna,

436
00:30:38,878 --> 00:30:42,966
miały osoby jeżdżące na wózku.

437
00:30:45,718 --> 00:30:50,598
W domu musiałem uważać,
co do kogo mówiłem,

438
00:30:50,682 --> 00:30:52,308
to był sposób na przetrwanie.

439
00:30:52,392 --> 00:30:54,811
Musieliśmy mieć takie nawyki.

440
00:30:55,812 --> 00:30:59,983
Musiałem bardzo uważać,
żeby nikogo nie urazić.

441
00:31:00,525 --> 00:31:02,402
Nie patrzeć białym w oczy.

442
00:31:03,194 --> 00:31:06,531
Trzeba było tego pilnować.

443
00:31:13,329 --> 00:31:15,665
Złapałem bluesa

444
00:31:16,291 --> 00:31:17,876
To się zdarza tylko raz

445
00:31:20,086 --> 00:31:22,255
Złapałem bluesa

446
00:31:22,338 --> 00:31:24,674
To się zdarza tylko raz

447
00:31:27,010 --> 00:31:28,887
Gdy się we mnie zakochasz

448
00:31:29,596 --> 00:31:31,389
Nigdy nie będziesz mieć dosyć

449
00:31:34,559 --> 00:31:36,060
Mam czerwone oczy

450
00:31:36,144 --> 00:31:38,646
Nie wiem, co robić

451
00:31:41,357 --> 00:31:43,318
Mam czerwone oczy

452
00:31:43,401 --> 00:31:45,695
Nie wiem, co robić

453
00:31:48,197 --> 00:31:50,783
To tak bardzo boli

454
00:31:50,867 --> 00:31:52,660
Nie wiem, czy to naprawdę dół

455
00:32:07,842 --> 00:32:12,430
Bo złapał mnie prawdziwy blues

456
00:32:15,141 --> 00:32:16,059
Hura.

457
00:32:16,142 --> 00:32:17,101
Gotowi?

458
00:32:17,185 --> 00:32:18,394
- Kręcimy.
- Dobra.

459
00:32:18,478 --> 00:32:21,856
Porozmawiamy sobie o rodzicach.

460
00:32:21,940 --> 00:32:24,651
No wiecie, jak...

461
00:32:25,485 --> 00:32:28,905
Jak nas wkurzają
albo jak bardzo ich okłamujemy.

462
00:32:28,988 --> 00:32:31,532
Może zaczniemy od...

463
00:32:31,616 --> 00:32:34,744
nadopiekuńczości. Nienawidzę tego.

464
00:32:34,827 --> 00:32:36,120
Ktoś chce zacząć?

465
00:32:37,080 --> 00:32:40,041
Moi rodzice są super,
ale czasem ich nienawidzę,

466
00:32:40,750 --> 00:32:43,461
bo są zbyt dobrzy i nadopiekuńczy.

467
00:32:44,128 --> 00:32:47,006
Chciałabym robić różne rzeczy,
a oni mówią,

468
00:32:47,090 --> 00:32:49,550
że nie mogę, bo jestem niepełnosprawna.

469
00:32:49,634 --> 00:32:52,470
Przypominają mi, że jeżdżę na wózku.

470
00:32:52,553 --> 00:32:55,098
Nie rozumieją, że mogę robić wiele rzeczy.

471
00:32:55,181 --> 00:32:58,059
Myślę, że rodzice boją się pokazać,

472
00:32:59,268 --> 00:33:02,522
że mają niedołężnego syna,

473
00:33:02,605 --> 00:33:05,316
czy niepełnosprawnego. Jak zwał, tak zwał.

474
00:33:07,276 --> 00:33:08,611
I...

475
00:33:09,862 --> 00:33:14,325
myślę, że to raczej ze strachu,
nie z nadopiekuńczości.

476
00:33:15,410 --> 00:33:17,620
W pewnych kwestiach polegam na matce,

477
00:33:17,704 --> 00:33:20,456
więc nie mogę się z nią kłócić tak,
jakbym chciał.

478
00:33:20,540 --> 00:33:22,166
W jakich kwestiach na niej polegasz?

479
00:33:23,876 --> 00:33:24,752
Cóż...

480
00:33:25,461 --> 00:33:27,839
W takich sprawach jak wszyscy,

481
00:33:27,922 --> 00:33:31,676
na przykład robi mi pranie i w ogóle...

482
00:33:33,011 --> 00:33:35,346
Ale zamawia mi też specjalne rzeczy,

483
00:33:35,430 --> 00:33:38,016
których potrzebuję i...

484
00:33:38,725 --> 00:33:41,853
jeśli nie potrafię czegoś zrobić sam,

485
00:33:41,936 --> 00:33:43,271
ona mi pomaga.

486
00:33:44,397 --> 00:33:47,066
Jeśli będziesz krzyczeć na matkę...

487
00:33:47,150 --> 00:33:50,028
ciągle się z nią kłócić,

488
00:33:50,111 --> 00:33:52,655
to w końcu nie będzie chciała tego robić.

489
00:33:52,739 --> 00:33:57,326
Czy wy też uważacie, że rodzice

490
00:33:57,410 --> 00:33:58,661
traktują nas surowiej?

491
00:33:58,745 --> 00:34:02,248
Czy tak samo jak wasze rodzeństwo?

492
00:34:02,331 --> 00:34:04,625
Czy każą wam bardziej uważać?

493
00:34:05,209 --> 00:34:09,589
Mam dwóch braci i oni mają
o wiele więcej swobody niż ja.

494
00:34:09,672 --> 00:34:11,340
Słaby przykład. To twoi bracia.

495
00:34:11,424 --> 00:34:12,467
Wszyscy mają ten problem.

496
00:34:12,550 --> 00:34:14,052
Jesteśmy w podobnym wieku.

497
00:34:14,135 --> 00:34:15,762
To jej obowiązek.

498
00:34:15,845 --> 00:34:19,515
O ile będzie wdzięczna za to,
co dla niej robią,

499
00:34:19,599 --> 00:34:20,433
będą to robić.

500
00:34:21,434 --> 00:34:26,314
Nie podoba mi się ta uwaga.

501
00:35:17,907 --> 00:35:19,367
- To wszystko?
- Tak.

502
00:35:20,910 --> 00:35:22,161
Ktoś to zrozumiał?

503
00:35:24,080 --> 00:35:25,248
Chociaż część?

504
00:35:26,707 --> 00:35:31,838
Nancy chyba mówiła o tym,

505
00:35:32,839 --> 00:35:35,675
czego wszyscy pragniemy.

506
00:35:36,717 --> 00:35:42,181
Chcielibyśmy czasem być sami.

507
00:35:43,307 --> 00:35:48,563
Żeby pomyśleć w samotności.

508
00:35:49,188 --> 00:35:51,691
I pobyć samemu.

509
00:35:52,775 --> 00:35:56,112
Myślę,

510
00:35:57,864 --> 00:36:02,743
że Nancy mówi,

511
00:36:02,827 --> 00:36:07,498
że odebrano jej

512
00:36:07,582 --> 00:36:12,420
prawo do prywatności.

513
00:36:12,503 --> 00:36:13,921
Czy to...

514
00:36:14,463 --> 00:36:17,675
Tak, to prawda.

515
00:36:18,176 --> 00:36:25,057
To jedno z najważniejszych praw.

516
00:36:30,354 --> 00:36:33,065
Ilu z was ma podobny problem?

517
00:36:33,149 --> 00:36:37,028
Na obozie zobaczyliśmy,
że nasze życie może być lepsze.

518
00:36:41,157 --> 00:36:42,074
Fakt jest taki,

519
00:36:42,158 --> 00:36:46,579
że nie masz do czego dążyć,
jeśli nie wiesz, że to możliwe.

520
00:36:48,748 --> 00:36:50,750
Często prowadziliśmy takie rozmowy.

521
00:36:51,542 --> 00:36:53,920
Dzięki nim zrozumieliśmy,

522
00:36:54,003 --> 00:36:57,924
że powinniśmy szukać sposobów,
by robić różne rzeczy razem.

523
00:36:58,007 --> 00:37:00,593
Nie tylko na obozie, ale też poza nim.

524
00:37:11,520 --> 00:37:13,314
Gdy obóz się kończył,

525
00:37:13,397 --> 00:37:16,776
niektórzy obiecali sobie,
że pozostaną w kontakcie.

526
00:37:20,821 --> 00:37:21,906
Istniała możliwość,

527
00:37:21,989 --> 00:37:23,741
że za rok ktoś nie przyjedzie na obóz.

528
00:37:29,413 --> 00:37:31,082
W ostatnią noc obozu

529
00:37:31,165 --> 00:37:33,584
siedzieliśmy razem prawie całą noc.

530
00:37:33,668 --> 00:37:35,127
Nikt nie chciał spać.

531
00:37:39,799 --> 00:37:41,467
To były fajne noce,

532
00:37:42,134 --> 00:37:44,345
ale rano pojawiały się łzy.

533
00:37:52,728 --> 00:37:55,648
Trzeba było wrócić.
Praktycznie cofnąć się w czasie.

534
00:37:58,985 --> 00:38:01,445
Tam byliśmy braćmi i siostrami.

535
00:38:13,666 --> 00:38:16,210
Zabierałem do domu pomysły,

536
00:38:17,169 --> 00:38:19,422
o których w moim mieście nikt nie słyszał.

537
00:38:20,756 --> 00:38:26,137
Nosiłem farbowane koszule
i miałem takie afro...

538
00:38:26,220 --> 00:38:27,596
Było ogromne.

539
00:38:28,431 --> 00:38:30,516
Paliłem kadzidełka.

540
00:38:32,184 --> 00:38:35,855
Zaangażowałem się w rewolucję,

541
00:38:35,938 --> 00:38:40,818
ruchy pokojowe
dążące do zakończenia wojny.

542
00:38:41,986 --> 00:38:46,449
Jened pokazał mi świat poza Alabamą.

543
00:38:50,202 --> 00:38:53,080
To był zupełnie inny świat.

544
00:38:53,164 --> 00:38:56,959
Miałem pierwszą dziewczynę,
byłem popularny...

545
00:38:58,919 --> 00:39:02,923
I wracałem do świata,
w którym trudno było mi się odnaleźć.

546
00:39:03,841 --> 00:39:06,427
Czasem po lekcjach w liceum
wracałem do domu

547
00:39:06,510 --> 00:39:09,805
i kilka godzin leżałem w łóżku,
żeby uciec od świata.

548
00:39:11,474 --> 00:39:14,435
Miałem przyjaciół,
ale tylko ja byłem niepełnosprawny.

549
00:39:16,812 --> 00:39:18,439
Próbowałem się dopasować.

550
00:39:19,482 --> 00:39:22,693
Musiałem odnaleźć się w świecie
stworzonym dla innych.

551
00:39:23,527 --> 00:39:26,989
Nie przeszło mi przez myśl,
że świat mógłby się zmienić.

552
00:39:30,576 --> 00:39:36,749
Większość niepełnosprawnych nie może
korzystać z transportu publicznego.

553
00:39:36,832 --> 00:39:38,959
Dyskryminuje nas,

554
00:39:39,043 --> 00:39:42,213
bo jest niedostępny architektonicznie.

555
00:39:44,465 --> 00:39:45,383
Tu są schody.

556
00:39:45,466 --> 00:39:46,884
Musi pan jechać ulicą...

557
00:39:46,967 --> 00:39:49,095
Muszę jechać ulicą i objechać budynki.

558
00:39:54,892 --> 00:39:58,354
Większość gatunków zwierząt
porzuca albo zabija

559
00:39:58,437 --> 00:40:01,273
okaleczonych czy zdeformowanych
członków stada.

560
00:40:01,357 --> 00:40:04,235
Niektóre ludzkie kultury
były równie okrutne.

561
00:40:04,318 --> 00:40:07,863
Od wieków w literaturze,
a niedawno w filmach,

562
00:40:07,947 --> 00:40:10,783
pojawia się plejada
niezrozumianych stworów.

563
00:40:11,283 --> 00:40:14,161
Nauczyło nas to
traktować niepełnosprawnych

564
00:40:14,245 --> 00:40:17,123
jak coś budzącego strach,
politowanie czy pogardę.

565
00:40:17,915 --> 00:40:21,544
Dziś spojrzymy na nich
jak na ludzi z problemami.

566
00:40:27,550 --> 00:40:30,094
Judy Heumann to prezes
Niepełnosprawnych Akcji,

567
00:40:30,177 --> 00:40:33,013
organizacji politycznej niepełnosprawnych.

568
00:40:33,097 --> 00:40:36,684
Jednym z większych problemów jest to,
że gdy dorastasz,

569
00:40:36,767 --> 00:40:40,312
ludzie nie widzą w tobie
mężczyzny albo kobiety.

570
00:40:40,396 --> 00:40:43,983
Nie możemy nawiązać żadnej relacji,

571
00:40:44,066 --> 00:40:49,280
bo widzi się w nas
tylko niepełnosprawnych.

572
00:40:49,363 --> 00:40:50,656
- Osobę...
- Aseksualną.

573
00:40:50,739 --> 00:40:52,491
- Gorszą, aseksualną.
- Tak.

574
00:40:52,575 --> 00:40:53,951
Pytają, czy umiemy to, tamto...

575
00:40:54,034 --> 00:40:55,161
Dam wam przykład.

576
00:40:55,244 --> 00:40:57,246
W szkole mamy windziarza.

577
00:40:57,329 --> 00:41:01,208
Gdy na jakimś piętrze stoją wózki...

578
00:41:01,292 --> 00:41:02,293
OPIEKUN Z JENED, AKTYWISTA

579
00:41:02,376 --> 00:41:04,420
...ludzie na wózkach, on krzyczy:

580
00:41:04,503 --> 00:41:06,297
„Dawajcie tu te wózki!”.

