Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
Hallo. Hoi.
Over je boek. Kun je me terugbellen op mijn mobiel. Dank je.
Hallo. Kun je me alsjeblieft bellen over je boek? Dankjewel.
Hallo. Hoi. Goedemiddag.
Zou je me kunnen bellen. Ik ben het onderwerp van je boek. Dankjewel.
GEBASEERD OP HET BOEK
Om ongeveer één uur...
...viel Ashraf Marwan...
...een Egyptische superspion...
...van het balkon...
...op Carlton Terrace in het centrum van Londen.
Het ambulancepersoneel werd naar een kleine rozentuin geleid.
Hij zei nog een paar woorden.
En hij ging dood.
Toen het mij werd verteld sloeg mijn hoofd op hol.
Ik vroeg me af, was hij geduwd?
Is hij gesprongen?
Het gerucht ging, vooral in Egypte, dat het geen ongeluk was.
Het was een moord.
In 1948 in Palestina...
...verklaarden de Joden de staat Israël.
De volgende dag vielen de Egyptische en Arabische buren binnen.
ARABIEREN, ISRAËLI'S IN OORLOG
Dus haatten Israël en Egypte...
...elkaar jarenlang.
En Ashraf Marwan was een van de grootste moderne spionnen...
...in het hart van het conflict.
Ironisch gezien beschouwde Israël Marwan als een van de beste spionnen ooit.
Hij was de beste bron van Israëlische geheime informatie.
Er zijn maar weinig spionnen in de geschiedenis...
...die zulke goede informatie verschaffen.
Ongelooflijk.
Zijn dood is een mysterie.
Het gerucht ging dat het om een moord ging.
En net een dag eerder...
...zei hij dat hij voor zijn leven vreesde.
Maar wie heeft het gedaan?
De Egyptische geheime dienst heeft Ashraf Marwan vermoord...
...omdat hij een verrader was.
De Israëli's dachten dat hij hun man was...
...maar hij haalde de Israëli's over hem serieus te nemen.
Hij heeft Egypte goed gediend.
De vrouw van Ashraf Marwan, Mona...
...denkt dat hij door de Israëli's is vermoord.
MONA MARWAN: MOSSAD-AGENTEN HEBBEN MIJN MAN VERMOORD
Als ik er nu over nadenk...
...vraag ik me nog steeds af: was ik verantwoordelijk?
Ik was degene die hem ontmaskerd heeft.
Op 27 juli 2007 kreeg ik een telefoontje...
...over de mysterieuze dood die een paar uur eerder had plaatsgevonden.
Ik was natuurlijk benieuwd. Wie zou het zijn?
En als journalist wilde ik het tot op de bodem uitzoeken.
De meest prangende vraag was, hoe is hij gestorven?
Was het een moord?
Zelfmoord? Was het een ongeluk?
Dus dit is de plek waar hij is gevallen.
Hij is vijf verdiepingen naar beneden gevallen.
De familie hield vol dat hij vol plannen was.
Familiezaken om af te handelen.
Hij had op diezelfde dag een zakelijke ontmoeting.
Daarom gelooft de hele familie...
...dat de geruchten dat hij zelfmoord had gepleegd niet klopten.
Ik wilde de waarheid kennen.
Maar dat bleek lastiger dan ik had gedacht.
De dag dat hij stierf...
...wachtte ik op zijn telefoontje.
Ik dacht dat er iets mis was met de ontvangst.
Dus ik ging de trap op om te zien of hij een bericht voor me had achtergelaten.
Maar er was niets.
Ik ben altijd geïnteresseerd geweest in de oorlogen in het Midden-Oosten.
Toen ik in militaire dienst zat was bekend dat er een superspion was...
...die werkte met de Israëlische geheime dienst.
Maar de censoren van het Israëlische leger...
...zorgden dat er niets over werd geschreven.
Een groot geheim.
Zes Arabieren zijn gedood hier op de Westbank, zeven in Gaza.
Toen de Palestijnse opstand in 1987 begon...
...was dat voor mij een omslagpunt.
Ik zag dat een Israëlische soldaat een Palestijn in elkaar sloeg.
Ik dacht, dit kan niet.
Je brengt de Palestijnen...
...dezelfde pijn toe als andere naties de Joden hebben toegebracht.
En ik kom niet terug...
...tot het geweld stopt.
Het zal wel. Ahron Bregman komt niet terug.
En ik emigreerde naar het Verenigd Koninkrijk.
Na mijn proefschrift over het conflict tussen Arabieren en Israëli's...
...ging ik werken voor de afdeling Oorlogsstudies...
...aan King's College in Londen.
Hebben we het in de les gehad over deze spion? Is hij genoemd?
Ja. -Oké.
En ik heb zes boeken uitgebracht...
...waar jullie niets vanaf weten.
Dat was een grapje. Niet gebruiken.
Ik gebruik het!
In 1998...
...was ik adviseur voor een grote documentaire.
Ik interviewde de directeur van de militaire inlichtingendienst in Israël.
Generaal Eli Zeira.
Toen we het interview hadden afgerond...
...stonden we in de gang...
...en wat hij daar zei veranderde alles voor mij.
Hij zei dat de topspion van de Mossad...
...een dubbelspion was.
Ik was diep geschokt.
Wat waren de implicaties van het feit dat de spion een dubbelspion was?
Als hij een dubbelspion was in een van de belangrijkste oorlogen...
...in de geschiedenis van het Midden-Oosten...
...dan zou alle geheime informatie...
...waar de Israëli's hun beslissingen op baseerden in twijfel worden getrokken.
Israël is afhankelijk van inlichtingen.
Het moet altijd kloppen.
En als hun beste spion hen heeft misleid...
...zal dat hun reputatie verwoesten.
Dus de inlichtingendienst...
...heeft er belang bij...
Wat was het risico?
...dat het verhaal intact blijft.
Het is een gevoelig onderwerp.
De jonge Bregman was zeer gemotiveerd.
Ik had altijd al gedroomd van een primeur als deze.
Maar ik had het gevoel dat het wel eens een gevaarlijk spelletje kon zijn.
Ashraf Marwan was...
...de zoon van een generaal van de landmacht.
En mensen zien daarin een teken van sociale senioriteit.
Hij was afgestudeerd in scheikunde.
En tegelijk...
...ontmoette hij Mona...
...de dochter van Gamal Abdel Nasser...
...de president van Egypte.
Ze werden verliefd.
Hij wist...
...hoe hij in het juiste bed moest landen.
Hij trouwde de dochter van Nasser. De almachtige Nasser.
Nasser was als een god voor de Arabieren.
Een idool.
Nasser.
1967. Een crisismoment voor Nasser.
Israël legde de Egyptische luchtmacht lam op de grond.
DE ZESDAAGSE OORLOG, 1967
En toen verloor Egypte de Sinaï.
Egypte kon niet geloven dat dit ons kon gebeuren.
Het was een deuk in de waardigheid van het land.
En het proces van wederopbouw dat het leger begon...
...met één doel, een oorlog beginnen...
...de Sinaï terugveroveren...
...en het gevoel van trots herwinnen dat alle Egyptenaren hadden gevoeld...
...vóór 1967.
Marwan kwam op dit crisismoment de familie Nasser binnen.
Hij wil belangrijk zijn...
...maar Nasser gaf hem niet...
...het type missie waarvan Ashraf Marwan dacht van...
...als ik de familie trouw, pak ik ze.
Nasser...
...had het idee dat deze jongen niet trouwde voor haar persoonlijkheid.
Hij wilde trouwen met de dochter van de president.
Dus gaf Nasser Ashraf Marwan een juniorpostie in het presidentschap.
Het was als met een politieke tegenstander.
Je houdt hem in de buurt...
...in plaats van dat je hem vrij laat om schade aan te richten.
Ashraf voelde zich vernederd, gestraft...
...waardoor hij Nasser begon te haten.