581
00:41:06,380 --> 00:41:08,591
Nie liczy się z osobami...

582
00:41:08,674 --> 00:41:10,092
No wiecie.

583
00:41:10,176 --> 00:41:11,177
Z osobą na wózku.

584
00:41:11,260 --> 00:41:13,137
Dla niego są tylko wózkami.

585
00:41:13,971 --> 00:41:17,516
Raczej nie wstydziłam się
swojej niepełnosprawności.

586
00:41:17,600 --> 00:41:19,852
Gorsze było dla mnie wykluczenie.

587
00:41:21,061 --> 00:41:24,523
Obóz dawał mi mnóstwo sił,

588
00:41:24,607 --> 00:41:27,651
bo się motywowaliśmy i mówiliśmy o tym,

589
00:41:27,735 --> 00:41:30,905
że status quo nie jest dobry.

590
00:41:32,781 --> 00:41:36,535
Organizacja Niepełnosprawni w Akcji
powstała przez pozew,

591
00:41:36,619 --> 00:41:40,080
który złożyłam przeciwko
nowojorskiej Komisji Edukacji.

592
00:41:40,164 --> 00:41:41,499
WALCZYŁA, ŻEBY UCZYĆ

593
00:41:41,582 --> 00:41:46,420
Sprawa zrobiła się głośna,
utworzyliśmy różne komitety.

594
00:41:47,004 --> 00:41:50,466
Jednym z naszych pierwszych postulatów

595
00:41:50,549 --> 00:41:52,843
była deinstytucjonalizacja.

596
00:41:55,304 --> 00:41:56,180
RAPORT SPECJALNY

597
00:41:56,263 --> 00:41:59,475
Pewne aspekty życia
społeczeństwo skrzętnie ukrywa.

598
00:41:59,558 --> 00:42:02,311
Ten program przypomni nam,
że tacy ludzie istnieją...

599
00:42:02,394 --> 00:42:03,687
HAŃBA WILLOWBROOK

600
00:42:03,771 --> 00:42:05,940
...i wszyscy mamy
zobowiązania wobec ludzkości.

601
00:42:07,399 --> 00:42:10,236
Kiedyś przed kolacją oglądałem telewizję.

602
00:42:10,319 --> 00:42:16,408
Puścili reportaż
o szpitalu stanowym w Nowym Jorku,

603
00:42:16,492 --> 00:42:17,701
o Willowbrook.

604
00:42:17,785 --> 00:42:20,454
Poranna mgła sprawiła,
że wyglądał złowrogo,

605
00:42:20,538 --> 00:42:22,331
jak z horroru.

606
00:42:22,414 --> 00:42:25,376
W środku okazało się,
że porównanie jest bardzo trafne.

607
00:42:25,960 --> 00:42:28,754
Lekarz ostrzegł mnie, że będzie źle.

608
00:42:28,837 --> 00:42:29,672
Było koszmarnie.

609
00:42:30,381 --> 00:42:35,052
Jedna pielęgniarka miała pod opieką
około 50 mocno upośledzonych dzieci.

610
00:42:35,135 --> 00:42:38,389
Leżały na podłodze nagie,
umazane własnymi odchodami

611
00:42:38,472 --> 00:42:40,224
i wydawały okropne dźwięki.

612
00:42:40,307 --> 00:42:44,228
Nigdy nie zapomnę tego żałosnego jęku.

613
00:42:45,604 --> 00:42:49,358
To było szokujące.
Jak takie miejsce może istnieć?

614
00:42:50,317 --> 00:42:51,860
Dzieci same nie jedzą.

615
00:42:51,944 --> 00:42:54,989
Jest tak mało pielęgniarek,
że mają średnio

616
00:42:55,072 --> 00:42:57,616
trzy minuty, by nakarmić jedno dziecko.

617
00:42:57,700 --> 00:43:00,369
Ile potrzeba czasu,
żeby zrobić to prawidłowo?

618
00:43:01,036 --> 00:43:03,789
Tyle, ile wasze i moje dzieci potrzebują

619
00:43:03,872 --> 00:43:05,374
na zjedzenie śniadania.

620
00:43:06,875 --> 00:43:08,669
Pamiętam, że jednego lata

621
00:43:08,752 --> 00:43:11,589
na Jened trafił obozowicz z Willowbrook.

622
00:43:13,882 --> 00:43:18,012
Siedziałem na stołówce. Wtedy przyszedł

623
00:43:18,095 --> 00:43:22,266
i zaczął jeść tyle, ile zdołał.

624
00:43:22,349 --> 00:43:23,517
Dosłownie...

625
00:43:23,601 --> 00:43:26,520
wpychał w siebie jedzenie,
póki nie zwymiotował.

626
00:43:28,606 --> 00:43:31,817
Zachowywał się, jakby przyjechał z dziczy.

627
00:43:34,486 --> 00:43:38,073
Jakie są konsekwencje
limitu trzech minut na dziecko?

628
00:43:38,616 --> 00:43:40,284
Śmierć na zapalenie płuc.

629
00:43:41,702 --> 00:43:46,040
Nigdy nie widziałam takiego ośrodka.

630
00:43:48,292 --> 00:43:52,588
Ten chaos mnie przerażał,

631
00:43:52,671 --> 00:43:56,800
bo miałam świadomość,
że ja albo ktoś z moich znajomych

632
00:43:56,884 --> 00:44:00,763
też mógłby trafić w takie miejsce.

633
00:44:03,724 --> 00:44:06,602
W tamtych czasach
ludzie nie myśleli o tym,

634
00:44:06,685 --> 00:44:10,356
że z takimi ośrodkami w całym kraju
jest coś nie tak.

635
00:44:11,565 --> 00:44:14,526
Powstawały ruchy
walczące o prawa obywatelskie,

636
00:44:14,610 --> 00:44:18,739
to była okazja,
by mówić o naszym wykluczeniu

637
00:44:18,822 --> 00:44:19,865
i koniecznych zmianach.

638
00:44:22,409 --> 00:44:25,204
Prawo federalne nie zabraniało
dyskryminacji.

639
00:44:25,287 --> 00:44:28,165
Ale w Senacie i Izbie

640
00:44:28,248 --> 00:44:31,168
szukano sposobu, by to zmienić.

641
00:44:31,919 --> 00:44:37,966
Ustawa o rehabilitacji z 1972
była idealnym środkiem do tego celu.

642
00:44:39,093 --> 00:44:43,305
Paragraf 504.

643
00:44:43,389 --> 00:44:45,557
Zapis antydyskryminacyjny.

644
00:44:46,809 --> 00:44:51,897
Jego brzmienie zaczerpnięto
z ustawy o prawach obywatelskich z lat 60.

645
00:44:53,440 --> 00:44:56,276
Stanowił, że instytucje
otrzymujące federalne środki,

646
00:44:56,360 --> 00:45:01,073
czyli szpitale, szkoły,
transport i tak dalej,

647
00:45:01,156 --> 00:45:03,909
nie mogły nikogo dyskryminować.

648
00:45:03,992 --> 00:45:07,746
To była przełomowa chwila.

649
00:45:08,497 --> 00:45:09,873
Nixon zawetował ustawę.

650
00:45:11,583 --> 00:45:15,879
Prezydent zawetował ustawę
o rehabilitacji zawodowej,

651
00:45:15,963 --> 00:45:17,714
bo byłoby to zbyt kosztowne.

652
00:45:18,674 --> 00:45:22,219
Ze względów finansowych
nie ma możliwości instalacji

653
00:45:22,302 --> 00:45:24,555
wind i podjazdów na wszystkich stacjach.

654
00:45:24,638 --> 00:45:27,683
Całkowity koszt byłby ogromny.

655
00:45:28,684 --> 00:45:29,518
TRANSPORT NOWEGO JORKU

656
00:45:29,601 --> 00:45:31,687
Pytaniem jest, ile osób

657
00:45:31,770 --> 00:45:34,356
korzystałoby z takich udogodnień?

658
00:45:40,154 --> 00:45:43,866
Organizacja Niepełnosprawni w Akcji
zorganizowała demonstrację

659
00:45:43,949 --> 00:45:45,993
przed siedzibą Nixona.

660
00:45:48,245 --> 00:45:50,497
Postanowiliśmy stanąć na ulicy

661
00:45:50,581 --> 00:45:51,999
i zablokować ruch.

662
00:45:52,082 --> 00:45:56,086
O 16.30 ustawiliśmy się w wielkim kole.

663
00:45:56,170 --> 00:45:58,046
Zablokowaliśmy cztery ulice.

664
00:45:59,590 --> 00:46:01,258
Wezwano nas do działania.

665
00:46:01,341 --> 00:46:03,760
„Na barykady!” Tak mówiła Judy.

666
00:46:05,721 --> 00:46:09,433
Stałam tam, a w naszą stronę
jechały wielkie ciężarówki.

667
00:46:09,933 --> 00:46:10,767
To było dzikie.

668
00:46:13,187 --> 00:46:15,314
To była bardzo nietypowa demonstracja.

669
00:46:15,397 --> 00:46:16,899
BYŁY LEKARZ W WILLOWBROOK

670
00:46:16,982 --> 00:46:19,651
Grupa ludzi na wózkach to był
niecodzienny widok.

671
00:46:19,735 --> 00:46:20,777
Musiałeś się ugiąć.

672
00:46:20,861 --> 00:46:22,863
Tej dziewczynie

673
00:46:22,946 --> 00:46:25,282
nie sposób było się sprzeciwić.

674
00:46:27,034 --> 00:46:31,371
Zawsze czujni. Oglądacie WINS...

675
00:46:32,122 --> 00:46:36,043
Mówiono, że paraplegicy zablokowali
ruch na Manhattanie.

676
00:46:40,631 --> 00:46:42,007
Było nas tylko 50.

677
00:46:42,090 --> 00:46:46,887
Ale blokując jedną ulicę,
sparaliżowaliśmy całe miasto.

678
00:46:54,811 --> 00:46:57,439
Ta demonstracja to był pierwszy raz,

679
00:46:57,523 --> 00:47:02,903
gdy sięgnęliśmy po zdecydowane działania.

680
00:47:10,452 --> 00:47:13,163
Gdy usłyszałem o DIA, chciałem dołączyć,

681
00:47:13,247 --> 00:47:15,749
ale nie mogłem, bo nadal byłem w liceum.

682
00:47:16,917 --> 00:47:19,711
Judy wysyłała informację o spotkaniu,

683
00:47:19,795 --> 00:47:21,713
o demonstracji,

684
00:47:21,797 --> 00:47:24,258
a gdy wezwała nas

685
00:47:24,341 --> 00:47:27,928
na urodziny Martina Luthera Kinga,
musiałem przyjść.

686
00:47:30,347 --> 00:47:33,600
Pojechałem metrem
z Hartsdale do Grand Central Station.

687
00:47:35,852 --> 00:47:38,564
Grand Central Station to ogromna stacja.

688
00:47:39,398 --> 00:47:42,192
Nie znalazłem podjazdu ani windy.

689
00:47:46,989 --> 00:47:50,492
Musiałem zsiąść z wózka,
postawić go za sobą

690
00:47:50,576 --> 00:47:53,996
i krok po kroku wciągać siebie i wózek...

691
00:47:54,079 --> 00:47:56,915
Wciągałem siebie, potem wózek,
siebie, wózek.

692
00:47:59,376 --> 00:48:00,335
Ale się udało.

693
00:48:01,378 --> 00:48:05,591
Byłem tam z Patem Figueroą,
jednym z opiekunów z obozu Jened.

694
00:48:09,845 --> 00:48:11,888
Wiosną 1973 roku...

695
00:48:11,972 --> 00:48:12,806
WASZYNGTON

696
00:48:12,889 --> 00:48:15,267
...postanowiliśmy zorganizować
kolejną demonstrację.

697
00:48:15,350 --> 00:48:19,479
Byliśmy niewielką grupą niepełnosprawnych.

698
00:48:20,230 --> 00:48:24,526
Ogólnokrajowe media
poświęcały nam mało uwagi,

699
00:48:24,610 --> 00:48:27,070
bo nie było wśród nas weteranów.

700
00:48:27,154 --> 00:48:29,448
A to były czasy wojny w Wietnamie.

701
00:48:41,501 --> 00:48:42,794
POKÓJ W WIETNAMIE

702
00:48:42,878 --> 00:48:44,212
KONIEC WOJNY W WIETNAMIE

703
00:48:44,296 --> 00:48:45,672
Kłamali na temat wojny w Wietnamie.

704
00:48:45,756 --> 00:48:47,215
Kłamali na każdy temat.

705
00:48:47,299 --> 00:48:50,177
Kłamali o Watergate,
o tym, jak nas traktują.

706
00:48:50,260 --> 00:48:52,304
O tym, jak traktuje się niepełnosprawnych

707
00:48:52,387 --> 00:48:53,680
fizycznie i intelektualnie.

708
00:48:53,764 --> 00:48:58,185
Chcieliśmy zachęcić
niepełnosprawnych z Waszyngtonu,

709
00:48:58,268 --> 00:49:02,481
żeby pokazali, co myślą niepełnosprawni
z różnych regionów USA,

710
00:49:02,564 --> 00:49:04,316
i udowodnili, że mamy siłę

711
00:49:04,399 --> 00:49:07,069
i musimy walczyć o więcej,

712
00:49:07,152 --> 00:49:08,654
byśmy nie walczyli ze sobą.

713
00:49:08,737 --> 00:49:10,530
By każdy dostał potrzebną pomoc.

714
00:49:10,614 --> 00:49:12,282
Właśnie o to nam chodzi.