Dus ging hij met zijn vrouw naar Londen.
Maar thuis kwamen berichten binnen...
...waaruit bleek dat hij...
...er een dure leefstijl op na hield.
Nachtclubs...
...restaurants...
...hij leeft op te grote voet...
...voor een gewone Egyptenaar.
Nasser had een sobere leefstijl...
...en vond het hoogst gênant.
Nasser haalde hem terug naar Caïro.
Ashraf voelde zich ingeperkt door Nasser.
Dus wilde hij wraak nemen op zijn schoonvader.
DE ZESDAAGSE OORLOG VAN '67 LIEP OP EEN MISLUKKING UIT VOOR EGYPTE
EEN ONGEKENDE OVERWINNING VOOR ISRAËL
VOLGENS DE LEIDERS VAN ISRAËL DE VERNIETIGING VAN DE SINAÏTROEPEN
EGYPTE ZWOER WRAAK
Onmiddellijk na de Zesdaagse Oorlog van '67...
VOORMALIG HOOFDKWARTIER MOSSAD
...was het probleem van een mogelijke oorlog met Egypte...
...prioriteit nummer één voor de Mossad.
NASSER VERSTERKT BONDGENOOTSCHAPPEN
Elk land, elke regering moet omgaan met de intenties van zijn vijanden.
En hoe meer je erover weet...
...hoe beter je in staat bent de oorlog te voorkomen.
Militaire inlichtingen waren dus erg belangrijk voor de Mossad.
De Mossad...
...is verantwoordelijk voor...
...informatievergaring en speciale operaties.
1972, WRAAK VOOR SLACHTING ISRAËLI'S OLYMPISCHE SPELEN MÜNCHEN
1972, AUTOBOM GHASSAN KANAFANI
1986, ONTVOERING MORDECHAI VANUNU
1986, MOORDAANSLAG OP HERBERTS CUKURS
Dit is niet de CIA.
De CIA heeft met de hele wereld te maken.
Het heeft spionnen in Zuid-Amerika, in Afrika.
Misschien wel op de Noordpool. Overal ter wereld.
Hier in Israël is het geconcentreerd.
De aartsvijanden.
Kun je je werk voor me beschrijven en de rol die je speelt in het veld?
Nee, liever niet.
Dus in 1967...
...begonnen we inlichtingen te verzamelen...
...ter ondersteuning...
...of juist niet...
...van de oorlog met Egypte.
Had je problemen met de implicaties van het ontmaskeren van een spion?
Luister, Tom...
...de Mossad kan erg gevaarlijk zijn.
En een van hun spionnen ontmaskeren...
...had me in gevaar kunnen brengen.
Maar ik moest het weten.
Het was een risico. Het was een gok. Ik ben een beetje onbezonnen.
Wat had je vrouw hierover te zeggen?
Ik wist dat ze niet blij zou zijn...
...dat ik bij zoiets betrokken zou zijn.
Ze was verantwoordelijker en minder roekeloos dan ik.
Dus vertelde ik haar niet over mijn spionnenspelletjes.
Ik las honderden artikelen...
...en boeken, voor aanwijzingen over wie hij zou zijn.
En ik las alles...
...waar ik aan kon komen.
En toen kreeg ik een belangrijk boek in handen.
De sleutel is de biografie van Eli Zeira...
...de man die me vertelde dat hij een dubbelspion was...
...die de Mossad misleidde.
Zeira schrijft over een naamloze spion.
En toen noemde hij drie mensen die bij een bijeenkomt in Riyad waren.
Koning Faisal van Saoedi-Arabië, Sadat, en een derde man.
Ik werd achterdochtig toen Zeira de naam van de derde man niet noemde...
...in een hoofdstuk dat volledig over die spion gaat.
Je vraagt je af, waarom ontbreekt hij?
Dus het feit dat het ontbrak... -Ja, precies.
Het feit dat er informatie miste...
...het was redactiewerk.
Waarom ontbreekt hij?
Misschien wordt de naam niet genoemd...
...omdat iemand probeert de naam te verbergen.
Maar er is een verwijzing. Robinson, pagina 136.
136.
En daar is de derde man. Dr. Ashraf Marwan.
Toen ik het zag, begonnen al mijn rode lichtjes...
...te knipperen.
Mijn intuïtie zei me dat deze naam van belang was.
Ashraf Marwan.
Het was een gok.
En ik stuurde een fax naar Zeira...
...in de hoop dat hij zou reageren en de naam zou bevestigen.
Ik probeerde het gewoon.
Maar zijn antwoord was...
...ik onthul het niet.
En dat was een tegenslag.
Maar ik vraag me af of het feit dat Zeira niet ontkende iets betekende.
Dus ik dacht dat ik op het juiste spoor zat.
En weigerde te onderhandelen tot zij waren verwijderd.
Dit was de positie toen de Arabische wereld een klap kreeg...
...die nog steeds wordt gevoeld.
De explosieve situatie in het Midden-Oosten is gecompliceerder...
...door de onverwachtse dood van de president van Egypte, Nasser.
Deze man, Anwar Sadat, nam het over als presidentskandidaat.
SADAT WORDT INGEZWOREN
De bazen in het regime van Nasser...
...ze waren...
...ontevreden met Sadat.
Het was een soort rebellie.
En...
...Ashraf was erg sluw. Slim.
Marwan kreeg toegang tot het archief...
...en gaf het aan Sadat.
Sadat gebruikte informatie uit dat archief...
...om zijn vijanden te berechten.
BERECHTING VIJANDEN SADAT
Het was erg ingrijpend in de carrière van Marwan...
...dat zijn loyaliteit aan Sadat...
...betekende dat hij de helpers van Nasser verraadde.
STRAF: LEVENSLANG
En Sadat beloonde hem.
Hij wees Ashraf aan...
...als secretaris van het presidentieel kantoor.
Hij was onderdeel...
...van de kern van Sadat.
Hij was toen nog geen 30.
En dat is de jongste man in die functie ooit.
Maar Ashraf Marwan kennende...
...is elke stap voorbereiding op wat gaat komen.
Ik was er zeker van dat Ashraf Marwan de spion was.
Maar ik had bevestiging nodig.
Dus ik dacht dat de redacteur van het boek van Zeira...
...Rami Tal...
...me aan de naam van deze spion kon helpen.
De redacteur had de zaak natuurlijk met Zeira besproken. Dus ik bedacht een plan.
Ik vloog naar Tel Aviv.
Ronnie Bregman wilde zeker weten dat hij de juiste naam had.
Ik kende de naam.
Maar ik zei hem: 'Ronnie, ik ken de naam niet.'
En als ik hem kende zou ik hem je niet vertellen.
Ik ken de naam niet. Dwing me niet.
Zo ging het.
Tien minuten in het gesprek...
...toen hij was opgewarmd, en mij nog niet zat...
...keek ik hem recht in de ogen...
En Ronnie zei...
...'Ik ken de naam van de superspion.'
En ik zei: 'Gefeliciteerd.'
En hij zei...
...'Ashraf Marwan was de superspion.'
Ik stond paf.
Zijn reactie...
...was onmiskenbaar.
Voor zover ik weet heb ik het niet bevestigd.
Hij keek weg en glimlachte.
Bingo. Hoe zeg je dat?
De Engelsen zeggen dat boter niet smelt in mijn mond.
Maar boter smelt wel in mijn mond.
Dus toen hij me benaderde met de naam...
...nou ja...
...het was een soort bevestiging.
Ik ging tevreden terug naar Londen.
Ik had de naam.
Ik was in mijn nopjes.
Echt.
Ik moest het vieren.
Maar ik moest bevestigen dat hij...
...een dubbelspion was.
Hoe raakte de Mossad verwikkeld met Ashraf Marwan?
Hij kwam zonder afspraak.
TWEE MAANDEN NA DE DOOD VAN NASSER
Op een dag, in Londen...
...besloot hij de Israëlische ambassade te bellen.
Zo wordt geschiedenis geschreven.
Het bestaat uit puur toeval.
Want toen hij de ambassade belde...
...bezocht het hoofd van de Mossad in Europa...
...Shmuel Goren, toevallig de post.
Ik was het hoofd van de Mossad in Europa.
Er belde iemand. Ik herkende de naam meteen.
Maar ik zei: 'Het kan niet dat iemand als hij naar onze post komt.'
Als je een nieuwe spion aantrekt, wat zijn dan de risico's voor jou? Voor de Mossad?
Voor de Mossad, ten eerste dat hij een dubbelspion kan zijn.
Nummer twee, hij is een leugenaar.
En nummer drie, dat hij je kan verraden, wat erg gevaarlijk is.
Maar als je als inlichtingenofficier...
...niet achterdochtig bent als onderdeel van je...
...cultuur en karakter...
...dan ben je waarschijnlijk geen succes als inlichtingenofficier.
Met iemand die binnen komt wandelen...
...is het nog belangrijker dat je argwanend bent.
Maar hij zei: 'De schoonzoon van de Egyptische president loopt binnen?'
Die kans kunnen we niet laten lopen.
Het was een gok omdat zaken als deze...
...gaan tussen een medaille en complete schande.
Dus we improviseerden...
...in strijd met het officiële protocol.
We planden die dag nog een ontmoeting in het hotel.
Het gesprek was kort.
Hij gaf ons originele notulen van ontmoetingen in Rusland...
...tussen hoogwaardigheidsbekleders in Moskou...
...en enkele van de meest hooggeplaatste Egyptische ambtenaren.
Het is de droom van iedere spion...
...om een vlieg op de muur te zijn bij deze ontmoetingen.
VOORMALIG HOOFDKWARTIER MOSSAD ISRAËLISCHE INLICHTINGENDIENST
Het was mijn taak zijn materiaal te controleren.
En we konden niets vinden...
...om zijn geloofwaardigheid in twijfel te trekken.
Wat heb je precies gedaan om hem te beoordelen?
Het heeft geen zin om in detail te treden...
...maar er was in zijn geval niemand die expliciet zei, en geen gevallen...
...waaruit bleek dat hij niet authentiek was.
Waarom zou Marwan, nu Nasser was verdwenen...
...en zijn ambitie was vervuld, hij was de rechterhand van de president...
...waarom zou hij geheimen verkopen aan Israël?
Waarom zou hij dat doen?
Om zich belangrijk te voelen.
Misschien om wraak te nemen op zijn schoonvader.
En ten derde, misschien, om het geld.
De Mossad betaalde hem een miljoen dollar...
...begin jaren '70.
Dat is een enorme som geld.
Volgens de Israëli's...
...was het wrok jegens Nasser, overmoed, geld...
...maar dat accepteer ik niet.
Je moet het bekijken vanuit het perspectief van Ashraf Marwan.
'Ik ben belangrijk.'
Hoe ging dat in zijn werk dat Marwan voor je spioneerde?
Hij ging met Sadat mee...
...naar bijeenkomsten met leiders.
KOLONEL GADDAFI LEIDER VAN LIBIË
PRESIDENT ANWAR SADAT
Hij luisterde en kon ons inside informatie geven.
ARABISCHE TOP IN CAÏRO
Toen de Mossad Marwan ontmoette...
...was dat in Londen.
Marwan zou de documenten leveren.
Hij zou zijn geld krijgen en als eerste vertrekken.
En de Israëli's zouden na hem vertrekken.
Wat was zo waardevol aan de informatie die hij je gaf?
De belangrijkste informatie die Ashraf Marwan Israël gaf...
...was de slagvolgorde van het Egyptische leger.
Dat betekent dat Israël wist waar Egypte ging aanvallen.
En ze zouden ons alleen aanvallen als ze genoeg luchtdekking hadden...
...van de Russen.
Het is erg zeldzaam materiaal.
Het was, naar mijn mening, een aardverschuiving.
Het was...
...prachtig.
Echt.
Ik wilde uitpuzzelen wat er met Ashraf Marwan was gebeurd.
Was het moord?
Was het zelfmoord?
Het is interessant om hier te zijn.
Hij was op dit balkon.
En hij landde op deze bosjes.
De familie heeft altijd volgehouden dat de baan van zijn val...
...weg van het gebouw...
...zodanig was dat hij moet zijn gegooid.
Je kunt het zien als je in de tuin staat.
Je kunt zien waarom de familie zegt...
...dat het bizar was dat hij...
...enkele meters van de bosjes landde.
Toen ik de vrouw van Ashraf Marwan sprak, Mona...
...dacht zij dat hij mogelijk door de Israëli's was vermoord.
Op basis van die informatie...
...was het moeilijk te geloven dat hij gewoon was gevallen...
...in een ongeluk.
ARCHIEVEN
Ik heb tijdens mijn onderzoek vreselijk veel informatie verzameld.
Dit is Eli Zeira toen hij jong was.
Hij was een knappe man.
Erg pienter.
Het hoofd van de Israëlische inlichtingendienst...
...vertelde me dat hij een dubbelspion was.
Dit liet de Israëlische inlichtingendienst er slecht uitzien.
Dus ik moest opletten.
En toen ontdekte ik iets belangrijks achter de ontmoetingen in Londen.
Marwan was roekeloos. Hij kon domme dingen doen, risico's nemen.
Hij belde met de Israëli's...
...direct met hun ambassade...
...zonder het zorgvuldige systeem in acht te nemen...
...waarbij hij hen indirect moest bellen via een derde, een mevrouw in Londen.
Alle lijnen werden natuurlijk afgetapt door andere instanties, de MI6.
En hij ging naar ontmoetingen...
...met de auto van de Egyptische ambassade in Londen.
Dat Marwan er zo zeker van was...
...dat alles in de openbaarheid kon...
...wijst er misschien op dat hij dacht dat het kon.
Hij was een dubbelspion...
...en de Egyptenaren zullen het pikken.
Dus mijn conclusie is dat generaal Eli Zeira gelijk had.
De spion was een dubbelspion.
Ik heb met de Mossad gesproken...
...en wat zij vertellen klinkt erg overtuigend.
Ik denk dat Ashraf Marwan...
...niet was wie de Israëli's dachten dat hij was.
VOOR DE NODIGE BALANS NAMEN DE FILMMAKERS CONTACT OP
MET EGYPTISCHE AMBTENAREN
WAARONDER SAMI SHARAF, HOOFD INLICHTINGENDIENST ONDER NASSER
NIEMAND WILDE OFFICIEEL UITSPRAAK DOEN
MAAR DE EGYPTISCHE JOURNALIST EN INLICHTINGENEXPERT ABDALLAH HOMOUDA
WILDE HET OFFICIËLE EGYPTISCHE STANDPUNT WEL GEVEN
Loopt het geluid?
Klaar? -Ja.
Abdallah, Israël denkt dat Ashraf hen alles gaf.
Mooi zo!
Ashraf Marwan heeft Egypte goed gediend.
Hij werkte in opdracht van Sadat.
Hij deed het niet uit eigen vrije wil.
Maar...
...hij was bereid gevaarlijk spel te spelen.
Toen Sadat president van Egypte werd...
...was zijn eerste prioriteit...
...het in 1967 verlorene land voor Egypte terug te krijgen.
Het was...
...een holistische beweging in het land.
Iedereen kwam samen...
...met één doel.
Een oorlog beginnen, de Sinaï terugwinnen...
...de Arabische wereld nieuw leven inblazen en een nieuw elan creëren.
Maar de Israëli's hadden wapens...
...van de Verenigde Staten en Westerse landen...
...dus moest hij een list verzinnen.
En Sadat...
...heeft het perfect gespeeld.