715
00:49:16,662 --> 00:49:18,080
W Ameryce żyje mniejszość,

716
00:49:18,163 --> 00:49:21,708
która dopiero niedawno
zaczęła zabierać głos.

717
00:49:22,501 --> 00:49:26,213
Spotykają się z dyskryminacją,
i uprzedzeniami w pracy,

718
00:49:26,380 --> 00:49:29,758
szkole, transporcie publicznym
i w każdym aspekcie tego,

719
00:49:29,841 --> 00:49:32,427
co społeczeństwo nazywa codziennym życiem.

720
00:49:33,679 --> 00:49:37,724
Do niedawna cierpieli w milczeniu,
ale to się zmienia.

721
00:49:37,808 --> 00:49:40,936
Zrzeszyli się i są aktywni politycznie.

722
00:49:42,145 --> 00:49:43,897
- Czego chcemy?
- Praw obywatelskich!

723
00:49:43,980 --> 00:49:45,691
- Kiedy?
- Teraz!

724
00:49:45,774 --> 00:49:47,609
- Czego chcemy?
- Praw obywatelskich!

725
00:49:47,693 --> 00:49:49,444
- Kiedy?
- Teraz!

726
00:49:51,196 --> 00:49:53,990
Nixon wreszcie ugiął się
pod politycznym naciskiem

727
00:49:54,074 --> 00:49:55,826
i podpisał ustawę o rehabilitacji.

728
00:49:56,368 --> 00:49:58,995
Ale nikt nie przejmował się
paragrafem 504.

729
00:50:05,419 --> 00:50:11,049
Skończyłam naukę w college'u

730
00:50:11,133 --> 00:50:16,972
i wróciłam do domu

731
00:50:17,055 --> 00:50:20,058
na Bronksie.

732
00:50:21,977 --> 00:50:27,274
Czułam się odizolowana.

733
00:50:28,942 --> 00:50:35,741
Tęskniłam za Jened.

734
00:50:35,824 --> 00:50:41,997
Musiałam zrobić odważny krok.

735
00:50:43,999 --> 00:50:48,336
Zostałam stażystką

736
00:50:48,420 --> 00:50:53,133
w Stowarzyszeniu Osób
z Porażeniem Mózgowym.

737
00:50:53,717 --> 00:50:59,931
I nawiązałam romans

738
00:51:04,728 --> 00:51:08,565
z kierowcą autobusu.

739
00:51:09,065 --> 00:51:11,902
No wiecie,

740
00:51:12,778 --> 00:51:17,491
nie robiłam się młodsza,

741
00:51:19,910 --> 00:51:24,831
a nie chciałam umrzeć jako dziewica.

742
00:51:26,208 --> 00:51:33,048
Pewnej nocy poczułam okropny

743
00:51:33,131 --> 00:51:36,426
ból brzucha.

744
00:51:38,220 --> 00:51:41,348
Chirurg orzekł,

745
00:51:42,432 --> 00:51:47,729
że to musi być wyrostek.

746
00:51:48,313 --> 00:51:50,816
Operowali mnie

747
00:51:51,399 --> 00:51:56,196
i wycięli zdrowy wyrostek.

748
00:51:57,823 --> 00:52:00,826
Potem lekarz przyszedł do mnie,

749
00:52:02,118 --> 00:52:05,914
zrobił mi badanie ginekologiczne

750
00:52:05,997 --> 00:52:09,125
i powiedział,

751
00:52:09,835 --> 00:52:15,632
że mogę mieć rzeżączkę.

752
00:52:16,424 --> 00:52:21,972
Przez moment

753
00:52:22,556 --> 00:52:28,520
byłam z siebie dumna!

754
00:52:30,397 --> 00:52:32,107
Ale potem,

755
00:52:32,190 --> 00:52:35,735
gdy się nad tym zastanowiłam,

756
00:52:35,819 --> 00:52:39,281
zrozumiałam, że ta sytuacja miała miejsce,

757
00:52:39,364 --> 00:52:43,994
bo chirurg uznał,

758
00:52:44,077 --> 00:52:50,959
że nie mogłam być aktywna seksualnie.

759
00:52:51,710 --> 00:52:54,546
Wystarczyło na mnie spojrzeć.

760
00:52:55,213 --> 00:53:00,969
Kto by chciał mnie przelecieć?

761
00:53:02,053 --> 00:53:04,139
Potem

762
00:53:04,222 --> 00:53:07,809
postanowiłam

763
00:53:07,893 --> 00:53:11,771
wrócić do szkoły

764
00:53:12,814 --> 00:53:17,402
i zrobiłam magisterkę

765
00:53:17,485 --> 00:53:22,574
z ludzkiej seksualności.

766
00:53:23,700 --> 00:53:29,039
To była moja przepustka

767
00:53:29,623 --> 00:53:32,792
z Bronxu.

768
00:53:32,876 --> 00:53:36,963
TA KOSZULKA KRYJE ZMYSŁOWĄ KOBIETĘ

769
00:53:43,553 --> 00:53:47,307
W 1974 wreszcie skończyłem liceum

770
00:53:47,390 --> 00:53:51,311
i poszedłem na Uniwersytet San Diego
odległy o 5000 km.

771
00:53:56,066 --> 00:53:58,818
Chciałem studiować akustykę,

772
00:53:58,902 --> 00:54:00,612
żeby pracować dla Grateful Dead.

773
00:54:03,573 --> 00:54:06,284
W Kalifornii pojawiło się
mnóstwo możliwości.

774
00:54:06,952 --> 00:54:09,454
Chciałem spróbować wszystkiego.

775
00:54:14,125 --> 00:54:15,543
Uczyłem się surfować.

776
00:54:19,047 --> 00:54:22,133
Raz namówiłem kumpla,
żeby dał mi pojeździć motorem.

777
00:54:25,553 --> 00:54:30,308
Brzmi to absurdalnie, ale czułem się,
jakbym pokonał swoją niepełnosprawność.

778
00:54:33,019 --> 00:54:34,604
Na pierwszym roku

779
00:54:34,688 --> 00:54:38,066
usłyszałem, że część ludzi z Jened
przeprowadziła się do Berkeley.

780
00:54:46,157 --> 00:54:47,867
Jeździłem tam na koncerty Grateful Dead

781
00:54:47,951 --> 00:54:50,704
i co chwilę wpadałem na Ala Levy'ego.

782
00:54:50,787 --> 00:54:53,039
Al był fanatykiem Grateful Dead.

783
00:54:58,211 --> 00:54:59,879
Zatoka była szalonym miejscem.

784
00:55:00,588 --> 00:55:04,092
Nie trzeba było się wpasowywać
tak jak w San Diego.

785
00:55:04,843 --> 00:55:09,305
Powstawał nowy radykalny ruch
osób niepełnosprawnych,

786
00:55:09,389 --> 00:55:11,725
które tworzyły dla siebie nowy świat.

787
00:55:15,645 --> 00:55:18,189
CENTRUM NIEZALEŻNEGO ŻYCIA

788
00:55:18,273 --> 00:55:20,525
Centrum Niezależnego Życia jest wyjątkowe,

789
00:55:20,608 --> 00:55:24,612
bo prowadzą je niepełnosprawni
dla niepełnosprawnych,

790
00:55:24,696 --> 00:55:26,823
jako wzór dla reszty kraju.

791
00:55:26,906 --> 00:55:29,909
To miejsce,
gdzie niepełnosprawni sobie pomagają.

792
00:55:29,993 --> 00:55:34,914
Pierwszy raz osoby
o znacznym stopniu niepełnosprawności...

793
00:55:34,998 --> 00:55:36,374
DYREKTOR WYKONAWCZY

794
00:55:36,458 --> 00:55:39,961
...połączyły siły,
żeby rozwiązywać wspólne problemy.

795
00:55:41,254 --> 00:55:45,050
Ed Roberts spytał mnie,
czy chcę przyjechać do Berkeley.

796
00:55:45,592 --> 00:55:47,802
Nie chciałam jechać tam sama.

797
00:55:48,678 --> 00:55:50,722
Spytałam D'Angelo,

798
00:55:50,805 --> 00:55:52,849
co myśli o przeprowadzce do Berkeley.

799
00:55:54,059 --> 00:55:55,602
Zamieszkałyśmy razem.

800
00:56:02,108 --> 00:56:05,111
Chcę, by niepełnosprawni
z całego świata zaczęli walczyć.

801
00:56:05,612 --> 00:56:09,908
To będzie grupa,
która nie będzie przyjmować odmów

802
00:56:10,992 --> 00:56:12,619
bez słowa protestu.

803
00:56:13,203 --> 00:56:15,455
Centrum Niezależnego Życia wyróżnia to,

804
00:56:15,538 --> 00:56:19,250
że nie roznosimy po domach ulotek,

805
00:56:19,334 --> 00:56:24,130
tylko realnie wymagamy
od ludzi takich jak my,

806
00:56:24,214 --> 00:56:26,800
żeby mieli do siebie szacunek.

807
00:56:26,883 --> 00:56:29,928
Jeśli nie będą walczyć o swoje,

808
00:56:30,011 --> 00:56:31,137
nie dostaną nic.

809
00:56:32,472 --> 00:56:34,349
Pierwszy raz odnalazłam dom

810
00:56:34,432 --> 00:56:37,727
w Berkeley, w Centrum Niezależnego Życia.

811
00:56:39,187 --> 00:56:41,898
Zawsze udawałam,
że nie jestem niepełnosprawna.

812
00:56:41,981 --> 00:56:44,400
Mogłam chodzić i chować laskę pod kanapą,

813
00:56:44,484 --> 00:56:47,070
ale ciągle martwiłam się,
że będzie trzeba wstać

814
00:56:47,153 --> 00:56:48,404
i wszyscy zobaczą, jak kuleję.

815
00:56:48,488 --> 00:56:49,739
PISARKA I AKTYWISTKA

816
00:56:49,823 --> 00:56:53,451
Nie dostrzegałam, jakie to obciążające,

817
00:56:53,535 --> 00:56:56,121
póki nie znalazłam ludzi,
przy których nie musiałam udawać.

818
00:56:58,873 --> 00:57:00,750
W warsztacie jest niemal wszystko.

819
00:57:00,834 --> 00:57:05,797
Nawet sprzęt elektroniczny
do kalibracji wózków elektrycznych.

820
00:57:05,880 --> 00:57:08,550
Centrum zapewnia też transport.

821
00:57:08,633 --> 00:57:11,052
Otrzymuje środki stanowe,
lokalne i federalne,

822
00:57:11,136 --> 00:57:13,888
by zapewnić niepełnosprawnym niezależność.

823
00:57:16,141 --> 00:57:17,600
Nanci D'Angelo, w czym mogę pomóc?

824
00:57:20,061 --> 00:57:21,312
OPIEKUNOWIE, PRZYDZIAŁ, DORADCY

825
00:57:21,396 --> 00:57:23,648
Bez problemu znajdziemy ci opiekuna.

826
00:57:24,649 --> 00:57:27,861
Dam ci listę ludzi,

827
00:57:27,944 --> 00:57:29,821
chcących pracować w tych godzinach

828
00:57:29,904 --> 00:57:31,656
i ich numery telefonu.

829
00:57:31,739 --> 00:57:33,783
- Dobrze.
- Możesz na nas liczyć.

830
00:57:34,534 --> 00:57:35,618
Przepraszam.

831
00:57:36,161 --> 00:57:38,246
Jeśli chcesz mieć dom, masz takie prawo.

832
00:57:38,955 --> 00:57:40,081
Chcesz dwupokojowe mieszkanie?

833
00:57:40,165 --> 00:57:42,459
Pomożemy ci je znaleźć.

834
00:57:43,668 --> 00:57:48,006
A tak można zawnioskować
o dofinansowanie na opiekunkę.

835
00:57:48,882 --> 00:57:50,758
Kupić ci coś?

836
00:57:50,842 --> 00:57:52,093
- Tak.
- Co?

837
00:57:53,178 --> 00:57:54,345
Lody? Co jeszcze?

838
00:57:55,388 --> 00:57:56,264
I cukierki.

839
00:57:57,849 --> 00:58:02,312
Zaczęły do nas przychodzić
dzieciaki z obozu Jened.

840
00:58:02,395 --> 00:58:03,271
Byli niesamowici.

841
00:58:03,354 --> 00:58:05,315
Jeśli się z kimś porozmawiało,

842
00:58:05,398 --> 00:58:08,193
od razu pytał,
czy chcesz się spotkać w piątek.

843
00:58:08,276 --> 00:58:11,362
Zawsze można było liczyć,
że jeden czy pięcioro z nich

844
00:58:11,446 --> 00:58:12,530
zawsze tam będzie.

845
00:58:13,323 --> 00:58:15,033
Obóz podążał za nimi.

846
00:58:15,116 --> 00:58:17,243
Byli jak obwoźny obóz Jened.

847
00:58:18,203 --> 00:58:19,496
Jak o tym usłyszałam?

848
00:58:19,579 --> 00:58:22,665
Od Steve'a, który był bardzo aktywny.

849
00:58:22,749 --> 00:58:25,084
Neil chodził na zajęcia informatyczne.

850
00:58:27,212 --> 00:58:30,798
Przyjechałem do Kalifornii,

851
00:58:31,466 --> 00:58:35,970
żeby studiować informatykę.

852
00:58:37,305 --> 00:58:42,185
W pierwszym tygodniu
po przyjeździe do Berkeley

853
00:58:43,144 --> 00:58:48,191
pierwszy raz w życiu

854
00:58:48,274 --> 00:58:53,738
usiadłam na wózku elektrycznym.

855
00:58:54,364 --> 00:58:59,744
To był powiew wolności.

856
00:59:10,421 --> 00:59:12,882
Zaprosili mnie
na imprezę halloweenową w CNŻ.