Sadat wilde dat een overtuigende spion...
...informatie aan de Israëli's gaf...
...en Ashraf Marwan was de beste acteur voor de rol.
Alles werd tot in de finesse in scène gezet.
Ze bestudeerden de Israëlische mentaliteit...
...om het beeld te creëren en de Israëli's voor de gek te houden.
Hij ging niet op zijn knieën naar hen toe.
Hij was erg van zichzelf overtuigd.
De Ashraf Marwan...
...als playboy die van pleziertjes hield, zeer trots.
'Ik ben een hele grote.'
Hij slaagde erin hen ervan te overtuigen...
...dat hij echt voor ze werkte.
Ashraf Marwan gaf de Israëli's...
...de Egyptische oorlogsplannen...
...maar niet alles.
Maar de Israëli's waren tevreden met wat hij ze gaf.
Dus werd hij geaccepteerd.
De informatie die we kregen komt maar eens in de 100 jaar voorbij.
En ze noemden hem...
...de spion van de eeuw.
Allemaal in opdracht van Sadat.
Er is een theorie over deze dubbelspion, ik wil graag je mening.
Geen enkel land op aarde...
...zou toestaan dat dergelijk materiaal in handen van hun vijanden zou raken.
Hij is een verrader.
Hij is gewoon een verrader.
Meer niet.
Hoe heeft de informatie van Marwan je denken beïnvloed?
Marwan is belangrijk.
Een van de voorwaarden om de oorlog te kunnen beginnen...
...was langeafstandsbommenwerpers.
En de Russen...
...waren terughoudend met het leveren van bommenwerpers aan de Egyptenaren.
Dus hadden de beoordelaars van de inlichtingendienst...
...het gevoel dat ze niet met ons in conflict zouden raken.
De onderliggende boodschap...
...van alle informatie die Marwan ze gaf...
...was dat Egypte niet aan zou vallen...
...voordat het bepaalde wapen had.
Maar wat de Israëli's niet wisten...
...was dat Sadat had besloten de oorlog te beginnen...
...zelfs zonder de wapens.
Sadat moest de Israëli's verrassen...
...om ze onvoorbereid te kunnen treffen.
De grote vraag was hoe de Israëli's verrast konden worden.
En Egypte dacht...
...dat de beste tijd om ze aan te vallen was...
...op Yom Kippur...
...een heilige dag in Israël.
Wanneer de Israëli's niet naar de radio luisteren...
...en de tv uitstaat.
Ze zitten opgesloten in de synagoges en in de huizen.
Op 6 oktober 1973...
...kregen de Egyptenaren op de grond...
...te horen: 'nu'.
100.000 Egyptische troepen beginnen aan de oversteek van het Suezkanaal.
Ze ontbranden hun geest en een wil om te winnen.
Aan de andere kant staan maar 452 Israëli's.
De Israëli's zijn niet voorbereid en niet in balans.
Slaagden erin de mythe te doorbreken van de onoverwinnelijkheid van Israël...
...en de eerste Israëli's die zich overgeven waren een zeldzame triomf...
...voor de Egyptische bevelhebbers.
De Egyptische verrassingsaanval was erg geslaagd.
TEL AVIV KORT NA DE VERRASSINGSAANVAL
DE GROTE SYNAGOGE, TEL AVIV
We begonnen verkeer te zien op straat.
Het leger kwam.
Mensen werden op de legervoertuigen gezet.
Het was complete chaos.
Ik werd gemobiliseerd, gerecruteerd.
Vervolgens ging ik naar de Sinaï.
We dachten, het Israëlische leger is onverslaanbaar, de Arabieren inferieur...
...we dachten dat het een eitje zou zijn.
Maar we realiseerden ons dat het niet eenvoudig was.
We werden gebombardeerd vanuit de lucht.
We werden gebombardeerd vanaf land.
We vochten bijna man tegen man tegen Egyptische soldaten.
Het waren goede vechters.
Ik zag mensen om me heen vallen.
Ik was constant bang.
Je denkt: dit is het einde.
Ze namen vijf kilometer van de Sinaï in.
En ze groeven zich in.
En versterkten alles.
En de minister van Defensie, Dayan...
...verscheen op televisie en sprak de natie aan...
...en legde aan ons uit dat de situatie...
...zeer hachelijk was.
De oorlog is moeilijk.
OORLOGSVERSLAG 1973
Gruwelijke botsingen op de grond en in de lucht.
Hij keek naar beneden en zei:
We vochten voor ons leven.
Wij, voor ons leven vechten?
Wij waren de helden in 1967.
Wat gebeurt er nu? Dus...
...dat hij op televisie was, was een moeilijk moment voor Israël.
Toen de oorlog voorbij was...
...was het Egyptische volk extreem blij.
Zal ik je iets vertellen dat veel mensen niet weten?
Tijdens de oorlogsdagen van 1973...
...daalde het misdaadcijfer...
...tot nul.
Er was geen misdaad.
Helemaal niets. Iedereen...
...was met iedereen verbonden.
Ons enige doel was een gevoel van trots en waardigheid terugkrijgen.
Ashraf Marwan...
...hij gaf Egypte het voordeel van de verrassing.
De Egyptenaren denken dat ze in '73 een voorsprong hadden...
...doordat Ashraf Marwan jullie misleidde.
Maar het tegenovergestelde is waar. Ze verrasten ons niet.
Ze gaven ons een vroege start.
4 OKTOBER 1973
TWEE DAGEN VOOR DE VERRASSINGSAANVAL
Voor de oorlog...
...vroeg Ashraf Marwan om een bijeenkomst.
Hij gaf het codewoord...
...'chemicaliën'.
En hij zei: 'Ik ben morgen in Londen'.
Ik wil dat Zvika Zamir komt...
...het hoofd van de Mossad.
De ontmoeting vond plaats om ongeveer 10 uur 's ochtends.
Zvika ging zitten en schreef de kern van het verhaal op.
Ashraf Marwan zei: 'Morgen bij zonsondergang begint de oorlog'.
Zvika...
...stuurde een waarschuwing naar zijn assistent.
De waarschuwing werd verspreid...
...naar alle inlichtingenhoofden.
We konden ons voorbereiden...
...op de aanval.
Ashraf gaf ons het plan.
Wacht eens even.
Ashraf zei zonsondergang, maar de verrassingsaanval was om twee uur.
Was dat geen misleiding?
Ik zal antwoord geven.
Ik heb het volledige rapport gezien.
De Syriërs...
...wilden dat de aanval 's ochtend plaatsvond.
Op 2 oktober bereikte de Minister van Oorlog een compromis.
Oké.
Niet met zonsondergang.
Tien minuten...
...voor twee.
's Middags.
Marwan wist niets van de wijziging.
Omdat hij niet in Egypte was.
Hij was op een missie.
Er waren die zeiden...
...dat Marwan niet wist dat de oorlog vier uur eerder zou starten.
Ik geloof er niets van. Ik denk dat hij te dicht...
...op het leiderschap zat om zoiets niet te weten.
En het feit dat hij zei dat het met zonsondergang zou beginnen...
...was de ultieme misleiding van de Mossad en Israël.
Maar de agenten van de Mossad hebben een duidelijke motivatie...
...om de wereld te vertellen dat hij authentiek was.
Dus ik was overtuigd dat Ashraf Marwan de Israëli's misleidde.
Ik wilde een boek over hem schrijven.
Maar zonder bevestiging...
...kon ik niemand ervan beschuldigen spion of dubbelspion te zijn.
En ik wilde van Ashraf horen.
Ik wilde het verhaal van hem horen.
Dus publiceerde ik een geschiedenis van Israël.
Ik wil wilde Ashraf uit de tent lokken.
Dus ik schreef het boek, zonder zijn naam te noemen...
...dat hij een naast familielid was van president Nasser...
...en dat de Israëli's naar hem verwezen als de 'schoonzoon'.
De Israëli's noemden hem trouwens nooit schoonzoon.
Dat was mijn uitvinding...
...om te zorgen dat hij reageerde.
Ik stuurde hem het boek met de opdracht...
...aan Ashraf Marwan, Held van Egypte'.
Maar geen antwoord.
Dit is voor mij trouwens een erg saai boek.
Op dit verhaal na.
Ja.
Dan, een doorbraak.
Een Egyptische journalist nam contact op met Ashraf Marwan...
...en vroeg hem: 'Ben jij de persoon in het verhaal van Bregman?'
Waarop hij antwoordde...
...'het boek van Bregman is een stomme detective.'
Op een...
...kinderachtige manier was ik boos.
Dus toen een andere Egyptische journalist contact met me opnam...
...bevestigde ik...
...dat Ashraf Marwan 'de schoonzoon' was.
Een perfecte spion en een Egyptische held...
...vanwege het misleiden van Israël...
...en dat ze een straat naar hem zouden moeten vernoemen in Caïro.
Ik was ermee geobsedeerd.
En als je zoets belangrijks hebt...
...en je vertelt je vrouw er niet over...
...heeft dat natuurlijk invloed op de relatie.
Een paar weken later...
...kocht ik een Al Ahram Al Arabi.
Dat is het interview.
'Een perfecte spion en nationale held.'
Ashraf Marwan.
En het veroorzaakte enorme beroering in het Midden-Oosten.
De spion is ontmaskerd.
Ik zag de foto in het boek...
...en mijn hart zonk in mijn schoenen.
Het was een schok voor me.
Ik vroeg me af wat de reactie zou zijn...
...van Marwan, van de Egyptenaren, van de Mossad.
Het was zorgbarend.
De volgende dag...
...ik was in de tuin.
Door het raam hoor ik mijn vrouw roepen...
...'telefoon voor je!'
Ik neem de telefoon op...
...en iemand zegt: 'Hoe gaat het ermee?'
Het is een Arabisch accent.
'En wie ben jij?', vraag ik.
'Ik ben de persoon over wie je hebt geschreven.
Ik sta paf.
Hij zegt: 'We moeten elkaar ontmoeten'.
Ik zou een van de grootste spionnen in de recente geschiedenis ontmoeten.
Een vrij gevaarlijke activiteit.
Dus ik was bezorgd.
Ik nam voorzorgsmaatregelen.
Ik liet een bericht achter voor mijn vrouw: 'Ik ga Ashraf Marwan ontmoeten.'
Ik liep naar het hotel InterContinental.
Zo nu en dan achterover kijkend.
Hij was er al.
Ik had hem nog nooit gezien en ik verbaasde me hoe lang hij was.
Goed gekleed.
Met een sjaal, een rode sjaal.
IJsberend.
En al hadden we elkaar nog nooit ontmoet...
...we herkenden elkaar onmiddellijk.
'Hoe is het?', vroeg ik.
'Ik ben ziek', zei hij. 'Ik heb net een aantal operaties achter de rug.'
We bestelden koffie.
En toen de koffie niet naar onze tafel kwam...
...stond hij op en haalde hij ze, wat een grote vergissing was.
Hij had er iets in kunnen doen.
Dat was mijn enige vergissing tijdens de ontmoeting.
Ik zei dat ik een belangrijke vraag voor hem had.
'Waarom zei je zonsondergang...
...terwijl de oorlog om twee uur 's middags begon?'
Hij lachte...
...en zei: 'Wat zijn een paar uur tussen vrienden?'
Bingo.
Dat was een bekentenis dat hij Israël had misleid.
Maar hij voegde toe...
...dat hij zich zorgen maakte om zijn veiligheid.
En daar bleef het bij.
Het was...
...verbijsterend en ik was blij dat ik nog leefde.
Generaal Eli Zeira had gelijk.
De mysterieuze spion die voor Israël werkte, was een dubbelspion.
Dit is onzin.
Hij heeft het mis. -Zeg me wat je echt denkt.
Ik denk dat Ronnie...
...geen gelijk heeft.
Wat Eli Zeira deed was nepnieuws verspreiden.
Vier jaar voordat Trump aan de macht kwam en de term introduceerde.
Dit was de dag dat Israël zijn doden herdacht.
Het meest recente dodental was 1.854 doden.
Het gevolg van de verrassing was volgens mij...
...iets dat me tot de dag van vandaag achtervolgt.
Ik voel zeker woede.
Als er iemand is als Marwan die ons een dag van tevoren...
...waarschuwde om het leger voor te bereiden...
...dan heeft onze inlichtingendienst het verprutst.
Natuurlijk ben ik boos, zeer boos.
NA DE OORLOG ONTSTOND OPHEF ONDER DE ISRAËLISCHE BEVOLKING
HOE HAD ISRAËL ZICH MET DE WAARSCHUWING VAN DE SPION
TOCH NOG KUNNEN LATEN VERRASSEN?
DE MENSEN EISTEN VERANTWOORDELIJKHEID VOOR DEZE MISLUKKING VAN DE DIENSTEN
NA DE OORLOG KWAM ER EEN ENQUÊTECOMMISSIE
NAAR DE MISLUKKING VAN DE INLICHTINGENDIENSTEN
DE COMMISSIE AGRANAT NATIONALE ENQUÊTECOMMISSIE
HET WERD BEKEND DAT TERWIJL GENERAAL ELI ZEIRA
EEN WAARSCHUWING HAD GEKREGEN VAN ASHRAF MARWAN
HIJ DIE HAD GENEGEERD
Het was de verantwoordelijkheid van de militaire inlichtingendienst...
...generaal Zeira, om te waarschuwen, maar dat had hij niet gedaan.
Toen Eli Zeira werd gevraagd...
...'Waarom deed je niets met zo'n formidabele waarschuwing?'...
...zei hij: 'Ik wilde de stafchef niet storen. Hij had het druk.' Echt?
Want hij dacht dat Eli Zeira...
...ons alleen zou aanvallen als hij genoeg luchtdekking had van de Russen...
...en de luchtdekking was nog niet gereed.
Eli Zeira geloofde de waarschuwingen van Ashraf Marwan niet.
TOEN HET ISRAËLISCHE LEGER UITEINDELIJK MOBILISEERDE
WAS HET ONDERMIJND DOOR VERTRAGINGEN EN VERWARRING
DOOR TWIJFEL VAN GENERAAL ELI ZEIRA
Hun enquêtecommissie...
...concludeerde dat Eli Zeira...
...hoofdverantwoordelijke was voor het mislukken van de oorlog.
Eli Zeira werd uit actieve dienst gezet.
En hij verliet het land.
Hij ging met zijn gezin naar de Verenigde Staten.
Ongeveer 13 jaar na de oorlog...
...publiceerde Eli zijn boek.
Hij kwam tot de conclusie dat Marwan een dubbelspion was.
...en dat de echte opdrachtgevers de Egyptenaren waren, niet de Israëli's.
Eli Zeira...
...wilde een zondebok vinden.
Alle verhalen...
...over de dubbelspion waren van Eli Zeira afkomstig.
Hij wilde...
...zich rechtvaardigen.
Ik ben er woedend over.
Wat kan ik?
DE FILMMAKERS NAMEN CONTACT OP MET ELI ZEIRA VIA ZIJN AGENT RAMI TAL
ZEIRA WEIGERDE INTERVIEWS MAAR BOOD IN PLAATS DAARVAN
INZICHT IN HOE ASHRAF MARWAN ISRAËL HAD MISLEID
Ik sprak Zeira gisteren.
Zeira zei al deze dingen.
Dus?
Wat wil je bewijzen?
Ik gooi het weg.
Hij zei, op 4 oktober in de vroege namiddag beginnen de Sovjets...
Luister.
Kun je hier stoppen? Ik vertel het je...
...zonder camera.