857
00:59:13,466 --> 00:59:15,343
Pamiętam ten dzień, to było...

858
00:59:15,426 --> 00:59:16,261
Boże!

859
00:59:16,928 --> 00:59:19,514
Wszyscy byli pijani i pili dalej.

860
00:59:19,597 --> 00:59:25,979
Wszyscy ci ludzie, wszystkie kaleki,
byli przebrani w kostiumy.

861
00:59:28,731 --> 00:59:31,234
Zawsze czułam, że musimy się ukrywać.

862
00:59:31,317 --> 00:59:32,860
Nie zwracać uwagi.

863
00:59:35,154 --> 00:59:37,407
A oni byli z siebie dumni.

864
00:59:37,490 --> 00:59:40,577
To zrobiło na mnie wrażenie. Byli inni.

865
00:59:40,660 --> 00:59:41,786
Naprawdę inni.

866
00:59:47,333 --> 00:59:50,837
Przed państwem 28-letni Steven Hofmann.

867
00:59:50,920 --> 00:59:52,964
Zawodowy transwestyta.

868
00:59:53,715 --> 00:59:56,884
Lubi pracę z niepełnosprawnymi dziećmi
i innymi zwierzętami.

869
00:59:56,968 --> 00:59:59,178
Marzy o tym, by być bezgłową amebą

870
00:59:59,262 --> 01:00:02,640
i mieć mnóstwo
hojnie obdarzonych chłopaków.

871
01:00:17,614 --> 01:00:22,869
Jeśli jesteś osobą niepełnosprawną

872
01:00:22,952 --> 01:00:26,497
i jednocześnie masz

873
01:00:26,581 --> 01:00:32,629
bierną naturę,

874
01:00:35,548 --> 01:00:38,843
masz przesrane.

875
01:01:13,419 --> 01:01:15,171
Miło cię znów widzieć, Judy.

876
01:01:15,254 --> 01:01:17,965
Co się zmieniło od 1973?

877
01:01:18,049 --> 01:01:20,468
Nadal jesteś smutna i zła?

878
01:01:21,511 --> 01:01:23,846
Myślę, że starałam się

879
01:01:23,930 --> 01:01:29,686
zmienić tę złość w pozytywne działanie.

880
01:01:30,603 --> 01:01:33,898
Ustawa została przyjęta,

881
01:01:33,981 --> 01:01:37,151
ale prawie nie wprowadzono jej w życie.

882
01:01:38,736 --> 01:01:40,196
Prawo federalne zakazuje

883
01:01:40,279 --> 01:01:42,323
dyskryminowania niepełnosprawnych.

884
01:01:42,407 --> 01:01:45,868
Organizacja niepełnosprawnych twierdzi,
że jest łamane.

885
01:01:45,952 --> 01:01:48,663
Doszło dziś do protestów
w 11 biurach regionalnych

886
01:01:48,746 --> 01:01:51,624
Departamentu Zdrowia,
Edukacji i Pomocy Społecznej.

887
01:01:52,542 --> 01:01:54,210
Carter został prezydentem.

888
01:01:54,293 --> 01:01:57,880
Obiecali wdrożyć nowe przepisy,

889
01:01:57,964 --> 01:02:00,717
ale gdy Califano został sekretarzem

890
01:02:01,384 --> 01:02:05,930
Zdrowia, Edukacji i Pomocy Społecznej,
zaczął je zmieniać.

891
01:02:07,014 --> 01:02:11,018
Protesty przed biurami
Departamentu Zdrowia, Edukacji i Pomocy.

892
01:02:11,102 --> 01:02:12,103
WASZYNGTON

893
01:02:12,186 --> 01:02:15,565
Oskarżają sekretarza Califano
o opóźnianie i rozluźnianie przepisów

894
01:02:15,648 --> 01:02:20,361
wynikających z ustawy z 1973 roku
chroniących osoby niepełnosprawne.

895
01:02:21,320 --> 01:02:23,239
Utrzymujemy to stanowisko...

896
01:02:24,282 --> 01:02:27,243
...od niemal czterech lat,

897
01:02:27,326 --> 01:02:32,081
ale gdy pan Califano został sekretarzem,

898
01:02:32,165 --> 01:02:35,293
stwierdził, że zaczęła się nowa runda.

899
01:02:35,376 --> 01:02:38,254
Dla nas nie. Dla nas nic się nie zmieniło.

900
01:02:41,048 --> 01:02:46,971
Pięćset cztery!

901
01:02:47,555 --> 01:02:48,890
JOSEPH CALIFANO

902
01:02:48,973 --> 01:02:51,100
SEKRETARZ ZDROWIA,
EDUKACJI I OPIEKI SPOŁECZNEJ

903
01:02:57,523 --> 01:03:00,026
Zapoznałem się z tymi przepisami.

904
01:03:01,194 --> 01:03:03,154
Pojawiają się trudne pytania.

905
01:03:03,696 --> 01:03:04,906
Poprzedni rząd

906
01:03:04,989 --> 01:03:08,117
miał na to 2,5 roku i nie zrobił nic.

907
01:03:08,201 --> 01:03:09,577
Ja miałem 2,5 miesiąca.

908
01:03:10,286 --> 01:03:12,038
Czemu pan nie działa? Na co pan czeka?

909
01:03:12,121 --> 01:03:14,165
Chcę mieć pewność, że rozumiem...

910
01:03:14,248 --> 01:03:16,042
- To jeden przepis!
- Zrobię...

911
01:03:17,168 --> 01:03:18,294
Nie w maju, teraz!

912
01:03:24,675 --> 01:03:27,970
Dowiedzieliśmy się,
że pewne osoby lobbowały

913
01:03:28,054 --> 01:03:30,681
za zmianami w regulacjach.

914
01:03:30,765 --> 01:03:34,435
Szkoły, uczelnie, a nawet szpitale

915
01:03:34,519 --> 01:03:39,315
nie chciały wydawać pieniędzy
na przystosowanie swoich budynków.

916
01:03:39,398 --> 01:03:41,859
Sprawa zrobiła się jeszcze pilniejsza.

917
01:03:41,943 --> 01:03:43,736
Musieliśmy działać szybko.

918
01:03:44,737 --> 01:03:50,284
Usłyszeliśmy dziś, że przez ich porażki

919
01:03:51,619 --> 01:03:53,496
nie otrzymamy...

920
01:03:54,872 --> 01:03:56,165
praw obywatelskich.

921
01:04:00,044 --> 01:04:03,756
Podpis albo dymisja!

922
01:04:04,340 --> 01:04:07,301
Część osób zamierza protestować,

923
01:04:07,385 --> 01:04:09,220
dopóki Califano nie podpisze ustawy.

924
01:04:10,012 --> 01:04:12,723
Ta wspólnota to narodowy ruch,

925
01:04:12,807 --> 01:04:16,143
będziemy trzymać się razem
i walczyć o nasze prawa.

926
01:04:21,482 --> 01:04:23,651
Nie wiedziałam, że istnieje taki ruch.

927
01:04:23,734 --> 01:04:25,611
Nie słyszałam o paragrafie 504.

928
01:04:25,695 --> 01:04:26,654
DZIENNIKARKA

929
01:04:27,446 --> 01:04:29,532
Byłam dziewczyną z Teksasu.

930
01:04:29,615 --> 01:04:30,950
UROCZY SPACER

931
01:04:31,033 --> 01:04:34,203
Miałam 22 lata, byłam świeżo po college'u.

932
01:04:34,287 --> 01:04:38,082
Wracałam do domu
i potrąciła mnie ciężarówka.

933
01:04:38,165 --> 01:04:40,668
Zostałam sparaliżowana od pasa w dół.

934
01:04:41,669 --> 01:04:44,297
Jak wszyscy miałam dużo uprzedzeń

935
01:04:44,380 --> 01:04:48,342
dotyczących osób niepełnosprawnych,

936
01:04:48,426 --> 01:04:50,219
a nagle sama się taka stałam.

937
01:04:52,722 --> 01:04:55,558
Nie znałam wielu niepełnosprawnych,

938
01:04:55,641 --> 01:04:59,312
a tutaj ludzie z różnymi problemami

939
01:04:59,395 --> 01:05:02,189
walczyli o swoje prawa.

940
01:05:05,234 --> 01:05:08,988
Nigdy nie pomyślałam, że to dotyczy mnie.

941
01:05:09,739 --> 01:05:13,826
Zadzwoniłam do pisma Ms. Magazine,
które przydzieliło mi zadanie.

942
01:05:14,493 --> 01:05:16,829
Wróciłam tam z aparatem.

943
01:05:16,913 --> 01:05:20,166
My, ludzie z Zatoki,
musimy trzymać się razem.

944
01:05:20,249 --> 01:05:23,085
Jesteśmy najsilniejszym
ruchem politycznym w USA.

945
01:05:23,169 --> 01:05:27,673
Jesteśmy młodzi, wrażliwi i inteligentni.

946
01:05:28,758 --> 01:05:29,884
Trzymajmy się razem.

947
01:05:30,760 --> 01:05:34,847
Siostra poprosiła mnie,
żebym poszedł na demonstrację.

948
01:05:34,931 --> 01:05:35,932
LIDER PROTESTU

949
01:05:36,015 --> 01:05:37,350
Uznałem, że czemu nie.

950
01:05:38,601 --> 01:05:40,978
Podczas protestu ktoś nagle powiedział,

951
01:05:41,062 --> 01:05:44,231
żeby wejść do środka, nie stać na ulicy.

952
01:05:44,899 --> 01:05:46,567
Ruszyłem w stronę budynku.

953
01:05:47,777 --> 01:05:51,447
Przemowy się skończyły
i poszłam za innymi do budynku.

954
01:05:51,530 --> 01:05:55,117
Było tam jakieś 300 osób,
weszli na trzecie piętro

955
01:05:55,201 --> 01:05:57,995
do gabinetu dyrektora regionalnego.

956
01:05:58,079 --> 01:06:01,499
Co miał zrobić
z tyloma osobami na wózkach?

957
01:06:01,582 --> 01:06:04,251
DYREKTOR REGIONALNY

958
01:06:04,335 --> 01:06:06,587
Pięćset cztery!

959
01:06:06,671 --> 01:06:08,798
Nie mamy wygórowanych oczekiwań.

960
01:06:08,881 --> 01:06:11,842
Prosimy o rozmowę telefoniczną

961
01:06:11,926 --> 01:06:14,136
z Josephem Califano.

962
01:06:14,971 --> 01:06:20,351
Lebossi, radca prawny Departamentu,
został wyznaczony jako osoba,

963
01:06:20,434 --> 01:06:22,561
z którą mam rozmawiać, a jeśli pani...

964
01:06:22,645 --> 01:06:25,982
Im dłużej tam siedziałam
i słuchałam pustych słów,

965
01:06:26,065 --> 01:06:27,066
tym bardziej się złościłam.

966
01:06:27,149 --> 01:06:30,778
Wtedy zaczęliśmy rozumieć,
że nie możemy wyjść,

967
01:06:30,861 --> 01:06:33,406
bo nikt nie wie, o co nam chodzi,

968
01:06:33,489 --> 01:06:36,325
a my wiedzieliśmy,
że chcieli odwołać regulację.

969
01:06:38,744 --> 01:06:42,039
Była godzina 17 czy 18
i nikt nie wychodził.

970
01:06:42,123 --> 01:06:46,335
Uznałem, że spędzimy tam noc.

971
01:06:49,380 --> 01:06:52,258
Kitty, ja i kilka innych osób
zrobiliśmy głosowanie.

972
01:06:52,341 --> 01:06:53,175
LIDERKA PROTESTU

973
01:06:53,259 --> 01:06:55,428
Spytaliśmy, kto chce zostać na noc.

974
01:06:55,511 --> 01:06:56,887
Tak to się zaczęło.

975
01:06:56,971 --> 01:06:58,931
Pięćset cztery!

976
01:06:59,015 --> 01:07:01,934
Judy powiedziała,
żebym zabrała szczotkę do zębów.

977
01:07:02,018 --> 01:07:03,561
Powiedziałam, że tak zrobię.

978
01:07:07,898 --> 01:07:10,901
Powiedziałem Judy,
że nie jestem na to przygotowany.

979
01:07:10,985 --> 01:07:11,944
LIDER PROTESTU

980
01:07:12,028 --> 01:07:13,654
Odpowiedziała, że muszę zostać.

981
01:07:13,738 --> 01:07:17,867
Solidarność na zawsze

982
01:07:17,950 --> 01:07:21,328
Solidarność na zawsze

983
01:07:21,412 --> 01:07:24,206
Prawda zwycięży

984
01:07:24,707 --> 01:07:27,460
DZIEŃ 1

985
01:07:27,543 --> 01:07:29,628
Dziś w nocy, piąte piętro. Dobrze?

986
01:07:30,087 --> 01:07:34,550
Ile osób nie może spać na podłodze?

987
01:07:34,633 --> 01:07:36,761
Zatoka była zorganizowana najlepiej.

988
01:07:36,844 --> 01:07:42,725
Potrafiliśmy organizować demonstracje,
ale także je utrzymać.

989
01:07:46,479 --> 01:07:50,816
Dziś mija trzeci dzień
protestu w siedzibie Departamentu.

990
01:07:50,900 --> 01:07:53,319
Odłączono ciepłą wodę na trzecim piętrze,

991
01:07:53,402 --> 01:07:56,197
gdzie armia kalek urządziła okupację.

992
01:07:56,280 --> 01:07:57,698
FBI odcięło telefony.

993
01:07:58,449 --> 01:08:00,659
Nie pozwalają nam się komunikować.

994
01:08:00,743 --> 01:08:02,536
Zastanawialiśmy się, co robić.

995
01:08:02,620 --> 01:08:04,330
Niesłyszący oznajmili:

996
01:08:04,830 --> 01:08:05,831
„Wiemy, co robić”.

997
01:08:06,874 --> 01:08:08,709
Migali do siebie przez okna.

998
01:08:08,793 --> 01:08:12,546
W ten sposób komunikowaliśmy się
z ludźmi z zewnątrz.

999
01:08:13,297 --> 01:08:15,466
Gość, który właśnie za mną śpi,

1000
01:08:15,549 --> 01:08:17,051
zbudował nam lodówkę.

1001
01:08:17,927 --> 01:08:21,388
Połączył jakieś plastiki z klimatyzatorem

1002
01:08:21,472 --> 01:08:24,975
i zbudował lodówkę
z kartonów i innych znalezionych rzeczy.

1003
01:08:25,059 --> 01:08:27,311
Możemy chłodzić jedzenie.

1004
01:08:27,394 --> 01:08:31,482
Ludzie kombinowali,
co będziemy jeść, jak będziemy się myć.

1005
01:08:31,565 --> 01:08:34,318
„Skąd weźmiemy jedzenie i koce?”

1006
01:08:34,401 --> 01:08:36,070
LIDER PROTESTU, CZŁONEK CZARNYCH PANTER

1007
01:08:36,153 --> 01:08:39,490
Brad Lomax wymyślił,
by skontaktować się z Czarnymi Panterami.

1008
01:08:39,573 --> 01:08:41,283
Brad ledwo mówił,

1009
01:08:41,367 --> 01:08:45,246
ale mógł gestykulować
i przekazał to, co chciał.

1010
01:08:48,707 --> 01:08:50,751
Przynosili nam ciepłe obiady

1011
01:08:50,835 --> 01:08:53,379
i zostawiali jedzenie
na śniadanie i lunch.

1012
01:08:54,130 --> 01:08:56,549
Bezinteresownie. Nie chcieli pieniędzy.

1013
01:08:58,717 --> 01:09:02,388
Po spotkaniu powiedziałam jednemu z nich,
że tego nie rozumiem.

1014
01:09:02,471 --> 01:09:05,182
Czarne Pantery nie mają dużo pieniędzy.

1015
01:09:06,100 --> 01:09:08,018
Prowadzili jadłodajnię w Oakland.

1016
01:09:08,102 --> 01:09:09,895
„Dlaczego dajecie nam jedzenie?”

1017
01:09:11,188 --> 01:09:12,606
Odpowiedział mi:

1018
01:09:12,690 --> 01:09:15,109
„Zmieniacie świat na lepsze,

1019
01:09:15,192 --> 01:09:16,569
mamy taki sam cel.

1020
01:09:16,652 --> 01:09:19,363
Chcemy, żeby świat
był lepszy dla wszystkich.

1021
01:09:19,446 --> 01:09:22,449
Skoro zadajecie sobie trud
i śpicie tu na podłodze,

1022
01:09:22,533 --> 01:09:24,285
damy wam chociaż jedzenie”.

1023
01:09:24,368 --> 01:09:26,245
Dzięki temu przetrwaliśmy.

1024
01:09:27,538 --> 01:09:30,374
Mamy stołówkę i salę konferencyjną.

1025
01:09:30,457 --> 01:09:33,294
Mamy łóżka, materace, jedzenie.

1026
01:09:34,211 --> 01:09:35,129
To niesamowite.

1027
01:09:36,422 --> 01:09:40,926
Wspierali nas nie tylko niepełnosprawni.

1028
01:09:41,760 --> 01:09:45,347
Również związkowcy
i organizacje obrońców praw obywatelskich.

1029
01:09:46,098 --> 01:09:48,976
Mieliśmy po swojej stronie lokalne władze.

1030
01:09:49,685 --> 01:09:51,312
Burmistrz otwarcie nas popierał.

1031
01:09:51,395 --> 01:09:52,646
BURMISTRZ SAN FRANCISCO

1032
01:09:52,730 --> 01:09:55,900
Jeden z sekretarzy z Sacramento
przysłał nam materace.

1033
01:09:57,234 --> 01:10:01,238
Wspierał nas progresywny
Glide Memorial Church.

1034
01:10:01,322 --> 01:10:02,406
PASTOR

1035
01:10:02,489 --> 01:10:04,909
Wierzymy w wolność!

1036
01:10:07,077 --> 01:10:09,580
To było odpowiednie miejsce i czas.

1037
01:10:11,040 --> 01:10:13,751
Właścicielka baru dla lesbijek w East Bay

1038
01:10:13,834 --> 01:10:16,420
spytała nas, czego potrzebujemy.

1039
01:10:16,503 --> 01:10:19,548
Powiedzieliśmy, że chcemy się umyć.

1040
01:10:19,632 --> 01:10:21,091
Jej partnerka była pielęgniarką,

1041
01:10:21,175 --> 01:10:24,929
przyniosły nam kilka litrów
szamponu i odżywki.

1042
01:10:25,012 --> 01:10:25,888
Przyszły do nas.

1043
01:10:25,971 --> 01:10:29,141
Przez trzy godziny myły włosy każdemu,
kto chciał.

1044
01:10:29,225 --> 01:10:31,560
Boże, ale ładnie pachnie.

1045
01:10:33,354 --> 01:10:34,521
Tak dla małych gejów.

1046
01:10:34,605 --> 01:10:35,439
I nastoletnich!

1047
01:10:35,522 --> 01:10:36,857
Nikt nas nie ruszy

1048
01:10:42,363 --> 01:10:44,240
Nie wyobrażacie sobie tego protestu.

1049
01:10:44,323 --> 01:10:45,616
Był jak obóz.

1050
01:10:46,200 --> 01:10:48,869
Wykorzystaliśmy to, czego nas nauczył.

1051
01:10:51,705 --> 01:10:53,916
Było mnóstwo ludzi z Jened,

1052
01:10:53,999 --> 01:10:56,252
obozowicze, opiekunowie,
niepełnosprawni, sprawni.

1053
01:10:56,335 --> 01:10:57,461
OPIEKUNKA

1054
01:10:57,544 --> 01:10:59,088
Protestowaliśmy razem.

1055
01:11:00,172 --> 01:11:03,676
OBOZOWICZKA

1056
01:11:09,473 --> 01:11:13,102
OBOZOWICZKA

1057
01:11:13,185 --> 01:11:17,022
...teraz przeczytamy

1058
01:11:17,106 --> 01:11:20,359
nazwiska ludzi,
którzy będą jutro przemawiać.

1059
01:11:20,442 --> 01:11:24,947
Różne komitety zajmowały się mediami,

1060
01:11:25,030 --> 01:11:29,660
wyżywieniem, sprawami medycznymi
i innymi kwestiami.

1061
01:11:29,743 --> 01:11:33,664
Na spotkaniu 21 stycznia
zatwierdziliśmy tę regulację,

1062
01:11:33,747 --> 01:11:35,916
a on próbuje to zaprzepaścić...

1063
01:11:36,000 --> 01:11:39,128
Judy pilnowała,
by każdy mógł się wypowiedzieć.

1064
01:11:39,211 --> 01:11:42,715
...strajk głodowy. Każdy, kto chce...

1065
01:11:42,798 --> 01:11:46,635
Nie zaczynaliśmy spotkania
bez tłumacza języka migowego.

1066
01:11:47,261 --> 01:11:49,596
Debatowaliśmy do trzeciej w nocy.

1067
01:11:50,222 --> 01:11:54,560
Ludzie musieli się angażować i czuć,
że są ważni.

1068
01:11:55,352 --> 01:11:58,397
Inaczej nie siedzieliby tam tak długo.

1069
01:12:10,242 --> 01:12:12,244
Tworzy się koalicja.

1070
01:12:12,328 --> 01:12:16,040
Im dłużej rozmawiamy,
im bardziej się przegrupowujemy,

1071
01:12:16,123 --> 01:12:21,295
tym więcej dowiadujemy się
o naszych niepełnosprawnościach.

1072
01:12:21,378 --> 01:12:24,798
Uczymy się języka migowego, Braille'a,

1073
01:12:24,882 --> 01:12:29,970
mówimy o ukrytych niepełnosprawnościach
takich jak epilepsja czy artretyzm

1074
01:12:30,471 --> 01:12:32,514
i uczymy się o naszych dolegliwościach.

1075
01:12:32,598 --> 01:12:35,142
To nas jednoczy.

1076
01:12:35,225 --> 01:12:37,227
DZIEŃ 4

1077
01:12:37,311 --> 01:12:39,688
Demonstracja trwa już czwarty dzień.

1078
01:12:39,772 --> 01:12:42,483
To największy i najdłuższy protest

1079
01:12:42,566 --> 01:12:45,110
osób niepełnosprawnych w tym regionie.

1080
01:12:45,194 --> 01:12:48,697
Ale problem od czwartku
pozostaje taki sam.

1081
01:12:48,781 --> 01:12:51,367
Próbują zwrócić
na siebie uwagę Waszyngtonu.

1082
01:12:53,077 --> 01:12:54,578
DZIEŃ 5

1083
01:12:54,661 --> 01:12:56,997
To niesamowite, jak dużo osób zostało.

1084
01:12:57,081 --> 01:12:58,165
DZIEŃ 6

1085
01:12:58,248 --> 01:13:00,000
To duża niedogodność.

1086
01:13:00,918 --> 01:13:01,752
DZIEŃ 7

1087
01:13:01,835 --> 01:13:03,379
Nie było wentylatorów.

1088
01:13:04,254 --> 01:13:07,132
Nie mieliśmy naszych opiekunów.

1089
01:13:07,216 --> 01:13:09,259
Nie było dostępu do cewników.

1090
01:13:10,677 --> 01:13:13,222
Nawet mnie trudno zadbać o własne ciało.

1091
01:13:13,305 --> 01:13:16,725
A tam byli sparaliżowani ludzie,
którzy nie mogą obrócić się

1092
01:13:16,809 --> 01:13:19,061
w nocy, żeby zapobiec odleżynom.

1093
01:13:19,895 --> 01:13:23,857
Oni mieli spać na podłodze?
Katastrofa murowana.

1094
01:13:26,693 --> 01:13:29,071
Zupełnie jakby świat chciał,
żebyśmy umarli.

1095
01:13:29,154 --> 01:13:31,156
Niepełnosprawni czują to codziennie.

1096
01:13:31,240 --> 01:13:34,076
Świat nas nie chce, woli, żebyśmy umarli.

1097
01:13:35,077 --> 01:13:37,704
To nasza rzeczywistość,
ciągle się zastanawiamy,

1098
01:13:38,539 --> 01:13:40,791
czy przetrwamy, czy stawimy opór,

1099
01:13:40,874 --> 01:13:43,085
czy będziemy walczyć, żeby tu być.

1100
01:13:44,628 --> 01:13:48,006
Możecie nazywać to złością,
dla mnie to motywacja.

1101
01:13:48,090 --> 01:13:51,093
Trzeba walczyć o siebie,
bo inaczej nie przetrwasz.

1102
01:13:52,553 --> 01:13:55,931
Mogę pracować. Mam sprawny umysł i ręce.

1103
01:13:56,014 --> 01:13:59,226
Wielu z nas może pracować.
Właśnie o to nam chodzi.

1104
01:13:59,309 --> 01:14:01,395
Usuńcie przeszkody architektoniczne.

1105
01:14:02,187 --> 01:14:05,023
Część z nas prowadziła strajk głodowy.

1106
01:14:06,733 --> 01:14:10,487
Piliśmy dwie,
trzy szklanki płynów dziennie.

1107
01:14:17,119 --> 01:14:20,789
Judy była pod dużą presją.

1108
01:14:21,748 --> 01:14:25,794
To duża odpowiedzialność.
Judy co chwilę pytała

1109
01:14:25,878 --> 01:14:27,629
każdego z osobna:

1110
01:14:27,713 --> 01:14:30,799
„Możesz zostać jeszcze jeden dzień?

1111
01:14:30,883 --> 01:14:33,010
Chociaż jeden dzień?”.

1112
01:14:33,093 --> 01:14:35,929
Działali z dnia na dzień.

1113
01:14:38,640 --> 01:14:42,769
Od 11 dni budynek okupuje
armia niepełnosprawnych.

1114
01:14:42,853 --> 01:14:44,897
Z każdym dniem zyskują poparcie.

1115
01:14:45,439 --> 01:14:47,399
Okrzyki demonstrantów niosą się

1116
01:14:47,483 --> 01:14:50,611
do biur Departamentu Zdrowia,
Edukacji i Pomocy Społecznej.

1117
01:14:50,694 --> 01:14:53,864
Channel 7 robił relację
z Golden Gate Avenue

1118
01:14:53,947 --> 01:14:55,949
tuż przy budynku federalnym.

1119
01:14:56,492 --> 01:14:59,703
Lokalne media ignorowały tę sprawę.

1120
01:15:00,954 --> 01:15:04,458
Wtedy praktycznie tylko ja o tym mówiłem.

1121
01:15:06,210 --> 01:15:08,504
Evan White dosłownie się z nami scalił.

1122
01:15:09,421 --> 01:15:12,299
Pokazywał nasz protest
od początku do końca.

1123
01:15:13,884 --> 01:15:15,344
Miałem zaszczyt

1124
01:15:15,427 --> 01:15:19,681
być świadkiem jednej
z nocnych debat nad strategią.

1125
01:15:19,765 --> 01:15:22,100
To był idealny temat dla mnie.

1126
01:15:22,893 --> 01:15:24,686
Uwielbiam ludzi, którzy mieszają.

1127
01:15:25,771 --> 01:15:29,441
Jednym z naszych pomysłów było to,

1128
01:15:29,525 --> 01:15:32,361
by kongresmeni przyszli do tego budynku

1129
01:15:32,444 --> 01:15:34,404
i przeprowadzili debatę.