DE OPMERKINGEN OFF THE RECORD VAN SHABTAI SHAVIT
LATEN ZIEN DAT HIJ GEEN ZENDTIJD WIL GEVEN AAN VERZINSELS
Toen Zeira zich wilde rehabiliteren...
...begon hij met journalisten te praten, schrijvers...
...en hij gaf ze een paar aanwijzingen.
Op een dag vroeg hij om een ontmoeting.
Hij probeerde me onzin te geven...
...over een dubbelspion.
Ik luisterde naar hem.
En ik zei tegen hem: 'Eli, je hebt het mis.
Je geeft valse informatie vanwege je trots, hoogmoed, je ego.'
En ik schreef het verhaal niet omdat ik integer ben.
Maar waarom een goed verhaal om zeep helpen met feiten?
Ronnie Bregman geloofde Eli Zeira...
...publiceerde de naam in Al Ahram...
...en verspreidde het nieuws dat hij een dubbelspion was.
Ongeveer een maand na de moord...
...was er een belangrijke ontwikkeling.
Er waren drie getuigen.
En ze zaten in een kamer met uitzicht op het balkon...
...op slechts 20 meter van zijn huis.
Dus ik neem aan...
...dat de getuige Joseph Rapace daar moet hebben gezeten...
...omdat hij direct zicht had op het balkon.
Hij zag vanuit zijn ooghoeken iets vallen.
Ze haastten zich naar het raam...
...keken naar beneden en zagen het lichaam van Ashraf Marwan.
En toen zag hij...
...twee duistere figuren...
...met een Midden-Oosters uiterlijk...
...over het balkon kijken.
Ik vloog naar Hongarije en ontmoette Rapace in Boedapest.
En hij bevestigde dat het zijn verhaal was.
Wat het mysterie natuurlijk versterkte.
Het was destijds een grootse ontwikkeling.
Omdat het leek alsof het...
...mensen met een Midden-Oosters uiterlijk waren...
...konden het leden zijn...
...van de Egyptische geheime dienst.
En het versterkte het vermoeden over wie de moord had gepleegd.
Na de ontmoeting is het InterContinental in Londen...
...zou Ashraf...
...zo nu en dan bellen.
Ik denk dat hij...
...eenzaam was.
Hij kon het niet met zijn vrouw Mona bespreken.
Hij kon zijn gespionneer niet met zijn kinderen of vrienden bespreken.
Dus had hij, ironische genoeg, alleen mij.
Degene die hem had ontmaskerd.
Ashraf had vreemde gewoonten.
Hij belde en hield zich stil.
Hij luisterde naar mijn stem aan de andere kant van de lijn...
...hing op...
...belde opnieuw...
...en begon dan een gesprek.
Hoe meer persoonlijke vragen Ashraf stelde over gezin en kinderen...
...hoe meer zorgen ik me om hem maakte.
Aangezien hij niet langer de anonieme 'schoonzoon' was...
...gaf ik niet om hem als mens.
Maar nu had ik een band met hem.
Ik wist van zijn operaties, zijn gezin, de kinderen.
Ik was bang dat hem iets zou overkomen.
Dat de Egyptenaren mijn verhaal misschien niet zouden geloven...
...over dat hij de perfecte spion was, de dubbelspion.
En dat ze hem pijn zouden doen.
Of misschien...
...dat de Mossad iets stoms zou doen.
Ik lag nachten wakker, bezorgd dat hem iets zou overkomen.
Ik dacht dat als hem iets zou overkomen...
...ik dat op mijn geweten zou hebben.
En ironisch genoeg...
...van het ontmaskeren van deze superspion...
...begon ik naar manieren te zoeken om hem te beschermen.
Ik rapporteerde alles wat ik over hem schreef aan hem...
...zodat hij voorzorgsmaatregelen kon nemen.
Al mijn werk, mijn colleges, het schrijven, mijn gezin zette ik opzij.
Hij werd mijn eerste prioriteit.
Ik werd zo bezorgd dat hem iets zou overkomen...
...dat ik zocht naar wat er over hem werd geschreven...
...waarna hij de artikelen opzocht en terugbelde met wat vragen...
...omdat ze meestal in het Hebreeuws waren.
Op een dag werd er iets gepubliceerd in Israël.
Het artikel gaat over...
...Ashraf Marwan die de hand schudt van de president van Egypte, Mubarak.
En de titel is...
...'De man van de Mossad in Caïro'.
En 'Waarom omhelsde Mubarak...
...de beste Mossad-spion van Egypte?'
Ik dacht dat de Egyptenaren wraak zouden willen nemen.
Ik stuurde het naar Ashraf...
...en toen hij het kreeg, belde hij vanuit een taxi.
Hij riep en schreeuwde: 'Waarom doen ze me dit aan?'
'Ze', de Mossad...
...'drijven een wig tussen mij en Mubarak.
En dit is hun wraak...
...omdat ik ze heb misleid.'
Hij was zo kwaad...
...dat ik ook kwaad werd.
Denk je dat hij kwaad was omdat het verhaal van Israël gelogen was?
Ja.
En toen zei hij: 'Er was niet één spion.'
Er was een groep van 40 mensen...
...wiens taak het was de Israëli's van informatie te voorzien.
Er was niet één geheim agent. Er was Egypte.
60 MINUTES - DE PERFECTE SPION
NA DE OORLOG ONTVING ASHRAF VOOR ZIJN DIENSTEN DE HOOGSTE EER VAN EGYPTE
HIJ VERTELDE ME OVER DE MEDAILLES DIE HIJ VAN SADAT KREEG
IN EGYPTE GELDT DIT MATERIAAL ALS BEWIJS
DAT ASHRAF MARWAN EN SADAT SAMENSPANDEN OM ISRAËL TE MISLEIDEN
Het was groots.
Ik kon het niet geloven.
Maar hij was bang. Hij vertelde me dat hij voor zijn leven vreesde.
En ik realiseerde me hoe dom het was om een levende spion te ontmaskeren.
Maar je vertelde me dat de waarde van het ontmaskeren van Marwan...
...lag in de geschiedenis...
...en een kloppend relaas van wat er is gebeurd.
De waarheid is...
...dat ik toen ik Marwan ontmaskerde...
...niet om geschiedenis gaf.
Ik gaf alleen om de primeur die ik had.
Hij wilde, in zijn woorden...
...het verhaal de das om doen.
Laten we nog een hoofdstuk bekijken van dit boek dat wordt gepubliceerd.
Ashraf Marwan. Dr. Ashraf Marwan.
Jij denkt dat hij een dubbelspion is. -Ja.
Maar iedereen met kennis van de zaak zegt dat dat onmogelijk is.
Zeira publiceerde een nieuwe editie van zijn boek.
En om het boek te promoten ging hij naar een televisiestudio.
Marwan gaf ons prima informatie...
...tot aan de oorlog, en toen verneukte hij ons.
Een interview met commandant Eli Zeira over de Yom Kippur-oorlog...
...veroorzaakte een schok in de inlichtingengemeenschap.
Zamir noemde hem een leugenaar. 'Je liegt.'
Eli Zeira censureert informatie.
Hij publiceerde informatie...
...die zijn zieke geestesgesteldheid reflecteert.
Dus Zeira klaagde hem aan voor smaad.
En Zamir sloeg terug door Zeira aan te klagen voor smaad.
Dus waren er twee rechtszaken.
De Mossad realiseerde zich dat het uit de hand liep.
Deze twee oudere heren...
...die werden vergeleken met de twee oudjes op het balkon in de Muppet Show...
...ruziënd en geheimen verklappend.
Dus de Mossad zei: 'We gaan arbitreren.'
Ik werd uitgenodigd...
...bij de arbitragezaak door generaal Eli Zeira...
...die trouwens mijn vliegticket betaalde.
Zeira wilde dat ik de rechter zei dat hij niet mijn bron was.
Wat klopte.