1130
01:15:34,488 --> 01:15:35,906
Bo nie zamierzaliśmy odpuszczać.

1131
01:15:38,534 --> 01:15:42,454
Niepełnosprawni żądają podpisania
par. 504 ustawy o prawach obywatelskich.

1132
01:15:42,538 --> 01:15:44,957
Dziś ich żądań wysłuchało
dwóch kongresmenów,

1133
01:15:45,040 --> 01:15:47,334
Phillip Burton i George Miller.

1134
01:15:47,417 --> 01:15:50,837
Stanowczo żądam pomocy

1135
01:15:50,921 --> 01:15:53,173
dla osób niepełnosprawnych w USA.

1136
01:15:53,257 --> 01:15:55,801
To początek ruchów praw obywatelskich

1137
01:15:55,884 --> 01:15:59,263
i jesteśmy dumni,
że chcecie nam pomóc w tych działaniach,

1138
01:15:59,346 --> 01:16:00,639
na które długo czekamy.

1139
01:16:02,349 --> 01:16:05,352
Califano, sekretarz Departamentu,

1140
01:16:05,435 --> 01:16:11,650
wyznaczył biednego Eidenberga,
by go reprezentował na tym spotkaniu

1141
01:16:11,733 --> 01:16:14,611
prowadzonym przez
kongresmenów Millera i Burtona.

1142
01:16:14,695 --> 01:16:17,781
Waszyngton aktualnie analizuje

1143
01:16:18,115 --> 01:16:21,702
w należnym tempie kwestie takie,
czy regulacje

1144
01:16:21,785 --> 01:16:24,121
powinny obejmować
narkomanów i alkoholików.

1145
01:16:24,621 --> 01:16:26,915
W jakim stopniu trzeba przebudować

1146
01:16:26,999 --> 01:16:28,917
wszystkie szkoły i szpitale?

1147
01:16:29,001 --> 01:16:32,504
Zaproponował około 20 zmian,

1148
01:16:32,588 --> 01:16:38,135
w tym haniebną doktrynę
„oddzieleni, ale równi”.

1149
01:16:39,136 --> 01:16:42,472
Każda dzielnica
miała wyznaczyć jedną szkołę,

1150
01:16:43,390 --> 01:16:45,601
do której mogli uczęszczać

1151
01:16:45,684 --> 01:16:47,728
uczniowie z niepełnosprawnościami.

1152
01:16:47,811 --> 01:16:51,064
Co to za pomysł?
To ta zasada „oddzieleni, ale równi”.

1153
01:16:51,857 --> 01:16:55,861
Wiedzieliśmy, że Califano
urządził jedynie przedstawienie.

1154
01:16:55,944 --> 01:16:59,072
Przysłał jakiegoś biedaka,
żeby odczytał kilka słów,

1155
01:16:59,823 --> 01:17:02,367
bo chciał,
żebyśmy wrócili na swoje miejsce.

1156
01:17:02,451 --> 01:17:05,203
A potem wyszedł.

1157
01:17:05,287 --> 01:17:08,248
Kongresmen Burton powiedział: „Nie”.

1158
01:17:08,332 --> 01:17:11,877
Eidenberg zamknął się w gabinecie,

1159
01:17:11,960 --> 01:17:15,422
Burton kopał w drzwi,
aż Eidenberg wyszedł.

1160
01:17:16,715 --> 01:17:20,093
Burton zaciągnął Eidenberga
z powrotem na salę.

1161
01:17:20,177 --> 01:17:23,722
Kazał mu usiąść z przodu
przed całą publiką

1162
01:17:23,805 --> 01:17:26,308
i słuchać naszych wypowiedzi.

1163
01:17:26,850 --> 01:17:28,852
Ktoś będzie musiał wylać beton...

1164
01:17:28,935 --> 01:17:29,936
KONGRESMEN

1165
01:17:30,020 --> 01:17:31,438
...wyburzyć ściany,

1166
01:17:31,521 --> 01:17:35,275
ktoś będzie musiał
znaleźć nauczycieli i sale lekcyjne.

1167
01:17:35,359 --> 01:17:39,196
Ale powiedzieliśmy, że jesteśmy gotowi
spłacać to przez 200 lat,

1168
01:17:39,279 --> 01:17:41,865
żeby ludzie mieli dostęp
do tego, co wszyscy.

1169
01:17:42,574 --> 01:17:45,911
Gdy tylko ktoś wspomina o paragrafie 504,

1170
01:17:47,371 --> 01:17:49,790
pojawia się sprawa Browna
przeciwko Komisji Edukacji.

1171
01:17:57,798 --> 01:17:58,924
Nękanie...

1172
01:18:00,342 --> 01:18:06,473
brak równości osób niepełnosprawnych.

1173
01:18:07,182 --> 01:18:10,602
Rząd wciąż dysputuje nad tymi kwestiami.

1174
01:18:11,520 --> 01:18:14,898
Aż trudno mi
wyrazić swoje oburzenie słowami.

1175
01:18:15,649 --> 01:18:21,613
Za każdym razem, gdy wspomni pan
o oddzielonych, ale równych,

1176
01:18:22,447 --> 01:18:25,617
złość niepełnosprawnych z całego kraju...

1177
01:18:27,661 --> 01:18:30,539
będzie tylko rosnąć.

1178
01:18:30,622 --> 01:18:32,833
Będziemy przejmować kolejne budynki...

1179
01:18:33,667 --> 01:18:37,754
póki nie zrozumiecie, o co nam chodzi.

1180
01:18:38,547 --> 01:18:44,136
Nie pozwolimy rządowi
dłużej dyskryminować niepełnosprawnych.

1181
01:18:44,219 --> 01:18:46,138
Żądamy egzekwowania prawa.

1182
01:18:47,347 --> 01:18:50,016
Nie chcemy segregacji.

1183
01:18:50,100 --> 01:18:53,520
Nie będziemy rozmawiać o segregacji.

1184
01:18:55,272 --> 01:18:58,233
I proszę nie kiwać głową,

1185
01:18:58,316 --> 01:19:01,737
gdy nie ma pan pojęcia, o czym mówimy.

1186
01:19:07,117 --> 01:19:11,204
Pewne chwile... są historyczne.

1187
01:19:12,748 --> 01:19:14,666
Rozmowa Judy z tym mężczyzną

1188
01:19:14,750 --> 01:19:17,544
była przełomowym momentem dla wielu ludzi.

1189
01:19:18,545 --> 01:19:21,006
Co Califano sobie myślał?

1190
01:19:21,089 --> 01:19:25,177
Myślał, że nie musi się nami przejmować.

1191
01:19:25,844 --> 01:19:29,723
Żeby zmusić władze do działania,

1192
01:19:29,806 --> 01:19:33,810
musieliśmy jechać do Waszyngtonu,
spotkać się osobiście.

1193
01:19:33,894 --> 01:19:34,770
DZIEŃ 15

1194
01:19:34,853 --> 01:19:37,522
Dziś 25-osobowa delegacja ruszyła
z San Francisco

1195
01:19:37,606 --> 01:19:39,232
do stolicy,

1196
01:19:39,316 --> 01:19:42,068
gdzie chcą przedstawić
swoje żądania prezydentowi.

1197
01:19:42,152 --> 01:19:43,904
Liczymy na spotkanie z prezydentem.

1198
01:19:43,987 --> 01:19:48,241
Wspierają nas liczne organizacje,

1199
01:19:48,325 --> 01:19:50,410
które opłaciły naszą podróż.

1200
01:19:50,494 --> 01:19:52,913
Mamy nadzieję, że wrócimy do domu

1201
01:19:52,996 --> 01:19:56,082
z sukcesem,
a regulacja zostanie podpisana.

1202
01:19:56,875 --> 01:19:59,753
Z lotniska San Francisco
o podróży pełnej determinacji

1203
01:19:59,836 --> 01:20:01,588
mówił Evan White z Channel 7.

1204
01:20:04,257 --> 01:20:07,093
WASZYNGTON

1205
01:20:07,177 --> 01:20:10,680
To było ważne, żeby tuż po lądowaniu
dać im do zrozumienia,

1206
01:20:10,764 --> 01:20:12,265
że to nie zabawa.

1207
01:20:12,766 --> 01:20:15,435
Spytałem: „Co teraz robimy?”.

1208
01:20:15,519 --> 01:20:17,187
Chcieli iść spać.

1209
01:20:17,270 --> 01:20:18,563
A ja na to: „Nie.

1210
01:20:19,397 --> 01:20:20,440
Wyjdziemy na ulicę,

1211
01:20:20,524 --> 01:20:22,234
usiądziemy przed domem Califano

1212
01:20:22,317 --> 01:20:26,655
i pokażemy mu, że paragraf 504 jest ważny,
że przyjechaliśmy”.

1213
01:20:27,989 --> 01:20:31,076
Transport publiczny
był wtedy dla nas niedostępny,

1214
01:20:31,159 --> 01:20:35,580
więc związek operatorów
wynajął nam ciężarówkę.

1215
01:20:35,664 --> 01:20:36,748
IAM WSPIERA NIEPEŁNOSPRAWNYCH

1216
01:20:36,832 --> 01:20:41,253
Nakleili na nią swoje logo
i tak poruszaliśmy się po Waszyngtonie.

1217
01:20:41,336 --> 01:20:44,673
Jeździliśmy w całkowitej ciemności

1218
01:20:44,756 --> 01:20:47,759
i póki nie wysiedliśmy,
nie wiedzieliśmy, gdzie jesteśmy.

1219
01:20:47,843 --> 01:20:50,428
Dopiero po otwarciu drzwi
znów widzieliśmy.

1220
01:20:52,264 --> 01:20:54,850
Pojechaliśmy prosto do domu Califano

1221
01:20:54,933 --> 01:20:57,269
i siedzieliśmy przed nim przy świecach.

1222
01:20:59,646 --> 01:21:02,732
Od razu przyjechała policja,

1223
01:21:02,816 --> 01:21:06,236
ale zobaczyli ludzi na wózkach i o kulach

1224
01:21:06,319 --> 01:21:07,696
i bali się z nimi zadzierać.

1225
01:21:08,530 --> 01:21:11,533
Zaparkowali i obserwowali całą noc.

1226
01:21:15,662 --> 01:21:17,289
Gdy wstało słońce,

1227
01:21:17,956 --> 01:21:22,085
Judy i Evan White w obecności kamery
zapukali do drzwi Califano.

1228
01:21:23,044 --> 01:21:24,170
Nie wyszedł do nich.

1229
01:21:24,254 --> 01:21:26,631
Podobno wyszedł z domu tylnymi drzwiami.

1230
01:21:27,382 --> 01:21:30,051
Rodzina prezydencka opuściła dziś kościół

1231
01:21:30,135 --> 01:21:32,178
bocznymi drzwiami.

1232
01:21:32,262 --> 01:21:35,265
Carterowie chcieli uniknąć
około 20 niepełnosprawnych

1233
01:21:35,348 --> 01:21:39,144
protestujących przed drzwiami,
których zwykle używa prezydent.

1234
01:21:40,186 --> 01:21:41,271
W Waszyngtonie

1235
01:21:41,354 --> 01:21:43,857
ponad sto osób protestuje
przed Białym Domem.

1236
01:21:43,940 --> 01:21:47,277
Nic nie wskazuje na to,
by Carter wyszedł do demonstrantów,

1237
01:21:47,360 --> 01:21:50,572
mimo że przylecieli do niego
aż z San Francisco.

1238
01:21:51,448 --> 01:21:55,285
Gdy te 22 osoby wyjechały,
w San Francisco wciąż zostało nas dużo.

1239
01:21:55,368 --> 01:21:56,328
DZIEŃ 22

1240
01:21:56,411 --> 01:21:58,747
FBI zaczęło na nas naciskać.

1241
01:21:58,830 --> 01:22:02,834
O 3 w nocy włączały się alarmy pożarowe
i alarmy bombowe.

1242
01:22:03,543 --> 01:22:06,463
Mieliśmy jedno zadanie.
Wiecie, jaka była Judy.

1243
01:22:06,546 --> 01:22:11,092
Mieliśmy stamtąd nie wychodzić,
póki do nas nie zadzwoni.

1244
01:22:12,302 --> 01:22:15,180
„Dobrze, nie wyjdziemy”.

1245
01:22:16,473 --> 01:22:18,516
Bardziej baliśmy się zawieść Judy Heumann

1246
01:22:18,600 --> 01:22:22,812
niż aresztowania przez FBI albo policję.

1247
01:22:23,688 --> 01:22:26,483
Ludzie w Waszyngtonie byli zdenerwowani.

1248
01:22:26,566 --> 01:22:29,069
To miał być wielki finał.

1249
01:22:29,152 --> 01:22:33,281
Mieli coś zmienić, doprowadzić
do przełomu, a tak się nie stało.

1250
01:22:34,449 --> 01:22:36,284
Nie wiedzieliśmy, co dalej.

1251
01:22:37,577 --> 01:22:41,247
W tamtym tygodniu trzy razy
nie spaliśmy po 36 godzin z rzędu.

1252
01:22:42,499 --> 01:22:46,127
Liderzy motywowali nas:
„Nie możecie się poddać.

1253
01:22:46,711 --> 01:22:50,131
Trzeba to zrobić.
Jak nie teraz, to kiedy?”

1254
01:22:55,971 --> 01:22:59,516
- Ktoś wie, gdzie jest laska Dennisa?
- Nie.

1255
01:22:59,599 --> 01:23:02,018
Ktoś wie, gdzie jest laska Dennisa?

1256
01:23:02,102 --> 01:23:02,978
Nie palcie w środku.

1257
01:23:03,061 --> 01:23:04,896
Musimy iść, bo...

1258
01:23:04,980 --> 01:23:07,023
Na gitarze się nie siedzi.

1259
01:23:07,107 --> 01:23:09,442
Na podłodze jest jedno miejsce.

1260
01:23:10,860 --> 01:23:12,195
Judy, zaśpiewaj coś.

1261
01:23:13,822 --> 01:23:15,573
Ellen, jest tam Bob Perkins?

1262
01:23:15,657 --> 01:23:17,158
Nicky po nią poszła.

1263
01:23:17,242 --> 01:23:19,160
Spytaj go, czy chce z nami jechać.

1264
01:23:21,621 --> 01:23:22,455
Dobra.

1265
01:23:32,716 --> 01:23:34,384
- Chwila.
- To mi się nie podoba.

1266
01:23:34,467 --> 01:23:36,177
Pewnie zauważyłeś...

1267
01:24:02,203 --> 01:24:06,458
Raz, dwa, trzy, cztery! Zdobędziemy 504!

1268
01:24:06,541 --> 01:24:07,542
DZIEŃ 23

1269
01:24:07,625 --> 01:24:10,879
Zdobędziemy 504! Raz, dwa, trzy, cztery!

1270
01:24:11,796 --> 01:24:13,590
Wiem, że to wbrew protokołowi...

1271
01:24:13,673 --> 01:24:14,549
- Tak.
- Pokonałem 5000 km.

1272
01:24:14,632 --> 01:24:16,885
Czemu nie spotkał się pan
z demonstrantami?

1273
01:24:17,844 --> 01:24:20,889
W San Francisco trwa nielegalny protest.

1274
01:24:20,972 --> 01:24:23,516
To nie byłoby właściwe.

1275
01:24:23,600 --> 01:24:26,519
Zgodził się pan na spotkanie,
a potem je odwołał?

1276
01:24:26,603 --> 01:24:27,479
Dziękuję.

1277
01:24:29,105 --> 01:24:30,648
Twierdzi, że nie obiecywał spotkania,

1278
01:24:30,732 --> 01:24:33,568
bo to delegacja
nielegalnych demonstrantów.

1279
01:24:34,194 --> 01:24:38,740
Evan White przygotował materiał,
by wysłać go do San Francisco

1280
01:24:38,823 --> 01:24:42,327
do Channel 7,
ale akurat miał miejsce strajk techników.

1281
01:24:44,788 --> 01:24:49,501
Lokalne stacje ABC z całego kraju
nie otrzymywały zbyt wielu wiadomości,

1282
01:24:49,584 --> 01:24:52,587
więc technicy z ABC,
którzy nie strajkowali,

1283
01:24:52,670 --> 01:24:55,673
przekazali ten materiał
wszystkim stacjom ABC w USA.

1284
01:24:55,757 --> 01:24:57,467
Evan White, Waszyngton.

1285
01:24:57,550 --> 01:24:59,844
Raz, dwa, trzy, cztery! Zdobędziemy 504!

1286
01:24:59,928 --> 01:25:02,514
Protest zaczął im szkodzić.

1287
01:25:02,597 --> 01:25:04,432
Ludzie tacy jak Joe Califano

1288
01:25:04,516 --> 01:25:06,643
mieli gdzieś wydarzenia z San Francisco,

1289
01:25:06,726 --> 01:25:07,811
ale tak samo było wszędzie.

1290
01:25:14,442 --> 01:25:16,778
DZIEŃ 24

1291
01:25:17,278 --> 01:25:18,780
- Dziękuję.
- Proszę.

1292
01:25:18,863 --> 01:25:19,781
Uważajcie na swoje cienie.

1293
01:25:19,864 --> 01:25:21,741
Stało się to po cichu.

1294
01:25:22,450 --> 01:25:25,161
Nie powiadomili mediów,
nawet my nie wiedzieliśmy.

1295
01:25:25,245 --> 01:25:29,749
Califano nagle zmienił regulacje
zgodnie z naszymi żądaniami.

1296
01:25:31,668 --> 01:25:35,630
To wezwanie
do rewolucyjnej zmiany nastawienia,

1297
01:25:35,713 --> 01:25:38,550
myślenia i zachowania

1298
01:25:38,633 --> 01:25:41,344
skierowane do milionów Amerykanów.

1299
01:25:51,563 --> 01:25:54,607
Po wszystkim Dusty Irvine
podzieliła się chlebem z przyjaciółmi.

1300
01:25:54,691 --> 01:25:55,650
KONIEC STRAJKU GŁODOWEGO!

1301
01:25:55,733 --> 01:25:57,068
Prowadziła strajk głodowy.

1302
01:25:57,152 --> 01:26:00,363
Zjadła coś pierwszy raz od 23 dni.

1303
01:26:03,283 --> 01:26:06,244
W stolicy rzecznicy niepełnosprawnych
byli zadowoleni.

1304
01:26:06,327 --> 01:26:09,497
Kongres, media i Amerykanie zobaczyli,

1305
01:26:09,581 --> 01:26:10,957
NIEPEŁNOSPRAWNI OBYWATELE

1306
01:26:11,040 --> 01:26:13,001
że wytrwałością, siłą i inteligencją

1307
01:26:13,084 --> 01:26:14,586
nie ustępujemy nikomu.

1308
01:26:14,669 --> 01:26:17,130
Niepełnosprawność

1309
01:26:17,213 --> 01:26:18,631
nie równa się chorobie.

1310
01:26:20,175 --> 01:26:23,178
Zgodnie z nowym prawem
każde niepełnosprawne dziecko

1311
01:26:23,261 --> 01:26:25,972
ma prawo uczyć się w szkole publicznej.

1312
01:26:26,055 --> 01:26:29,976
Niepełnosprawni walczyli o to
od długiego czasu.

1313
01:26:30,476 --> 01:26:32,770
Powinno tak być od 20 lat.

1314
01:26:34,898 --> 01:26:37,358
Cieszy się pan czy niepokoi?

1315
01:26:37,442 --> 01:26:39,444
Bardzo się cieszę.

1316
01:26:39,527 --> 01:26:42,280
Kraj wreszcie zaczyna się budzić.

1317
01:26:42,363 --> 01:26:46,868
Po tylu naciskach, cierpieniach

1318
01:26:46,951 --> 01:26:48,870
i poniżeniach...

1319
01:26:48,953 --> 01:26:52,081
W Waszyngtonie i San Francisco
traktowano ludzi skandalicznie.

1320
01:27:06,721 --> 01:27:10,808
Wierzyliśmy, że wygramy
z Amerykańskim rządem.

1321
01:27:11,601 --> 01:27:12,936
Nie tylko wierzyliśmy.

1322
01:27:13,436 --> 01:27:15,188
Dokonaliśmy tego.

1323
01:27:15,271 --> 01:27:18,107
Udało nam się.

1324
01:27:19,108 --> 01:27:20,568
Zrobiliśmy to razem.

1325
01:27:23,279 --> 01:27:27,533
Protesty związane z paragrafem 504
zjednoczyły ludzi.

1326
01:27:27,617 --> 01:27:29,619
Niesłyszących,
upośledzonych umysłowo,

1327
01:27:29,702 --> 01:27:31,621
z trudnościami w uczeniu się,
niewidomych...

1328
01:27:31,704 --> 01:27:34,457
To był cały przekrój ludzi.

1329
01:27:35,875 --> 01:27:37,043
Mówiliśmy sobie:

1330
01:27:37,126 --> 01:27:39,837
„Nigdy o tym nie słyszałam, ale ci wierzę.

1331
01:27:39,921 --> 01:27:42,215
Tak było w twoim szpitalu psychiatrycznym.

1332
01:27:42,298 --> 01:27:45,843
Wierzę, że tak było
w twojej szkole specjalnej. Wierzę ci”.

1333
01:27:48,137 --> 01:27:50,348
Poznawaliśmy swoje prawdy.

1334
01:27:57,855 --> 01:27:59,649
Mówiliśmy sobie:

1335
01:27:59,732 --> 01:28:02,610
„Widzę cię i ci wierzę”.

1336
01:28:10,076 --> 01:28:15,331
Gdy zostałam niepełnosprawna,
nie byłam pewna siebie,

1337
01:28:15,415 --> 01:28:17,250
więc to zrozumiałe...

1338
01:28:19,877 --> 01:28:23,589
że gdy paragraf 504 pokazał mi,
że mam wartość,

1339
01:28:24,215 --> 01:28:25,341
byłam za.

1340
01:28:32,432 --> 01:28:35,435
Byłam dumna,
że jestem częścią tej społeczności.

1341
01:28:35,518 --> 01:28:36,519
Bardzo dumna.

1342
01:28:36,602 --> 01:28:37,520
Wygraliśmy!

1343
01:28:37,603 --> 01:28:42,608
Pokazaliśmy siłę,
odwagę, moc i poświęcenie!

1344
01:28:42,692 --> 01:28:44,068
LIDERKA PROTESTU

1345
01:28:44,152 --> 01:28:47,238
Że my, zamknięci i odrzuceni,

1346
01:28:47,322 --> 01:28:51,409
ukryci, w teorii wątli i słabi,

1347
01:28:51,492 --> 01:28:56,039
zmierzyliśmy się z rządem
na najwyższym szczeblu

1348
01:28:56,122 --> 01:28:57,498
i wygraliśmy!

1349
01:29:22,982 --> 01:29:25,818
Rok po wprowadzeniu paragrafu 504
skończyłem college.

1350
01:29:26,986 --> 01:29:30,073
Wreszcie mogłem dołączyć
do znajomych z obozu Jened.

1351
01:29:30,656 --> 01:29:32,367
Znalazłem wymarzoną pracę

1352
01:29:32,450 --> 01:29:36,287
jako inżynier dźwięku
w Berkeley Repertory Theatre.

1353
01:29:37,080 --> 01:29:38,915
Ale przez pierwsze dwa lata pracy

1354
01:29:38,998 --> 01:29:41,292
do kabiny dźwiękowej nie dało się wjechać.

1355
01:29:42,794 --> 01:29:45,088
Musiałem wchodzić
po zewnętrznych schodach.

1356
01:29:45,588 --> 01:29:49,092
Na koniec zimy
z wykładziny wyrastały grzyby.

1357
01:29:51,302 --> 01:29:53,930
Ale po podpisaniu regulacji

1358
01:29:54,013 --> 01:29:57,642
moje otoczenie
zaczęło być coraz bardziej dostępne.

1359
01:29:58,434 --> 01:30:00,895
- Cześć, Judy.
- Cześć, co tam?

1360
01:30:00,978 --> 01:30:04,607
Fundusze przyznane na mocy paragrafu 504
odmieniły transport,

1361
01:30:04,690 --> 01:30:08,402
służbę zdrowia, edukację i rynek pracy.

1362
01:30:08,486 --> 01:30:12,907
Uniwersytety muszą dostosować budynki
do potrzeb niepełnosprawnych

1363
01:30:12,990 --> 01:30:16,369
oraz zapewnić tłumaczy i pomoc
dla niesłyszących i niewidomych.

1364
01:30:16,452 --> 01:30:20,123
Wszystkie budynki mieszkaniowe i publiczne
finansowane federalnie

1365
01:30:20,206 --> 01:30:23,042
muszą być dostosowane dla osób na wózkach.

1366
01:30:23,126 --> 01:30:25,753
Na ulicach Berkeley naprawdę widać

1367
01:30:25,837 --> 01:30:28,881
efekty działania ruchu niepełnosprawnych.

1368
01:30:28,965 --> 01:30:33,886
Podjazdy umożliwiają osobom na wózkach
poruszanie się po mieście.

1369
01:30:34,887 --> 01:30:36,556
To ma ogromne skutki.

1370
01:30:38,391 --> 01:30:42,019
W 1980 teatr Berkeley Rep
przeniósł się do większego budynku.

1371
01:30:43,771 --> 01:30:47,692
Ze względu na paragraf 504
budynek musiał być przystosowany.

1372
01:30:52,238 --> 01:30:55,032
Kolejne bariery wokół mnie znikały.

1373
01:30:55,783 --> 01:30:58,661
Zauważyłem, że cel,
który sobie postawiłem,

1374
01:30:58,744 --> 01:31:02,373
pokonanie niepełnosprawności,
zaczął się na mnie odbijać.

1375
01:31:04,709 --> 01:31:06,544
Zaprzeczałem temu, kim jestem.

1376
01:31:10,006 --> 01:31:11,340
Próba. Trzy, cztery.

1377
01:31:13,676 --> 01:31:17,638
Chciałabym powiedzieć,
że cieszę się, że tu jestem, ale...

1378
01:31:24,061 --> 01:31:26,355
- Spokojnie.
- Jesteśmy z tobą.

1379
01:31:26,439 --> 01:31:27,607
Wszystko dobrze.

1380
01:31:28,608 --> 01:31:33,362
z jednej strony powinnam powiedzieć,
że wszystko jest wspaniale,

1381
01:31:34,739 --> 01:31:40,077
ale nie do końca o to nam chodziło.

1382
01:31:40,161 --> 01:31:44,457
Mam dość dziękowania
za przystosowane toalety.

1383
01:31:45,875 --> 01:31:49,086
Nie chcę już się tak czuć.

1384
01:31:50,421 --> 01:31:53,424
Skoro muszę dziękować

1385
01:31:55,092 --> 01:31:58,763
za powstanie przystosowanych toalet,
to zastanawiam się,

1386
01:31:58,846 --> 01:32:01,682
czy kiedykolwiek będę równa
reszcie społeczeństwa.

1387
01:32:10,441 --> 01:32:14,195
Od dekad znosiliśmy braki,

1388
01:32:14,278 --> 01:32:17,073
zastawialiśmy przyszłość swoją
i naszych dzieci

1389
01:32:17,156 --> 01:32:20,076
dla tymczasowej, bieżącej wygody.