Maar de rechter vroeg naar het boek van Zeira.
Waarop ik zei: 'Ja, het was een belangrijke bron.'
De advocaat van het hoofd van de Mossad...
...pakte het boek en zwaaide ermee.
Ik besefte dat het een grote fout was toe te geven dat het boek mijn bron was.
Want voor de rechter waren Zeira en het boek één en dezelfde.
Zo stom om hier helemaal vanuit Londen heen te worden gebracht...
...om te getuigen voor Zeira...
...en Zeira dan indirect te belasten...
...door te zeggen dat dit boek een van mijn belangrijkste bronnen was.
Het was nogal beschamend.
Na al die moeite? -Ja.
Vreselijk.
Het is opmerkelijk.
Voor mij niet.
Het is vreselijk. Iedereen denkt dat ik slim ben.
Ik was zo dom.
En Zeira verloor.
En toen kwam de grote fout.
De rechter schreef een rapport...
...waarin hij openlijk schrijft dat Ashraf Marwan...
...een Mossadspion was.
Dit is het rapport van de rechter.
Zeira tegen Zamir.
Hier, kijk.
De naam Ashraf wordt veel genoemd.
Het was verschrikkelijk.
Hier zeggen ze dat er een topspion was...
...die werd aangestuurd door de Mossad.
'De spion genaamd Marwan.'
Ze onthullen hier zijn naam.
Dus hij wordt in dit rapport vaak genoemd.
Dat een historicus, Ahron Bregman, zei wat hij zei over Marwan...
...was slecht, maar niet het einde van de wereld.
Maar op het moment dat de rechter...
...zei...
...'de spion Marwan', was het officieel.
Toen ik het rapport online las...
...viel ik bijna van mijn stoel.
Zijn leven was echt in gevaar.
Ik stuurde een fax naar Ashraf Marwan dat hij me moest bellen.
Ik haalde mijn zoon op, zette hem voor de televisie
Het antwoordapparaat knipperde.
Bericht vandaag ontvangen om 13:52.
Ik schrok toen ik de stem van Ashraf hoorde.
Hallo, hoi.
Over je boek. Kun je me terugbellen op mijn mobiel? Dank je.
Het was erg ongebruikelijk.
Ashraf was een echte spion. Spionnen laten geen berichten achter.
En toen een tweede bericht.
Hallo, kun je me terugbellen over je boek? Dankjewel.
Om terug te bellen...
Ik begreep dat hij...
...onder druk stond.
Hallo, kun je me terugbellen over je boek? Dank je.
Het ene na het andere bericht.
Bericht vandaag ontvangen om 15:11.
Hallo, goedemiddag.
Zou je me kunnen bellen? Ik ben het onderwerp van je boek.
Om dit bericht opnieuw te beluisteren...
Ik kende hem al vijf jaar.
Dit was de eerste keer dat hij berichten op mijn antwoordapparaat insprak.
Ik pakte mijn oude cassetterecorder.
Ik besloot voor het eerst een gesprek op te nemen.
Ik draaide het nummer.
Mijn vinger...
...trilde.
Hij nam op.
Hallo, mijn vriend.
Met mij gaat het goed, en met jou?
Ja, absoluut.
Ja.
Ja, absoluut. Ja.
Dag.
Hij vroeg me hem terug te bellen en legde op.
Twee minuten later.
Ik praat tegen mezelf. 'Twee minuten later.'
Hij neemt niet op. Dat was vreemd.
Ik was bezorgd dat hij zei...
...dat ik hem weer moest bellen. Probeerde het opnieuw.
Dus er gebeurde iets in de ruimte toen ik met hem praatte.
Ik wachtte op hem.
En twee minuten later.
Derde keer.
Wat gebeurt er in de kamer?
Daar.
Snap je? Ik belde hem, hij zei: 'Bel me terug.'
Ik bleef het proberen.
Hoi, hallo.
Nee, geen zorgen.
Dus het rapport van de rechter...
...werd gepubliceerd.
Nou, daar staan de details.
Hier komt het op neer.
Ashraf...
...wilde dat het verhaal stopte.
Wat hij hier krijgt is een verslag van mij...
...dat zijn verhaal nog steeds leeft.
En ik weet zeker dat hij gestrest is.
Ik weet zeker dat hij zich zorgen maakt. Het is verschrikkelijk voor hem.
Ben je in Engeland?
Ik ben morgen in de stad.
Ik ben in King's College.
Als je af wil spreken kan dat, het is aan jou.
Oké mijn vriend, het beste. Dag.
Ik beef.
Dit is zo'n zeldzaam moment...
...dat mensen met hun leven bekopen.
Hij bekocht het met zijn leven.
En hij verdiende het niet.
Na de dood van Ashraf Marwan...
...was Ronnie in shock.
Ik voelde zware pijn.
Het was erg pijnlijk dat hij doodging.
Ik bracht uren in de bergen door...
...om eraan te denken, te reflecteren.
Zijn dood was mijn verzuim hem te beschermen.
Zo zag ik het.
Ik vloog naar Ronnie Bergman om hem te interviewen.
We hadden een lang gesprek. Hij zei: 'Misschien is het mijn fout.'
Vervolgens bespraken we de details...
...met alle argumenten die ik eerder heb genoemd.
Aan het eind zei Ronnie tegen me: 'Weet je, Yossi? Je hebt gelijk.
Ik geloof niet meer dat hij een dubbelspion was.
Je hebt me overtuigd.'
Eli werd omringd door een horde journalisten...
...en daaronder bevond zich een historicus.
Als je het mij vraagt...
...en dat zeg ik niet zomaar, zijn deze mensen walgelijk.
Waarom? Omdat ze de waarheid vervormen.
Ze hadden een begrafenis.
Hij kreeg een Egyptische begrafenis...
...met alle leiders...
...in zwarte pakken.
Zijn weduwe stond daar. De hoogste echelons...
...liepen aan haar voorbij.
Kusten haar of fluisterden.
Ze vroegen me...
...'Hoe kan het dat hij de verrader is?'
Ik heb veel maffiafilms gezien.
Als de maffia een van haar leden vermoordt...
...komen alle dons langs de weduwe, en fluisteren.
'We geven je het geld.'
De begrafenis van Ashraf Marwan...
...doet me daar aan denken.
Dit is de rechtbank van Westminster...
...waar een driedaagse hoorzitting plaatsvond...
...om te beslissen over de dood van Ashraf Marwan.
Tijdens de ondervraging werd genoemd dat hij aan zijn memoires werkte.
Ik wist waar de memoires opgeslagen hadden moeten zijn.
En ze verdwenen volgens de familie op de dag van zijn dood.
In die memoires...
...stond naar verwachting zijn rol in de Oktoberoorlog omschreven.
Ze ontkenden natuurlijk de beschuldiging dat hij een spion van de Mossad was.
Maar ze verdwenen...
...volgens de familie.
De familie Marwan vroeg me via hun advocaat bij de lijkschouwer te komen.
Ik zat waar de lijkschouwer naar de getuigenverklaringen luisterde...
...en het was vrij verwarrend.
En mijn brein...
...zei tegen me: 'Het was een moord.'
En een ogenblik later: 'Nee, het was een ongeluk.'
En dan: 'Nee, het was zelfmoord.'
En om daar te zitten met de familie.
Achter in mijn hoofd speelde de vraag...
...'Was het mijn schuld?'
Het was een erg onplezierige ervaring.
Er was een hoorzitting van drie dagen om te beslissen.
En aan het eind gaf de lijkschouwer het oordeel 'doodsoorzaak onbekend'.
DOODSOORZAAK
ONBEKEND
Waar de familie blij mee was...
...omdat zij zelfmoord konden uitsluiten.
Ik heb medelijden met Mona. Ze was kapot.
De documentairemakers dachten dat commentaar van de vrouw van Ashraf...