1390
01:32:20,701 --> 01:32:24,622
Siódmego maja Kongres
głosował nad projektem budżetu.

1391
01:32:24,705 --> 01:32:26,916
Niepełnosprawni nie mieli
powodów do radości.

1392
01:32:26,999 --> 01:32:30,002
Brakowało dla nich środków,
a ich prawa były zagrożone.

1393
01:32:30,086 --> 01:32:33,965
Nie tak dawno walczyliśmy
o wprowadzenie praw.

1394
01:32:34,048 --> 01:32:35,007
KONGRESMEN

1395
01:32:35,091 --> 01:32:37,343
Trzy lata później
trzeba walczyć o ich utrzymanie.

1396
01:32:38,844 --> 01:32:40,888
Ten system jest niesamowity.

1397
01:32:41,472 --> 01:32:45,810
Niepełnosprawni demonstranci zablokowali
w niedzielę ulicę w St. Louis w Missouri.

1398
01:32:46,394 --> 01:32:48,354
Nadal walczą

1399
01:32:48,437 --> 01:32:51,315
o egzekwowanie paragrafu 504.

1400
01:32:51,399 --> 01:32:54,151
Co więcej, paragraf 504
dotyczył tylko organizacji

1401
01:32:54,235 --> 01:32:55,319
finansowanych federalnie.

1402
01:32:55,403 --> 01:32:59,323
Jeśli nie przestaniecie,
zostaniecie aresztowani.

1403
01:33:00,074 --> 01:33:02,994
Większość transportu była niedostępna,

1404
01:33:03,077 --> 01:33:05,413
pracodawcy wciąż mogli ich dyskryminować,

1405
01:33:05,496 --> 01:33:08,416
a prywatne firmy nie musiały nic robić.

1406
01:33:10,167 --> 01:33:12,795
Potrzebujemy własnej ustawy.

1407
01:33:17,300 --> 01:33:19,635
To nowa walka o prawa obywatelskie

1408
01:33:19,719 --> 01:33:22,430
i integrację w codzienne życie.

1409
01:33:22,513 --> 01:33:24,724
Dla ponad 40 milionów Amerykanów

1410
01:33:24,807 --> 01:33:28,019
z niepełnosprawnościami
rozpoczyna się nowa era.

1411
01:33:28,561 --> 01:33:30,688
Ustawa złożona do Kongresu

1412
01:33:30,771 --> 01:33:33,232
zapewniłaby im równy dostęp

1413
01:33:33,316 --> 01:33:36,319
do zatrudnienia,
transportu i miejsc publicznych.

1414
01:33:36,402 --> 01:33:39,030
Ustawa ustanawia prawa
osób niepełnosprawnych...

1415
01:33:39,113 --> 01:33:40,114
SENATOR

1416
01:33:40,197 --> 01:33:42,575
...dzięki nim kraj
stanie się lepszy i sprawiedliwszy.

1417
01:33:43,159 --> 01:33:47,204
WSPINACZKA NA KAPITOL
12 MARCA 1990

1418
01:33:47,288 --> 01:33:48,539
Ustawa o niepełnosprawnych!

1419
01:33:48,622 --> 01:33:49,790
- Kiedy jej chcemy?
- Teraz!

1420
01:33:49,874 --> 01:33:51,959
- Kiedy jej chcemy?
- Teraz!

1421
01:33:52,043 --> 01:33:53,544
- Czego chcemy?
- Ustawy!

1422
01:33:53,627 --> 01:33:55,463
- Kiedy jej chcemy?
- Teraz!

1423
01:34:04,513 --> 01:34:06,599
- Wejdę tam.
- Tak.

1424
01:34:06,682 --> 01:34:08,434
- Uda mi się!
- Powoli.

1425
01:34:08,517 --> 01:34:11,729
Ustawa o niepełnosprawnych!

1426
01:34:13,481 --> 01:34:17,401
Będę iść choćby całą noc.

1427
01:34:22,573 --> 01:34:24,492
Ustawa o niepełnosprawnych!

1428
01:34:24,575 --> 01:34:25,785
Właśnie!

1429
01:34:25,868 --> 01:34:28,537
My, niepełnosprawni,
zgromadziliśmy się tutaj,

1430
01:34:28,621 --> 01:34:32,375
aby zapewnić
Amerykanom z niepełnosprawnością

1431
01:34:32,458 --> 01:34:34,001
dostęp do zwykłego życia,

1432
01:34:34,085 --> 01:34:37,880
które pełnosprawni Amerykanie
uważają za coś naturalnego.

1433
01:34:37,963 --> 01:34:40,341
Prawo do jazdy autobusem i pociągiem,

1434
01:34:40,424 --> 01:34:43,386
prawo do wykonywania możliwych prac,

1435
01:34:43,469 --> 01:34:47,598
prawo do wejścia do każdego teatru,
restauracji czy publicznego budynku.

1436
01:34:47,681 --> 01:34:51,852
Przyjęcie tej kluczowej ustawy udowodni,

1437
01:34:51,936 --> 01:34:54,271
że nasz rząd nie będzie pozwalał,

1438
01:34:54,355 --> 01:34:57,024
by największa mniejszość w USA

1439
01:34:57,108 --> 01:34:59,276
była traktowana nierówno.

1440
01:34:59,360 --> 01:35:01,862
Inna decyzja byłaby niemoralna.

1441
01:35:01,946 --> 01:35:03,030
Panie prezydencie.

1442
01:35:03,114 --> 01:35:06,242
Rano senator Tom Harkin,
który ma niesłyszącego brata,

1443
01:35:06,325 --> 01:35:09,829
w języku migowym
wygłosił poparcie dla ustawy.

1444
01:35:10,704 --> 01:35:13,791
Ale do jej przegłosowania
doprowadzili sami niepełnosprawni.

1445
01:35:18,546 --> 01:35:24,051
Niech haniebny mur wykluczenia
wreszcie upadnie.

1446
01:35:24,135 --> 01:35:25,052
26 LIPCA 1990

1447
01:35:25,136 --> 01:35:25,970
Niech Bóg was błogosławi.

1448
01:35:42,153 --> 01:35:45,531
Ustawa o niepełnosprawnych

1449
01:35:45,614 --> 01:35:50,077
to wielkie osiągnięcie.

1450
01:35:50,578 --> 01:35:52,371
- Cześć, Angela.
- Cześć, Neil.

1451
01:35:52,455 --> 01:35:53,330
Miło cię widzieć.

1452
01:35:53,414 --> 01:35:56,208
Poproszę trzy mokki.

1453
01:35:56,292 --> 01:35:57,501
Mokki?

1454
01:35:57,585 --> 01:35:58,461
Tak.

1455
01:35:59,378 --> 01:36:02,798
Ale był to

1456
01:36:02,882 --> 01:36:09,388
dopiero czubek góry lodowej.

1457
01:36:10,055 --> 01:36:15,311
Można przegłosować ustawę,

1458
01:36:15,394 --> 01:36:20,149
ale dopóki nie zmieni się

1459
01:36:20,649 --> 01:36:25,988
podejście społeczeństwa,

1460
01:36:26,780 --> 01:36:32,036
prawo nie będzie znaczyło zbyt wiele.

1461
01:37:16,956 --> 01:37:18,666
Na tym terenie...

1462
01:37:20,876 --> 01:37:22,044
stały domki.

1463
01:37:27,508 --> 01:37:30,970
Boże, nie poznaję tego miejsca.

1464
01:37:34,640 --> 01:37:38,102
Gdzie jest obóz? Wszystko usunęli?

1465
01:37:40,271 --> 01:37:44,567
OBÓZ JENED POWSTAŁ W 1951
JAKO OBÓZ DLA NIEPEŁNOSPRAWNYCH.

1466
01:37:44,942 --> 01:37:50,322
ZOSTAŁ ZAMKNIĘTY Z POWODÓW FINANSOWYCH
LATEM 1977 ROKU.

1467
01:38:03,836 --> 01:38:06,964
Po latach czułem się tam
jak na świętej ziemi.

1468
01:38:08,215 --> 01:38:11,051
Aż chce się powiedzieć „dziękuję”.

1469
01:38:12,177 --> 01:38:16,307
Aż mam ochotę

1470
01:38:16,390 --> 01:38:19,268
wstać z wózka

1471
01:38:20,477 --> 01:38:24,857
i pocałować tę pieprzoną ziemię.

1472
01:38:26,692 --> 01:38:29,445
To Denise?

1473
01:38:29,528 --> 01:38:32,114
No proszę! Lionel!

1474
01:38:40,706 --> 01:38:43,917
To był otwarty teren, sama trawa.

1475
01:38:44,001 --> 01:38:46,420
Tu było boisko do baseballa.

1476
01:38:48,422 --> 01:38:53,927
Wyobrażaliście sobie,

1477
01:38:55,804 --> 01:38:58,641
dokąd zajdziemy?

1478
01:38:58,724 --> 01:38:59,892
Start!

1479
01:39:00,476 --> 01:39:03,103
Jacobsonowie mieszkają
w Oakland w Kalifornii.

1480
01:39:03,187 --> 01:39:04,730
Neil jest wiceprezesem banku.

1481
01:39:05,397 --> 01:39:07,107
Denise jest pisarką.

1482
01:39:07,191 --> 01:39:09,318
Dostanę całusa?

1483
01:39:09,401 --> 01:39:11,904
Może być pięć?

1484
01:39:12,863 --> 01:39:14,907
Marzyłeś o tym, żeby być ojcem?

1485
01:39:14,990 --> 01:39:17,076
Od zawsze.

1486
01:39:17,910 --> 01:39:21,163
David był pierwszą osobą

1487
01:39:21,246 --> 01:39:23,374
w moim życiu,

1488
01:39:23,457 --> 01:39:27,878
której nie obchodziła
moja niepełnosprawność.

1489
01:39:27,961 --> 01:39:31,674
Dla niego jestem po prostu tatą.

1490
01:39:35,928 --> 01:39:39,973
Gdyby ktoś ci powiedział,

1491
01:39:40,516 --> 01:39:45,020
że zamieszkasz w Oakland

1492
01:39:45,104 --> 01:39:48,649
ze swoją żoną

1493
01:39:49,274 --> 01:39:51,235
i będziesz mógł

1494
01:39:51,318 --> 01:39:56,949
jeździć tam, gdzie chcesz,

1495
01:39:57,533 --> 01:40:00,285
nie umiałbyś sobie tego wyobrazić.

1496
01:40:00,369 --> 01:40:01,412
W życiu.

1497
01:40:05,791 --> 01:40:07,710
Wolność, jaką oferował ten obóz,

1498
01:40:07,793 --> 01:40:11,255
zdecydowanie wpłynęła
na życie mojego taty.

1499
01:40:14,133 --> 01:40:16,260
Jest moim tatą, więc...

1500
01:40:17,052 --> 01:40:20,931
nie chciał pokazywać mi
swojego buntowniczego,

1501
01:40:21,014 --> 01:40:24,226
punkowo-hipisowskiego oblicza,

1502
01:40:24,810 --> 01:40:29,398
ale cieszę się,
że mogłam poznać go od tej strony.

1503
01:40:38,115 --> 01:40:43,370
Gdy zamknę oczy,

1504
01:40:44,580 --> 01:40:50,919
mogę usłyszeć wszystkich obozowiczów.

1505
01:41:08,812 --> 01:41:14,401
Słyszę głos Larry'ego.

1506
01:41:15,277 --> 01:41:17,988
Jestem ze wszystkich dumny.

1507
01:41:18,071 --> 01:41:20,741
Kiedyś musiała pojawić się iskra,

1508
01:41:20,824 --> 01:41:22,951
która zacznie zmiany,

1509
01:41:23,035 --> 01:41:26,038
dlatego osoby takie jak Judy Heumann
są tak ważne.

1510
01:41:26,121 --> 01:41:28,540
Judy, byłaś strasznie upierdliwa,

1511
01:41:28,624 --> 01:41:31,084
ale i tak cię kochałem.

1512
01:41:31,168 --> 01:41:33,420
Judy, jakie wydarzenie

1513
01:41:33,504 --> 01:41:36,131
z ostatnich 20 lat
jest dla ciebie najważniejsze?

1514
01:41:36,215 --> 01:41:38,717
Dla mnie najważniejsze było

1515
01:41:38,801 --> 01:41:41,261
powstanie ruchu osób niepełnosprawnych.

1516
01:41:41,345 --> 01:41:45,516
Myślę, że możemy nazwać go
ruchem międzynarodowym.

1517
01:41:51,939 --> 01:41:55,776
Judy Heumann była specjalnym doradcą
International Disability Rights,

1518
01:41:55,859 --> 01:41:58,487
instytucji przy Departamencie Stanu USA.

1519
01:41:59,071 --> 01:42:01,031
Mieszka w stolicy z mężem Jorge'em,

1520
01:42:01,114 --> 01:42:02,616
aktywistą z Meksyku.

1521
01:42:02,699 --> 01:42:04,409
- Mogę cię przytulić?
- Tak.

1522
01:42:04,493 --> 01:42:06,161
To był...

1523
01:42:06,245 --> 01:42:09,957
Zawsze tak lubiłem przytulać Nanci.

1524
01:42:13,502 --> 01:42:15,212
- Kocham cię.
- Ja ciebie też.

1525
01:42:15,295 --> 01:42:16,839
A, tak.

1526
01:42:16,922 --> 01:42:20,008
Nie mogę zobaczyć Jimmy'ego,
a mamy tygodniową rocznicę.

1527
01:46:28,340 --> 01:46:30,342
Napisy: Małgorzata Fularczyk