...meer inzicht zou bieden in de loyaliteiten van Ashraf.
Uit het volgende fragment blijkt de toewijding van Mona aan Ashraf.
Mevrouw Mona...
...wat was het moeilijkste moment uit uw leven?
Twee momenten.
De dood van mijn vader en het verlies van Ashraf.
Maar uiteindelijk...
...al verloor ik hem als vrouw...
...ik ben dankbaar dat ik 30 jaar bij hem heb kunnen zijn.
GAMAL MARWAN, ZOON VAN ASHRAF AHMED MARWAN, ZOON VAN ASHRAF
DE WAARHEID VAN DE ROL VAN ASHRAF MARWAN TIJDENS DE OORLOG VAN 1973
IS NOG STEEDS IN DISPUUT, ZOWEL IN EGYPTE ALS IN ISRAËL
HIER GEEFT MONA HAAR MENING OVER DE THEORIE VAN DE DUBBELSPION
WAARUIT DE LOYALITEIT VAN ASHRAF AAN EGYPTE VERDER BLIJKT
Als hij contact had met Israël...
...dan was dat in opdracht van de Egyptische kant?
Zonder twijfel.
Ik verdedig iets niet als dat niet hoeft.
Ik ben daar 100% zeker van.
Niet slechts 100%.
Iedereen vocht op zijn of haar manier.
Ashraf Marwan wordt in Egypte beschouwd als een patriot...
...die voor Sadat werkte om de Israëli's te misleiden...
...door de Egyptenaren een voorsprong te geven van 4 uur in de oorlog van 1973.
Maar Israël beschouwt hem als een nationale held.
Het is moeilijk te bevatten.
Volgens mij was hij van ons.
De Israëlische kant wordt ondersteund door bewijzen.
De Egyptische kant moet zijn relaas nog doen.
En als beide beschikbaar zijn...
...kunnen we beslissen welke versie authentieker is.
De vraag is, waarom publiceert de Egyptische geheime dienst...
...50 jaar later...
...nog geen enkel bewijs over Ashraf Marwan?
Het feit dat we geen bewijs hebben heeft niet te maken met Ashraf Marwan.
Het punt is dat als de Egyptenaren bewijs publiceren...
...het een precedent wordt waarbij het publiek iets te zeggen heeft...
...over hoe de Egyptische staat transparant moet zijn...
...dat ze verantwoordingsplichtig is.
En de Egyptische staat wil geen precedentwerking.
Terwijl als er niets wordt gepubliceerd over Ashraf Marwan...
...dat vermoedens kan doen opleven dat hij een Israëlische spion was...
...en geen dubbelspion.
Het verhaal van Ashraf Marwan is niet het echte verhaal.
Het is een bijkomstigheid van iets veel groters.
Het Egyptische volk wil de waarheid kennen.
6 OKTOBER 2018
45 JAAR NA DE VERRASSINGSAANVAL
We hebben een volledig verslag van de ontmoeting tussen Zamir en Ashraf Marwan.
Net gepubliceerd door de Israëli's.
Er zijn vijf pagina's.
Genoeg informatie voor de twee gedachtenstromingen...
...om elementen te vinden om hun eigen theorie te ondersteunen.
I heb altijd geloofd dat Ashraf een dubbelspion was.
Ik heb er nooit aan getwijfeld.
Ik begrijp niet...
...waarom hij vast blijft houden aan deze onzintheorie van de dubbelspion.
Ik kan begrijpen dat misschien in het begin...
...hij onder de betovering en indruk was van Eli Zeira. Prima.
Maar toen hij had toegegeven in ons gesprek...
...huilde hij bijna.
Ik weet het niet. Het is voor mij een raadsel.
Yossi vertelde dat hij je had overtuigd dat Ashraf geen dubbelspion was.
Ik denk niet dat dat het geval was.
Yossi gelooft in wat hij gelooft, net als de Mossad.
De waarheid ligt in het midden.
Het feit dat hij niet klaar is om de werkelijkheid onder ogen te zien...
...en de moed te hebben...
...en het lef om te zeggen: 'Het was een vergissing'...
...is zijn...
...probleem met zijn geweten.
De naam van een menselijke bron onthullen.
Het is een zonde.
Wat zou jij tegen hem zeggen?
Loop naar de hel, klootzak.
Echt. Loop naar de hel, klootzak.
Hoe durf je?
Je brengt niet een menselijk leven in gevaar...
...omdat je beroemd wil worden.
Voor wat betreft het verhaal van Ashraf Marwan...
...speelt mijn ego geen rol.
De Mossad kan zijn verhaal over Ashraf niet opgeven.
En als ik 's avonds in bed lig...
...denk ik niet aan of het wel of niet een dubbelspion was.
De vraag interesseert me niet meer.
Het gaat om de pijn die ik in hem heb veroorzaakt...
...door hem te ontmaskeren.
Maar ik wil dat je de vraag in je om laat gaan.
Als je nog steeds gelooft dat hij een dubbelspion is...
...is het dan niet gemakkelijker om dat te geloven...
...omdat dan alles wat je hebt meegemaakt niet voor niets is geweest?
HOEWEL ZVIKA ZAMIR, VOORMALIG MOSSADHOOFD, INTERVIEWS WEIGERT
BIEDT HIJ HET VOLGENDE COMMENTAAR IN ONS TELEFOONGESPREK
IK HERINNER ME ASHRAF ECHT ALS EEN VRIEND
IK ZOU CAÏRO ALS IK KON IEDER JAAR BEZOEKEN EN EEN ROOS OP ZIJN GRAF LEGGEN
DE FILMMAKERS NAMEN TIJDENS HET FILMEN CONTACT OP MET DE FAMILIE MARWAN
EEN VAN HUN VOORWAARDEN WAS DAT DE DOCUMENTAIRE ASHRAF
NIET ALS HELD VAN ISRAËL PORTRETTEERDE
EEN WEEK VOOR HET FILMEN TROK DE FAMILIE ZICH TERUG
NA DE DOOD VAN ASHRAF DEED HOSNI MUBARAK, DE PRESIDENT VAN EGYPTE
DE VOLGENDE UITSPRAAK: HIJ (ASHRAF) VOERDE PATRIOTTISCHE DADEN UIT
DIE NOG NIET KUNNEN WORDEN ONTHULD
MAAR HIJ WAS EEN VADERLANDSLIEVENDE EGYPTENAAR
EN GEEN SPION VOOR WELKE ORGANISATIE DAN OOK
IN JUNI 2018 VROEGEN DE FILMMAKERS OFFICIËLE VERGUNNINGEN AAN
OM TE MOGEN FILMEN IN CAïRO WE WACHTEN NOG STEEDS OP ANTWOORD
Welke invloed heeft dit op je huwelijk?
Ik ben gescheiden, maar dat was niet vanwege het verhaal over Marwan.
Maar ik denk achteraf dat het invloed had, omdat het een geheim is.
Toen mijn toenmalige vrouw erachter kwam...
...was ze zo verstandig om me te zeggen dat dit in tranen zou eindigen.
Maar toen was het natuurlijk al te laat.
En op dat moment was de zaak al in beweging.
Ik heb mijn vissen nodig.
Zij willen hun voedsel.
Als ik deze open, springen ze.
Echt? -Ja.
Het zijn guppy's. Guppy's houden van springen.
Maar zij springen en ik kan ze redden.
Want ik pak ze van de vloer en zet ze terug.
Kijk eens hoe veel.
Vanmiddag worden historische documenten getekend waarin de vrede...
...tussen de Arabische Republiek Egypte en de staat Israël is overeengekomen.
Met zijn drieën. -Heel goed.
De uitkomst van 1973 leidde tot een vredesverdrag in 1979.
Egypte was de eerste staat die Israël erkende.
Ik ben zo trots op jullie beiden. God zegene jullie beiden.
Vertaling ondertitels: Willem Meertens